Жасалма интеллектин келечеги

Жасалма интеллекттин келечеги жана анын адамдарга тийгизген таасири

Абдувалиев Мунарбек Насиридинович

Ош мамлекеттик университетинин студенти

Жетекчи: Физика-математика илимдеринин кандидаты Орозбаева Айнагул Асланбековна

Аннотация: Бүгүнкү күндө дегеле технологиялар доорунда жасалма интеллектин күндөн-күнгө өнүгүүсү адамдар үчүн канчалык пайда алып келээрин же адамдардын технологияларга көз каранды кылып коюусу мүкүнчүлүгү жогору экендигин айтпай кетсе болбойт. Бул макалада жасалма интеллектин келечеги, адамдарга тийгизген таасирин жана жасалма интеллекттин коркунучтарын, пайдалары жөнүндө жазылды.

Ачкыч сөздөр: Адам, жасалма интеллект, жалпы жасалма интеллект (AGI-artificial general intelligence).

Жасалма интеллект (AI) дүйнөдөгү эң тез өнүгүп жаткан технологиялардын бири. Акыркы бир нече он жылдыкта жасалма интеллект компьютердик көрүнүш, табигый тилди иштетүү жана машина үйрөнүү сыяктуу тармактарда олуттуу ийгиликтерге жетишти. Бул жетишкендиктер жасалма интеллект мурунтан эле автономдуу унаалардан баштап медициналык диагностикалык системаларга чейин кеңири спектрде колдонулушуна алып келди.

Келечекте жасалма интеллект биздин жашообузда дагы маанилүү ролду ойнойт. Жасалма интеллект өнүгүп жаткан сайын, ал учурда адамдар аткарып жаткан барган сайын татаал тапшырмаларды аткара алат. Бул коомдо олуттуу өзгөрүүлөргө, анын ичинде эмгектин мүнөзүн өзгөртүүгө, теңсиздиктин көбөйүшүнө жана жаңы этикалык проблемаларга алып келиши мүмкүн.

Келечектеги жасалма интеллект сценарийлери:

Жасалма интеллект келечеги үчүн мүмкүн болгон көптөгөн сценарийлер бар. Бир сценарийде, жасалма интеллект Мур мыйзамына ылайык өнүгүп, акырында адам аткара ала турган бардык ишти аткарууга жөндөмдүү болгон жасалма жалпы интеллект (AGI) деңгээлине жетет. Бул учурда, жасалма интеллект массалык жумушсуздукка жана коомдук толкундоолорго алып келген иш-аракеттердин көптөгөн тармактарында адамдарды алмаштыра алат.

Башка сценарийде жасалма интеллект жайыраак өнүгөт жана жакынкы кылымдарда AGI (artificial general intelligence) жетишпейт. Бул учурда, жасалма интеллект адамдарга тапшырмаларды аткарууга жардам бере турган курал катары колдонулат, бирок аларды толугу менен алмаштыра албайт.

Дагы бир мүмкүн болгон сценарий - жасалма интеллект ушунчалык татаал болуп, аны алдын ала айтуу мүмкүн эмес жана башкарылгыс болуп калат. Бул учурда, жасалма интеллект адамзатка коркунуч туудурушу мүмкүн, мисалы, эгерде ал адамдар анын жашоосуна коркунуч туудурат деп чечсе.

Адамга жасалма интеллекттин таасиринин мүмкүн болуучу кесепеттери

Жасалма интеллекттин адамдарга тийгизген таасири оң да, терс да болушу мүмкүн. Бир жагынан алганда, жасалма интеллект климаттын өзгөрүшү жана жакырчылык сыяктуу адамзаттын эң курч көйгөйлөрүн чечүүгө жардам берет. Экинчи жагынан, жасалма интеллект теңсиздиктин, жумушсуздуктун жана социалдык толкундоонун күчөшүнө алып келиши мүмкүн.

Бул жерде жасалма интеллект келечекте адамдарга кандай таасир этиши мүмкүн экендигинин айрым конкреттүү мисалдары келтирилген:

Иштин мүнөзүн өзгөртүү: жасалма интеллект учурда адамдар аткарып жаткан көптөгөн тапшырмаларды автоматташтыра алат. Бул жумушсуздуктун көбөйүшүнө алып келиши мүмкүн, айрыкча аз квалификациялуу жумушчулардын арасында.

Теңсиздиктин өсүшү: жасалма интеллект байларды байытат, ал эми кедейлерди кедей кыла алат. Себеби, жасалма интеллект байлардын жана күчтүүлөрдүн колунда болот, алар аны андан да чоң пайда табуу үчүн колдоно алышат.

Өнүгүп келе жаткан жаңы этикалык маселелер: жасалма интеллект жоопкерчилиги, жасалма интеллект бир жактуулугу жана жасалма интеллект коопсуздугу сыяктуу жаңы этикалык маселелерди көтөрүшү мүмкүн.

Сунуштар

Жасалма интеллект келечегине даярдануу үчүн, бир катар иш-аракеттерди жасашыңыз керек, анын ичинде:

Билимге жана окутууга инвестиция салуу: Адамдар жасалма интеллект жумушчу күчүнө алып келе турган өзгөрүүлөргө даяр болушу маанилүү. Бул адамдарга жасалма интеллект маанилүү ролду ойной турган келечектин жумуштары үчүн зарыл болгон көндүмдөрдү алууга мүмкүндүк берген билим берүүгө жана окутууга инвестициялоону билдирет.

Жасалма интеллект үчүн этикалык стандарттарды иштеп чыгуу: жасалма интеллект адамзаттын жыргалчылыгы үчүн колдонулушун камсыз кылуу үчүн жасалма интеллект үчүн этикалык стандарттарды иштеп чыгуу маанилүү. Бул жоболор жасалма интеллект аракеттери үчүн жоопкерчилик, жасалма интеллекттеги бир жактуулук жана жасалма интеллект коопсуздугу сыяктуу маселелерди эске алышы керек.

Жаңы этикалык маселелерге даярдануу: жасалма интеллект жаратышы мүмкүн болгон жаңы этикалык маселелерге даяр болуу маанилүү. Мисалы, жасалма интеллекттин аракеттери үчүн жоопкерчилик маселесин чечүүнүн жолдорун иштеп чыгуу маанилүү.

Бул маселелерди чечүү менен биз жасалма интеллект келечеги адамзат үчүн позитивдүү болушуна жардам бере алабыз.

Корутунду

Жасалма интеллекттин келечеги бүдөмүк. Мындай өзгөрүүлөргө даярдануу жана жасалма интеллектти адамзат жашоосунда зыяндуу эмес, жыргалчылык үчүн пайдалуу колдонулушун камсыз кылуу максатында жасалма интеллектин адамзатка тийгизген оң жана терс таасирлерин дайым эске алуу менен кырдаалга жараша тиешелүү чараларды көрүү маанилүү.

Колдонулган адабияттар:

1. Kurzweil, R. (1990). The age of intelligent machines. MIT Press.

1. Nilsson, N. J. (1998). Artificial intelligence: A new synthesis. Morgan Kauffman.

URL 1. http://jmc.stanford.edu/artificial-intelligence/what-is-ai/index.html

URL 2. https://l24.im/cBO

URL 3. https://allgoodgreat.com/list-of-books-written-by-artificial-intelligence/

URL 4. https://shakespeares-sonnets.com/sonnet/12