МАМЛЕКЕТТИК ТИЛ БОЮНЧА МЕКТЕПТИК ОЛИМПИАДАДА БЕРИЛГЕН ТАПШЫРМАЛАР
2 – ТУР
Окуучунун Ф.А. ___________________________________ класс_____________
8 – класс. 2021-2022 жж.
№1 тапшырма Тесттер
1. Сүйлөм мүчөсү канча түргө бөлүнөт?
А) 4 Б) 3 В) 2 Г)6
2. Толуктооч мааниси боюнча канчага бөлүнөт?
А) 3 Б) 2 В) бөлүнбөйт Г) 4
3. Сүйлөмдөгү коп чекиттин ордуна туура келген сөздү кой
Кирбеген ….., барбаган…… калган жок.
А) балага, үйү Б) намыс,жери В) үйү,жери Г) балага, намыс
4. Алар болжогона жерге кечинде араң жетишти. Деген сүйөмүн баш мүчөлөрүн тап
А) кечинде, араң Б) болжогон, жерге В) алар,жетишти Г) жетишти, кечинде
5. Сүйлөмдүн айкындооч мүчөлөрүн тап:
А) ээ, баяндооч Б) баяндооч, толуктооч В) тике, кыйыр Г) аныктооч, толуктооч
6. Комуз өрүктөн жасалган экен. Үйлөмдүн чыгыш жөндөмөсүндөгү кыйыр толуктоочту тап
А) комуз Б) өрүктөн В) жасалган Г) экен
7. «Манас» эпосун алгачкылардан болуп кагаз бетине түшүргөн окумуштуу ким?
А) Ч.Валиханов Б) Чоюке В) В,В,Радлов Г) К, Мифтаков
8. Семетейдин чоңоюп өскөн жери
А) Талас Б) Тажикистан В) Бухара Г) Пекин
9. Семетейдин кымызына уу кошуп берген адам ким?
А) Бакай Б) Жакып В) Акбалта Г) Коңурбай
10. Жаңыл Мырза кайсы элдин кызы
А) нойгут Б) кыргыз В) калмак Г) кытай
11. Көптүк сандын мүчөлөрүн тап
А)-дын –дин – дун – дүн Б) нын – нин – нун – нүн, В) –дар-дер-дор-дөр Г) –дан-ден-дон дөн
12. Чыгыш, Илик жөндөмөсүн ула. Базар.. апам экөөбүз боз үй…. Жасалгасын сатып алдык.
А) –тан-тен-тон-түн Б) –нан-нен-нон-нөн В) –лар-лер-лор-лөр Г) –дан-ден-дон-дүн
13. танапис, калем, чака деген сөздүн туура которулушун тап.
А) школа,звонок,ведро Б) перемена,карандаш,ведро В) отдых, ручка, битон Г) карандаш,пиала,пенал
14. Семетейге атасы Исмаил алып берген аялы ким?
А) Айчүрөк Б) Чачыкей В) Каныкей Г) Шакан
15. Ч.Айтматовдун чыгармасын тап
А) «Асма көпүрө» Б) Чептен эрдин күчү бек В) «Майдын түнү» Г) Нан
2 – тапшырма
5 макал жазып, бирөөнү чечмелеп, жазып бер
3- тапшырма
Ырды жебе аркылуу калыбына келтир
Кетти, кетти ушул эски каймагы
Кеткенине үстүндөгү капасы
Ушул адам кетти чоң үй уул атасы
Бул дүйнөнүн кубанды кийимчен
4- тапшырма
Текстти которуу Жусуп Баласагын
Жусуп Баласагын – тогузунчу кылымда жашаган улуу акын, ал Чүйдүн Токмоко жакын жеринде туулуп өскөн . Өз заманынын ашкан билимүү, ойчул,улуу Жусуп көптөгөн чыгармаларды жазган .
Бирок, азыркы кезде бизге анын бир гана чыгармасы белгилүү. Жусуп Баласагын коомдук жана табият таануу илимдеринен да маалыматы бар инсан болгон . Бизге келип жеткен көлөмдүү жана мыкты чыгармасы – “ Кутадгу билиг” бул сөз байыркы , эски түркчөдөн которгондо куттуу, бактылуу таалайлуу адам болуу дегенди билдирет. Китепте ак ниет , адилет хан , ага кеңеш берген акылдуу , сөзмөр, чечен вазир тууралуу ойлор айтылат . Жусуп Баласагындын китебинде мамлекетти башкаруу , туура саясат жүргүзүү маселелери да айтылат .
5-тапшырма Шаарыбыздын 150 жылдык деңгээлде өткөрдүк, чоң, салтанаттуу,Токмок, маарекесин. Бул сөздөрдөн сүйлөм түз.