Инновация-заман талабы

Инновация-заман талабы.

XX ?асырды? басында Ж.Аймауытов: «Саба? беру –?йреншікті жай ?ана шеберлік емес,ол жа?адан жа?аны табатын ?нер»-деген екен. Солай демекші,?азіргі кезде педогогика ?ылымында жа?а ??ымдар к?п-а?. Соларды? бірі-«инновация» ??ымы. Оны жете т?сініп,инновациялы? ?діс-т?сілдерді мектептерде о?у ?рдісінде енгізу-о?ушыны? саналы да сапалы білім алуыны? бірден-бір шарты болып табылады.Инновация дегеніміз-жа?а жа?дайда?ы жа?алы? болып табылатын,на?ты ма?сатты? н?тижелі ж?зеге асуын ?амтамасыз ететін идеялар,жа?алы?,жа?ашылды?,?згеріс.Демек инновация –??рал ж?не ?рдіс ретінде ?лдебір жа?алы?ты енгізу деген с?з.

Инновация адамны? к?сіптік ?ызыметіні? б?ріне де т?н бол?анды?тан, ол таби?и т?рде зерттеуді?,талдауды? ж?не т?жірбиеге енгізу нысанына айналды.Инновация ?здігінен пайда болмайды. Ол ?ылыми ?дістерді?,жекелеген м??алідер мен т?тас ?жымны? озы? педагогикалы? т?жірбиесі.Б?л стихиялы дамымайтынды?тан,ол бас?аруды ?ажет етеді.Педогогикалы? ?рдісті? инновациялы? стратегиясында жа?ашылды? ?рдістерді тікелей ал?а апарушыларретінде м??алімдер мен т?рбиешілерді? р?лі зор.Я?ни,о?ыту ?рдісіні? к?п т?рлілігіне ?арамастан,дидактикалы?,компьютерлік,прблемалы?, модулдікж?не бас?а да жетекші педагогикалы? ?ызыметті іске асырум??алімні? еншісінде ?алып отыр. О?у-т?рбие ?рдісіне ?азіргі заманда?ы технологияларды? енгізілуіне байланысты м??алім ке?есшіні?,а?ылшыны?,т?рбиешіні? ?ызыметін одан ?рі игеруде. М??алімні? к?сіптік ?ызыметі арнаулы,п?ндік білімдермен ?ана шектелмей,педагогика мен психологияны?,о?ыту мен т?рбие технологиясы салаларыны? ?азіргі заман?ы білімдерін де ?амтитын бол?анды?тан,м??алімнен арнайы психологиялы?-педыгогикалы? дайынды? талап етіледі. Осы негізде педагогикалы? инновацияны ?абылдау,ба?алай ж?не іске асыру?а дайынды? ?алыптасады.

Педагогикалы? ?рдісте инновация о?ыту мен т?рбиені? т?сілдерін,т?рлерін,ма?саты мен мазм?нын,м??алім мен о?ушыны? бірлескен ?ызыметін ?йымдастыру?а жа?алы? енгізуді білдіреді. Инновациялы? ?рдісті? н?тижесі теория мен т?жірбиені? то?ысуында пайда болатын жа?алы?тарды ?олдана білуге тиіс.

Орыс ?алымы Л.В. Зенков: «Жа?а технологиялы? ?діс-т?сілдерді пайдалану –білім сапасын арттыруды? бірден-бір жолы» - деп атап к?рсеткендей,к?н сайын,тіпті са?ат сайын артып,?згеріп отыр?ан ?лемдік а?парат?а ілесу,онда?ы жа?ашыл ?діс-т?сілдерді ме?геріп,пайдалана білу б?гінгі к?нні? м??алімінен ?лкен ізденісті,зор талапты, ?з білімін жетілдіріп арттыруды ?ажет етуде.?йткені, заманауи жо?ар?ы технологиялы? ??рал-жабды?тарын біліктілікпен,сауаттылы?пен пайдалану ар?ылы ?ана біз,м??алімдер сапалы білім беруге ?ол жеткізе аламыз.

Білім беру ж?йесіндегі инновациялар – б?л м??алімдерді? классикалы? о?ыту-т?рбиелеу-дамытупедагогикалы? ?станымдарын са?тай отырып, уа?ытпен бірлесе ж?мыс істеу шеберліктері. Біра?, б?л даярлы? бірден,бір уа?ытта туындай алмайды,ол мектептегі м??алімдерді? мы?да?ан саба? ?ткізулерінен жина?талады. Сонды?тан ?азіргі заманда?ы инновациялы? заманда?ы саба?ты? ?лгісі деп, м??алімдерді? жина?тал?ан мол ?дістемелік т?жірбиесіні? интеграциясында?ы,а?паратты? –коммуникациялы? технологиялар саласында?ы ?лемдік ж?не отанды? жетістіктерді? трансфертін ?амтамасыз ететін саба?ты айту?а болады.

Инновациялар мектептен,м??алімдерді? педагогикалы? ?ызыметінен бастау алады.

?аза?стан Республикасыны? « Білім туралы » За?ында: « Білім беру ж?йесіні? басты міндеті – ?лтты? ??ндылы?тар,жеке адамды ?алыптастыру?а ж?не к?сіби шындау?а ба?ыттал?ан білім алу ?шін ?ажетті жа?дайлар жасау,о?ытуды? жа?а технологияларын енгізу,білім берудегі а?параттандыру,халы?аралы? желіге шы?у»- делінген.

О?ытуды? жа?а инновациялы? ?дістері п?нге байланысты жа?а технологияларды пайдалану?а итермелейді. Инновация деген ??ым латын тілінде жа?арту,жа?алы?, ?згеріс енгізу деген ма?ынаны білдіреді. Оны? м?ні: ?здігінен ж?не білім алу?а негізделген ?абілетті дамытады. ?азіргі та?да о?ушы-а?паратпен ?арулан?ан,жан-жа?ты дамы?ан т?л?а. Оны? білімдік ?абілеттерін дамыту ?шін біздер м??алімдер жан-жа?ты ?арулан?ан болуымыз керек. «Бала?а білім бергенде,алыстан жа?ын?а,таныстан жат?а к?шіп,жа?а білімді ескі білімге байлап беру керек»- деп Ма?жан Ж?мабаева айт?ан,о?ыту ?рдісіне жа?а к?з?араспен ?арау керек. Жазу,баспас?з,электронды? пошта радио,теледидар мен комьютер к?нделікті ?мірде ?арым-?атынасты жа?сарту?а ж?не тілдік ?арым-?атынасты? т?рт психологиялы? ?рекеттерін дамытуда к?мекші ??рал болып табылатыны аян.

?шінші мы?жылды?та о?ытуды? жа?а технологияларын ме?гермейінше сауатты,жан-жа?ты жетік маман болу м?мкін емес. Жа?а технологияны ме?геру м??алімні? ?зін-?зі дамытып,о?ыту-т?рбие ?рдісін жа?а ??руды к?здейді. Осы?ан орай м??алімні? жа?а педагогикалы? технологияны менгеруге ?мтылысымен сипатталатын инновациялы? ?с-?рекетке ба?ыттал?ан м??алімні? инновациялы? дайынды?ын ?алыптастыру ?ажет-а?.XXI ?асырда ?ылымны? ?арыштап ал?а дамуында м??алімні? инновациялы? білімге деген ?ажеттілігі артып отыр. М??алімні? инновациялы? дайынды?ын ?алыптастыруда, е? алдымен,м??алімні? инновациялы? белсенділігін ескерген ж?н.

М??алімні? инновациялы? дайынды?ын ?алыптастыру білім беру теориясын т?сінуге м?мкіндік беретін философиялы? ж?не білім беру т?жірбиесінде ?зіні? идеясын ж?зеге асыру?а к?мектесетін ?мірлік ба?ыттылы?ы бар ?діснамалы? білімдер жиынты?ын ??райды.

М?ндай дайынды? де?гейі м??алімні? шы?армашылы? іс-?рекет ??рылымыны? мазм?нына,?зін-?зі дамытуда?ы инновациялы? іс –?ректті? ма?сатына ?атысты.Ал,ма?сат инновациялы? іс-?рекетті? мазм?нына ба?ытталады. Мазм?нны? ??рылымы инновациялы? м?селемен аны?талынады. Мазм?нын ?тілетін н?тижені? жа?дайларына т?уелді ж?не іс-?рекетті ж?зеге асыруды? басты де?геіне емес,орындаушылы? же?гйіне байланысты.

Сонымен, м??алімні? инновациялы? дайынды?ын ?алыптастыруда?ы м??алімні? ?зін-?зі дамытуы инновациялы? іс-?ректті? ма?саты мен мазм?нын белсенді ??ынуынан басталады.М??алім инновациялы? іс-?рекетке нені? кіретіндіктерін д?рыс ажырата білуі тиіс.Себебі,инновациялы? дамуды? негізгі т?сініктерін ашу жа?алы?тарды іске асырушы м??алімдерсіз м?нсіз.

Педагогикалы? технология М.В.Кларинні? аны?тауы бойынша: «Педогогикалы? ма?сат?а жету ?шін пайдаланылатын барлы? дара инструменталды? ж?не ?діснамалы? ??ралдарды? ?олдану реті мен жиынты?ыны? ж?йесін» білдіреді.?алым академик В.М.Монахов о?ыту технологияларыны? практикада?ы ?олданыс аясын тере?ірекны жа?аша ?ырынан танытады. ?алымны? пікірінше: « Технология-о?ушы мен ?стаз?а бірдей ?олайлы жа?дай тудырушы о?у ?рдісін ?йымдастыру ж?не ж?ргізу,бірлескен педогогикалы? ?рекетті жобалауды? жан-жа?ты ойластырыл?ан ?лгісі».

Елбасымыз «елді? келешегі б?гінгі жас ?рпа?ты? ?олында,жас ?рпа?ты? та?дыры ?стазды? ?олынды» деп атап к?рсетті. Ал оны орындау б?рімізді? ?асиетті борышымыз. Егемеен елді? болаша?ы,оны? ?лемдік ?ркениеттегі ?з орны,?з алдымен,білім мен т?рбиені? бастауы болатын ?стаз ?олында. «дарынды ш?кірт,дарынды ?стаздан шы?ады» дегендей о?ушыны? жеке т?л?а ретінде дамуына жа?дай жасау,?з бетінше білімді ме?герту,?мірге к?з?арасын ?алыптастыру ж?не интеллектуалды? іс-?рекетке ?зірлеу. «Білімді ?рапа? болаша?ты? кепілі» демекші,білім жо?ары дамы?ан елдер ?ана хал?ыны? т?уелсіздігін са?тап ?ана алма?.

Жо?арыда атал?ан ?алымдарды? пікірін ?орыта келіп,біз педагогикалы? инновациялы? ма?сат-м?ддені аны?тауды? жалпы ?діснамасы негізінде мемлекетті? ?азіргі та?да білім беру саласына ?ойып отыр?ан талаптарына с?йкес аны?талып,іріктеліп,реттелген о?утуды? мазм?н,форма,?діс- амалдарыны?,дидактикалы? талаптарыны? психологиялы?-педагогикалы? н?с?аларыны? жиыны деген т?жырым?а то?таламыз.

О?ыту технологиясы о?у ?рдісіне ?ажетті ?діс,т?сіл,амал, дидактикалы? талап секілді педагогикалы?-психологиялы? іс-?рекеттерді? ж?йелі кешені ретінде пайдаланылады.Былацша айт?анда, педагогикалы? технология –о?у-т?рбие ?рдісіні? шы?армашылы?пен тере? ойластырыл?ан к?птеген факторларды? ?йлесімділігін,о?ыту мен т?рбиені? тиімділігін ?амтамасыз ететін жа?ды ??рамдас б?лігі.

Педогогикалы? технология о?у-?рдісімен,м??алім мен о?ушыны? іс-?ректімен ты?ыз байланысты.

О?ыту ?рдісінде жа?а технологияларды пайдаланып, о?ушыларды? білімі мен ?абілетін арттыру- м??алімдер алдында т?р?ан аса жауапты міндеттерді? бірі.

Заман талабы-о?у ?рдісін ?ар?ынды ?діспен ?йымдастыру. Ендеше инновациялы? технологияларды? ?олдану ар?ылы сапалы білімге ?ол жеткізу ?р м??алім алдында?ы ма?ызды міндет екендігін естен шы?армауымыз ?ажет.

Пайдаланыл?ан ?дебиеттер:

1. «М??алі мен ?о?ам» Республикалы? педагогикалы?-?о?амды? журнал ; 2011 жыл № 4 шілде-тамыз
2. «М??алі мен ?о?ам» Республикалы? педагогикалы?-?о?амды? журнал ; 2011 жыл № 3 мамыр –маусым
3. «М??алі мен ?о?ам» Республикалы? педагогикалы?-?о?амды? журнал ; 2012 жыл № 2 наурыз-с?уір
4. «?аза?стан мектеп» журналы