Алгоритмдерді құрастыру әдістері.

САБАҚ ЖОСПАРЫ №3

Атаулы категориясы
1.1. Мамандығы мен біліктілігінің атауы	1304000 «Есептеуіш техникасы және бағдарламалық қамтамасыздандыру» 1304043 Техник-бағдарламашы 1304033 «Ақпаратты қорғау технигі»
1.2. Курсы, тобы	1 негізгі ВТ ЗИ 4 1 негізгі ВТ 2, ВТ 3, ВТ 4
1.3. Оқу модулінін/пәннің, менгеретін тараудын атауы	Информатика пәні Алгоритмдеу және программалау
1.4. Сабақтың тақырыбы	Алгоритмдерді құрастыру әдістері.
1.5. Сабақтын ұйымдастырушылық формасы	топпен
1.6. Білім алушылырдын тақырып бойынша қызметті орындау үшін қажетті білімі мен иемділігі	-Алгоритмнің типтері - Алгоритнің әдістері
1.7. Кәсіби және енбекпен қамтылуы үшін білігін біріктірудегі оқу сабағының мүмкіншілігі	Заманауи технологиялармен қосымшаларды әзірлеуде
2. Сабақтың мақсаты
2.1. Студенттердін дәл осы сабақта үйренетін жұмысқа орналастырудын және жұмысты іздеудің келесі ептіліктерін жетілдіруге мүмкіндік береді	Алгоритмнің типтері 2.Алгоритнің әдістері
2.2. Студентерді жаттықпа сабақтар барысында менгеретін кәсіптік ептілікке үйрету	Қазіргі заманғы қолданбалы технологияларды дамытуға қойылатын талаптар
3. Сабақ қорытындысын сипаттау
3.1. Сабақтын аяғында білім алушылар білу және істеуі қажет	Алгоритм түсінігі, ұғымыт.рлері қасиеттері бойынша жіктелуін қарастыру
3.2. Сапа белгілері	Сызықтық алгоритм Тармақталған алгоритм Тармақталған алгоритмнің түйінді сөздерін Тармақталған алгоритм орындалуына ұарай нешеге бөлінеді Циклдік алгоритм Циклдік алгоритмнің түйінді сөздерін
4. Жоспарлау фазасы
4.1. Оқу-әдестемелік жабдықтау, анықтамалық әдебиеттер тізімі	Балапанов Е.К. «30 уроков по Информати-ке» 23-24бет Информатика: жалпы білім беретін мектептің қоғамдық –гуманитарлық бағытың 10-сыңыбыңа арналған оқулык/Сапаргалиева Б.Қ, Масалимова Н.Е, Тезекбаева Г.А.-Астана: «Арман-ПВ» баспасы, 2014. 272бет
4.2. Техникалық жабдықтау, материалдар	Компьютер, таратпа материалдар
4.3. Студенттер іс әрекетінін ретін сипаттау	Алгоритмнің типтері Алгоритмнің әдістері
4.4. Оқытушының ролі	Берілген тақырып бойынша жана мағлұмат жәе түсініктер беру Жаңа терминдермен таныстыру
5. Жоспарды жүзеге асыру
5.1. Сабақ жоспарынын сипаттамасы, оқытушы мен студенттер іс-әрекетінің мазмұны (кесте)	Кесте «Оқытушы мен студенттер өзара әрекетінің мазмұны мен оны ұйымдастыру»
6. Бағалау
6.1. Орындалған тапсырмалардың сапасын бағалау	Жаңа тақырыпты және мағлұматты қаншалықты игергенін бағалау

Оқытушы ______________ М.Ж. Аубакирова

қолы аты-жөні

Оқытушы мен студенттер өзара әрекетінің мазмұны мен оны ұйымдастыру

№	Сабақтың негізгі кезендері	Әрекеттердін түрі мен реті	Студенттердін қызметі			Оқытушымен студентердін біріккен қызметі	Оқытушынын қызметі
			Жекеше	Топтық	Топаралық		Кенес беру	Нұсқау	Бақылау
1.	Бағдарлау және жоспарлау кезені	Сабақтың тақырыбы мен мақсаты		Х		Х		Х
2.	Жұмысты орындау кезені	Жұмыс орынын дайындау		Х			Х
		Материалдарды дайындау		Х			Х
		Технологиялық барыс: конспектіллеу, Конспектімен жұмыс, Интерактивті тақтада жұмыс істеу, Карточкалармен жұмыс.	Х Х Х Х				Х Х Х Х		Х Х Х Х
3.	Аралық және сонғы нәтижені бағалау және талдау кезені	Сапа белгілері боынша бағалау: Айырма сөйлемдер әдісі Анаграмма Сөз тендіктері Артық термин	Х Х Х Х				Х Х Х Х

Курс тақырыбы Алгоритмдеу және программалау

Сабақтың тақырыбы: Алгоритмдерді құрастыру әдістері.

1. Алгоритмнің типтері

2. Алгоритмнің әдістері

«Алгоритм типтері: сызықтық, тармақталған, циклдық (қайталанатын)».

Сызықтық немесе тізбекті алгоритм – әрекеттердің тізбектей орындалуын сипаттайтын алгоритм. Сызықтық алгоритм тізбектеле орналасқан командалардан, ал блок – схемалары бір сызық бойына орналасқан тізбекті блоктардан тұрады. «Тізбектілік» базалық құрылымы. Бірінен кейін бірі орындалатын әрекеттер тізбегінен тұрады.

1. Әрекет

2. Әрекет

.................

N

Күнделікті алу

- әрекет

Мысалы:

Алг.үй тапсырмасын орындау.

Тиісті бетін ашу, үй тапсырмасын анықтау

басы.

Күнделікті алу.

Тиісті бетін ашу, үй тапсырмасын анықтау.

Үй тапсырмасын орындау.

Үй тапсырмасын орындау

Күнделікті орнына қою.

Соңы.

Күнделікті орнына қою

Тармақталған алгоритм – орындаушының әрекеті шарты тексеру нәтижесіне байланысты анықталатын алгоритм. Алгоритмнің орындалу кезіңде шамалардың мәндерін есептеумен қатар, олардың қасиеттерін талдау, бір бірімен салыстыру және оның нәтжесіне тәуелді алгоритмнің тармағын таңдауға тура келеді. Алгоритмдік тілде өрнектегенде егер, онда, әйтпесе, бітті түйінді сөздері пайдаланылады. Орындалу тәсіліне байланысты тармақталу командасы «таңдау» (толымды) және «аттап өту» (толымсыз) болып екіге бөлінеді.

Тармақталған алгоритмнің базалық құрылымы.

Егер шарт

онда 1- серия

әйтпесе 2- серия

Бітті

Т

1. Серия

2- серия

олымды түрдегі тармақталу командаласы

Иә жоқ

Иә

Толымсыз түрдегі тармақталу командасы

Е

Серия

гер шарт

онда серия жоқ

Бітті

Мысалы.

2х + х егер x0

у =

х + 1 егер x

жоқ иә

х + 1

2х + х

Мысалы. Аяз күндері сабаққа бару.

алг сабаққа бару. (а,в нақ, max)

арг а,в

басы

егер күн жылы болса

онда - 24 сабақ болады

әйтпесе – 30 сабақ болмайды

бітті

соңы

Циклдік алгоритм – шарттың орындалуына тәуелді қайталанылатын әрекет (әрекеттер тобы). Кез келген цикл үш бөлімнен тұрады: басы, тексеру және цикл тұлғасы немесе денесі. Басы – әрқашан циклдің бірінші бөлігі болады. Оның басты міндеті циклді дайындау. Тексеру циклден шығу кезеңін анықтайды. Қайталау командасын алгоритмдік тілде жазу үшін әзірше (әзір), цикл басы (цб) және цикл соңы (цс).

Әзір циклі әзір сөзінен кейін жазылған шарт ақиқат болған жағдайда цикл денесі орындайды.

Қайталау цикл денесінде дейін сөзінен кейін жазылған шар ақиқат болған жағдайда оырндалады.

Үшін цикл берілген диапозонда айнымалы шамасының (цикл параметрі) барлық мәндер үшін цикл денесі орындалады.

Қайталау командасы алгоритмдік тілде және графиктік түрде берілген.

Әзір шарт

Жоқ

цб иә

серия

серия

цс

Оқытушы_________М.Ж. Аубакирова

«Тест сұрақтары» I –II нұсқада.

I – нұсқада

1. Алгоритм атауы кімнің есіміне байланысты шыққан.

1. Паскаль

2. Н.Вирт

3. әл – Хорезми

4. әл – Фараби

5. Абай

1. Алгорритмнің дұрыс анықтамасын белгіле

А. алға қойған мақсатқа жету немесе берілген есепті шешу бағытында атқарушыға қандай әрекеттер жасау қажеттігін әрі түсінікті, әрі дәл етіп көрсететін нұсқаулар етін атайды.

В. графиктік түрде алдын ала анықталған геометриялық фигурлар көмегімен жазуды айтады

С. белгілі бір командалар негізінде, алгоритмнің тізбекті қадамдарға бөлініп

атқарылуын айтады.

Д. алгоритмде келтірілген барлық іс – әрекеттердің мағынасы айқын, нақты

анықталған болу керек

Е. орындаушы өзі атқарып отырған әрекеттердің мағынасын түсінбесе де, алгоритм

командаларын орындай отырып, белгілі бір нәтиже алады, яғни орындаушыға

формалды әрекет етеді.

1. Алгоритмнің жазылу формалары.

А.Түсінікті, жалпылығы, нәтижелігі.

В.Сөздік, графикалық, программалау тілі.

С.сөздік. графикалық. Нәтижелігі

Д.Түсінікті, программалау тілі, формалды.

Е. Барлығы дұрыс.

1. Суретте көрсетілген блок – схема конструкциясы қалай аталады.

А. Таңдау

В.Процесс

С. Қосалқы пограмма

Д. Түсініктеме

Е. Енгізу

1. Суретте көрсетілген блок – схема конструкциясы қалай аталады

А. Таңдау

В.Процесс

С. Қосалқы пограмма

Д. Түсініктеме

Е. Модификация

1. Бір ғана тапсырма емес осыған ұқсас тапсырмалар класын шешуге арналған алгоритм қасиеті

А. Формалдық

В. Нәтижелігі

С. Дискреттілік

Д.Жалпылығы

Е. Түсініктілігі

1. Алгоритмде келтірілген барлық іс – әрекеттердің мағынасы айқын, нақты анықталған болатын алгоритмнің қасиетті

А.Түсініктілігі

В. Анықтылығы

С. Дискреттілік

Д. Нәтижелігі

Е. Жалпылығы

1. Суретте көрсетілген блок – схема конструкциясы қалай аталады?

А. Амалдың орындалуы

В. Алгоритмнің басы, аяғы.

С. Қосалқы программа

Д. Мәліметтерді енгізу\ шығару

Е. Тармақталу.

1. Суретте көрсетілген блок – схема конструкциясы қалай аталады?

А. Амалдың орындалуы

В. Алгоритмнің басы, аяғы.

С. Қосалқы программа

Д. Мәліметтерді енгізу\ шығару

Е. Тармақталу.

1. Бір – бірінен ажыратылған сипаттамалардың реттелген жиынтығы түріндегі алгоритм қасиеті.

А. Түсініктілік

В. Анықтылығы

С. Үзіктілігі.

Д. Нәтижелігі

II –нұсқада

1. Алгоритмнің графикалық кескіндеу қалай аталады.

А. Формулалар тізбегі

В. Блок – схема

С. Кесте

Д. Сөздік сипаттау

Е. Алгоритмдік тіл

1. Алгоритм қасиеттері

А. Актуалдық, пайдалылық, дұрыстылық, түсініктілік, жалпылық.

В. Жаңалық, бірмәнділік, нақтылық, түсініктілік, нәтижелілік

С. Нақтылық,бірмәнділік, жалпылық, дискреттілік

Д. Дискреттілік, нәтижелілік, түсініктілік, жалпылық, дұрыстылық.

Е.Дискреттілік, нәтижелілік, жалпылық, түсініктілік,формалды орындалуы.

1. Суретте көрсетілген блок – схема конструкциясы қалай аталады?

А. Амалдың орындалуы

В. Алгоритмнің басы, аяғы.

С. Қосалқы программа

Д. Мәліметтерді енгізу\ шығару

Е. Тармақталу.

1. Алгоритм атауы кімнің есіміне байланысты шыққан.

А.Паскаль

В.Н.Вирт

С.әл – Хорезми

Д.әл – Фараби

Е.Абай

1. Бір – бірінен ажыратылған сипаттамалардың реттелген жиынтығы түріндегі алгоритм қасиеті.

А. Түсініктілік

В. Анықтылығы

С. Үзіктілігі.

Д. Нәтижелігі

1. Суретте көрсетілген блок – схема конструкциясы қалай аталады?

А. Амалдың орындалуы

В. Алгоритмнің басы, аяғы.

С. Қосалқы программа

Д. Мәліметтерді енгізу\ шығару

Е. Тармақталу

1. Суретте көрсетілген блок – схема конструкциясы қалай аталады.

А. Таңдау

В.Процесс

С. Қосалқы пограмма

Д. Түсініктеме

Е. Енгізу

1. Алгоритмнің жазылу формалары.

А.Түсінікті, жалпылығы, нәтижелігі.

В.Сөздік, графикалық, программалау тілі.

С.сөздік. графикалық. Нәтижелігі

Д.Түсінікті, программалау тілі, формалды.

Е. Барлығы дұрыс

1. Суретте көрсетілген блок – схема конструкциясы қалай аталады

А. Таңдау

В.Процесс

С. Қосалқы пограмма

Д. Түсініктеме

Е. Модификация

1. Алгорритмнің дұрыс анықтамасын белгіле

А. алға қойған мақсатқа жету немесе берілген есепті шешу бағытында атқарушыға қандай әрекеттер жасау қажеттігін әрі түсінікті, әрі дәл етіп көрсететін нұсқаулар етін атайды.

В. графиктік түрде алдын ала анықталған геометриялық фигурлар көмегімен жазуды айтады

С. белгілі бір командалар негізінде, алгоритмнің тізбекті қадамдарға бөлініп

атқарылуын айтады.

Д. алгоритмде келтірілген барлық іс – әрекеттердің мағынасы айқын, нақты

анықталған болу керек

Е. орындаушы өзі атқарып отырған әрекеттердің мағынасын түсінбесе де, алгоритм

командаларын орындай отырып, белгілі бір нәтиже алады, яғни орындаушыға

формалды әрекет етеді.

I – нұсқада

1. Алгоритм атауы кімнің есіміне байланысты шыққан.

1. Паскаль

2. Н.Вирт

3. әл – Хорезми

4. әл – Фараби

5. Абай

1. Алгорритмнің дұрыс анықтамасын белгіле

А. алға қойған мақсатқа жету немесе берілген есепті шешу бағытында атқарушыға қандай әрекеттер жасау қажеттігін әрі түсінікті, әрі дәл етіп көрсететін нұсқаулар етін атайды.

В. графиктік түрде алдын ала анықталған геометриялық фигурлар көмегімен жазуды айтады

С. белгілі бір командалар негізінде, алгоритмнің тізбекті қадамдарға бөлініп

атқарылуын айтады.

Д. алгоритмде келтірілген барлық іс – әрекеттердің мағынасы айқын, нақты

анықталған болу керек

Е. орындаушы өзі атқарып отырған әрекеттердің мағынасын түсінбесе де, алгоритм

командаларын орындай отырып, белгілі бір нәтиже алады, яғни орындаушыға

формалды әрекет етеді.

1. Алгоритмнің жазылу формалары.

А.Түсінікті, жалпылығы, нәтижелігі.

В.Сөздік, графикалық, программалау тілі.

С.сөздік. графикалық. Нәтижелігі

Д.Түсінікті, программалау тілі, формалды.

Е. Барлығы дұрыс.

1. Суретте көрсетілген блок – схема конструкциясы қалай аталады.

А. Таңдау В.Процесс С. Қосалқы пограмма Д. Түсініктеме Е. Енгізу

1. Суретте көрсетілген блок – схема конструкциясы қалай аталады

А. Таңдау В.Процесс С. Қосалқы пограмма Д. Түсініктеме

Е. Модификация

1. Бір ғана тапсырма емес осыған ұқсас тапсырмалар класын шешуге арналған алгоритм қасиеті

А. Формалдық В. Нәтижелігі С. Дискреттілік Д.Жалпылығы Е. Түсініктілігі

1. Алгоритмде келтірілген барлық іс – әрекеттердің мағынасы айқын, нақты анықталған болатын алгоритмнің қасиетті

А.Түсініктілігі В. Анықтылығы С. Дискреттілік

Д. Нәтижелігі Е. Жалпылығы

1. Суретте көрсетілген блок – схема конструкциясы қалай аталады?

А. Амалдың орындалуы В. Алгоритмнің басы, аяғы.

С. Қосалқы программа Д. Мәліметтерді енгізу\ шығару Е. Тармақталу.

1. Суретте көрсетілген блок – схема конструкциясы қалай аталады?

А. Амалдың орындалуы В. Алгоритмнің басы, аяғы. С. Қосалқы программа

Д. Мәліметтерді енгізу\ шығару Е. Тармақталу.

1. Бір – бірінен ажыратылған сипаттамалардың реттелген жиынтығы түріндегі алгоритм қасиеті.

А. Түсініктілік В Анықтылығы С. Үзіктілігі. . Нәтижелігі

Оқытушы_________М.Ж. Аубакирова

II –нұсқада

1. Алгоритмнің графикалық кескіндеу қалай аталады.

А. Формулалар тізбегі В. Блок – схема С. Кесте Д. Сөздік сипаттау

Е. Алгоритмдік тіл

1. Алгоритм қасиеттері

А. Актуалдық, пайдалылық, дұрыстылық, түсініктілік, жалпылық.

В. Жаңалық, бірмәнділік, нақтылық, түсініктілік, нәтижелілік

С. Нақтылық,бірмәнділік, жалпылық, дискреттілік

Д. Дискреттілік, нәтижелілік, түсініктілік, жалпылық, дұрыстылық.

Е.Дискреттілік, нәтижелілік, жалпылық, түсініктілік,формалды орындалуы.

1. Суретте көрсетілген блок – схема конструкциясы қалай аталады?

А. Амалдың орындалуы В. Алгоритмнің басы, аяғы. С. Қосалқы программа

Д. Мәліметтерді енгізу\ шығару Е. Тармақталу.

1. Алгоритм атауы кімнің есіміне байланысты шыққан.

А.Паскаль В.Н.Вирт С.әл – Хорезми Д.әл – Фараби Е.Абай

1. Бір – бірінен ажыратылған сипаттамалардың реттелген жиынтығы түріндегі алгоритм қасиеті.

А. Түсініктілік В. Анықтылығы С. Үзіктілігі. Д. Нәтижелігі

1. Суретте көрсетілген блок – схема конструкциясы қалай аталады?

А. Амалдың орындалуы В. Алгоритмнің басы, аяғы. С. Қосалқы программа

Д. Мәліметтерді енгізу\ шығару Е. Тармақталу

1. Суретте көрсетілген блок – схема конструкциясы қалай аталады.

А. Таңдау В.Процесс С. Қосалқы пограмма Д. Түсініктеме Е. Енгізу

1. Алгоритмнің жазылу формалары.

А.Түсінікті, жалпылығы, нәтижелігі.

В.Сөздік, графикалық, программалау тілі.

С.сөздік. графикалық. Нәтижелігі

Д.Түсінікті, программалау тілі, формалды.

Е. Барлығы дұрыс

1. Суретте көрсетілген блок – схема конструкциясы қалай аталады

А. Таңдау

В.Процесс

С. Қосалқы пограмма

Д. Түсініктеме

Е. Модификация

1. Алгорритмнің дұрыс анықтамасын белгіле

А. алға қойған мақсатқа жету немесе берілген есепті шешу бағытында атқарушыға қандай әрекеттер жасау қажеттігін әрі түсінікті, әрі дәл етіп көрсететін нұсқаулар етін атайды.

В. графиктік түрде алдын ала анықталған геометриялық фигурлар көмегімен жазуды айтады

С. белгілі бір командалар негізінде, алгоритмнің тізбекті қадамдарға бөлініп

атқарылуын айтады.

Д. алгоритмде келтірілген барлық іс – әрекеттердің мағынасы айқын, нақты

анықталған болу керек

Е. орындаушы өзі атқарып отырған әрекеттердің мағынасын түсінбесе де, алгоритм

командаларын орындай отырып, белгілі бір нәтиже алады, яғни орындаушыға

формалды әрекет етеді.

Оқытушы_________М.Ж. Аубакирова