2020_______________2021_____________2022______________2023 _______________2024________________
Предмет: Кыргыз адабияты Класс : 10-класс
Сабактын темасы: Ж.Боконбаев . Чыгармалары: «Кыргыздын Ала-Тоосу» , «Жаштык кез»
Сабактын тиби: Жаны билимди оздоштуруу
Сабактын жабдылышы: Окуу куралдары , дидактикалык материалдар,ж.б.
| Сабактын максаты
| Көрсөткүчтөрү |
| Сабактын билим берүүчүлүк максаты: | Окуучу максатына жетти , эгерде… |
| Окуучулар Ж.Боконбаевдин лирикалары жонундо тушунук алышат | Окуучулар Ж.Боконбаевдин лирикалары жонундо тушунук алышса |
| Сабактын өнүктүрүүчүлүк максаты: | Окуучу максатына жетти , эгерде… |
| «Кыргыздын Ала-Тоосу» , «Жаштык кез» чыгармаларын окуп, талдашат
| «Кыргыздын Ала-Тоосу» , «Жаштык кез» чыгармаларын окуп, талдай алышса
|
| Сабактын тарбия берүүчүлүк максаты: | Окуучу максатына жетти , эгерде… |
| Сабактан ынтымакка , биримдикке , жоопкерчиликке тарбияланат | Сабактан ынтымакка , биримдикке , жоопкерчиликке тарбияланса |
| Тыбыш, тамга менен иштей алуу компетенттүүлүгү: | ПК-1 | Маалыматтык компетенттүүлүк: Мугалимдин , окуучунун маалымат издөөсү | НК-1 |
| Окуй алуу компетенттүүлүгү: | ПК-2 | Соц-коммуникациялык компетенттүүлүк: Окуучулар топто ,жупта иштеп жыйынтык чыгаруусу | НК-2 |
| Соз байлыгы менен иштей алуу компетенттүүлүгү:
| ПК-3 | Оз ишин уюш-у жана койгой чечуу компетенттүүлүгү: Көнүгүү, тапшырмаларды өз алдынча иштөөсү | НК-3 |
| Суйлом , текст менен иштей алуу компетенттүүлүгү: Ан сезимдуу окуу , адабий тушунуктор менен иштей алуу компетенттүүлүгү: | ПК-4 ПК-5 |
Сабактын журушу
| Сабактын этаптары | Мугалимдердин иш-аракети | Окуучунун иш-аракети |
| Уюштуруу | Саламдашуу, классты толуктоо,
| Алтын эреже |
| Кайталоо | Өтүлгөн тема боюнча суроо-жооп иретинде ангемелешүү
| Өтүлгөн тема боюнча суроо-жооп иретинде ангемелешүү
|
| Жаны сабак
| 1.Жоомарт Боконбаевдин чыгармачылыгына токтолуу А) “Кыргыздын Ала-Тоосу” Б) “Жаштык кез” В) “Бака менен жылан” Г) “Көк менен”
2. Лирика жөнүндө түшүнүк берүү
3. Жоомарт Бөкөнбаевдин лирикаларына токтолуу
| Окуучулар А) “Кыргыздын Ала-Тоосу” А) “Кыргыздын Ала-Тоосу” Б) “Жаштык кез” В) “Бака менен жылан” Г) “Көк менен” деген чыгармаларын көркөм окушат
|
| Бышыктоо | Суроо – жооп иретинде ангемелешүү | Суроо – жооп иретинде ангемелешүү |
| Жыйынтыктоо | Ж.Бөкөнбаевдин чыгармачылыгынын өзгөчөлүгү эмнеде? |
|
| Баалоо | формативдик |
|
| Уй тапшырма | “Көк менен” деген чыгармасын жаттоо | “Көк менен” деген чыгармасын жаттоо |
Т И Р К Е М Е
Жоомарт Боконбаев «Жаштык кез»
Жаштык кез – майтарылбас алмаз курал,
Жаштык кез – көз жетпеген бийик мунар.
Жадырап жер бетине гүл ачылса,
Жаркырап асмандагы күн кубанар.
Жаштык кез – чабыттаган кыраандайсың,
Жаштык кез – сайрап турган улардайсың.
Жайлоодон салкын соккон жел жапырган
Жайкалган жашыл шибер ыраңдайсың.
Камыкпай каарданып чексең сапар,
Калың эл жаштыгыңды мактап айтар.
Камы үчүн калайыктын тартынбасаң,
Кайратың кара жерди солкулдатар.
Жаштык кез – жадыраган тийген нурча,
Жаштык кез – жайдарысың күлгөн кызча.
Жаралдың жаңы заман бактысына,
Жалтанбай жаштыгыңды элге жумша.
ЖООМАРТ БӨКӨНБАЕВ. КЫРГЫЗДЫН АЛА - ТООСУ
Жайы-кышы кетпеген
Мөңгүсү бар Алатоо,
Асман менен тирешкен
Белгиси бар Алатоо.
Балдан ширин туп-тунук
Булагы бар Алатоо.
Тукабадайкулпунган
Тулаңы бар Алатоо.
Аскалардан ышкырган,
Улары бар Алатоо.
Ак пахтадай чубалган
Туманы бар Алатоо.
Ала барчын, курчтекөөр
Бүркүтү бар Алатоо.
Таштан-ташка секирген
Түлкүсү бар Алатоо.
Арча, кайың, карагай
Четини бар Алатоо.
Асмантарапөстүргөн
Көкүлү бар Алатоо.
Ала-тоонун арасын
Айбандары жойлогон,
Аюу, жолборс, сүлөөсүн,
Аралашып ойногон.
Чымчыктары сайраган,
Маралдары маараган,
Эчки, теке топтошуп
Ээн тоону жайлаган
Эмиресиң көргөндө
Эң тамаша айланаң.
Кекилиги, чилдери,
Кызыл-тазылгүлдөрү,
Көңүлүңдү көтөрөт.
Куштун салган үндөрү.
Жаркыраганкүмүштөй
Кары сонунАлатоо,
ЖООМАРТ БӨКӨНБАЕВ. КӨК МЕНЕН
Жаш жарын бозой тоскондой,
Жадырап аппак таң атты.
Шүүдүрүм баскан жаш гүлдөр
Жүгүнүп нурга карашты.
Көкөлөп ойноп жел менен
Көпөлөк учуп баратты.
Күзгүдөй тегиз талааны
Күүлдөп добуш каптады.
Жайкалган көп көк шиберди
Жапырып шамал таштады.
Туруптур бир топ самолет
Туурда куштай таптагы.
Ыргыдым, миндим бирине
"Ылайык ушул" дегендей,
Ыраакы жолго жөнөдү,
Ызылдап жайкы көгөндөй.
Асмандан сызып бараттым,
АбалкыЧүрөк жеңемдей.
Көк асман даңгыр жолго окшойт,
Сур булу тчыккан чаңга окшойт,
Үңкүргө дайра киргендей,
Уюлуп шамал жел боздойт...
Ийрилип аккан чоң өзөн
Ийнеде учук жипке окшойт,
Чытырман токой калың бак,
Чырымтал бетте түккө окшойт.
Көк тиреп турган катар тоо
Көшүлүп чөккөн нарга окшойт.
Суналган чөлдө чалкар көл
Сулууга бүткөн калга окшойт
1939-ж.
ЖЫЛАН МЕНЕН БАКА
Ийнинде жаткан жылан сойлоп чыкты,
Ийрилип, көп толгонуп ойноп чыкты.
Топтошуп суу четинде чардап жаткан
Жутууга бир баканы ойлоп чыкты.
Аралап жашыл чөптү келе жатты,
Астыртан бака сууга кире качты.
Арбоого ал баканы амал менен,
Айлакер жыландагысөзүн айтты:
“Бака-бака балчак,
Башың неге жалпак?
Баатыр бака болсоң да,
Башкалардан жалтак.
Бутуң неге ийри,
Көзүң неге тосток?
Дос болобуз экөөбүз
Сыр алышып турсак.
Ийри буйру бутуңду,
Түз кылайын, оңдоюн,
Жутам десем досумду
Өмүрүмдө оңбоюн.
Тосток болгон көзүңдү,
Оң кылайын, эмдейин,
Жалпак башың оронот
Эң асылын селденин.
Көркүң чыгып жайдары
Сулуу бака болосуң.
Көрүнгөндөн жашынып,
Коркконуңду коесуң.
Келгин, бака, жаныма,
Бир берейин батамды,
Бардык күчтү жумшайын
Сактап жүргөн качанкы”.
Сыр чечип, айтканына көндү бака,
Жылмайып суу ичинен күлдү бака,
Жылуу сөз укканына сүйүнгөндөй
Жыланга тилек менен келди бака:
–“Тынбай казан көтөрүп
Башым жалпак болуптур,
Жайдак атка көп минип
Бутум ийри болуптур,
Кароолду көп карап
Көзүм тосток болуптур.
Ушул көздөн уялып
Суудан чыкпай жүрөмүн,
Ушул буттан уялып
Жерге баспай жүрөмүн.
Ушул баштан уялып
Элге батпай жүрөмүн.
Эгер буттутү зөтсөң,
Айтканыңа көнөйүн,
Башка селде чалынып
Бир көркүмө келейин,
Эгер көзүм оңдосоң,
Бүт дүйнөнү көрөйүн.
Көмөк көрсөт жакшылап,
Достугуңдубилейин,
Жандан коркпос эр болуп,
Жайдары басып жүрөйүн.
Кулаалынын, күйкөнүн
Бир азабын берейин”.
Депайтып бака сууда чардай берди,
Оп тартып аны жылан арбай берди.
“Ал эми батаңды бер” деген кезде,
Арбаңдап бака оозунакирипкелди.
Умтулупсойлопкелипжыланжутту,
Баягытүзөймдегенийрибутту.
Бакырып бака шордууэстентанып,
Басылбайбиркыйлагаьйлапжатты.
“Досэлек, жутпамени, калтыр” деди,
“Бузбагындосчулуктунсалтын” деди,
Аңгычаалкымынанжутупалып,
Акырынжылан ары сойлопкетти…
1937-ж.
2 804
24 557 
