Абай шығармалары

АЛМАТЫ

ҚАЗАҚ - ТҮРІК

ЖАСӨСПІРІМДЕР

ЛИЦЕЙІ

Ибрагимов Қанат

ұсынады ...

Дайындаған : Ибрагимов Қанат

плакат

магнитофон

сурет

компьютер

диафильм

теледидар

видео-

магнитофон

Өлді деуге сыя ма, айтыңдаршы,

Өлмейтұғын артына сөз қалдырған.

(Абай шығармашылығын қайталау)

Абайды таныту арқылы біз Қазақстанды әлемге танытамыз, қазақ халқын таныта-мыз, Абай әрқашан ұлттық ұранымыз болуы тиіс.

Н.Ә.Назарбаев

ақын

ойшыл

сазгер

Абай

ғалым

аудармашы

дана

Абайдың өлеңдері

• Абай және ғылым.
• Абай және қазақ елі.
• Достық – махаббат тақырыбы.
• Абай және сөз өнері.
• Табиғат лирикасы.

Абай және ғылым

• Жасымда ғылым бар деп ескермедім.
• Ғылым таппай, мақтанба.
• Интернатта оқып жүр.
• Әсемпаз болма әрнеге.

• “ Жаз”
• “ Қыс”
• “ Күз”
• “ Қараша, желтоқсан мен сол бір-екі ай”

Достық – махаббат лирикасы

• “ Жігіттер, ойын – арзан, күлкі – қымбат”
• “ Кейде есер көңіл құрғырың”
• “ Бір дәурен кемді күнге бозбалалық”

Азаматтық-саяси лирикасы

• “ Қалың елім, қазағым”
• “ Болыс болдым, мінеки”
• “ Сегіз аяқ”

Табиғат лирикасы.

Абай және сөз өнері

Туғанда дүние есігін ашады өлең, Өлеңмен жер қойнына кірер денең. Өмірдегі қызығың бәрі өлеңмен, Ойласаңшы, бос қақпай елең-селең.

“ Мен жазбаймын

өлеңді ермек үшін”

Тілге жеңіл, жүрекке жылы тисін. Іші – алтын, сырты-күміс сөз болсын. Сөз түзелді, тыңдаушы, сен де түзел.

” Біреудің кісісі өлсе,

қаралы ол”

Қисық-қыңыр, тасыр болма. Көкірегі сезімді, тілі орамды, көңілінің көзі ашық, сөз ұғынатын талапты бол.

“ Өлең-сөздің

патшасы”

Абай және орыс ақындары

А. Пушкин

М. Лермонтов

И. Крылов

Абай - сазгер

• “ Көңіл құсы құйқылжыр”
• “ Құлақтан кіріп бойды алар”
• “ Көзімнің қарасы”
• “ Желсіз түнде жарық ай”
• “ Айттым сәлем Қаламқас ”
• Татьяна хаты

Абайдың өлең үлгісіне енгізген жаңалықтары

1) Махаббатсыз дүние бос,

Хайуанға оны қосыңдар.

Қызықтан өзге қалсаң бос,

Әйелің, балаң, досың бар.

Шалыс ұйқас

2. Алыстан сермеп, 

Жүректен тербеп,

Шымырлап бойға жайылған;

Қиуадан шауып,

Қисынын тауып,

Тағыны жетіп қайырған, Толғауы тоқсан қызыл тіл, Сөйлеймін десең, өзің біл.

Егіз ұйқас

Абайдың поэмалары

• “ Масғұт”
• “ Ескендір”
• “ Әзім әңгімесі”

Абайдың қара сөздері

• 1-сөз.
• 7-сөз.
• 31-сөз.
• 37-сөз.

Абай туралы

«Әкемiздiң бiр шешесiнен туған Ибраһим мырза, қазақ iшiнде Абай деп атайды, сол кiсi мұсылманша һәм орысша ғылымға жүйрiк, һәм Алланың берген ақылы да бұл қазақтан бөлек дана кiсi едi".

Ш. Құдайбердіұлы

“ Қ азақтың бас ақыны - Абай Құнанбаев.

Онан асқан бұрынғы-соңғы заманда

қазақ баласында бiз бiлетiн ақын болған жоқ".

А. Байтұрсынұлы

“ Сөзің асыл-баға жетпес, бір сөзің мың жыл жүрсе дәмі кетпес".

М. Жұмабаев

1. Абай өміріне арналған шығарма қайсысы?

А) С.Мұқанов. «Жарқын жұлдыздар»

Ә) М.Әуезов. «Абай жолы»

Б) І.Есенберлин. «Көшпенділер»

Ә

ЖАУАБЫ:

3. «Тегінде адам баласы адам баласынан ақыл, ғылым, ар, мінез деген нәрселер-мен озбақ.. Одан басқа нәрселермен оздым ғой демектің бәрі де ақымақшы-лық»,- деген үзінді қай қарасөзден алынған?

А) 17-сөз

Ә) 18-сөз

Б) 37-сөз

Ә

ЖАУАБЫ: