Просмотр содержимого документа
«Долбоор улуттук тамак аштар»
"Кыргыз рухунун туусу — эне тил"
Даярдаган мугалим:Төрөбекова Айжамал Эсенкуловна
2. Долбоордун максаты:
- 1.Окуучулардын эне тилине болгон сүйүүсүн арттыруу .
- 2.Улуттук маданиятты, салт-санааны терең үйрөнүү аркылуу элдер аралык достукту бекемдөө.
- 3.Тарыхый мурастарды сактоо жана жайылтуу.
3. Кыскача маалымат (Тарыхы)
Кыргыздар — Орто Азиядагы эң байыркы элдердин бири. Алгачкы маалыматтар биздин заманга чейинки 201-жылга таандык. Негизги аймагы: Теңир-Тоо жана Алай тоолору.
4. Улуттун тили
- Тили: Кыргыз тили (Түрк тилдер тобуна кирет).
- Өзгөчөлүгү: Абдан бай, көркөм жана "Манас" сыяктуу дүйнөдөгү эң чоң эпосту жараткан тил.
- Макал: "Тил — улуттун күзгүсү", "Эне тилин билбеген, элин сүйүп жарытпайт".
5. Салт-санаа жана каада-салттар
- Майрамдар: Нооруз, Орозо айт, Курман айт.
- Салттар: Балага ат коюу, тушоо кесүү, кыз узатуу, конок тосуу (меймандостук).
- Өзгөчөлүк: Улууну урматтоо, кичүүнү ызааттоо — башкы принцип
6. Эркектер улуттук кийимдери
Эркектер: Ак калпак (ЮНЕСКОнун
тизмесинде), чепкен, тебетей.
Аялдар:
Элечек, маасы, кемсел, чыптама
Символика: Оймо-чиймелер
жаратылышты жана ааламды
чагылдырат.
7. Улуттук тамак-аштар
- Бешбармак: Эң негизги сый тамак.
- Суусундуктар: Максым, кымыз, бозо .
- Нан азыктары: Боорсок, каттама.
- Учуру: Мейман келгенде же чоң той-аштарда сөзсүз даярдалат.
8. Музыкасы жана оозеки чыгармачылыгы
- Аспаптар: Комуз, ооз комуз, кыл кыяк.
- Эпос: "Манас" — кыргыз элинин руханий казынасы.
- Бий: "Кара жорго", "Кыргыз бийи".
9. Белгилүү инсандар
- Чыңгыз Айтматов: Дүйнөгө белгилүү жазуучу.
- Касым Тыныстанов: Кыргыз тил илиминин негиздөөчүсү.
- Курманжан Датка: "Алай ханышасы", көрүнүктүү саясий ишмер.
10. Азыркы коомдогу орду Кыргызстан — көп улуттуу өлкө. Кыргыз тили мамлекеттик тил
катары достуктун көпүрөсү болуп саналат. Бардык улуттар ынтымакта жана
биримдикте жашашат.
11. Корутунду
Бул долбоор аркылуу биз улуттун баалуулугун, тилдин маанилүүлүгүн түшүндүк.
Тил жоголсо — улут жоголот. Ошондуктан, ар бир инсан өз эне тилин кадырлап, баркташы керек.
12. Колдонулган булактар
1.Кыргыз Энциклопедиясы.
2.Тарыхый архивдик маалыматтар.
3.Интернет булактары: www.muras.kg, www.lib.kg.