Акыл ордо таймашы

ця453ч44

«Акыл ордо» таймашы

Акыл ордо таймашынын максаты:

А) Окуучулардын ички сезимин, математикалык тʏшʏнʏктɵрʏн .

Б) Математикалык шыгын жана демилгесин  ойготушат.

в) Ой жʏгуртʏʏ маданиятына жана  улуттук баалуулуктарды эстеп, сактап калууга үйрөнөт. 

Сабактын жабдылышы: Тест, суроо жазылган баракча, ноутбук,проектор.

Акыл ордо оюнунун журушу:

Акыл ордо оюнуна 6 окуучу катышат

Оюн 4 турда отот

1-тур 6 окуучу катышат тест

2-тур 4 окуучу

3-тур 2 окуучу

4-турга 1 окуучу

1-турда 10 суроо берилет

1-турдун суроолору

1)Аябастан акырын айта берет акылын.

А)кошунан б)мугалим в) ата энен г)мугалим

2) Кыргыз Республикасынын эгемендуулук куну кайсы кун?

А)1-сентябрь б)21-март в) 31-август г) 1-июнь

3) кайсы планетада жашайсын

А) юпитер б)марс в) жер г)сатурн

4) жылкынын пирин атап бер

А) Чолпон ата б)камбар ата в)ойсул ата г)шыбыр ата

5) Копчулук болуп аткарган иш эмне деп аталат

А)той б)ашар в)чогулуш

6)жылдын эн кыска айын атап бер

А) январь б) февраль в) март г)сентябр

7) 100 сомдо кимдин суроту бар?

А) К.Тыныстанов б)Б.Бейшеналиева в)А.Осмонов г)Т.Сатылганов

8) 202 коз канча адамга таандык

А)1 б)2 в)101 г)202

9)

А) б) в) г)

10)

2-тур

1. Кайсы фигуранын баш аягы жок (айлана)

2)Столдун торт бурчу бар .Бир бурчун алып салса канча бурчу калат. (беш бурчу)

3) Борбор шаарыбыз (Бишкек)

4) Аягы нол менен буткон сандар эмне деп аталат (тегерек ондуктар же сандар)

5)

6) Тик бурчтуктун периметрин кантип табабыз? (бардык жактарынын жактарын олчоп коебуз)

7) Канча созулма ундуу бар (6 аа,оо,уу,уу,оо.ээ)

8)1кг таш оорбу же 1кг пахта оорбу (экоо тен)

9) Тыбыш менен тамганын айырмасы эмнеде (тыбышты айтабыз угабыз,тамганы

жазабыз коробуз)

10) Кыргыз тилинде канча тамга бар (36)

3-тур

1)Квадрат деп кандай фигураны атайбыз (бардык жактары барабар болгон торт бурчтук)

2) ʏч бурчтуктун ички бурчтарынын суммасы. (180)

3) сен окуган мектептин директору ким? (Батышова Г)

4)Дуйнодо бир нерсе болбосо ,эч ким бири бирин таанымак эмес (оз атын,адамдардын аттары)

5)Эн чон кушту ата ,салмагы канча кг (Тоо куш 120кг)

6)Алымы болумунон кичине болгон болчок (дурус болчок)

7)

8.Эки катыштын барабардыгы. (пропорция)

9.Эң кичине натуралдык сан. (1)

10.Математика бардык илимдердин падышасы, математиканын падышасы кайсы илим? (арифметика)

4-тур

. Бул илим грек тилинен которгондо жер ченоо дегенди билдирет(геометрия)

6. Заттардын тузулушторун окутуп уйротуучу илим эмне деп аталат?(химия)

7. Жаныбарлар жонундогу илим кайсы?(зоология)

8. Аба ырайын изилдеген илимдин

туру кайсы?

9. Адамзат коомунун откон жолун изилдоочу илим (тарых)

10. Тил жөнүндөгү илим. (филология)

11. жер кыртышын окутуучу илим(география)

12.Жандуу жана жансыз жаратылыштагы, коомдогу, техникадагы маалымат процесстерин окутуучу илим(Информатика)

13.Сандар жана алар менен болгон амалдар жөнүндөгү илим(Арифметика)

14. Фигуралардын касиеттери жөнүндөгү илим(геометрия)

15.Өсүмдүктөр жөнүндөгү илим(биология)

Биринчи категориясы

1. Кыргызстанда биринчи жолуөлкөнү башкарган аял ким?( Р.Отунбаева)

2. Кырг-да биринчи жолу космоско учкан адам?(Салижан Шарипов)

3. Биринчи байлык.(ден соолук)

4. Алгачкы президентибиз ким?(А.Орозбеков)

5. «Биринчи мугалим» повести кимге таандык?(Ч.Айтматовго)

6. Биринчи азык эмне?(нан)

7. Ким биринчи музыканын математикалык теориясын ачкан?(Пифагор)

8. Дүйнөдөгү эң биринчи эсептөө борбору кайсыл жерде ким тарабынан түзүлгөн?(самарканд Улугбек)

9. Биринчи июль кандай күн?(Балдарды коргоо куну)

10. Космоско биринчи учкан жаныбар?(Ит)

11. Чыгармадагы биринчи мугалим ким?(Дуйшон)

12. Ар кандай сандын канчанчы даражасы бирге барабар?(0)

13. Биринчи май кандай майрам?(Эмгекчилер куну)

14. Биринчи орунду алган адам эмне деп аталат?(Женуучу)

3-тур Логикалык суроолор Эн ко упай топтогон эки окуучу ойношот

Жабдылышы: Проектр, ноутбук, ватман, маркер.

Журүшү:

1. Уюштуруу. Саламатсыздарбы?

Окуу, билим көп нерсеге жеткирет,

Бул экөөнөн урмат сыйды көп көрөт-демекчи өздөрүнүн билими менен дүйнөнү жаркыратып, жарык кылам деген жалаң гана акылдуу, мыкты жети катышуучубуз оюнга даяр турушат. Анда эмесе окуучулар менен таанышып алалы.

1. Мен 8^акласстын окуучусу Алмазбек уулу Адилет. “Билим түгонгүс байлык” дегендей өз билимимди сынап корүүнү чечтим.

2. Мен Эргеш кызы Жибек 8^акласстын окуучусу. “Сокур дешет билимсизди жөн дебе, Окуу гана жарык чачат дүйнөгө” демекчи мен ар дайым билимдүү болууну самайм.

3. Мен Абдинаби кызы Бегимай 9-класстын окуучусу.

“Ата-энемдин алкышына татыган, Улуу элдин маңдайына жазылган. Адам болуп из калтырган дүйнөгө, Татаал тагдыр сыноосуна сынбаган” деген ураан менен билим алып келемин.

1. Мен Маннаб уулу Закир 8^бкласстын окуучусу.

“Мен жеткинчек кыргыз уулу Закирмин,

Бабам Манас пир туткан.

Мекенимдин куржунун толтурууга

Илим билим чырагына кол сунган”- дегендей мен билимдүү жаштардын катарын толуктагым келет.

1. Мен Гапарова Аида 8^бкласстын окуучусу. Билим гана бийик жанан эркин кылат .

2. Мен Таштемирова Айдана 8^акласстын окуучусу.Менин жашоодогу девизим окуу, окуу жана окуу. Мына ошол девизимди чыңдаш үчүн “Акыл ордо” интеллектуалдык таймашына келдим.

3. Мен Алмазбек кызы Аида 9-класстын окуучусу.

“Билими күчтүү миңди жыгат,

Билеги күчтүү бирди жыгат ” дегендей мен ар дайым билимдүү адамдардын катарын толуктагым келет.

Азаматсыңар балдар “Акыл миң күндүк, кийим бир күндүк” экендигин даңктаган биздин жети катышуучубузга ийгилик каалайм. Анда эмесе таймашыбызды баштасак. Таймаштын шарты: 3турдан турат.1-тур тест турундө болот.20 суроодон турат.Жыйынтыгында максимум упай топтогон 4 катышуучубуз 2-турга өтөт. 2-турда 8категория болот.Ар бир окуучу экиден категория тандашат, алган упайларынын негизинде ирээти менен. Окуучу 1минутанын ичинде берилген суроолорго жооп беришет. Берген туура жоопторуна карата жыйынтыкталып 3-турга эки окуучу калат. 3-турда эки окуучу логикалык суроолор боюнча таймашат. Ким шамдагай болуп мурда туура жооп берсе Акыл ордо» интелектуаллдык таймашында жеңүүчү аталат.

.Тамгалуу барабардык (теңдеме)

2. Экиден көп бөлүнүүчүгө ээ болгон сандар (курама сандар)

3. Узуну 6м, туурасы 3м болгон фанеранын аянты канча (18м²)

4. Эн чон үч орундуу сан (999)

5. Кайсы сан жөнөкөй санга да, курама санга да кирбейт (1)

6. “Учуу-бул математика ” деп ким айткан (Чкалов)

7.Бардык жактары барабар болгон параллелограмм эмне деп аталат (Ромб)

8. 200сомдук жоолук адегенде 50%ке жогорулады, кайра 50% ке түшкөндө канча болот.(200)

9. Градустук чени 90⁰ка тең болгон бурч (тик бурч)

10. Чыныгы сандардын көптүгү кайсы тамга менен белгиленет.(R)

11. 2005саны кайсы санга бөлүнөт (5)

12.Үч бурчтуктардын ички бурчтарынын суммасы канчага барабар (180⁰)

13. Айлананын борборунан айланага чейинки аралык эмне деп аталат (радиус)

. 12нин квадраты канча (144)

15.Кайсы математикалык белги типографиялык катанын негизинде келип чыккан (%)

16. 1суткада канча мүнөт бар (1440)

17.Жарым түз сызык эмне деп аталат (шоола)

18. Алымы бөлүмүнөн кичине болгон бөлчөк кандай деп аталат.(дурус)

Чынгыз айтматов категориясы.

1.Ч.Айтматовдун балтыркан балалык өмүрү кайда өткөн?(Күркүрөө суусунун боюнда, Шекер айылында)

2. “Газетчи дзюйо” деген аңгемеси канчанчы жылы жарыяланат?(1952ж)

3. Газетчи дзюйо” деген аңгемеси кайсы тилде жарыяланган?(орус тилинде)

4. Москвада окуп жүргөн кезинде кайсы чыгармасы жарык көргөн?(Бетме-бет повести )

5. Ч.Айтматовдун апасы ким улуту кандай?(Татар улуту, Нагима Хамзаевна)

6. Ч.Айтматовдун туулган жылы, айы?(1928-ж 12-декабрь)

7. “Эрте келген турналар” чыгармасынын башкы каарманы ким?(Султанмурат)

. Ч.Айтматовдун кайсы чыгармасында ат, адам менен тагдырлаш мүнөздөлөт?(Гүлсарат)

9. Ч.Айтматовдун бир туугандары? (Чынгыз, Илгиз, Роза, Сюита)

10. Ч.Айтматовдун чыгармаларындагы балдардын аттарын ата?(Султанмурат, Ажымурат, Чыпалак бала, Сейит, Алтынай, Амантур ж.б.)

11. Кинодогу актерду көрүп, менин атам ушундай деп туураган бала Авалбек жөнүндөгү чыгарма кандай?(Атадан калган туяк)

12. “Дениз бойлой жорткон ала дөбөт” чыгармасынын идеясын Чынгызга ким берген? (Нивхи жазуучусу Санги болгон)

13.”Маңкурт” деген атты Чынгыз кайдан алган?(Манас эпосунан)

“К” тамгасы категориясы.

1.Жусуп Баласагындын көрүнүктүү чыгармасы(Кут билим)

2. Салмактын бирдиги(кг)

3.Маалымат менен иштөөчү универсалдык машина(компьютер)

4. Компьютер менен иштеп жатканыбызда биздин кайсы органыбыз көбүрөөк жабыркайт(көз)

8.Манастын канча чоросу болгон(кырк)

9.Бардык жактары барабар болгон фигура(квадрат)

10. Баткендик ууз аялдар жасайт(килем)

11. Тамак жасаганда казанга биринчи эмне салынат(коз)

12. Адам денесинде айлануучу суюктук(кан)

13. Сенин өлкөң(Кыргызстан)

14. Кыргыздын улуттук аспабы(Комуз)

15. Даражадагы 3 эмне деп аталат.(куб)

16.Улуттук суусундук(кымыз)

1. Кыргызстанда биринчи жолуөлкөнү башкарган аял ким?( Р.Отунбаева)

2. Кырг-да биринчи жолу космоско учкан адам?(Салижан Шарипов)

3. Биринчи байлык.(ден соолук)

4. Алгачкы президентибиз ким?(А.Орозбеков)

5. «Биринчи мугалим» повести кимге таандык?(Ч.Айтматовго)

6. Биринчи азык эмне?(нан)

7. Ким биринчи музыканын математикалык теориясын ачкан?(Пифагор)

8. Дүйнөдөгү эң биринчи эсептөө борбору кайсыл жерде ким тарабынан түзүлгөн?(самарканд Улугбек)

9. Биринчи июль кандай күн?(Балдарды коргоо куну)

10. Космоско биринчи учкан жаныбар?(Ит)

11. Чыгармадагы биринчи мугалим ким?(Дуйшон)

12. Ар кандай сандын канчанчы даражасы бирге барабар?(0)

13. Биринчи май кандай майрам?(Эмгекчилер куну)

1. Нысаапсызга кашык салсаң 5 ууртайт;

1. Жигитке жетимиш ɵнɵр аздык кылат;

1. Кыздын кырк чачы улуу;

1. Билеги кʏчтʏʏ бирди жыгат, билими кʏчтʏʏ миңди жыгат;

1. Жакшыга бир сɵз, жаманга миң сɵз;

1. Болор бала он экисинде баш, болбос бала кырк жашында жаш;

Беш кол тең эмес;

1. Эки эрди н достугу бир белден ашырат, эки элдин достугу миң белден ашырат;

1. Жаман деген бир ат бар жууса кеткис, жакшы деген бир ат бар кууса жеткис;

1. Жакшы атка бир камчы, жаман атка миң камчы;

Океанга күнүгө сапарга чыгалы балдар.

“Максат менен соккон жүрөк, бакыт менен өмүр сүрөт “ демекчи дайыма алдыңарга максат коюп,ага жетүүгө аракет кылгыла.

4678+5163-3246+6547-7669.

614х9184:56+1235-2398.

724*(382 438-381 976)+(681467-662833):154.

(8033401-7641517):867+5368001.

(312044:431-89792:368):32.

5463*28-3626*18+732*(92341-89684).

248+32-100. 640х20:80.

128+72. 36*200.

380-260 2400:120.

7200-20 52*10+125:5-216.

36*(128+72)-2400:(380-260).