Парниктік эффект

Парниктік газдардың Жер атмосферасын қыздыру жайлы идеясын ең алғаш ХІХ ғасырдың соңында атақты швед ғалымы С.Аррениусом ұсынды. Үкіметаралық сарапшылар тұжырымдары бойынша, қазір климаттың өзгеруін Гринпис ұйымдары, Біріккен Ұлттар Ұйымының Қоршаған орта жөніндегі бағдарламасы (ЮНЕП), Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым (ДМҰ), сондай-ақ қоршаған ортаны қорғау және ресейлік ғылыми ұйымдарының зерттеулері кең етек алуда.

Атмосфераның негізгі сипаттамалары (характеристикалары)

Қазіргі заманғы атмосфераның массасы 5,15 ^. 10²¹ г, теңіз деңгейінен ауаның орташа қысымы p₀ бір физикалық атмосферадағына тең немесе

p0 =101,32 кПа, ал тығыздығы ρ0 ≈1,27 кг/м3. Биіктікке байланысты (Сурет-23). Ауаның қысымы экспоненциалдық заңмен өзгереді:

ρ= ρ0exp-gμRT h (1)

мұндағы g = 9,81 м/с² – еркін түсу үдеуі; µ – атмосфералық газдың орташа молярлық массасы (р = р₀ үшін 28,97 г / моль тең), R = 1,987 кал/(К ^. моль) = 8,314 ^. 10⁷ эрг/(К ^. моль) – газ тұрақтысы; Т – абсолюттік температура; h – теңіз деңгейінен алынған биіктік.

23-Сурет. Қысымның биіктікке қатынасы

Сәйкесінше ауаның тығыздығыда биіктікке байланысты кемиді. Құрғақ ауаның 75,51% -ы азот (салмағы бойынша), 23,15% оттегі, 1,28% аргон, 0,046% көмірқышқыл газы, 0,00125% неон және 0,0007% басқа да газдардан тұрады. Маңызды компоненттердің ішінде белсендісі су буы (және бұлттардың су тамшылары) болып табылады: олардың орташа салмағы 0,13∙1020 г жетеді және есептеу барысында конденсатцияға ұшыраған судың орташа мөлшері 25 мм немесе 2,5 г / см² [1].