Стандарттар туралы ??ым.Масштабтар.

П?ні: сызу

К?ні:

Саба?ты? та?ырыбы:

Стандарттар туралы ??ым. Масштабтар.

Саба?ты? ма?саты:

а) Білімділік: О?ушыларды білімнен хабардар етіп ?ана ?оймай,

олар?а ты? м?ліметтер беру.

?) Дамытушылы?: О?у материалынан е? бастысын б?ліп алу,

классификациялау.

б) Т?рбиелілік: Сызу ар?ылы оларды тазалы??а, ??ыптылы??а

?йрету.

Саба?ты? к?рнекілігі: А4 пішіміндегі ?а?аз, ?арындаштар, сыз?ыш, ?шіргіш, ше?берсызар ж?не та?ы бас?а.

Саба?ты? ?ту барысы:

1. ?йымдастыру кезе?і.

2. ?йге берілген тапсырманы тексеру.

3. Жа?а та?ырыпты т?сіндіру.

4. Тапсырмаларды орындау.

5. Саба?ты бекіту.

6. ?йге тапсырма.

Саба?ты? барысы:

О?ушылар?а стандарт, масштаб жайлы т?сіндіріп ?темін.

Стандарт дегеніміз ?ндірісті? барлы? салаларында?ы конструкторлы? ??жаттарды орындау мен безендіруді? біры??ай ережелерін та?айындайтын нормативтік ??жат. Стандарттар тек сызбалар?а ?ана емес, сонымен ?атар ?ндірістегі ?ндірілетін ?німдерді? жекеленетін т?рлеріне де та?айындал?ан. Оларды? кейбіреулеріне ?лі к?нге дейін МЕСТ 27456-90 деп жазылады, ол мемлекеттік стандарт, тіркеуге алын?ан ?німге берілген н?мірді ж?не стандарт бекітілген мерзімді к?рсетеді. Стандарттау маниналарды?, станоктарды?, аспаптарды?, аппараттарды? сапасын к?теруді? аса ма?ызды ??ралы болып табылады.

Масштаб. ?йлерді?, машиналарды? сызбаларын салу ?шін оларды? ?лшемдерін кішірейтіп алмаса болмайды (пішімге сыймайды). ?те кіші денелерді? сызбалары аны? ж?не т?сінікті болуы ?шін оларды ?лкейтіп салу?а тура келеді. ?рине, е? жа?сысы – н?рсені? ?з ?лшемін ?згертпей салу. Н?рсені? на?ты шамасынан кескін неше есе ?лкен немесе неше есе кіші екенін к?рсететін санды масштаб деп атайды. Д?лірек айт?анда, масштаб дегеніміз – н?рсені? сызбада?ы ?зынды?ыны? оны? натурал ?зынды?ына ?атынасы (б?лшек сан). Сызбаларды орында?анда мынадай масштабтарды? бірін та?дап алу?а болады:

а) кішірейту масштабтары: 1 : 2; 1 : 2,5; 1 : 4; 1 : 5; 1 : 10; 1 : 15; 1 : 20;

1 : 25; 1 : 40; 1 : 50; 1 : 75; 1 : 100; 1 : 200; 1 : 400; 1 : 500; 1 : 800;

1 : 1000;

?) на?ты шама: 1 : 1;

б) ?лкейту масштабтары: 2 : 1; 2,5 : 1; 4 : 1; 5 : 1; 10 : 1; 20 : 1; 40 : 1;

50 : 1; 100 : 1.

Мсаштабты М ?рпімен белгілейді. Мысалы, М 1 : 4 – сызбада н?рсе 4 есе кішірейтіліп, ал М 2 : 1 – екі есе ?лкейтіліп сызылатынын к?рсетеді.

Саба?ты бекіту:

1.Стандарт дегеніміз не? Ол не ?шін енгізіледі?

2.Масштаб дегеніміз не?

3.Масштаб ?андай ?ызмет ат?арады?

4.?лкейту ж?не кішірейту масштабтарында тетікті? ?андай ?лшемдерін к?рсетеді?

?орытынды: сыныпта саба??а белсенді ?атыс?ан о?ушылар ба?аланады.

?йге тапсырма беру: Сызбаны А4 пішіміне ?а?азды пішімні? шетін к?рсететін сызы?тарды ж?не рамкасын ж?ргізіп дайында.

№18,19 сурет.