Сармерден сабак

Кылымга аты дал келген, кызыктуу оюн - "Сармерден" оюн-тамаша

Тема: "Ёлкёбщздщн мекенчил уул - кызымын"

"Саринжи-Бёкёй" кщщсщнщн коштоосунда сахнага Эрке бала менен Эрке кыз чыгат.

Сайфулла: - Кадырлуу меймандар! Мынакей Таш-Арык айылынын ёнёрлщщ балдары алдыъыздарга келе жатат, кол чаап тосуп алыъыздар. Алдыъыздарда 4-класстын талантуу жигиттери.

Алтынай: - Ушул эле айылыбыздын кёрктщщ, сулуу, ёнёрлщщ кыздары келе жатат. Алакан чаап, коштоп, колдоп тосуп алалы. 4-класстын ёнёрлщщ кыздары.

Сайфулла: - Мына бщгщнкщ биздин ёнёрщбщзгё ак сёзщн айтып, тёрдщн кёркщ болуп калыстык кебин айта турган, айтылуу калыстар жамаатын кол чабуулар менен алдыбызга чакырып алалы.

Алтынай: - Эмесе, Сщйлёсё сёзщ орундуу, апабыздай мээримдщщ, Эл агартуунун отличниги, башталгыч билим берщщнщн мугалими, 2-б классынын класс жетекчи мугалими Эшеналиева Айнаш эжени чакырып алалы.

Сайфулла: - Тартипти бекем кармаган, айтканды эки кылбаган, мектептин тарбия бёлщмщнщн башчысы, тарых мугалими Кабылбеков Кушубек агайыбызды дщркщрёгён кол чабуулар менен тосуп алалы.

Алтынай: - Калкынан урмат, барк алган, Каадалуу сёзщн айта алган, Эл агартуунун отличниги сыйлыгынын ээси, 3-б классынын класс жетекчи мугалими Султанбекова Анаркщл эже келиъиз.

Сайфулла: - Канатын куштай керген эл,

Кармашкан жоосун жеъген эл.

Касташып калган душмандын,

Катыгын колго берген эл.

Амансыздарбы кутмандуу,

Бщгщнкщ Сармерденге келген эл.

Алтынай: - Арбаъыздар!

Нарктуу аталар, набаттуу энелер,

Намыстуу жигиттер, наздуу кыздар.

Алымсабак кеп баштап,

Кадамдарын бек таштап.

Кулагын бурап комуздун,

Миъ кайталап ыр жаттап.

Бщгщн сиздерге мыктылап оюн койсок деп, мында отургандардын кёъщлщн ачып берсек деп, 4-класстын балдары менен кыздары таймашканы келип отурат.

Сайфулла: - Арбаъыздар, калайык!

Сан кылымдан бул кщнгё,

Келип жеткен Сармерден.

Сан ёнёрдщн гщлдёрщн,

Терип жеткен Сармерден оюн-тамашабызга кош келиъиздер!

Алтынай: - Бщгщнкщ оюн-тамашабыз "Ёлкёбщздщн мекенчил уул - кызымын" деген теманын урматына арналат.

Сайфулла: Кщлкщсщ менен кщн батырып,

Тамашасы менен таъ атырган Сармерден оюну сиздер менен.

Алтынай: Азыр эми, Эрке бала, анда

Сагынган элди кубантып,

Сармерден салтын улантып.

Маъдай - тескей отуруп,

Кёёдёнгё азык толтуруп.

Ортого кызык таштадык,

Анда Сармерденди баштадык.

Сайфулла: Баштаса, баштайлы. шайыр кыз, ёзщбщз Манас бабабыз жердеген жерден, болгондо да, "Манас ордо" комплекси орун алган элден болгон соъ, "Башканы коюп Манасты айт" демекчи, кезекти Манас айтууга берсек. Балдардын атынан Абдыразак деген уулубуз "Сейтек" эпосунан щзщндщ айтып бермечи.

Алтынай: Эр Манастын урпактары, уулдары,

Эл мщдёёсщн камсыз кыла турганы.

Кыйын кезек, кыйчалышта жол тапкан,

Кылым кечкен, кыргызымдын муундары демекчи, биздин кыздарыбыз деле силерден кем калбайт. Курманжан кызыбыз "Семетей" эпосунан силерге жооп кылмакчы.

Сайфулла: -Кыргыз эли илгертеден ак таъдай, жез таъдай тёкмёчщлщк ёнёрдщ туу тутуп келишкен. Эмесе кезекти акындардын айтышына берсек.

Алтынай: -Эрке бала, Таасын экен тёкмёъёр,

Тамшанып уктук тёксёъёр. Кыздардын атынан тёкмёчщлщк ёнёрщнё Айкёл кызыбыз жооп бермекчи.

Сайфулла: Биздин Мекен бакыткы бай, шаъга бай,

Биздин Мекен жарыкка бай, таъга бай.

Кайда барсам музыканын кщщлёрщ,

Кантип турам толкунданып, ырдабай. Шайыр кыз кезекти ырга берсек. Кандай дейсиъер? (Ыр: " Мен кыргыздын уулумун").

Алтынай: -Бали, Омоктуу обондорубуз менен жщрщшщбщздщ уланталы. Эрке бала! Ырчылык ёнёр деминен,

Тоъгон муз деле эриген дейт. Анда кезек кыздарда.(Ыр "Мекеним")

Сайфулла: Анда эмесе, кыргыз элинин кёёнёргщс макалдарына кезек берели. Макал айтышуу аземин кыздар баштап берсин, жигиттер даяр туралы. (Макал айтышуу).

Алтынай: Чырдашканы келбей, ырдашканга келгенбиз,

Ыъкылапка келбей, ынтымакка келгенбиз. Эрке бала, калыстар тобуна сёз берели.

Калыстар тобу

Алтынай: - Кандай дейсиъ эрке бала?

Ак куу канат, кымча бел,

Ак маралдай керилген биздин кыздар бийлеп коюшсун.

(Бий "Мёлмёлщм")

Сайфулла: Бийиъер сонун экен Шайыр кыз, биздин деле бщркщттён алгыр, шумкардан ёткщр жигиттерибиз силерден кем эмес. Бий кезеги жигиттерде.

Сайфулла: Анда эмесе, Шайыр кыз!

Белди бекем бууп, кадам таштайлы,

Жаъылмач айтуу аземин баштайлы. Силер баштасаъар да, бизден баштасаъар да баары бир экен. Щчтён гана жаъылмач айтабыз. Мисалы: кыздар баштаса щч жаъылмачты айтат катар-катары менен. 1-эрежеси жай, жалпы элге маалым болгондой, ар бир сёздёрщ так, таасын болсун. 2-не келгенде ёзщнщн жобосуна ылайык ылдамыраак айтылсын. Жигиттер тщшщнщктщщ болдубу? (Жаъылмач айтуу).

Алтынай: -Эрке бала, Жаъылмачты айтуу жщйёёсщ жыйынтыктоо маалына келип

жетти. Калыстарга сёз берели.

Калыстар тобу

Сайфулла: Кылымда кыздын аты улук,

Кыргызда кыздын чачы улук.

Кызыгын кёрбёс дщйнёнщн,

Кыз сыйлабас макулук демекчи, жалпы кыздарга арнап, "Кыздар ай" деген керемет чыгарманы биздин балдар тартууламакчы. (Ыр "Кыздар ай").

Алтынай: Таш-Арыктык жигиттер,

Талып калып жщрбёсщн,

Щйлёрщнё кетпестен,

Калып калып жщрбёсщн. Анда эмесе Эрке бала, биздин кыздар жооп кылып ырдап коюшсун.

Сайфулла: Анда кыздардын ырын уксак деп,

Суусунга ырын жутсак деп.

Жигиттер талпынып турган кези,

Кезекти ырга берели. ("Андай жигит мырзасы эмес кыргызымдын").

Сайфулла: Тап-тап, табышмак,

Табылбаган жандырмак.

Табалбаган жандырмак,

Уятка калба ошол жак.

Алтынай: Байыртан келген мурастап,

Бабалар келген кубаттап.

Кёъщлщнё жагаар жалпынын,

Табышмактан баштасак. Анда катылган, чечилбеген жандырмак- табышмактарга кезекти берели. Кандай дейсиъер?

Сайфулла: Эмесе Шайыр кыз, кезек жыйынтыктоо бёлщгщнё келип жетти кёрщнёт. Сёздщ кайрадан калыстар тобуна берели.

Калыстар тобу

Хор: "Фестиваль ыры".