Бір ша?ыра? астында

Бір ша?ыра? астында

«Біз ?аза? деген мал ба??ан елміз, ешкімге со?ты?пай Жай жат?ан елміз. Елімізден ??т-береке ?ашпасын деп,Жерімізді? шетін жау баспасын деп, найза?а ?кі та??ан елміз,

ешбір д?шпан басынба?ан елміз, басымыыздан с?з асырма?ан елміз.

Досымызды са?тай білген елміз, д?м-т?зды а?тай білген елміз.

Ас?а?та?ан жау болса, ордасын таптай білген елміз.»

?азыбек би.

Д?ние ж?зінде мы?нан астам халы? т?рады. Оларды? халы? болып ?алыптасуыны? ?зіндік тарихи жолдары бар. Ал халы? болып ?алыптасу – бір ?асырды? ?ана емес, бірнеше мы?да?ан жылдарды? жемісі. Сондай ?за? ?алыптасу кезе?дерін ?аза? хал?ы да бастан кешірді.

Х??. ІІ жартысында тарыдай шашыра?ан ?аза?тарды? басын бір арна?а то?ыстыр?ан Керей мен Ж?нібек баста?ан ?аза?тар Батыс-Жетісуда?ы ?озыбасы деген жерде ?аза? еліні? туын желбіретіп, м??гі мыз?ымастай іргесін ?алады. Міне, содан бергі 550 жыл бойы ?аза? хал?ы басынан талай тау?ыметті замандарды басынан кешірді. Біра?, ?андай алапат, ауыр жылдар болса да, ?лан-байта? ??ірін мекендеген хал?ымыз ?лтты? мемлекеттік д?режеге жеткенше атамекекнін тастап бас?а жа??а асып кетпеді. Керісінше, ке? байта? жерімізде елімізді? ?лтты? мемлекетін д?уірлетіп, д?ние ж?зіндегі алды??ы ?атарлы, іргелі ел санатына ?осылды. Міне, осындай д?уірлеу, ?ркендеу, халы? болып ?алыптасу жолында ?аза? хал?ын бірлікке, ж?дыры? болып ж?мылу?а ша?ыр?ан, ?аза? еліні? керегесін ке?ейтіп, бірт?тас егеменді ел болуда аянбай е?бек еткен, есімдері ?аза? хал?ында алтын ?ріппен жазыл?ан азуы алты ?арыс арыстандай айбарлы, ?ділдігі ?ара жерді ?а? жарар данышпан хандарымыз, ж?регін т?к бас?ан, а? найзаны? ?шымен, а? білекті? к?шімен елін ?ор?а?ан батырларымыз, от ауызды, ора? тілді би-шешендеріміз, да??ты т?л?аларымыз ?аншама. М?селен, Керей мен Ж?нібекті ?аза? ханды?ыны? іргесін ?ала?ан бірегей т?л?алар ретінде таныса?, Керейді? ?лы ?асы ханды ?аза? ханды?ыны? ?уаты мен беделін алыс елдерге танытуын «?асым ханны? ?ас?а жолы» деп аталатын за?дар жина?ымен белгілі. ?асым хан т?сында да ?аза? ханды?ыны? ?рлеуін сол кездегі ата?ты Бабырды? мына с?здерінен а??ар?андаймын. «.ж?ртты? айтуына ?ара?анда, ?аза? с?лтандары мен хандарыны? ббір де біреуі б?л халы?ты д?л ?асым сия?ты ба?ындыра алма?ан.» Ал, тарихшы М?хаммел Хайдар Дулати: «Жошыдан кейін б?л ж?ртта одан ?лы хан бол?ан емес,» - деген. Б?дан ?асым ханны? халы? арасында?ы беделін ж?не ?аза?тарды бір ша?ыра? астына топтастыруда?ы е?бегін ?шан-те?із екенін а??ару?а болады. ?асым ханнан со? к?птеген хандар та??а отырып, ?аза? еліні? керегесіні? ке?еюіне, халы?аралы? ?атынасыны? ны?аюына елді? ?ор?аныс ?абілетіні? ны?аюына, елді? ?ор?аныс ?абілетіні? жо?арылатуда ?з ?лесін ?осты. Соларды? ішінен тілге тиек етіп отыр?аны - Т?уке хан. Ол ішкі талас-тартысты, саяси бытыра??ылы?ты жою ма?сатында ж?не мал-м?лікке, жерге, адамдар арасында туындайтын дау-жанжалдар?а байланысты «Жеті жар?ы» за?дар жина?ы жары??а шы?ты. Тарихшы ?алымдар Т?уке хан билік ??р?ан кезе?ді ?аза? ханды?ыны? «алтын ?асыры» деген. Осы орайда ата?ты орыс ?алымы А.И.Левшинні? осы билеуші туралы пікірінен саба?тай т?ссем, «ал, оларды ?ліспей беріспейтін алауызды?тан арылтты. ол ?згелерді? б?рін де ас?ан а?ыл-парасатымен, ?ара ?ылды ?а? жар?ан ?ділдігімен, ?зіне ба?ындыра білді.»-деген. Біз осыдан кейін ас?ар таудай нар т?л?алы хандарды?, батырларды? ар?асында осы к?нге жетіп отыр?анымызды еш?ашан ?мытпауымыз керек.

Б?гінгі та?да ?аза?стан к?п?лтты, ке?-байта? жері бар, Жеріні? асты-?сті тол?ан байла??а ие. Осындай алып та, алуан т?рлі ?лт-ді?н ?кілдеріні? басын бір ша?ыра? астында біріктіріп, оларды келешекке ны? сеніммен бастай білген дана да дара т?л?а Н?рс?лтандай Елбасы бас?ар?ан ке? байта? даламызды б?гін де егемендікті? к?к байра?ы желбіреп т?р. Еркіндікті? самал желімен тыныста?ан ?аза? хал?ы міне ба?ытты. Сонау ?лы хандарды? тізбегін жал?астырып, ?аза? елін бас?арып отыр?ан Елбасымызды? сарабдал саясатыны? ар?асында к?ллі ?лем ?аза?стан деген бірт?тас, беріктігі мыз?ымас ?айсар халы?ты? бар екенін тани т?суде.

?орыта келгенде айтарым, Біз ?шпес, асыл м?рамызбен, тамыры тере? тарихымызбен ж?не жар?ын болаша?ымыз?а деген ?мітпен ?аза?станны? е?сесін тік ?стауымыз керек. «Ма?сат – жетістікті? желкені. Орынды ма?саттар ?ана табыс?а жетелейді.» - деп, Елбасымыз айтпа?шы келер к?нге ма?сат ?ою ар?ылы тек ?ана ал?а жылжуымыз ?ажет. Сонда ?ана м??гілік ел болып?аларымыз с?зсіз.

Ендігі тілерім, шеті жо?, шегі жо? мына д?ниені?, ж?мыр ?аламшарды? бір б?рышынан ?зіндік орын алып т?р?ан ?аза?станны? абыройы ас?а?тай берсін! ?аза? еліні? мерейін ?стем етер, ?лем та? ?алар талай-талай жа?алы? ашар жалынды жастарымыз к?п болсын. Сан ?асырлар ата-бабамыз?а арман бол?ан Т?уелсіздік т??ыры биік болсын, бір ша?ыра? астында топтал?ан жан?ядай л?йім татау болайы?