Адам укугу-адамдын мамлекетке карата укуктук статусун,
анын экономикалык,социалдык,саясий,маданий чөйрөлөр-дөгү мүмкүнчүлүктөрүн жана каалоо-талаптарын мүнөздөө-чү түшүнүк.
Адам укуктары түшүнүгү буржуазиялык революционер доорунда эле пайда болгон.Азыркы дүйнөдөгү басымдуу
пикирлкр боюнча адам укуктары табигый жана кайра алын-бас мүнөзгө ээ.Адам укуктарынын эркин жана натыйжалуу
жүзөгө ашырылышы-жарандык коомдун жана укуктук мамлекеттин негизги белгилеринин бири.Жалпыга таанылган бөлүнүшкө ылайык.Адам укуктары жеке,саясий,
социалдык,экономикалык,маданий,экологиялык укуктар болуп айырмаланат.Адам укуктары бир катар негиздүү
эл аралык документтер.1948-жылкы Адам укуктарынын
жалпы декларациясы,1966-жылкы Адам укуктары жөнүндө
эл аралык пункт ж.б.ошодой эле мамлекеттердин консти-туциясы жана мыйзамдары менен бекемделген.Азыркы учурда эл аралык укукта Адам укуктарына арналган тармак-
эл аралык гуманитардык укук калыптанган.
Алгач жолу”адам укуктары”түшүнүгү 1789.ж кабыл алын-ган француз тилинде”Адамдын жана атуулдун укуктарынын
Декларациясында”жоолукандыгына карабастан,тубаса укук-тар идеясы узак жол басып өткөн жана маанилүү учурлары
болуп англиялык”Укуктар тууралуу Билл 1689”жана “Укуктар
тууралуу Билл(АКШ)1791”саналышат.
1. Адамга табият берген жана мамлекет тарабынан корголуп
жана гарантияланып турган укуктар.Бул укуктар ар бир адамга төрөлгөндөн эле таандык болуп,мыйзамдык чектөө-лөрдөн жана мамлекеттик чек аралардан көз карандысыз
аракет кылат.Буларга-жашоо жана дененин кол тийбестиги
укугу,кишинин кадырын сыйлоо,мыйзамсыз камоо жана
кармоодон эркин болуу,ишеним жана абийир эркиндиги
ж.б.кирет.
2.Инсандын укугу жана эркиндигин өтө кенири комплексин,
алардын ар кандай түрлөрүн өзунө камтыйт:граждандык,
саясий,экономикалык.
эң жогорку коллективдүү укук-бул көз каранды эмес мамлекетти түзүү укугу.Эгер бул укукту ишке ашыруу мүм-күн болбосо,анда мектептерде эне тилинде окутуу же бел-гилүү бир райондордо өз тилин расмий ти катары мыйзам-
ды бекитүү үчүн күрөшүү ж.б.Коллективдүү укук көп улут-тук мамлекеттердеги этностук азчылыктардын аракеттерине
мүнөздүү.Адам укугу жана эркиндиги”тепселген”өлкөлөрдө
коллективдүү укук курч мүнөздө болуп,ички карама-каршы-
лыктарга алып келет.
Жыйынтыктоо:Мына балдар биз бүгүнкү сабакта силер менен адам укугу жөнүндө кенири баарлаштык.Ар бирибиз өзүбүздүн укугубузду билип,ошого карап жол тутканыбыз
биздин утугубуз экен.Ошону менен бирге башкаларды да өзүбүздөй ойлоп,алардын да укугун, кол тийбестигин
тебелебестен мамиле кылганыбыз оң.Мамлекетибиздеги
укук кол тийбестик баарыбызга бирдей экен.
Бышыктоо:Адам укугу деген эмне?
Анын кандай түрлөрү бар?
Сабактын иштелмеси
_____ _____ 2018-жыл
Классы:________
Предмети:Тарбиялык саат
Темасы:Адам укугу деген эмне?
| Сабактын максаты: 1.Билим берүүчүлүк максат: Окуучулар адам укугу,эмне экендигин билишет жана ал адам үчүн кызмат кылган мыйзамды өз учурунда колдоно билүүнү үйрөнүшөт. | Көрсөткүчтөрү: 1.Окуучулар адам укугу эмне экендигин билишсе жана ал адам үчүн кызмат кылган мый -зам ды өз учурунда колдоно билүүнү үйрөнүшсө. |
| 2.Өнүктүрүүчүлүк максат: Өз укугун билүү менен өзгөлөрдүн да укугун тебелебөөнү билүү менен адамдарды сыйлай билүүгө багыт алышат. | 2.Өз укугун билүү менен өзгөлөр-дүн да укугун тебелебөөнү билүү менен адамдарды сыйлай билүүгө багыт алышса. |
| 3.Тарбия берүүчүлүк максат: Окуучулар өзүн-өзү коргоого,баш-калардын укугун сыйлай билүүгө, адамгерчиликтүүлүккө,ынтымактуу-лукка тарбияланышат. | 3.Окуучулар өзүн-өзү коргоого, башкалардын укугун сыйлай би-лүүгө,адамгерчиликтүүлүккө,ын-тымактуулукка тарбияланышса. |
Сабактын жабдылышы:плакаттар,брашюра
Сабактын усулу:айтып берүү,түшүндүрүү
Сабактын тиби:жаны билимге ээ кылуу
Сабактын жүрүшү:
1.Уюштуруу
2.Өтүлгөн теманы баяндоо
3.Жаны теманы баяндоо
| Мугалимдин иш-аракети | Окуучунун иш-аракети |
| Мугалим окуучулар менен салам-дашат,сабак өтүү үчүн жагымдуу маанай түзүп алат.Сабактын тема-сын айтат,максатын түшүндүрөт. | Окуучулар мугалим менен саламда-шат,жагымдуу маанай түзүүгө кө-мөктөшөт.Сабактын темасын угу-шат,максатын түшүнүшөт. |
| Өтүлгөн теманы | кайталоо |
| Мугалим окуучуларга өтүлгөн тема боюнча суроо берүү иретинде кайрылат. | Окуучулар мугалимдин берген суроосуна жооп берүү менен бири-бирин толукташат. |
608
94 288 
