Мидин Алыбаев 10-класс

«Бел-Алма» орто мектеби

10-класс

Кыргыз тили жана адабияты мугалими

Турдалиева Айсулуу

Сабактын темасы:

Мидин Алыбаевдин омуру, чыгармачылык жолу

Сабактын максаты:

Билим беруучулук: Мидин Алыбаевдин омуру чыгармачылыгы менен таанышуу

Онуктуруучулук: Алган билимдерин турмушта колдонуу

Тарбия беруучулук: Окуучулардын эстетикалык табити ойгонуп,атуулдук,адеп-ахлактык позициясы бекемделет

Мидин Алыбаев

Таланттуу акын, сатирик, драматург жана прозаик Мидин Алыбаев жарык дүйнөдө 42 гана жыл өмүр сүрдү.Бул жашоонун бир гана көз ирмеми.Ушул кыска өмүрдө ал элине кылымдын кыйырын кезе турган таланттуу чыгармаларын мурас кылып калтырды.

• Акын 1917-жылы Азыркы Нарын областына караштуу Жумгал районундагы Чаек кыштагында кедей-дыйкандын үй-бүлөсүндө жарык дүйнөгө келген.Азан чакырып койгон аты Асамидин болгон экен.Өз айылында башталгыч мектепти бүтүргөн.1930-жылдардын башталышында Фрунзедеги борбордук педтехникумга окууга кирет. 1936-1938-жылдары «Ленинчил жаш» гезитинде иштейт. 1938-1940-жылдары Советтик Армиянын катарында болуп финдерге каршы согушка катышкан.Согуштан кийин республикалык гезит-журналдардын редакцияларында иштеген .

Чыгармачылыгы

• Мидин Алыбаевдин чыгармачылыгы педтехникумда окуп жүргөн кезинде башталып, «Сабаттуу бол» аттуу дубал гезитке ырлары үзүлбөй чыгып турган. 1937-жылы М.Алыбаевдин «Бактылуу жаштык» деп аталган биринчи ырлар жыйнагы жарык көрөт.Сатирик катары «Ак чуч» аттуу сатиралык жыйнагы жарык көргөн

Акындын лирикалары

• « Тунку сакчы»
• «Чек сактаган курбума»
• «Өлкөм-элим»
• «Бил душман»
• «Кыз жана гүл»
• «Кээде бүркөө,кээде жарк дейт кабагын», «Ойлончу»
• «Сүйгөнүмдүн сүрөтүнө»
• «Сагындым»
• «Жакандагы кызыл гулду жыттадым»
• «Кол жоолук»
• «Өзүң бил»
• «Айтчы жаным»
• «Сага»
• «Ант»

Акындын сатиралары

• Мидиндин ырлары бир жагынан терен лирикага толуп турса, бир жагынан сатиралык курч мазмунга ээ. Акын салттык сөз ыргактары менен ошол кезде жаны калыптанып келе жаткан жаны поэзиялык агымдардын ыкмаларын чеберчилик менен айкалыштыра билген.
• «Ак чуч», «Бюрократ», «Кошоматчы»,

«Сот болгон коен», «Адабияттык парад»,

«Түлкү менен каш кулак», «Мас болгон коен»

Сатира деген эмне?

• Сатира  ( гр . – түрдүү, аралаш) – коомдук турмуштагы ошол чөйрөгө, түзүлүшкө ылайык келбеген айрым бир көрүнүштөрдү, адамдардын иш аракеттериндеги, мүнөздөрүндөгү жагымсыз сапаттарды күлкүгө алып, сындаган чыгармалар.

• Мидин Алыбаев 1959-жылы 6-декабрда күтүүсүз жерден каза болгон.
• Жакындарынын эскерүүлөрүнө караганда,

ошол күнү акындын үй-бүлөсү мейман кутүп жаткан. Бир маалда эле үй ээси коноктор келгенче сейилдеп келмекчи болуп сыртка чыгып кетет.Бирок ошол боюнча кайтып келбейт. Акын башына катуу сокку жеп,оор абалда жаткан жеринен көчөдөгүлөр таап, ооруканага жеткиргенден кийин көз жумган экен

Омур шамын ойдолотуп кармагын, Ар кунунду эл-журтуна арнагын. Текке кетпес асыл эмгек жасасан, Ошол болот олбос болуп калганын

• Акын жарык дүйнөдөгү жашоосунун улуу максатын,милдетин ушундайча т үшүнүп,өзүнүн максаттуу да,машакаттуу да өмүр жолунун ар күнүн эл журтуна арнап,жүрөктөн түнөк тапкан унутулгус лирикалары,кулку менен шаттыкка толгон камедиялары,калемпир кошкон ачуу да,курч да сатиралары,лирика жыттуу прозалары,көрүүчүнүн көңүлүнөн кетпес драмалары менен «текке кетпес асыл эмгек жасап» кыргыз профессионал жазма адабиятынын тарыхында өлбөс болуп жашап калды

Үй тапшырма

• Тема боюнча түшүнүк айтуу
• М.Алыбаевдин ырларынан көркөм окуу