Аралыктан окутуу

Тема: “Информатика предметин окутууда электрондук окуу китептерин колдонуу”.

План:

• Электрондук китеп жън\ндъ т\ш\н\к
• Электрондук окуу китебин т\з\\ маселелери
• Электрондук китеп менен иштъън\н технологиясы
• Электрондук китепти т\з\\ каражаттарынын классификациясы
• Электрондук китептердин структурасына коюлуучу талаптар
• Электрондук китептин негизги формалары
• Электрондук китепти т\з\\ принциптери
• Электрондук китепти иштеп чыгуу боюнча методикалык рекомендациялар .

Электрондук окуу китеби деп Интернет жана локалдык информациялык ресурстар менен байытылган, система түзүүчү элементи болуп графикалык көркөм көрсөтмөлүүлүк эсептелген, тексттик документтерди, сүрөттөрдү, аудио жана видео фрагменттерин камтыган файлдардын жыйындысын айтабыз.

• Электрондук китептин айырмачылыктары:

• Электрондук окуу куралы  - салттуу кагаз китептерге караганда бир катар олуттуу артыкчылыктарга ээ. Мисалы: 650 мегабайт көлөмүндөгү бир компакт-дискке (СD-ROM) 400 томго жакын китептердин тексти батат.

• Электрондук окуу куралы практикалык жактан да түбөлүктүү, айрылып, эскирип калбайт, аз гана орун ээлеп, алып жүргөнгө да ыңгайлуу. Алардын колдонулушу да вариативдүү: текстеринин, шрифтеринин өлчөмүн, түсүн каалагандай өз-гөртүп алууга, ал эми мазмунун окутуунун максатына ылайык ар дайым толуктоо, оңдоо, түзөөгө мүмкүн. Ошондой эле зарыл учурда принтердин жардамы менен окуу китептин кайсы бир бөлүгүн же толук баарын каалаган форматта чыгарып алууга да Stylus тибиндеги машиналык котормочунун жардамы менен окуулуктун тексттерин башка тилге да оңой эле оодарып алууга да болот.

• Электрондук окуу куралы окутуу жараянында мугалимди да сабакка окуулукка кошумча көп сандаган окуу куралдарын, карточкаларды тексттерди кыркып даярдап келүү сыяктуу бир катар түйшүктөрдөн куткарат. Электрондук окуу куралы мындай материалдарды башка электрондук китепканалардан, китептерден, журналдардан интернет аркылуу опоңой эле кошо алат. Демек, электрондук окуу куралы билимдин мазмунун жыл өткөн сайын өнүктүрүп, өстүрүп туруу үчүн өтө ийкемдүү.

Электрондук окуу китебин т\з\\н\н маселелери

• ЭОКтун негизи маселесинин бири болуп анын информациялык түзүлүшүн иштеп чыгуу;
• ЭОКтун окуу материалдарын тандоо, чогултуу жана аларды анализд ъъ;
• ЭОКтун динамикалык м\нъздъ болушу;
• ЭОКтун көркөмдүк жана көрсөтмөлүүлүк көрүнүшү ж.б.

Электрондук китептер менен иштөөнүн технологиясы:

1-кадам: Дискке жазылган керектүү электрондук китептин ссылкасын басуу.

2-кадам: Ачылган модалдык терезеден китептин авторлору, максаты, түзүлүшү тууралуу маалымат алуу.

3-кадам: Электрондук китепти башкаруунун жолдорун өздөштүрүп алуу.

4-кадам: Китептин мазмуну жана аны менен иштөөнүн жолдорун окуп-үйрөнүү.

5-кадам: Лекцияларды окуп чыгуу.

6-кадам: Лекциядан алган билимдерди бышыктоого текшерүү үчүн суроолорго жооп берүү.

  7-кадам: Көнүгүү жана тапшырмаларды аткарып машыгуу.

Электрондук китептерди т\з\\ каражаттарынын классификациясы:

• традициялык алгоритм тилдери;
• жалпы колдонуудагы инструменталдык каражаттар;
• мультимедиа каражаттары;
• гипертексттик жана гипермедиа каражаттары

Электрондук китептердин структурасына коюлуучу талаптар:

• Тандалган курс боюнча маалыматтар жакшы т\з\лгън болуш керек жана курстун б\ткън \з\нд\лър\ жаёы т\ш\н\ктърд\н саны чектъъс\ менен кърсът\л\ш\ зарыл.

• Ар кайсыл \з\нд\, текст менен теё, аудио же видео т\р\ндъ кърсът\л\ш\ керек (“жандуу лекция”). Жандуу лекция \ч\н интерфейстин негизги элементти жылдыруу сызгычы болот, ар кайсы жайдан лекцияны кайталоого м\мк\нд\к берет.
• Жандуу лекциялардын кээ бирки бъл\ктър\н тексттик маалыматтар кайталаса болот.
• Иллюстрацияларда, татаал моделдерди же т\з\л\штърд\ кърсът\\с\ндъ, тез чыгуучу жардамчы болуш керек, курсорду иллюстрациянын бир бъл\к элементтери боюнча жылдырууда синхрондук т\рдъ пайда же жок болуш керек
• Тексттик бъл\к къптъгън кайчылаш ташымалдоолор менен жанаша ж\р\ш керек, маалыматты издъъгъ кетч\\ убакытты азайтат. Перспективалык элемент катары предметтик тармак боюнча атайын талкуу създ\г\н туташтыруусу зарыл.
• Видеомаалыматтар же анимациялар жънъкъй т\ш\н\\гъ кыйын болбогон бъл\ктърд\ алып ж\р\ш керек. Бул учурда колдонуучуга кетч\\ убакыт жънъкъй китепке салыштырмалуу беш-он эсеге аз. Видеоклиптер убакыттын масштабтарын ъзгърт\\гъ жана кубулуштарды тездикте, жай ылдамдыкта же тандалган съемкалар менен чагылдырылат.
• Аудиомаалыматтар болушу, къп учурларда китептин мазмунун негизги жана алмаштыргыс бъл\к болуп эсептелинет.

Электрондук китептин негизги формалары:

• Тест
• Энциклопедия
• Задачник
• Креативд\\ чъйръ
• Автордук чъйръ

Электрондук китепти т\з\\ принциптери:

• Кванттоо принциби
• Толуктоо принциби
• Кърсътмъл\\л\к принциби
• Бутактануу принциби
• Регулировкалоо принциби
• Адаптивд\\л\к принциби

Электрондук китепти иштеп чыгуу боюнча методикалык рекомендациялар (сунуштамалар).

Электрондук китепти иштеп чыгуунун биринчи этабында тъмъндъг\дъй электрондук жана печаттык басмаларды булактар катары тандап алуу ыёгайлуу болот, алар:

Стандарттык программага къб\несе толук ылайыкташышат;

Гипертексттерди т\з\\ \ч\н ыёгайлуу.

Алынган булактардын ичиндеги келишимдерди т\з\\н\н экинчи этабында баанын жана сапаттын оптималдуу мамилесине ээ болгондору тандалып алынат.

/ч\нч\ этапта мазмуну иштеп чыгарылат, б.а. материалдык бъл\ктъргъ бъл\\ ишке ашырылат, алар кълъм\ боюнча минималдуу, бирок мазмуну боюнча биргелешилген модулдардан т\з\лът, ошондой эле предметке ээ болуу \ч\н зарыл жана жетишт\\ болгон т\ш\н\ктърд\н тизмесинен турат.

Търт\нч\ этапта мазмундун, индекстин жана модулдардын структуралары менен шайкештикте булактардын тексттери кайрадан иштелип чыгарылат, модулдар аралык байланыштар жана башка гипертексттик байланыштар аныкталат.

Ошентип, компьютердик реализация (ишке ашуу) \ч\н гипертексттин проекти даярдалат.

Бешинчи этапта гипертекст электрондук формада ишке ашырылат.

Натыйжада окуу максатында пайдаланылуучу примитивд\\ электрондук басма (издания) т\з\лът.

Алтынчы этапта компьютердик колдоо иштелип чыгарылат; математикалык тапшырмаларды чеч\\ \ч\н электрондук китептин интеллектуалдык ядросун колдонуу боюнча пайдалануучулар \ч\н инструкциялар иштеп чыгарылат.

Жыйынтыгында иштъъч\ электрондук китеп т\з\лът, ал студенттер \ч\н зарыл болгон, аудиториялык сабактар \ч\н пайдалуу болгон жана окутуучулар \ч\н ыёгайлуу ъзгъчъл\ктъргъ ээ болот. Эми электрондук китеп мультимедиялык каражаттардын жардамы менен андан ары ъс\п-ърк\ндъшт\р\\гъ (\ндъшт\р\\гъ жана визуалдаштырууга) даяр.

Жетинчи этапта мультимедиялык материалдарды алмаштыруу \ч\н тексттер тандалып алынат.

Сегизинчи этапта тексттик маалыматтардын экрандын ж\г\н азайтуу максатында айрым модулдарды \н жагынан коштоочу тексттер иштелип чыгарылат, окулуучу материалды эске тутуусу жана т\ш\н\\с\н жеёилдет\\ \ч\н окуучунун \нд\к эстъъс\н пайдалануу \ч\н тексттер иштелип чыгарылат.

Тогузунчу этапта \нд\к коштолуучу иштелип чыгарылган тексттер диктофонго жазылат жана компьютерде иштелип чыгарылат.

Онунчу этапта абдан чоё кърсътмъл\\л\ккъ жет\\ \ч\н, окулуучу материалды т\ш\н\\н\ жана эстеп калууну жеёилдет\\ \ч\н модулдарды визуалдаштыруу сценарийлери иштеп чыгарылат.

Он биринчи этапта тексттерди визуалдаштыруу аткарылат, б.а. с\ръттърд\, графиктерди жана анимацияларды пайдалануу менен иштелип чыккан сценарийлердин компьютердик ишке ашуусу болуп ътът.