Білім беру мазмұнын жаңарту шеңберінде оқушылардың оқу жетістіктерін критериалды бағалау. Мектеп үйлестірушісі: А.Н.Кадимова
Жаңартылған жалпы білім беру бағдарламасында қолданылатын түйінді құжаттар
- Оқу бағдарламасы
- Оқу жоспары
- Бастауыш/Негізгі орта және жалпы орта білім беретін мектеп мұғалімдеріне арналған критериалды бағалау бойынша нұсқаулық
- Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырмалар жинағы
- Жиынтық бағалауға арналған ұсыныстар
- Жалпы білім беру бағдарламаларын жүзеге асыратын, білім беру ұйымдарындағы білім алушылардың оқу жетістігін критериалды бағалау ережесі (бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім беру)
smk.edu.kz
Оқу бағдарламасы – білім беру деңгейі бойынша пән тұжырымдамасын, сағат санын, бағалау жүйесін және т.б. сипаттайтын құжат
Оқу бағдарламасының құрылымы: 1. Пән бойынша оқу бағдарламасының мақсаты мен міндеттері 2. Пәнді оқыту үдерісін ұйымдастыруға қойылатын талаптар 3. Пәнді оқытуда қолданылатын педагогикалық әдіс-тәсілдер 4. Пәнді меңгерудегі нәтижелерді бағалау тәсілдері 5. Пәннің мазмұнын ұйымдастыру 6. Оқу мақсаттарының жүйесі 7. Ұзақ мерзімді жоспарлар
Оқу жоспары:
- Ұзақ мерзімді жоспар
- Тілдік мақсаттар туралы
- Орта мерзімді жоспар
- Қысқа мерзімді жоспар үлгісі
« Критериалды бағалау » терминін алғаш рет Роберт Юджин Глейзер (1963) қолданған және бұл термин оқушылардың оқу жетістіктерінің қол жеткізген және потенциалды деңгейлері арасындағы сәйкестікті анықтауға мүмкіндік беретін үдерісті сипаттайды.
Критериалды бағалау – оқушылардың оқу жетістіктерін білім беру мақсаттары мен мазмұнына сәйкес, ұжым ішінде өңделген, оқушыға, ата-анаға және мұғалімге түсінікті нақты анықталған критерийлерге негізделген үдеріс.
Критериалды бағалау оқушылардың жетістіктерін бір-бірімен салыстырмайды және бір-біріне тәуелді етпейді, сонымен қатар әр оқушының құзыреттілік деңгейі туралы ақпарат беруге бағытталады.
- Қалыптастырушы бағалау оқу үдерісінің ажырамас бір бөлігі болып табылады, тоқсан барысында мұғалім тарапынан жүйелі өткізіліп отырады. Қалыптастырушы бағалауда баға, балл қойылмайды, мұғалім мен білім алушы арасында үздіксіз кері байланыс қамтамасыз етіледі. Қалыптастырушы бағалау кезінде білім алушылардың қателесуге, оны түзетуге құқығы бар. Бұл білім алушылардың мүмкіндігін анықтауға, қиыншылығын табуға, оң нәтижеге қол жеткізуіне көмектесуге, дер кезінде оқу үдерісін түзетуге мүмкіндік береді.
Күнделікті тәжірибеде білім алушылардың ілгерілеуін, меңгеру деңгейін өлшеу үшін қалыптастырушы бағалаудың түрлі әдістерін қолдануға болады: «Екі жұлдыз, бір ұсыныс», «Қолмен белгі беру», «Бағдаршам», «Смайликтер», «Бес саусақ», «Бағалау ағашы», «Мадақтау сэндвичі», «Бір минуттық эссе», «Ауызша бағалау», викториналар, сұрақтар және т.б. Қалыптастырушы бағалаудың әдістерін оқу әрекеттерін ұйымдастырудың әр кезеңінде, тақырыпты түсіндіру, тапсырма орындау, білім алушыларға кері байланыс беру кезінде қолдануға болады. Қалыптастырушы бағалаудың әдістерін жеке, жұптық және топтық жұмыстарды ұйымдастыру кезінде де қолдануға болады.
Жиынтық бағалау
Жиынтық бағалау – белгілі бір оқу кезеңін (тоқсан, триместр, оқу жылы, орта білім деңгейі), сондай-ақ оқу бағдарламаларындағы бөлімдер/ортақ тақырыптарды аяқтаған кезде балл және баға қою арқылы жүргізілетін бағалау түрі
Критериалды бағалау жүйесінің мазмұны
ҚР МЖМБС Білім беру аясында білім алушылардың дайындық деңгейлеріне қойылатын талаптар (күтілетін нәтижелер Б.Блум таксономиясына негізделген)
Бағалау стандарты
Пән бойынша оқу бағдарламалары
Пән бойынша оқу мақсаттары, бөлім, ортақ тақырыптар, бөлімшелер
Ойлау дағдыларының деңгейлері: білу, түсіну, қолдану, талдау, синтез, бағалау
Сөйлеу әрекетінің түрлері : тыңдалым, айтылым, оқылым, жазылым
Бағалау құралдары
Бағалау критерийлері -
білім алушылардың оқу жетістіктерін бағалауға негіз болатын белгі
Түрлі деңгейдегі тапсырмалар
Бағалау үдерісі
Қалыптастырушы және жиынтық бағалау
критерийлерге негізделген
Баға
Оқу жылын аяқтау бойынша
Ойлау дағдыларының деңгейлері
Әр бөлім және тоқсанды аяқтау бойынша
Балдар
Әр бөлім және тоқсан бойынша
Кері байланыс
Күнделікті тәжірибе
Нәтиже
Қалыптастырушы бағалау үдерісі
Өткізу
Жоспарлау
Ұйымдастыру
- Оқу бағдарламасы
- Оқу жоспары
- Қритериалды бағалау бойынша нұсқаулықтар
- Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырмалар жинағы
- Критериалды бағалау ережесі
Оқу мақсаттарын талдау және оқу бағдарламасына сәйкес бағалау критерийлерін анықтау
Қолжеткізген нәтижені анықтайтын бағалау құралдарын анықтау
Оқыту әдістерін жоспарлау
Сабақ жоспарын құру
Оқу үдерісін түзетуге қажетті ақпараттырды жинау
Оқушылар мен ата-аналарға кері байланыс ұсыну
Дайындау:
- Бағалау критерийлеріне сәйкес тапсырмалар дайындау
- Тапсырмаларға дескрипторлар құрастыру
- Кері байланыс ұсыну түрлерін анықтау
Мұғалімнің қалыптастырушы бағалауды ұйымдастыру тәжірибесіндегі түйінді мәселелер
Оқушылар оқудың қандай сатысында?
Оқушылардың даму бағыттары қандай?
Оқушылар оқу мақсаттарына қол жеткізуі үшін не істеу керек?
12
Жиынтық бағалау үдерісі
Жоспарлау
Өткізу
Ұйымдастыру
- Негізгі, жалпы орта негізгі мектептердің мұғалімдеріне арналған критериалды бағалау бойынша нұсқаулық;
- Жиынтық бағалауға арналған әдістемелік ұсыныстар
- Оқу бағдарламасы
- Оқу жоспары
- Оқу жылын бойынша бағалау жоспары
- Критериалды бағалау ережесі
Бағалау критерийлеріне сәйкес тапсырмалар дайындалады.
Пәннен сынып бойынша оқу бағдарламасына сәйкес бағалау үдерісін өткізу саны анықталады:
Бөлім/ортақ тақырып және тоқсан бойынша жиынтық бағалаулар үшін дескрипторлар мен ұпайлар (балл) анықталады
Ғылыми-жаратылыс және тілдік пәндер бойынша - бөлімдер
Әлеуметтік-гуманитарлық пәндер бойынша - ортақ тақырыптар
Өткізіледі:
- Бөлім/ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалау (мұғалім)
- Тоқсан бойынша жиынтық бағалау (мұғалім)
- Білім деңгейі бойынша жиынтық бағалау (ҰТО)
талдайды дайындайды/құрастырады
БӨЛІМ/ОРТАҚ ТАҚЫРЫП БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА ДАЙЫНДЫҚ
* Мұғалім
Дескрип-торлар
Тапсырмалар
Бағалау критерийлері
Ойлау деңгейлері
Вставить стандарт, учебную программу и учебный план
Оқу мақсаттары
Оқу бағдарламасы/жоспары
* ПӨО және ҰБА ұсынған әдістемелік құралдарды басшылыққа алады
15
15
БӨЛІМ/ОРТАҚ ТАҚЫРЫП БОЙЫНША ЖИЫНТЫҚ БАҒАЛАУҒА АРНАЛҒАН ТАПСЫРМА ДАЙЫНДАУ АЛГОРИТМІ
Вставить стандарт, учебную программу и учебный план
15
15
Бөлімше 1.3 «Менің атамекенім»
Оқу мақсаты: 1.1.3.1. Өз мекенжайын атау және елді мекенінің
географиялық орналасқан жерін сипаттау.
Ойлау дағдыларының
деңгейі:
Білу және түсіну
Қолдану
Бағалау критерийі: Білім алушы
Өз мекенжайын атайды.
Тұрғылықты жерінің (қаласының/ауылының)
ерекшелігін, географиялық орнын сипаттайды.
1-тапсырма
Мекенжайыңызды атаңыз. Алыстағы досыңызға хат жолдау үшін конверттің
сыртына сол мекенжайыңызды толтырыңыз.
Дескриптор: Білім алушы
- өз елінің, мемлекетінің, қала/ауылының атауларын атайды;
- өзінің тұрғылықты жерінің орны, ерекшелігі туралы әңгімелейді.
Дескриптор: Білім алушы
- өз мекенжайын атайды;
- мекенжайын жазып көрсетеді.
2-тапсырма
Жұптық жұмыс.
Алыстағы немесе шетелдегі досыңызбен ғаламтор (скайп) арқылы сөйлесуді
сахналап көрсетіңіздер. Оған өз еліңіз, оның тұрған орны туралы не айтар едіңіз?
Бөлімше 1.3 «Шамалар және олардың өлшем бірліктері»
Оқу мақсаты: 1.1.3.5 Циферблат бойынша уақытты анықтау:
сағат /уақытты бағдарлау: минут, сағат, күн, апта,
ай.
Ойлау дағдыларының
деңгейі:
Қолдану
Бағалау критерийі: Білім алушы
Циферблат бойынша уақытты анықтайды.
Уақыт өлшем бірліктерін (минут, сағат, күн, апта,
ай) ажыратады.
1-тапсырма
Сағат қанша болды? Циферблаттағы көрсетілген уақытты жазыңыз.
2-тапсырма
Күнтізбеде белгіленген уақытқа сәйкес өлшем бірліктерін анықтап,
байланыстырып сызыңыз.
Бөлімше 1.3 «Шамалар және олардың өлшем бірліктері»
Оқу мақсаты: 1.1.3.5 Циферблат бойынша уақытты анықтау:
сағат /уақытты бағдарлау: минут, сағат, күн, апта,
ай.
Ойлау дағдыларының
деңгейі:
Қолдану
Бағалау критерийі: Білім алушы
Циферблат бойынша уақытты анықтайды.
Уақыт өлшем бірліктерін (минут, сағат, күн, апта,
ай) ажыратады.
1-тапсырма
Сағат қанша болды? Циферблаттағы көрсетілген уақытты жазыңыз.
Дескриптор: Білім алушы
- минуттық тіл толық сағатты көрсетіп тұрған уақытты
анықтайды және жазады;
- минуттық тіл жарты сағатты көрсетіп тұрған уақытты
анықтайды және жазады.
Дескриптор: Білім алушы
- уақыт өлшем бірліктерін күнтізбедегі белгіленген аралықпен
дұрыс сәйкестендіреді.
2-тапсырма
Күнтізбеде белгіленген уақытқа сәйкес өлшем бірліктерін анықтап,
байланыстырып сызыңыз.
Бөлімше 2.2 «Теңдік және теңсіздік. Теңдеу»
Оқу мақсаты: 1.2.2.1 Теңдік және теңсіздікті, теңдеуді, тура және
тура емес теңдік пен теңсіздікті айыра білу.
Ойлау дағдыларының
деңгейі:
Қолдану
Бағалау критерийі: Білім алушы
Теңдік,теңсіздік және теңдеуді ажыратады.
Тура және тура емес теңдіктерді анықтайды.
1-тапсырма
Өрнектерді берілген ұғымдармен сәйкестендіріңіз.
2-тапсырма
Айнұрға теңдіктерді ажыратуға көмектесіңіз.
5 = 5 3 + 4 = 7 2 = 3 16 – 6 = 10 8 + 2 = 9 10 – 1 = 9
Тура теңдіктер
Тура емес
теңдіктер
Дескриптор: Білім алушы
- теңдікті анықтайды және тиісті ұғыммен сәйкестендіреді;
- теңсіздікті ажыратады және тиісті ұғыммен сәйкестендіреді;
- теңдеуді анықтайды және тиісті ұғыммен сәйкестендіреді.
Бөлімше 2.2 «Теңдік және теңсіздік. Теңдеу»
Оқу мақсаты: 1.2.2.1 Теңдік және теңсіздікті, теңдеуді, тура және
тура емес теңдік пен теңсіздікті айыра білу.
Ойлау дағдыларының
деңгейі:
Қолдану
Бағалау критерийі: Білім алушы
Теңдік,теңсіздік және теңдеуді ажыратады.
Тура және тура емес теңдіктерді анықтайды.
1-тапсырма
Өрнектерді берілген ұғымдармен сәйкестендіріңіз.
2-тапсырма
Айнұрға теңдіктерді ажыратуға көмектесіңіз.
5 = 5 3 + 4 = 7 2 = 3 16 – 6 = 10 8 + 2 = 9 10 – 1 = 9
Дескриптор: Білім алушы
- тура теңдіктерді анықтайды және тиісті бағанға жазады;
- тура емес теңдіктерді анықтайды және тиісті бағанға жазады.
Тура теңдіктер
Тура емес
теңдіктер
2-сыныпқа арналған «Математика» пәні бойынша қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырма
Сурет бойынша есептің шартын құрастырыңыз. Сұрақ қою үшін «Нешеуі артық?», «Нешеуі кем?» деген тұжырымдарды қолданыңыз. Есепті шығарыңыз.
Бағалау критерийлері
Талдай отырып, сурет бойынша
Дескрипторлар
Түрлі құрама есептерді шығарады.
есептің шартын құрастырады.
2-сыныпқа арналған «Математика» пәні бойынша қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырма
Сурет бойынша есептің шартын құрастырыңыз. Сұрақ қою үшін «Нешеуі артық?», «Нешеуі кем?» деген тұжырымдарды қолданыңыз. Есепті шығарыңыз.
Бағалау критерийлері
Талдай отырып, сурет бойынша
Дескрипторлар
Түрлі құрама есептерді шығарады (қолдану).
есептің шартын құрастырады (талдау).
-есептің шартын құрастырудың түрлі нұсқаларын қарастырады;
-есепті шығару үшін тиісті амалды таңдайды;
-сурет бойынша есептің шартын құрастырады;
-есептің шартына сәйкес сұрақ қояды;
-қойылған сұрақтың жауабын анықтайды.
2-сынып «Қазақ тілі» пәні бойынша қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырма
Мәтінді түсініп оқыңыз және сұрақтарға жауап беріңіз.
Екі дос келе жатып бір аюға кездесіпті. Олардың біреуі әлсіз, ауру екен. Аюды көрген кезде сау адам ауру жолдасын тастап, ағаштың басына шығып кетіпті. Ауру адам ағашқа шыға алмай, өлген кісідей дем алмастан жерге жата кетіпті. Өйткені аю өлген кісіге тимейді екен. Аю жатқан адамның қасына келіп, иіскелеп, дыбысы білінбеген соң, жөніне кетеді.
Аю кеткен соң сау адам ағаштың басынан түсіп, ауру жолдасынан:
- Аю құлағыңа не деп сыбырлап кетті? – деп сұрапты.
Сонда ауру адам тұрып:
- «Екінші рет қауіп төнген кезде жолдасын жау қолына тастап кететін адаммен жолдас болма» деді, - депті.
.
Мәтін бойынша тапсырмалар
Мәтінді оқыңыз және тақырыбын анықтаңыз.
- Мәтіннің басты кейіпкерлерін атаңыз.
- Сұрақтарға жауап беріңіз:
- Аюды көргенде достар не істеді?
- Аю неге өз жөніне кетті?
4. Мәтінде кездесетін тірек сөздердің астын сызыңыз.
5. Мәтіннің негізгі ойын анықтаңыз.
Бағалау критерийлері
Дескрипторлар
2-сынып «Қазақ тілі» пәні бойынша қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырма
Мәтінді түсініп оқыңыз және сұрақтарға жауап беріңіз.
Екі дос келе жатып бір аюға кездесіпті. Олардың біреуі әлсіз, ауру екен. Аюды көрген кезде сау адам ауру жолдасын тастап, ағаштың басына шығып кетіпті. Ауру адам ағашқа шыға алмай, өлген кісідей дем алмастан жерге жата кетіпті. Өйткені аю өлген кісіге тимейді екен. Аю жатқан адамның қасына келіп, иіскелеп, дыбысы білінбеген соң, жөніне кетеді.
Аю кеткен соң сау адам ағаштың басынан түсіп, ауру жолдасынан:
- Аю құлағыңа не деп сыбырлап кетті? – деп сұрапты.
Сонда ауру адам тұрып:
- «Екінші рет қауіп төнген кезде жолдасын жау қолына тастап кететін адаммен жолдас болма» деді, - депті.
.
Бағалау критерийлері
Оқылған шағын мәтіннің мазмұнын түсінеді.
Дескрипторлар
Мұғалімнің көмегімен негізгі ойды анықтайды.
-мәтіннің тақырыбын анықтайды;
-мәтінде кездесетін тірек сөздерді табады;
-әңгіменің басты кейіпкерлерін атайды;
-мәтін бойынша сұрақтарға жауап береді.
-мәтіннің негізгі ойын анықтайды.
ҚАЛЫПТАСТЫРУШЫ БАҒАЛАУ
Өткізіледі
Ақпараттандырады
Оқушының қызметі
- Оқу үдерісіне белсене қатысады; Бағалау критерийлері мен дескрипторларды түсінеді; өзін-өзі бағалайды/бірін-бірі бағалайды.
- Оқу үдерісіне белсене қатысады;
- Бағалау критерийлері мен дескрипторларды түсінеді;
- өзін-өзі бағалайды/бірін-бірі бағалайды.
- материалды оқу барысында тапсырманы қаншалықты дұрыс орындағаны жөнінде оқушылар ақпарат алады; оқушының ілгерілеуі жөнінде мұғалім ақпарат алып, оқыту үдерісіне өзгерістер енгізе алады.
- материалды оқу барысында тапсырманы қаншалықты дұрыс орындағаны жөнінде оқушылар ақпарат алады;
- оқушының ілгерілеуі жөнінде мұғалім ақпарат алып, оқыту үдерісіне өзгерістер енгізе алады.
Мұғалім және оқушының қатысуымен тоқсан барысында өткізеді
Мұғалімнің қызметі
Өткізілу формасы
- оқу мақсаттарына сәйкес бағалау критерийлерін анық жазады; бағалау критерийлеріне сәйкес тапсырмалар құрастырады; тапсырмаға дескриптор құрастырады; оқушыларға тиімді кері байланыс береді; оқыту мен бағалау үдерісіне түзету енгізеді;
- оқу мақсаттарына сәйкес бағалау критерийлерін анық жазады;
- бағалау критерийлеріне сәйкес тапсырмалар құрастырады;
- тапсырмаға дескриптор құрастырады;
- оқушыларға тиімді кері байланыс береді;
- оқыту мен бағалау үдерісіне түзету енгізеді;
- жеке
- жұппен
- топпен
- ауысатын топтар құрамында
Включить определение Формативное оценивание
Текущее оценивание обучения, которое обеспечивает учителей, обучающихся и других участников педагогического процесса информацией, необходимой для совершенствования обучения. Формативное оценивание осуществляется в процессе повседневной работы в классе, является показателем текущей успеваемости обучающихся, обеспечивает обратную связь между учеником и учителем и позволяет своевременно корректировать учебный процесс
«3С Теңдік және теңсіздік. Теңдеу» бөлімі бойынша жиынтық
бағалау
Бөлімше: 2.2 Теңдік және теңсіздік. Теңдеу.
2.1 Санды және әріпті өрнектер.
5.1 Есептер және математикалық модель.
Оқу мақсаты: 1.2.2.1 Теңдік және теңсіздікті, теңдеуді, тура және тура
емес теңдік пен теңсіздікті айыра білу.
1.2.1.2 Әріптің берілген мәніндегі бір амалды әріпті
өрнектің мәнін табу.
1.2.1.5 Жақшасыз әріпті, санды өрнектерді салыстыру.
1.5.1.3** Қосындыны және қалдықты табуға берілген
есептерді талдау және шығару, кері есеп
құрастыру және шығару.
Ойлау дағдыларының
деңгейі:
Білу және түсіну
Қолдану
Анализ
Бағалау критерийі: Білім алушы
Теңдік,теңсіздік,теңдеуді ажыратады.
Тура және тура емес теңдіктерді анықтайды.
Берілген мәні бар әріпті өрнектің мәнін табады.
Санды және әріпті өрнектерді салыстырады.
Қосындыны және қалдықты табуға берілген
есептерді шығарады.
Орындау уақыты: 20 минут
Тапсырма
1. Теңдеу, теңдік және теңсіздікті бағдаршамның түсіне сәйкестендіріп бояңыз.
3. с = 4 деп алып, өрнектің мәнін табыңыз.
с - 3 с + 6
теңдеу
90-30=60
0+17
теңдік
х+10=60
теңсіздік
2. Бос орындарға теңдіктердің біреуі тура, ал екіншісі тура емес болатындай етіп,
тиісті санды жазыңыз.
Тура теңдік
40 - =20
Тура емес теңдік
20 - =10
5. Есепті шығарыңыз.
4. Өрнектерді салыстырыңыз.
Ешкінің 7 лағы бар еді. Олардың 5-еуі серуендеп кетті.
Үйде неше лақ қалды?
Қалыптастырушы бағалаудағы кері байланыс
Тиімді кері байланыс оқушының үш сұрағына жауап береді:
- Менің оқуым қандай сатыда?
- Мен жоғары нәтижеге қалай қол жеткіземін?
- Білімімді толықтыру үшін не істеуім керек?
Кері байланысты жазуға арналған ұсыныстар
Қателігін емес, дұрыс орындалғанын айтыңыз.
Кемшіліктерді болдырмаудың жолдары немесе жауаптарын қалай жақсартуға болатыны жөнінде ұсыныстар беріңіз.
- Қателіктері туралы төмендегідей пункттер бойынша ақпарат бере аласыз: орналасуы; қателерінің түрі; қателерді жөндеу үшін жасалатын әрекеттер .
- Қателіктері туралы төмендегідей пункттер бойынша ақпарат бере аласыз:
- орналасуы;
- қателерінің түрі;
- қателерді жөндеу үшін жасалатын әрекеттер .
Оқушының жауабына берілетін кері байланысыңызда мысқылдайтын, сынайтын тұрғыдағы «орынсыз жауап», «бұлай ойлауға қандай қақың бар» және т.б. жағымсыз сөздерді, сөз тіркестерін қолданудан сақтаныңыз.
Мұндай сөз тіркестері оқушының намысына тиеді.
Үнемі тиімді кері байланыс жасаңыз және оқушыларды өз жұмысын және басқалардың жұмысын бағалауға үйретіңіз.
- Түсіндірмесіз айтылатын «дұрыс емес», «өтірік», «кім жауап береді?» деген сөздерден аулақ болыңыз. Ненің дұрыс емес екенін, оны түзету үшін не істеуге болатынын ұсыныңыз.
- Түсіндірмесіз айтылатын «дұрыс емес», «өтірік», «кім жауап береді?» деген сөздерден аулақ болыңыз. Ненің дұрыс емес екенін, оны түзету үшін не істеуге болатынын ұсыныңыз.
«Бес саусақ» Қағаз бетіне қолыңызды қойып, саусақтарыңызды айналдыра сызыңыз. Әр саусақтың өзінің мәні бар, солар бойынша өз ойыңызды білдіріңіз:
- Бас бармақ– мен үшін маңызды және қызықты болды ......
- Балан үйрек (сұқ саусақ) – мен бүгін түсіндім ..........
- Ортан терек (ортаншы саусақ) – мен үшін қиын болды .......
- Шылдыр шүмек (төртінші саусақ) – менің бағам ....... себебі...
- Кішкене бөбек (кішкентай саусақ) – менің білгім келеді ......