Уу - олох төрдө

лэбит аата: Уу – олох төрдө

Үлэбит сыала: уу дьиктитин, туһатын билии.

Үлэбит соруга: араас источниктартан матарыйаал хомуйуу, үөрэтии, ыйытыктары ыытыы, чинчийэн көрүү.

Аан дойду үс гыммыт иккитэ ууттан турар. Уу саамай дьикти – үс көрүҥҥэ уларыйар.

1. Убаҕас эттик : уу – ардах, өрүс, күөл.
2. Кытаанах эттик : муус, тобурах.
3. Гаас: паар, былыт.

Уу молекулата водороттан уонна кислородтан турар. Формулат Н₂O.

Чинчийиибит 4 ыйытыктан турар, 8 оҕо кытынна. Чинчийиибит түмүгэ:

1. Хайдах ууну иһэҕэтий? 100 % оргуйбут ууну иһэр эбит.
2. Ууну хайдах харыстыыгытый? 50% таҥас уонна иһит сууйууга, 25 % сууналларыгар, 25 % атыҥҥа.
3. Улууска экологическай проблема баар диэни билэҕит дуо? 37,5 % - билэр, 62,5 % - билбэт.
4. Уу туһунан хантан билэҕитий? 87,5 % - уруоктан, 12,5 % - араас атын источниктартан.

Өссө чинчийиибитигэр 5 эксперимент оҥордубут.

1. Уу оргуйар температуратын быһаарыы – “Logger Lite 1.6.12.” аппарат көмөтүнэн быһаардыбыт. Уу 100 градуска оргуйар.
2. Уу плотнаһын бэрибиэркэлээтибит. Онно биһиги ууга мас арыытын куттубут. Уу уонна арыы буккуспаттар. Уу аллараа түһэр, онтон арыы үөһээ.
3. Уу – суурайааччы. Икки эксперимены эбэн биэрдибит. Эбии кырааска куттубут. Кырааска уу дьүһүнүн уларытта, онтон арыы уларыйбата.
4. Уу үөһээ устар. Кумааҕыга араас өҥнөөх фломастер суолун хааллардыбыт уонна ууга уктубут. Сотору кэминэн кырааскабыт аллараа уһунна.
5. Тааһы үүннэрии. Бу эксперименна туус, уу уонна проволока наада. Проволоканы туустаах ууга хааллардыбыт. Ол түмүгэр уубут уоллаҕын аайы тааспыт улаатан иһэр.

Түмүк. Уу киһи олоҕор саамай наадалаах, ол иһин биһиги ууну харыстыы сатыахтаахпыт.