Жердин аба ырайы жана климат

Тема: Жердин аба ырайы, климаты жана анын калыптанышы

Сабактын максаты

Аба ырайы, климат мааниси, айырмасы, өзгөрүү себептери жөнүндө маалымат аласыңар

Негизги сөздүктөр: Аба ырайы

Климат

Орбита

А б а ы р а й ы

Тигил же бул аймакта белгилүү бир убакттын аралыгындагы тропосферанын абалы же өзгөрүүлөр (сутка, ай, жыл)

Абада кандай кубулуштар болот?

Аба ырайынын түрү

Кубулуштар

Жаан – чачын, шамал, тумандуулу, ысык жана суук болушу ж.б

Элементтер

Температура

Басым

Нымдуулук

Абанын кубулушу жана элементтери боюнча дал келтир.

Жаан жайып, айрым жерлерде катуу жаашы мүмкүн

Аба ырайынын кубулуштары

Батыштан соккон шамалдын ылдамдыгы 4-9 м

Аба ырайынын элементи

Тоолуу райондордо кар жаайышы күтүлөт

Тоолуу райондордо түнкүсү -2 градустан +3 градуска чейин...

Нымдуулук 65 %

К л и м а т

Тигил же бул аймагындагы абанын көп жылдык режими.

Климат – гр «кыйшаюу», «жантайынкы»

Демек климаттын калыптанышынын негизги себеби, күн нурунун кыйгач тийиши жана жердин формасы

21 – март

тең күндүк

23 – сентябрь

22 – июнь

эң узун күн менен түн

22 - декабрь

Экспремент

ZipGrade

1. Эң узун күн качан болот?

6. Жердин огу эмне?

А) Түндүк менен түштүк уюлду туташтырган түз сызык В) Түндүк менен түштүк жарым шарга бөлүп турган сызык С) Түндүк уюл

А) 23 –сентябрь В) 22 – июнь С) 22 – декабрь

7. Орбита эмне?

2. Климат кандай маанини билдирет?

А) Эллепс В) Кубулуш С) Кыйшаюу

А) Күн турган борбор В) Жер айланган ок сызык С) Жер Күн тегерегинде айланган сызык

3. Жер канча градус кыйгач айланат?

8. Эң узун тунну аныкта

А) 23,3 градус В) 0,6 градус С) 0 градус

А) 23 –сентябрь В) 22 – июнь С) 22 – декабрь

4. Качан күн менен түн тенг болот?

9. Климаттын калыптанышыга таасир тийгизген негизги себеп эмне?

А) 23 –сентябрь В) 22 – июнь С) 22 – декабрь

А) Күн нурунун жербетине тийиши, Жердин формасы В) Рельеф С) Суу

5. Жердин кандай айланышы 1 сутка болот?

10. Тигил же бул аймакта белгилүү бир убакттын аралыгындагы тропосферанын абалы эмне деп аталат?

А) Оз огуда бир жолу айланышы В) Орбитада бир жолу айланышы С) Жердин кыйшайышы

А) Аба ырайы В) Климат С) Орбита

Үйгө тапшырма

1 күндө канча саат, мин, секунд

1 айда канча саат, мин, секунд

1 жылда канча саат, минут, секунд бар?