Ворд ыктымалдуулук

Сабактын темасы: Ыктымалдуулукка киришүү

Сабактын максаттары:

Билим берүүчүлүк максат:
Окуучуларга ыктымалдуулук түшүнүгүн, анын маанисин жана турмушта колдонулушун түшүндүрүү.

Өнүктүрүүчүлүк максат:
Окуучулардын логикалык ой жүгүртүүсүн, анализ жасоо жана божомолдоо жөндөмүн өнүктүрүү.

Тарбия берүүчүлүк максат:
Окуучуларды тактыкка, адилеттүүлүккө, командалык иштөөгө жана жоопкерчиликке тарбиялоо.

Көрсөтмө куралдар:

• Интерактивдүү такта

• Слайддар (смайликтер, сүрөттөр )

• Түстүү карточкалар (топко бөлүү үчүн)

• Кубик, монета, түстүү шарлар

• Шыктандыруучу карточкалар

Сабакта эске алынуучу 7 алтын эреже

1. Убакытты туура пайдалануу

2. Активдүү катышуу

3. Бири-бирин угуу

4. Суроо берүүдөн тартынбоо

5. Топ менен иштешүү

6. Тартипти сактоо

7. Ар биринин пикирин угуу жана сыйлоо

Сабактын жүрүшү (45 мүнөт)

1. Уюштуруу бөлүгү (3 мүнөт)
Экранда смайликтер чыгат:
Окуучулар смайликти туурашат жана жагымдуу атмосфера пайда болот
Сабактын темасы жана максаттары айтылат.

2. Топко бөлүү (3 мүнөт)

Окуучуларга карточкалар берилет:
Кубиктер
Монеталар
Шарлар

Бирдей сүрөттөр чогулуп 3 топ түзүлөт.

3. Жаңы теманы түшүндүрүү (10 мүнөт)

Ыктымалдуулук деген эмне?
Белгилүү бир окуянын болуу мүмкүнчүлүгү.

Турмуштук мисалдар:

1️⃣ Монета ыргытуу

Абалы:
Биз монетаны асманга ыргыттык.

Эмне болушу мүмкүн?

• Герб түшүшү мүмкүн

• Сан түшүшү мүмкүн

Монетада эки эле бет бар, ошондуктан кайсы бет түшөрүн алдын ала так айта албайбыз.

Жыйынтык:
Бул — ыктымал окуя, анткени эки жыйынтыктын бирөө чыгышы мүмкүн.

2️⃣ Кубик ыргытуу

Абалы:
Кубикти ыргыттык.

Эмне болушу мүмкүн?
Кубикте 1, 2, 3, 4, 5, 6 деген сандар бар.

Суроо:
6 саны түшүшү мүмкүнбү?
👉 Ооба, мүмкүн.
Ал эми 7 саны түшүшү мүмкүнбү?
👉 Жок, мүмкүн эмес, анткени кубикте 7 деген сан жок.

Жыйынтык:

• 6 саны түшүшү — ыктымал окуя

• 7 саны түшүшү — мүмкүн эмес окуя

3Кутудан шар алуу

Абалы:
Кутуда 3 кызыл, 2 көк шар бар.

Суроо:
Кутудан кызыл шар алуу мүмкүнбү?
👉 Ооба, мүмкүн, анткени кызыл шар бар.

Суроо:
Сары шар алуу мүмкүнбү?
👉 Жок, мүмкүн эмес, анткени сары шар жок.

Жыйынтык:

• Кызыл шар алуу — ыктымал окуя

• Сары шар алуу — мүмкүн эмес окуя

4️⃣ Аба ырайы (жамгыр)

Абалы:
Булуттуу аба ырайы.

Суроо:
Бүгүн жамгыр жаашы мүмкүнбү?
Ооба, мүмкүн, бирок сөзсүз жаайт деп айта албайбыз.

Суроо:
Күндүз күн чыгышы мүмкүнбү?
Ооба, бул — анык окуя, анткени күн ар дайым чыгат.

Демек:

• Жамгыр жаашы — ыктымал окуя

• Күндүз күн чыгышы — анык окуя

Ыктымалдуулук — окуянын болушу мүмкүн, болбошу мүмкүн же сөзсүз болчу экенин аныктоого жардам берет.

4. Топтук иштер (15 мүнөт)

1-топтук иш: «Кубик менен эксперимент»

Тапшырманын шарты:

Кубикти 10 жолу ыргыт жана кайсы сандар канча жолу түшкөнүн белгилеп чык.

Аткаруу жолу:

1. Ар бир топ кубикти 10 жолу ыргытат.

2. Ар бир түшкөн санды таблицага жазат.

3. Кайсы сан көп, кайсы сан аз чыкканын аныктайт.

Түшүндүрмө:

Бул иш ыктымалдуулуктун реалдуу жашоодо кандай иштээрин көрсөтөт.

Жыйынтык:

Бардык сандар түшүшү мүмкүн, бирок ар бири ар кандай санда түшүшү мүмкүн экенин түшүнүшөт.

2-топтук иш: «Шар тандап көр»

Тапшырманын шарты:

Кутуда 4 кызыл, 3 көк, 1 жашыл шар бар. Көздү жумуп 1 шар танда.

Суроолор:

• Кайсы түстөгү шарды алуу оңой?

• Кайсы түстөгү шарды алуу кыйын?

• Кайсы түстөгү шарды алуу эң аз ыктымал?

Аткаруу жолу:

1. Топ шарлардын санын эсептейт.

2. Өз божомолун айтат.

3. Жоопторун түшүндүрүп берет.

Түшүндүрмө:

Бул иш көп нерсе бар болсо, анын чыгуу мүмкүнчүлүгү жогору экенин көрсөтөт.

Жыйынтык:

Окуучулар ыктымалдуулукту салыштырып ойлонууга үйрөнүшөт.

1-маселе

Шарты:
Монетаны 1 жолу ыргыттык.
Монетанын герб түшүү ыктымалдуулугун тап.

Чечими:
Мүмкүн болгон жыйынтыктар:

• герб

• сан

Бардыгы: 2 жыйынтык
Герб — 1 жыйынтык

Жооп:

2-маселе

Шарты:
Кубикти 1 жолу ыргыттык.
4 саны түшүү ыктымалдуулугун тап.

Чечими:
Кубиктеги мүмкүн болгон сандар: 1, 2, 3, 4, 5, 6
Бардыгы: 6 жыйынтык
4 саны — 1 жыйынтык

Жооп:

3-маселе

Шарты:
Кутуда 3 кызыл жана 2 көк шар бар.
Көздү жумуп 1 шар алынды.
Кызыл шар чыгуу ыктымалдуулугун тап.

Чечими:
Бардык шарлар:
3 + 2 = 5 шар

Кызыл шарлар: 3

Жооп:

5. Эс алуу мүнөтү (3 мүнөт)

“Ыктымал же мүмкүн эмес” оюну
Мугалим төмөнкү окуяларды айтат:

МҮМКҮН ОКУЯГА МИСАЛДАР

Бул окуялар болушу мүмкүн, бирок сөзсүз болот деп айта албайбыз.

1. 🎲 Кубикти ыргытканда 4 саны түшүшү мүмкүн.

2. 🪙 Монета ыргытканда герб түшүшү мүмкүн.

3. 🌧️ Булуттуу күнү жамгыр жаашы мүмкүн.

4. 🎯 Кутудан кызыл шар алуу мүмкүн (эгер кызыл шар бар болсо).

5. 📚 Бүгүн сабактан 5 алуу мүмкүн.

МҮМКҮН ЭМЕС ОКУЯГА МИСАЛДАР

Бул окуялар эч качан болбойт, анткени шартка туура келбейт.

1. 🎲 Кубиктен 7 саны түшүшү мүмкүн эмес.

2. 🪙 Монетадан бир эле учурда герб да, сан да түшүшү мүмкүн эмес.

3. ☀️ Түнкүсүн күн чыгышы мүмкүн эмес.

4. 🎯 Кутуда жок түстөгү шарды алуу мүмкүн эмес.

5. 📅 Бир жумада 10 күн болушу мүмкүн эмес.

Окуучулар:
Мүмкүн болгон окуялар айтылганда кол чабышат
Мүмкүн эмес окуялар айтылганда башын чайкашат

Кызыктуу жана кыймылдуу эс алуу болот

6. Бышыктоо (10 суроо)

1. Ыктымалдуулук деген эмне?

2. Монета ыргытканда канча жыйынтык болушу мүмкүн?

3. Кубикте 7 саны барбы?

4. Күндүз күн чыгышы мүмкүнбү?

5. Мүмкүн эмес окуяга мисал келтир

6. Анык окуя деген эмне?

7. Эмне үчүн ыктымалдуулук керек?

7. Баалоо (шыктандыруучу карточкалар менен)

• Активдүү

• Топто иштеген

• Так жооп берген

Окуучуларга ар бир кадамда карточка берип тууру жана аягында жыйынтыктоочу баалоо жүргүзүү

8. Жыйынтыктоо (2 мүнөт)

– Бүгүн эмне үйрөндүк?
– Кайсы тапшырма жакты?

Жыйынтык сөз:
Ыктымалдуулук — турмуштагы чечим кабыл алуунун негиздеринин бири.

Үй тапшырма:
👉 Турмуштан 3 ыктымал окуя жазып келүү.