Natutal san we nol

Dersiň ady: Matematika Synpy: V ,,A” Senesi:01.09.2025 ý

Sapagyň gidişi:

1. Sapagyň guramaçylyk döwri:

1. Salamlaşmak. Gatnaşygy hasaba almak.

2. Okuwçylaryň sapaga taýýarlygyny barlamak.

3. Okuwçylaryň ünsüni sapaga gönükdirmek.

4. Syýasy wakalar bilen tanyşdyrmak.

2. Öý işiniň ýerine ýetirilişini barlamak:

a)tomusky gyzykly başdan geçirmeler barada söhbetdeşlik guramak;

b) IV synpda geçilenleri gaýtalamak: a+2=5, x-4=8, 3-x=1, 8-y=6, 3+y=19

3. Geçilen temany jemlemek: berlen jogaplara seljerme bermek.

4. Täze temany düşündirmek:

Temany düşündirmegiň meýilnamasy:

1. Natural sanlaryň okalyşyny we ýazylyşyny öwretmek.

2. Nol sanyň okalyşyny we ýazylyşyny öwretmek.

3. Sifrler barada umumy düşünje bermek.

Kitaphanadaky kitaplary, mekdepdäki oturgyçlary, sürüdäki goýunlary we ş. m. sanamak üçin natural san­lar ulanylýar.

Predmetler sanalanda ulanylýan sanlara na­tural sanlar diýilýär.

1; 2; 3; 4; 5; 6; 7; 8; 9; 10; 11; 12... sanlar natural sanlardyr. Nol natural san däldir. Natural sanlar örän köpdür. Iň kiçi natural san 1-dir, iň uly natural sany görkezmek mümkin däldir.

0; 1; 2; 3; 4; 5; 6; 7; 8; 9 sanlar sifrler diýlip atlandyrylýar. Bu on sifriň kömegi bilen islendik natural sany ýazyp bolar. Meselem, 2508 natural san 0, 2, 5, 8 sifrleriň kömegi bilen ýazylandyr.

Sanlaryň 0; 1; 2; 3; 4; 5; 6; 7; 8; 9 sifrleriň köme­gi bilen ýazylan ýazgysyna onluk ýazgy diýilýär.

Sagdan ilkinji üç sifr birlikler klasyny, indiki üç sifr müňlükler klasyny düzýär. Bulardan soň millionlar,milliardlar we beýleki klaslar gelýär.

Sifrleriniň üçüsi-de nol bolan klasyň ady aýdylmaýar.

Mysal üçin: 5 000 037 000 san şeýle okalýar: bäş milliard otuz ýedi müň.

Temany öwrenmek bilen okuwçylar bilmeli:

- Predmetleri sanamak üçin haýsy sanlaryň ulanylýandygyny bilmeli

- Haýsy sanlar sifrler diýip atlandyrylýandygyny bilmeli

- Sanyň onluk ýazgysy diýip nämä aýdylýandygyny bilmeli

- Sanyň onluk ýazgysynda sifriň bahasy nämä baglydygyny bilmeli

Temany öwrenmek bilen okuwçylar başarmaly:

- Natural sanlary okap we ýazyp başarmaly

- Sanlaryň her birinde näçe onluk bardygyny bilmegi başarmaly

- Natural sanlaryň jemini tapmagy başarmaly

- Sanlary sifrler bilen ýazyp başarmaly

5. Täze temany berkitmek:

1-nji gönükme. 12,21,22,11.

2-nji gönükme. 1000 san:1 we o sifrleriň kömegi bilen ýazylypdyr.

3-nji gönükme. 40 san: 4 onlugy, o birligi aňladýar.

404 san : 4 sany ýüzlügi, 0 sany onlugy, 4-sany birligi.

4-nji gönükme.

I san 97, II san x, onda

x+97=102;

x=102-97

x=5; jogaby:5.

6. Öý işini tabşyrmak: Okuwçylaryň köp gezek gaýtalaýan ýalnyşlyklarynyň üstünde mysallar arkaly durup geçmek.Şu günki sapakdaky temany okap, öwrenip gelmegi we 25-nji gönükmäni tabşyrmaly.

7. Sapagy jemlemek, umumylaşdyrmak, okuwçylary bahalandyrmak:

Soraglara takyk, dogry jogap beren, sapakda işjeňlik görkezip, temany gürrüň bermäge işjeň gatnaşan okuwçylar atlandyrylyp, olar bahalandyrylýar (bahalar synp žurnalyna, gündeliklere goýulýar).

• Sapakda nämeler öwrendiňiz? Sapak gyzykly geçdimi?

Ýazan mugallym: ______________ Annagulyýewa Zöhre

Bellik:_____________________________________________________

Barlan: Müdiriň okuw işleri baradaky orunbasary: __________________