Windowsyň penjireleriniň görnüşleri

Windowsyň penjireleriniň görnüşleri.

Syçanjygyň kömegi bilen kompýuteri dolandyrmak.

Sag düwme

Ç ep düwme

Syçanjyk – ulanyjynyň enjam we programma bilen özara baglanyşygy guramak üçin niýetlenen gural.

Syçanjygyň görkezijisi

Syçanjygyň şekili monitorda syçanjygyň görkezijisi bolup durýar.

S yçanjyk bilen edilýän işler:

• syçanjygyň görkezijisiniň ugruny üýtgetmek ;
• syçanjygyň çep tarapyna basmak;
• syçanjygyň sag tarapyna basmak;
• iki gezek basmak;
• syçanjygyň kömegi bilen obýekti süýşürmek;

Windows operasion ulgamynda (gysgaça, Windows-da), ekranyň

maglumatlary şekillendirmek üçin niýetlenen bölegi Penjire diýlip atlandyrylýar.

Windows-da penjiräniň iki görnüşi ulanylýar: programma we gepleşik penjireleri.

Windows

programma

gepleşik

Programma penjireleri işleýän programmalara

degişlidir.

Windows

programma

gepleşik

Programma penjireleri

Gepleşik penjireleri operasion sistemany we amaly programmalary sazlamak üçin niýetlenendir.

Windows

programma

gepleşik

Gepleşik penjireleri

Programma işe goýberilende oňa degişli penjire açylýar.

Penjiräni dolandyrmak üçin ulanylýan düwmejikler:

– penjiräni ekrany tutar ýaly ýaýmak. Ekranyň sözbaşysynda ýokarky çetindäki zolakda syçanyň çep gulagyna iki gezek basmak bilen hem penjiräni ekrany tutar ýaly ýaýmak bolýar.

Penjiräni dolandyrmak üçin ulanylýan düwmejikler:

- ekrany öňki ýagdaýyna getirmek.

Penjiräni dolandyrmak üçin ulanylýan düwmejikler:

– tutuş penjiräni ýapmak.

Penjiräni dolandyrmak üçin ulanylýan düwmejikler:

– programmany ýapmazdan öňürti penjiräni meseleler panelinde (meseleler paneli kompýuteriň ekranynyň iň aşaky böleginde ýerleşýän zolagydyr) kiçeldip şekillendirmek.

Penjiräni öňki ýagdaýyna getirmek üçin onuň meseleler panelindäki

kiçeldilen şekiliniň üstünde syçanyň çep gulagyna basmak ýeterlikdir.

Amaly programmalar

Amaly programmalar – anyk meseleleri çözmek üçin niýetlenen programmalardyr.

Amaly programmalar bilen işlenilende dokumen t döredilýär.

Baş menýu. Programmany işe goýbermek

Kompýuter menýusy - bu buýruklardan ybarat bolup, kompýuteri dolandyrmak üçin öňünden taýýarlanan buýruklary saýlamaga mümkinçilik berýär .

Baş menýu Пуск düwmesine basmak arkaly açylýar.

Programmanyň penjiresi

Sözbaşy setiri

«düýrlemek»

düwmesi

«ýaýmak»

düwmesi

«Ýapmak»

düwmesi

Menýu setiri

P enjiräniň çarçuwasy

Ç yzgyç

zolagy

Iş meýdançasy

Programma işe goýberilende oňa degişli penjire açylýar. Programmanyň açylan penjiresi ekranyň käbir bölegini tutmagy mümkin. Köplenç,giň iş meýdanynda işlemek aňsat bolýar.

Kompýuter menýusyndan näme saýlap bolýar

Menýu setirinde onuň adyna basmak arkaly açylýar.

O býektiň üstünde syçanyň sag tarapyny basmak arkaly açylýar.

Islendik menýu kompýutere berilýän buýruklardan ybaratdyr.

Dolandyryş paneli – bu ýörite papka bolup, ol kompýuteri sazlamak, oňa täze enjamlary birikdirmek, programmalary oturtmak üçin köpsanly serişdeleriň toplumyndan durýar.

Dolandyryş panelini ( Панель управления) baş menýudan Пуск ýa-da iş stolunda Kompýuter belgijiginden peýdalanyp açmak bolýar.

Administrirlemek

Kompýuteriň dolandyryş parametrlerini sazlamak

Sene we wagt

Senäni we wagty gurnamak

Ses

Hadysanyň sesli geçirilişini we ses gurluşlaryny sazlamak

Gurluşlar we

printerler

Gurluşlaryň we printerleriň

dolandyrylyşyna seretmek

Klawiatura

Klawiaturanyň parametrlerini sazlamak

Syçan

Syçanyň parametrlerini sazlamak

Programmalar we düzüjiler

Windowsyň programmalaryny we düzüjilerini gurnamak

ýa-da ýok etmek

Iň esasylar

• Programma üpjünçiligi- bu umuman kompýuterdäki ähli bar bolan programmalardyr.
• Öňünden taýýarlanan görnüşleri –menýuny saýlamak bilen kompýuteri dolandyrmak mümkin.
• I şjeň programma açylanda iş stolunda gönüburçluk meýdançaly bolup, oňa penjire diýip atlandyrylýar.

Soraglar we ýumuşlar

?

• Iş stolundaky esasy elementleri onuň ýazgylary bilen gabat gelýänlerini ugurgörkezgiç bilen birleşdiriň.

Nyşanjyk Мои документы

Nyşanjyk Мой компьютер

Пуск düwmesi

Meseleler paneli

Nyşanjyk Сетевое окружение

Nyşanjyk Корзина

Sagat

Programmalaryň ýarlygy

Klawitauranyň görkezijisi

Soraglar we ýumuşlar

?

2. Programmanyň penjiresiniň esasy elementleri onuň ýazgylary bilen gabat gelýänlerini ugurgörkezgiç bilen birleşdiriň.

«ýapmak» düwmesi

«düýrlemek»

düwmesi

S özbaşy setiri

M enýu setiri

«ýaýmak»

düwmesi

S üýşürmek zolagy

Iş meýdançasy

P enjiräniň çarçuwasy

Soraglar we ýumuşlar

?

3.Haýsy düwmä basmak gerek :

а) programmanyň penjiresini

ulaltmak üçin;

b) programmanyň penjiresini

düýrlemek üçin;

в) programmanyň penjiresini

ýapmak üçin.

Barlagy

Bu gyzykly

Ilkinji kompýuter syçanjygy 1964-nji ýylda Duglas Engelbart tarapyndan döredildi.

• Surat boýunça depderiňize klawiaturadaky türkmen elipbiýindäki harplara degişli çep we sag eliňiziň barmaklarynyň tertip belgilerini ýazmaly .

Görkezme.

Klawiaturadaky klawişleriň reňkine üns beriň we aşakdaky belgilemelerden peýdalanyň.

Ç1 – çep eliň başam barmagy, Ç2 – çep eliň süýem barmagy, Ç3 – çep eliň orta barmagy, Ç4 – çep eliň ogulhajat barmagy, Ç5 – çep eliň külbike barmagy.

S1 – sag eliň başam barmagy, S2 – sag eliň süýem barmagy, S3 – sag eliň orta barmagy, S4 – sag eliň ogulhajat barmagy, S5 – sag eliň külbike barmagy.

Öý işi.

2. «Tahyr, taryh, haryt» sözleri ýazmak üçin haýsy barmaklaryňdan peýdalanmalydygyny ýokardaky belgilemeler arkaly depderiňize ýazyň.

Taýýarlan : Seýitmyradowa Akmaral