Кучимиз фақат ӯқитувчига етадими?

Кучимиз фақат ўқитувчига етади-ми.?

Мен учун ўқувчининг жинси йўқ. У ўқувчи тамом. Синфда бирон-бир айб иш қилса, қулоғини тагида шавла қайнайди. Тушунтироляпманми, синфда дарсга халақит бердими - тамом! Уйимда кетмон чопмагани учун эмас, ёки ҳовлимни супуриб киримни ювмагани учун эмас.

Биз шундай тарбия кўрдик ва буни нормал қабул қилдик. Ўлиб қолганимиз ҳам йўқ. Менимча, буюк алломалар чиққан даврда ҳам шундай бўлган. Эски мактабларда ҳам шундай бўлган.

Шерозий "агар муаллим бўлса беозор, болалар синфни қилишар бозор" деган эди. Ўзим ҳуқуқбонман, лекин айни дамда ўқитувчилик қиламан ҳам. Ҳуқуқ деб жа энди ўқитувчини хор қилиш ярамайди. Ҳуқуқни талимдан узоқроқда ушлаш керак деб ўйлаб қолдим. Жазони ёшлигидан ҳис қилмаган бола қандай катта бўлади.

Бизнинг давримизда коридорда домлани кўрдикми синфга қочганмиз. Ўқитувчини кўриб кўчада чекиб турган бола ўзини панага олган. Бир қиз билан кетаётган бўлса, ўқитувчи кўздан нари бўлгунча бир-биридан айрилиб узоқроқда туришган. Чунки - устоз келяпти. Ўқитувчи ўтирган даврага келиб ўтирмаган.

Ҳозирчи? Мен бир ўқувчини урсам, нима учун деб сўрашмайди. Урдинг, жиноятчисан, ишдан кетасан. Буни бошқа ўқитувчи кўради ва бундан кейин биронта болани яхшиликка чақирадими? Ўлиб кет дейди. Менга нима дейди. Балога қолмай дейди. Боладан борган сари ўзини олиб қочади. Чунки бир гап бўлса, у жавобгар. Бошоғриқ кимга керак?!

Ўқувчининг ота-онаси ҳам кела солиб ўқитувчининг бўйнига ёпишади. Ота-она тилло фарзанд туққан! Унинг фарзанди тарбия жиҳатдан энг мукаммал инсон! Ҳамма айб ўқитувчида!

Уйда ўтирган биронта болани нега мактабга бормадинг деб биронта ўқитувчи борса, борганига пушаймон едиришади. Лекин ўша бола бирон-бир жиноят қилиб қўйса, ҳамма калтак ўқитувчининг бошида синади. Чунки ўқитувчи хабар олмаган. 30 та боладан шу биттасини хабар олмаган! Шу жиноятчи билан шуғулланмаган. Ота-она эса чеккада қолиб кетади. Биров унга индамайди ҳам. Ҳамма ишда "крайний" ўқитувчику. Бошқалар билан бошни оғритиб ўтирамизми? Нега бош қотиришимиз керак?

Ҳурматли Таълимга масул кишилар, сиз таълимда "дўстона муносабат" яратайлик дедингиз. Ота қаторидаги устозни ўртоқ, ошна, дугонага айлантирдингиз. Мен дўстларимнинг ёнида ўзимни жуда эркин ҳис қиламан. Истаган гапимни гапираман, истаган ишимни қиламан. Чунки улар менинг дўстларим. Сизлар, ўқувчи ва ўқитувчи ўртасида мана шундай муносабатни шакллантириб қўйдингиз.

Ота-она туғиб қуйишнию таълим муассасасига топширишни биларкан, холос-да а? Мактаб боласи бир жиноят қилдими, тамом, "Миллиончилар", "Бравочилар" деймиз. Ўқитувчиси ким? Ҳе, сани ўқитганни деймиз. Нима бизнинг болалар етимми? Ота-онаси йўқми? Тоға-амакилари бордир халқнинг боласида?

Қачонгача ўқитувчи зотини ҳамма ишга балогардон қиламиз?! Тарбия бериш керакми, унда қўйиб беринг тарбиялайлик. Таълим берайлик. На тарбиялашга қўясизлар, на жавобгарликни бўйнингизга оласизлар.

Мультфилмдаги ибора билан тугатаман: "Қўрқса, ҳурмат қилади!"

Келажакка ҳезимларни қолдирмайлик!

©Риштонлик блоггер

Баҳодир Элибоев