Урок 8 Як да нас прыйшла кнiга

Урок 8. Як да нас прыйшла кнiга. ( на базе тэматычных распрацовак урокаý Л.I.Асiпчук)

1. Аргмомант

2. Праверка дамашняга задання

-Як тлумачаць легенды зʹяýленне камянёý на нашай зямлi?

-Па загаду полацкага князя на каменi быý выбiты надпiс: «Госпадзi, памажы рабу свайму, Барысу». Аб чвм мог прасiць князь Барыс?

-Што такое курганы?

-Цi можа быць гiстарычнае пахаванне без кургана?

-Вучоныя ýстанавiлi, што ý некаторых курганах адсутнiчалi пахаваннi. Навошта ý такiм выпадку насыпалi курганы?

Падказка вам на экране. ¥ (Именно в этих местах в июле 1944 года во время крупнейшей наступательной операции «Багратион» в окружение попала 105-тысячная группировка гитлеровских войск. Данное событие получило название «Минский котел». Разгром этой группировки завершился 11 июля и стал еще одним решающим шагом на пути к освобождению Беларуси. В память о героизме советских солдат и офицеров, а также в честь победы в Великой Отечественной войне руководство БССР 18 августа 1966 года приняло постановление о сооружении монументально-скульптурной композиции Курган Славы. Общая высота мемориала составляет 70,6 метра. Земляной холм высотой 35 метров венчает скульптурная композиция из четырех штыков, облицованных титаном, высотой 35,6 метра каждый. Штыки символизируют 1-й, 2-й, 3-й Белорусские и 1-й Прибалтийский фронты, освобождавшие Беларусь. Их основание опоясывает кольцо с барельефными изображениями советских воинов и партизан. На внутренней стороне кольца, выполненной в технике мозаики, отбит текст: «Армии Советской, Армии-освободительнице — слава!» Кроме того, основание обелиска украшают изображения орденов Отечественной войны и Славы. От подножия кургана, опоясывая его, к монументу ведут две бетонные лестницы, каждая из которых имеет 241 ступень.)

1. Артыкуляцыйная гiмнастыка

Паслухайце скорагаворку: «Чытальнiк у чытальнi чытаý з чытакай чытанку.»

Растлумачце значэнне слоý:

Чытач – той хто чытае,

Чытака – той хто не надта добра чытае, ¥

Чытальнiк – той хто па-майстэрску чытае творы мастацкай лiтаратуры. ¥

А што такое чытанка? Зазiрнем у тлумачальны слоýнiк. ¥

А цяпер паспрабуйце вы паýтарыь яе. ¥

Бачыце колькi словаý звязана са словам кнiга ý беларускай мове. I гэта яшчэ далёка не поýны спiс.

1. Работа з новым матэрыялам

I нездарма. Ролю кнiгi ý жыццi цяжка пераацанiць. Сёння мы часта сустракаемся з прыгожымi iлюстраванымi i нават iнтэрактыýнымi кнiгамi ( калi ёсць паказаць, альбо i ýвогуле электроннымi. ¥

А цi заýжды былi кнiгi? А калi так, дык у якiм выглядзе?

На гэтыя пытаннi мы паспрабуем адказаць на сёняшнiм уроку.

Кнiга – адно з найбольших цудаý, створаных чалавекам. З таго часу як людзi навучылiся пiсаць, усю сваю мудрасць яны даверылi кнiгам. Менавiта кнiгi адкрываюць нам свет, дапамагаюць уявiць прошлае, зазiрнуць у будучыню. Шлях развiцця кнiгi быý доýгiм складаным. Якi толькi матэрыял не выкарыстоýвалi людзi для вырабу кнiжак: цэглу¥, лiсце ¥i кару дрэý¥, скуры жывёл (пергамента) ¥, бамбука¥, папiруса¥, шоýку¥.

Самыя старажытныя рукапiсныя кнiгi, якiя дайшлi да нас , датаваныя ХI стагоддзем, але магчыма былi i больш старажытныя.Першапачаткова напiсанне кнiг было заняткам царквы, таму i кнiгi былi ý асноýным на рэлiгiйную тэматыку. Перапiсвалi кнiгi пiсцы¥. У большасцi, яны капiрвалi тэксты i выявы з нейкага арыгiналу, але магчыма i пiсалi пад дыктоýку.. Справа гэта была доýгая, цяжкая i марудная. Яна магла цягнуцца многа месяцаý. Так Вострамрава Евангелле перапiсвалi з кастрычнiка 1056 па май 1057 – 7 месяцаý. Улiчваючы што кнiга складаецца з 294 аркушаý, атрымоýваецца па паýтара лiста ý дзень.Найбольш карыснымi для нас зʹяýляюцца летапiсы, сваеасаблiвыя гiстарычныя дзённiкi. ¥Пра адзiн з iх, Iпацеýскi вы ýжо чулi. Менавiта там у 1019 годзе ýпершыню гаворыцца пра наша Берасце. ¥Назву летапiс атрымаý ад назвы манастыра, якi знаходзiцца пад рвсiйcкiм горадам Кастрама, дзе i быý знойдзены.

Больш падрабязшыя звесткi аб рукапiсных кнiгах вы знойдзеце на с.31-32( 3-5 абзац ланцужком)

Iмёны некаторых перапiсчыкаý тых часоý засталiся ý гiсторыi. З адным з iх, нашым суайчыннiкам, Кiрылай Тураýскiм мы зараз i пазнаёмiмся. ¥ (вiдэа).

Што вы даведалiся пра Кiрылу Тураýскага?

1. Замацаванне

Работа з малюнкамi

С. 30. – старонкi з летапiсу.

Што паказана на малюнках?( Жыццё святых, ваенныя бiтвы)

Аб чым можа быць напiсана ý тэксце?

Цi ёсць знаёмыя вам лiтары ý тэксце?

Аб чым гэта можа сведчыць?

Адказы на пытаннi (с.35)

1. Вынiк урока.

Рэфлексiя.

1. Дамашнее заданне.С. 30-32,34 прачытаць, адказаць на пытаннi

Як да нас прыйшла кніга

Мая Радзіма — Беларусь

4 клас

Распрацавана

настау̐н i цай пачатковых класа ý

ДУА «Сярэдняя школа № 5 г. Брэста»

Гуль Людм i лай Георг i еу̐най.

военный мемориал — Курган Славы .

Чытач – той хто чытае

Чытальн i к – той хто

вельм i добра чытае

Чытака – той хто дрэнна чытае

Чытальн i к у чытальн i чытаý з чытакай чытанку

бамбука

З шо ý ка

З пальмавых л i сце ý

З бяросты

З цэглы

Са скуры жывёл (пергамента)

пап i руса

п i сец

I паце ý ск i манастыр

каля Кастрамы

Д / з. с 30-32, 34