"Утары суолталаах тыллар"

Суруйаргар сөпкө олор, быраабыланы өйдөө!

улахан

күүстээх

хорсун

хара

кыра

мөлтөх

куттас

маҥан

Куобах

Куобах куобах барахсан  Куотан, куотан кэлэммин  Ойуур, ойуур быыhыгар  Утуйа, утуйа сытабын.

  Булчут, булчут оҕонньор  Булбат, булбат инигин  Ытын, ытын обургу  Ыраах баран хаалла!   

Куобах.

Талаҕы кирэн сиир буолан, икки инники тииһэ улахаттар, сытыылар. Харахтара улахаттар, төбөтүн икки өттүгэр олоро сылдьар буолан сиэмэх кыыллартан куотан иһэн кэннин эмиэ көрөр. Кутуруга наһаа кылгас, түүтүн быыһыттан көстөр-көстүбэт. Кыһын мах-маҕан буолар, кулгааҕын эрэ төбөтө хара. Сайын көхсө хоҥордуҥу, ойоҕосторо бороҥнор, өрөҕөтө үрүҥ. Этин-сиинин уһуна 45-70 см, ыйааһына - 2-5 кг. Туундара куобаҕа бөдөҥ, тайҕа куобаҕа 3 кг дылы буолар

Эһэ  - сиэмэх улахан кыыл. Тугу баҕарар сиир, маска ыттары, ууга устары сатыыр, түргэнник сүүрэр, кылгас кэмҥэ кэлин атахтарыгар турар уонна оннук хаамар кыахтаах улахан кыыл. Кылгас кутуруктаах, хойуу түүлээх буолар, үчүгэйдик сытырҕалыыр уонна кулгааҕынан истэр. Эһэлэр киэһэ уонна сарсыарда бултуулларын сөбүлүүллэр. Киһиттэн куттанар гынан баран, сороҕор сэрэхтээх буолуон сөп. Айылҕаҕа өстөөхтөрө суох.

Суруйаргар сөпкө олор, быраабыланы өйдөө!

Муус устар 23 күнэ. Кылааска үлэ.

• К к Ккк Кккк
• Ка ку ки

Таабырынна айыахха!

• Бэйэтэ куобах хайдаҕый?
• Атаҕа хайдаҕый?
• Кулгааҕа?
• Кутуруга?

кыра,

улахан,

уһун,

кылгас

Саҥа тыллары таһаарыахха!

Куобахтаабыттар

Кырдьык үрдүгэр, ....

Аҕыйах тыл минньигэс, ..

Өйдөөх үтүөнү сатыыр, ...

Ким саҕалыыр , ...

Саҥа доҕордооҕор

...элбэх тыл сымса.

...  эргэ доҕор ордук

...ол түмүктүүр

… сымыйа ыттыбат.

… акаары алдьархайы сатыыр

Тугу көрөҕүн?

ыраас

кирдээх

инчэҕэй

кураанах

кытаанах

сымнаҕас

хомойбут

үөрбүт

үөһэ

аллараа

итии

тымныы