Сууну үй шартында тазалоо

ТЕМА: СУУНУ ҮЙ ШАРТЫНДА ТАЗАЛОО.

9-”Б” класс

Мугалим: Маданбекова Нурэл

Теманын актуалдуулугу: Суу - жашоонун булагы болгондуктан, суу ото чон коломдо колдонулууда: онор жайда , уй тиричиликте, деги эле баардык тармакта суу сарпталууда.Андыктан, уй тиричилигинде колдонгон суу дайым эле жана бардык жерде эле таза боло бербейт.Ошондуктан, биз сууну уй шартында тазалаганды билишибиз керек.

Сабактын максаты:

Сууну уй шартында тазалоодо , максималдуу натыйжага жетиш учун ар кандай ыкмаларды изилдоо;

Эксперимент жолу менен уй шартында сууну тазалоонун эн натыйжалуу ыкмасын аныктоо.

Тапшырмалар:

16 окуучу катышат, ар бир топто төрттөн окуучу

Эң таза суу барбы? Кайсы мамлекетте?

1 топ

Үй шартында сууну тазалоого болобу? Кантип?

2 топ

Суунун курамында кандай заттар бар?

3 топ

Сууну тазалоонун эң натыйжалуу ыкмаларын аныктагыла? ( Эксперимент жолу менен үй шартында тазалоо.)

Дисциплиналар: физика, биология, математика, химия.

Класстар:7-11

4 топ

Суу — суутек менен кычкылтектин химиялык бирикмеси. Ал метеорологиялык шартка жараша түрдүү абалда ( туман , булут , жаан, кар , мөңгү , муз ) болот. Сууда көпчүлүк заттар жакшы эригендиктен, табиятта таза химиялык суу кезикпейт. Андагы эриген заттын түрүнө жараша суу тузсуз, туздуу жана өтө туздуу (рассол) болуп айырмаланат. Тузсуз суу тиричиликте чоң мааниге ээ.

Жер шарынын 3⁄4 бөлүгү суу менен капталып, дайыма жаратылышта айланып жүрөт. Жер бетинин 60%га жакыны тузсуз сууга муктаж. 500 млндой киши суунун жетишсиздигинен же сапатсыз болушунан түрдүү оорулар менен жабыркашат. Суу ресурсунун көбүн ичүүгө жана өнөр жайга жараксыз туздуу деңиз жана океан суулары түзөт.

СУУНУН САПАТЫН БААЛООДО АДАМ СЕЗҮҮ ОРГАНДАРЫ АРКЫЛУУ СЕЗГЕН АНЫН ТЕМПЕРАТУРАСЫ, ТУНУКТУГУ, ЖЫТЫ, ДААМЫ, ШОРДУУЛУГУ КЫЙЛА МААНИЛҮҮ. БИЗДИН ӨЛКӨДӨ ИЧҮҮЧҮ СУУНУН САПАТЫН САНИТАРИЯ-ЭПИДЕМИОЛОГИЯЛЫК СТАНЦИЯ КӨЗӨМӨЛДӨЙТ. СУУ ЖАЛАҢ ГАНА ИЧҮҮ, ЧАРБАЛЫК-ТИРИЧИЛИК ЖАНА ӨНДҮРҮШ ҮЧҮН ЭМЕС, АНЫН ДЕН СООЛУК, ЭСТЕТИКАЛЫК ЖАНА СПОРТ ҮЧҮН ДА МААНИСИ ЧОҢ. СУУНУН ЖЕТИШСИЗДИГИ ЭКОНОМИКАЛЫК, ТЕХНИКАЛЫК ПРОЦЕССКЕ ТЕРС ТААСИР ЭТЕТ.

Кайнатуу

Сууну кайнатууда коптогон микробдор олот, бирок суу озунун касиеттерин жана структурасын жоготот.

Тундуруу

Эгеде катуу заттардын болукчолору коломдуу болсо, анда алар оной тунат жана суюктук тунук болот.

Бул ыкма, суюктукта эрибеген заттарды болуп алууда колдонулат.

Тондуруу

Суу жакшы тоно электе муздаткычтан алып чыгып, музду калтырып калган суюктукту тогобуз. Муз эригенде баштапкы сууга караганда тунук, бозомук ону жана жыты жок болот.

Эксперимент.

Фильтирлоо ыкма

- Тиричилик фильтирлер сууну уй шартында эффективдуу тазалоого жардам берет;

- Туура тандалган тиричилик фильтир 90-95% зыян заттарды болот;

- Тиричилик фильтирлердин тазалагычы катары табигый минералдар - циолит колдонулат. Мындай тазалоодон кийин суу пайдалуу жана организимге оной синирилет.

ЖЫЙЫНТЫК

Бул ишти аткарууда чындыгында суу адамга, деги эле тируу организдерге керек экендигин далилдедим, суусуз жашоо жок. Бирок таза гана суу ичуу абзел.

Ишимдин эксперименталдык болумундо суу тазалоодо максимадуу натыйжа беруучу ыкманы аныктадым. Эн эле натыйжалуу ыкма, бул: 1) тондуруу; 2) активдештирилген комур ; 3) тиричилик фильтр. Бирок, тондуруу жана активдештирилген комур менен тазалоо ыкмалары коп эмгекти талап кылат. Суу тазалоодо жонокой фильтирди колдонуу тезирек болот.

Көңүл бурганыңыздарга чоң рахмат