Киіз үй. Сөйлемдегі сөздердің орын тәртібі

Сабақтың тақырыбы:

КИІЗ ҮЙ.СӨЙЛЕМДЕГІ

СӨЗДЕРДІҢ

ОРЫН ТӘРТІБІ.

1.Антонимдерді тап:

Ащы- ... Кел- ...

Жақсы- ... Қымбат- ...

Аз- ... Өмір- ...

Алыс- ... Ақыл- ...

Биік- .....

• Қазақ тіліндегі сөздердің орын тәртібі көбінесе тұрақты болып келеді:
• 1. Етістік-баяндауыш әрқашан сөйлемнің соңында тұрады: Студенттер дәрісханада отыр. – Студенты сидят в аудитории.
• 2. Анықтауыш анықтайтын сөзінің алдында тұрады: Студенттер жарық дәрісханада отыр. – Студенты сидят в светлой аудитории.
• 3. Сұраулы сөздер етістік-баяндауыш болмағанда, сөйлемнің соңында тұрады: Бірінші дәрісхана қайда? – Где первая аудитория?
• 4. Сөйлемнің етістік-баяндауышы болғанда, сұраулы сөздер солардың алдында келеді: Қарлығаш қайда отыр? – Где сидит Карлыгаш?

2.Синоним сөздердің сыңарын жаз :

Қиын,әдемі, жақсы, шал, мағына.

3.Антоним сөздердің сыңарын жаз:

Қалың, қымбат, үлкен, бар, жуан.

4. Төмендегі сөздердің сыңарын тап :

а) антоним

Жақсы, көп, жылау, аз, қиын

• 5. Төмендегі сөйлемдердің асты сызылған сөздердің мағынасын дұрыс түсіндіріп бер.
• Атасы немересінің  отауына  кірді. Айдалада ақ  отау , аузы-мұрны жоқ  отау (жұмбақ). Жазда арамшөпті  отау  керек. Біздің  жағымызда  мықты спортшылар болды. Баланың тісі ауырып,  жағы  ісіп кетті. Сен ана  жақта  бол, мен мына жақта  боламын. Бір  құмалақ  бір қарын майды шіртеді (мақал).  Құмалақшы  кісі құмалақ салды.   «Тоғызқұмалақ»  - есеп ойыны.

• 6. Мына сөйлемдердегі қарамен жазылған сөздердің түбірін, қасымшаларын ата .

• Менің  жолдасым  тәртіпті. 2. Сенің  қарындасың  әдепті. 3. Ағаштың көркі жапырағы .

• 7.Келесі сөздерге морфологиялық талдау жаса.
• Оқушыларымыздың, аспаздың, кезекшілері, дәптерге, дүкендерімізден.
• 8.Төменде берілген сөздердің қосымшаларын анықтап бер.
• Бақша, кітаптар, жұмысшылар, кітапханашы, ғарышкер.
• 9.Сөздерді көшір. Түбір сөздің астын бір, қосымшаларының астын екі сыз.
• Оқушы, жылқышы, суретші. Егінші, келіншек, қапшық, ботақан, құлыншақ, сусын, көрпеше, аспаз , астық, асхана.