"Ала чымчыктын жыл суруусу"

Ала чымчыктын балапаны оз алдынча уядан учуп чыккандай жетиле элек эле. Дарактан даракка, уйлордун чатырына улам учуп-конуп, сайрандап журду.Кеч киргенде дарактын кондойун таап жайгашты да, канаттарын алдына жайып эс алды.

Убакыт отуп, айланага суук тушкон мезгилде балапан чабалекпйдин уясын таап алды. Уя жумшак туктор тошолуп, абдан ынгайлуу жасалган экен. Бир куну ошол уяда уктап жатса, тун бир оокумда ундор чыга баштады. Уя тараптагы терезеден жарык жанып, шатыра шатман ундор угулду. Аны укканда балапан аябай коркуп кетти. Уядан чыга калып, дарактын бутагына конуп терезеден эмне болуп жатканын байкагысы келди. Караса болмонун тобососуно чейин жеткен абдар кооз арча турган экен. Арчанын астында туркун-туркун оюнчуктар жана баштыктар бар эле. Балдар арчанын айланасында чуркап ойноп журушуптур.

Балапан адамдардын тун бир оокумда уктабастан, шаан-шоокот кылып жатканын тушуно албады. Анткени ал откон жазда эле жумурткадан чыккандыктан, адамдардын каада-салттарын, майрамдарын билчу эмес.

Бир маалда адамдар жарыкты очуруп уктагандан кийин гана балапан кайрадан уйкуга кирди. Танга маал кундун жарыгынан улам чочуп ойгонду. Чабалекейлердин сайраганы тим эле кулакты жарчудай. Балапан аларга ачууланып минтти:

-Эмне кыйкырып жатасынар! Тунучундо адамдардын ызы-чуусу басылбайт, эми силердики отту! Эмне болуп жатат деги? -деп кыйкырды.

-Бугун жаны жылдын биринчи куну. Бул куну биз дагы адамдар сыяктуу эле кубанабыз.

-Эмне учун?

-Ээ,балапан! Сенин кабарын жок тура. Бугун 1-январь. Жылдын биринчи куну. Эми кун узарып, акырындан жаз келет.

-Январь? Ал эмнеси. Жыл суруу деген эмне?

-Тушунуктуу, сен эч нерсе билбейт турбайсынбы! Жакында эле жумурткадан чыксан керек. Жыл суруу -бул жылдык санак. Бир жыл бир нече айдан турат. Анын биринчи айы-январь. Ал -куштун тумшугу. Артынан он ай,башкача айтканда, куштун мучосу сымал. Февраль, март, апрель, май, июнь, июль, августь, сентябрь, октябрь, ноябрь. Эн акыркысы- декабрь. Январ куштун тумшугу болсо, декабрь куштун куйругу сымал болот.