Бутун тендештиктер

Сабактын темасы:

( а) функциясы.

Автордун аты-жөнү:

Акматова Нурзат

Предмети:

математика

Билим берүү мекемеси:

Б.Камчыбеков орто мектеби

Жагымдуу маанай:

Кубанамын мен да,

Кубанасың сен да,

Кубанайлы, досторум,

Агарып аткан таңга!!!

Сабактын темасы:

(мында а) функциясы.

«Математика-акыл-ойду тартипке келтирет,

ошондуктан матматиканы окуу керек"

Сабактын урааны:

Сабактын максаты:

Билим берүүчүлүк:

Өнүктүрүүчүлүк:

Тарбиялык:

1) Графикти түзүү

()

билгичтиктери менен

функциясын

1) Графиктерди

түзүүдө тактыкка,

чеберчиликтерин

изилдеп,

өстүрүшөт;

тапкычтыкка

графигин түзүүнү

2) Жаңы маалыматтык

үйрөнүшөт.

тарбияланат;

2) Окуучулардын

технологияларды

колдонуу менен

сабакка болгон

алган билимдерин

кызыгуулары артат.

өстүрүшөт.

Сабактын жүрүшү:

1. Уюштуруу иши. Психологиялык мезгил

2. Үй тапшырмасын текшерүү (тест аркылуу)

3. Өткөн сабакты кайталоо

5. Жаңы теманы түшүндүрүү

6 . Жаңы теманы бышыктоо

7. Эс алуу мүнөтү («математикалык лото» оюуну)

8. Мисалдар иштөө

9. Деңгээлдик тапшырмалар

10. Корутунду. Рефлексия. Баалоо.

Психологиялык мезгил:

Эки сегиз он алты жана сегиз жана алты, жандап жүргөн бир алты, суммасы болот канча алты?

Жообу:

8+8+8+6+6=36

6*6=36

артка

Үй тапшырмасын тест аркылуу текшерүү

№ 40

3.

х=-9; -99; -999.

2.

1.

- 0,3

-0,993

2

218

-

216

-1

В

А

1

А

2

А

3

А

В

В

В

А

4

В

Х=-9

Х=-99

-0,93

0,3

Б

-

211

Г

Х=-999

3

213

1

Г

Г

Б

Г

Г

Б

Б

Г

Б

Б

Г

Б

Б

артка

7

Өткөн теманы кайталоо

Ойлонуу стратегиясы

1-топ:

функциясынын графигин эстегиле.

2-топ:

функциясынын касиеттерин айткыла.

3-топ:

функциясынын графигин түзгүлө.

ал

г

а

1-топ:

3-топ:

2-топ:

х

-3

у

9

-2

-1

4

1

0

1

0

1

2

4

3

9

• Функциянын графиги координаталар башталышы аркылуу өтөт.
• Функциянын графиги (0; 0) чекитин эсепке албаганда абсцисса огунун жогору жагында жайланышат.
• Функциянын графиги кординаталар огуна карата симметриялуу.
• х тин оң маанилеринде аргументтин чоң мааниси, функциянын чоң мааниси туура келет.
• х тин терс маанисинде аргументтин чоң маанисине функциянын кичине мааниси туура келет.

8

6

4

2

-4 -3 -2 -1 0 1 2 3 4 х

артка

У

8

6

4

Жаңы теманы түшүндүрүү

2

Биринчи функциясын изилдеп, анын графигин түзөлү. Эгер ге барабар болсо, анда функциясы чыгат.

, жана болгон учурларын өз-өзүнчө карайлы.

1) болсун.

-3

-3

-2

-2

9

9

18

18

4

4

-1

-1

8

1

1

0,5

8

0,5

2

2

0,25

0,25

0

0

0,5

0,5

0,5

0

0,5

0

0,25

0

1

0

1

0,25

0,5

2

2

1

1

0,5

4

2

2

4

3

3

8

8

9

9

18

18

-3 -2 -1 0 1 2 3 х

ал

г

а

Корутунду: функциясынын графигин түзүү үчүн, функциясынын графигин Ох огунан Оу огун бойлото 2 эсе чоюу керек.

У

8

6

4

2

болсун.

болсо,

Х -4 -3 -2 -1 0 1 2 3 4

16 9 4 1 0 1 4 9 16

8 4,5 2 0,5 0 0,5 2 4,5 8

Корутунду: функциясынын графигин түзүү үчүн, функциясынын графигин Ох огунан Оу огун бойлото 2 эсе кысуу керек.

-4 -3 -2 -1 0 1 2 3 4 х

ал

г

а

4

2

3 болсун.

Мисалы, функциясын карайлы. х аргументинин бирдей маанилеринде жана функцияларынын маанилери карама-каршы сандар болот. Ошондуктан жана функцияларынын графиктери абсцисса огуна карата симметриялуу болот.

болгондо параболанын тармагы төмөн карай, болгондо, параболанын тармагы жогору карай багытталат.

-4 -3 -2 -1 0 1 2 3 4 х

-2

-4

Корутунду: функциясынын графигин түзүү үчүн, функциясынын графигин Оу огуна параллель багытта а эсе чоюу керек.

функциясынын графигин түзүү үчүн, функциясынын графигин Оу огуна параллель багытта Ох огуна карай а эсе кысуу керек.

ал

Г а

а

болгон учурдагы

функциясынын касиеттери:

У

8

6

4

2

( Графикке карап, касиеттерин айтуу )

1. Функциянын графиги координаталар башталышы аркылуу өтөт.

2. Функциянын графиги жогорку жарым тегиздигикте жайланышат.

3. Функциянын графиги ордината огуна карата симметриялуу болот.

4. Функция ( аралыгында кемийт, ) аралыгында өсөт. Функциянын аныкталуу областы бардык чыныгы сандардын көптүгү.

-4 -3 -2 -1 0 1 2 3 4 х

ал

г

а

У

-2

-4

-6

-8

болгон учурдагы функциясынын касиеттери:

( Графикке карап, касиеттерин айтуу )

-4 -3 -2 -1 0 1 2 3 4 х

1. Функциянын графиги координаталар башталышы аркылуу өтөт.

2. Функциянын графиги төмөнкү жарым тегиздикте жайланышкан.

3. Функциянын графиги ордината огуна карата симметриялуу болот.

4. Функция ( аралыгында өсөт, ) аралыгында кемийт. Функциянын аныкталуу областы бардык чыныгы сандардын көптүгү.

ал

г

а

Табигый кубулуштардын көптөгөн мыйзамдары ушул парабола формасындагы ийри сызык менен берилген.

Параболанын касиеттери согуш техникасында, курулушта, асма көпүрөлөрдү курууда ж.б. колдонулат.

Парабола – жашоодо

«Парабола» терминин грек окумуштуусу Аполлони киргизген.

Автомобиль фарасы, прожектор, телескопиялык табак ушул параболоид формасында жасалат.

Космосто 11 км/саат жана андан ашык ылдамдыкта кыймылдаган дененин траекториясы – парабола турүндө болот.

Параболанын өзгөчө касиеттеринин бири – физикада каралган оптикалык касиеттер. Параболанын өзүнүн симметрия огунда айлануусунун натыйжасында пайда болгон «Терең казан» формасындагы фигура айлануунун параболоиди деп аталат.

артка

Жаңы теманы бышыктоо

(жылдыздуу саат оюуну аркылуу)

Қай суретте функциясының графигі кескінделген?

Қай суретте функциясының графигі кескінделген?

Кайсы сүрөттө функциясынын графиги көрсөтүлгөн?

у

у

у

8

8

6

6

4

4

2

2

х

- 4 -3 -2 -1 0 1 2 3 4

-2

-4

-6

-8

-4 -3 -2 -1 0 1 2 3 4

х

- 4 -3 -2 -1 0 1 2 3 4

х

1 2 3

артка

16

Мисалдарды чыгаруу:

№ 41. функциясынын графигин түзгүлө.

Төмөндөгүлөрдү тапкыла.

а) х=0,4; -1,3; 2,5 болгондогу у тин маанисин;

б) у=3; 4; 5 боло тургандай х тин маанисин;

в) функциянын өсүү, кемүү аралыктарын.

артка

Деңгээлдик тапшырмалар:

Аргументтин маанилерине туура келген функциясынын маанисин тапкыла.

I деңгээл

функциясынын мааниси: 1) 8 ге; 2) 50 гө барабар. Ага туура келген аргументтин маанилерин тапкыла.

II деңгээл

функцияларынын қесилишүү чекиттерин тапкыла .

III деңгээл

артка

Жыйынтыктоо.

Функциянын графиги

координата башталышы аркылуу өтөт.

Функциянын графиги

ордината огуна қарата симметриялуу болот.

Функциянын графиги

абсцисса огунун төмөнкү

жарым тегиздигинде жатат.

Функция (

аралыгында өсөт.

) аралыгында

кемийт.

ал

г

а

Функциянын аныкталуу областы бардык чыныгы сандардын көптүгү.

Үйгө: Чыгармачылык тапшырма

1 топ:

MS EXCEL программасы менен функциясынын графигин түзгүлө.

1 топ:

MS EXCEL программасы менен функциясынын графигин түзгүлө.

1 топ:

MS EXCEL программасы менен функциясынын графигин түзгүлө.

ал

г

а

Окуучуларды баалоо

Окуучунун аты-жөнү

1

Үй тапшыр-масы

2

+

Өтүл-ү бышыктоо

3

Жылдыздуу саат

+

4

+

Мисалдарды чыгаруу

+

5

+

+

Деңгээлдик тапшырма

+

6

+

+

Корутунду

+

+

+

7

5

8

+

+

+

9

4

+

+

+

10

+

+

4

+

+

11

+

12

+

+

+

+

+

+

13

5

+

+

14

+

+

+

+

+

15

4

16

+

4

+

3

+

17

+

+

3

+

+

+

+

5

+

+

4

ал

г

а

Окуучунун аты жөнү ____________________________

Рефлексия

Ооба

Сабакта активдүү катыштым

Жок

Сабак жакты

Сабак жакпады

Сабактан көптөгөн кызыктуу маалымат

алдым

ал

га

Көңүл бурганыңарга рахмат!

ал

га