О работе, о жизни...

1. Школ пашан лектышыже нерген мом каласен кертыда?

Мемнан 27-ше школышто пеш шуко мероприятий эртаралтеш. Кажне могырымат йочалан тўрлє могырым вия‰даш манын ятыр йєным ышташ тыршена. Икымше класс гычак куштымаш конкурс (2 номинаций: вальс, латиноамерикан куштымаш), «Мый модам», «Мый мурем», 5-ше класс гыч мурен рат ден ошкылмаш да моло коллектив паша школ йўлаш пурен. Нине конкурслаште уло класс да ача-авашт участвоватлат, шке костюмым ургат, сценарийым ямдылат. Тыге кажне ийын йоча-влакын усталыкышт кушкеш. Кугурак-класслаште тунемше-влак сценыште артист семынак койыт. Марий йылме денат тўрлє мероприятийым эртарена, ик оласе конкурсла дечат огына код. ОГЭ ден ЕГЭ дене школ лектышна уда огыл. Мыйын шонымаште, мемнан тыршымына арам огеш код.

1. Туныктымо пашан эн сылне татшылан могай жапым палемден кертыда?

Кажне жап шке семынже сылне, туныктымо пашалан оксам шагал тўленыт гынат, туныктышо-влак уло вийыштым пашалан пуэныт, вет неле жап годым южо е‰ школ гыч кугурак оксам але куштылгырак пашам кычал кайыш да мє‰геш ыш пєртыл. Тугеже туныктымо корным чын ойырен огытыл. Школышто йочам да нуным туныктымо пашам йєратыше веле кодыныт.

1. Кузе умыледа «Школ илыш, йочан пўрымашыже туныктышын кидыштыже»?

Изи йоча школыш пеш шагал шинчымашан толеш, а школ гыч ушан лектеш, шуко палыше, умылен моштышо. Мутлан, школысо куштымаш конкурсым налаш, икымше классыште кузерак начарын куштат, но пеш тыршат, а вара нине йоча-влакак 10-11-ше классыште тунемме годым могай чаплын куштат, ойым колыштдымо йочажат пеш тырша, ончен єрат! А тыгай иктешлымашке туныктышо организоватлыме дене шуыныт. Кажне йочан мастарлыкшым туныктышо ужын шуктен да тудым чын вия‰ден колтен – йочан пўрымашыжымат ала куштылемден кертын!

1. Йоча-влакым марла туныкташ могай йєным кучылтыда?

Изирак класслаште мут-влакым, предложенийым шочмо йылмышт дене та‰астараш йєратат, уло кумылын диалогым чо‰ат, сўретлат, шке сўретышт почеш предложений-влакым чо‰ат, сценкым але йомакым инсценироватлат, тўрлє калыкын калыкмут-влакым та‰астарат да тулеч моло. Кугурак класслаште шукырак калык историй дене кылдалтше текст-влак дене пашам ышташ тыршем. Мемнан школышто тений нылытын улына: Васильева Т. И., Данилова Г. С. да самырык туныктышо Садовина Н. Н. Ме кумытынжо шукертсек пырля икте-весым пагален, ик ой дене келшен пашам ыштена, садлан внеклассный пашам виктараш тыршена, тўрлє конкурсым, пайрем-влакым эртарена, йоча-влакын ача-аваштат мыланна эре полшаш тыршат. Тений труд урокышто ўдыр-влак Пушкина А. С. вуйлатымыж дене у марий тувыр-влакым ургаш тў‰алыт. Мемнан школ вуйлатышынат, Скребкова О. П., эре полшен шога.

1. Ончычсо дене та‰астарымаште кызытсе йоча-влак мо дене ойыртемалтыт?

Кызытсе йоча, конешне, ушанрак, шуко палыше, тале, тазалык ден начаррак улыт. Телефон ден компьютер модыш-влакын кузерак нуным вашталта эше раш огыл, но 5-10 ий гыч тиде раш пале лиеш: сокыр, колдымо… Тидын нерген СМИ-ште шукырак ойлыман, шонем, кеч ме тидын нунылан нерген шуко гана ойлена.

1. Республикысе марий шўлышын вийже пашаштыда шижалтеш мо?

Эн ончыч ме шке тиде вийже улына, шонем, но пашаштына ме марий газет ден журналым кучылтына, театрыш, концертыш коштына, марий радиом колыштына. Марий телевидений мыйым єрыктара. Марий передачыжым пенсионер да мє‰гыштє шинчыше-влаклан колтат, дыр. Икана, авамым 85 ий теммыж дене «Шўмсем пєлек» передачыш серышым колтышым, шке ончаш манын, урок гыч вес кабинетыш лекташ перныш. Моло ятыр передачыжат паша жапыште эртат.

1. Школ пашам ойырен налаш мо таратен? Мыйын илышыштем пеш сай туныктышо-влак вашлиялтыныт, садлан мыят ты корным тапташ шонен пыштенам. Теве ынде 43 –шо гана икымше сентябрьым туныктышо семын вашлийым. Авам ден ачам мланде пашае‰ лийыныт. Ала кокымшо акам почеш йолташем ден коктын Оршанкыш тунемаш чымышна. Но акамже школышто шагал пашам ыштен, Рига олаште университетын юрфакшым пытарен да милицийыште следовательлан ыштен, милиций подполковник семын сулен налме канышыш лектын.
2. Илыш пўрымаш кажне е‰ын уло, но тудым изиш гына вашталтен кертат, шонем, но пўрымаш деч тораш каен от керт. Йоча годым пошкудо кова мыланем эре ойла ыле: « Ой, ўдыр, пеш торашке марлан кает-ыс!». Марлан лектым ял деч кум ме‰ге торашке, а шкеже шоненам «3 ме‰гыже пеш тора мо вара?» Пўрымашем огыл улмаш, витне. Латвийыш каен (Марий Эл гыч 2 тўжем ме‰ге наре), вес марийым шканем кычал шым му? Садлан ынде тыге шонем, пўрымаш деч тораш от кай.
3. Илышыште эн тў‰лан тазалыкым, еш да йоча-влак пиалым, йєратыме пашам шотлем.
4. Упшер кундемын Кожла-Сола ялыште шочын-кушкынам, тыштак 1-4 классыште тунемынам, вара Йошкар-Олаште икымше школ-интернатыште сўретлаш тунемынам, тиддеч вара Оршанка педучилищыште да Марий пединститутышто заочно тунемынам. Яра жапыште лудам, кидпашам ыштем, эххх, компьютер ончылно йоча семынак шинчаш йєратем. Эше тўрлє тўсан меж дене сўретым ыштылам.