Бытовая химия

Կենցաղային քիմիան մեր տանը և մաքրության այլընտրանքը

Քիմիական արդյունաբերության արագ զարգացումը բերեց նրան, որ արագ զարգացավ կենցաղային քիմիան և ստացավ լայն կիրառում ։ Ամեն տարի մեր խանութներում ավելանում են կենցաղային քիմիական հարյուրավոր նմուշներ, որոնք հեշտացնում են մեր կյանքը։ Այդ նյութերի օգնությամբ մենք ավելի հեշտ ենք կարողանում լվանալ, մաքրել գորգերը և շորերը, ներկել, վերանորագել բնակարնները, խնամել սենյակային բույսերը և այլն։

Ժամանակակից կենցաղը անհնար է պատկերացնել առանց քիմիական նյութերի: Դրանք են՝ սպասք լվանալու հեղուկները, օճառը, լվացքի փոշիները, սոսինձը, ներկերը և այլն : Կենցաղային քիմիան մեծ դեր է խաղում մեր կյանքում և բնակարանում։ Կարևորը այն է, որ ձեր կենցաղային քիմիան առողջության համար լինի անվտանգ և որակյալ։

  Մարդկանց 100%-ը մաքրության ժամանակ բնակարանում օգտագործում է քիմիական բազմաթիվ միջոցներ: • Միայն 3%-ն է հետաքրքրվում կենցաղային քիմիայի բաղադրությամբ: • 50%-ը համարում է, որ կենցաղային քիմիան կարող է վնաս հասցնել առողջությանը ալերգիայի տեսքով, հազով, մաշկի բորբոքումով: • Մյուս 47%- ը նույնիսկ չեն էլ մտածում այդ հարցի շուրջ:

Ժավելաջուր ՝ քլորային լուծույթ Առաջին անգամ արտադրվել է 1972 թվականին  Փարիզի Ժավել արվարձանում, այդտեղից էլ իր անվանումն է ստացել ։ Կալիումի հիպոքլորիդի՝ KClO և կալիումի քլորիդի՝ KCl ջրային լուծույթն է։ Ստացվել է ֆրանսիացի   քիմիկոս Կ․ Բերտոլեի   առաջարկով՝ սառը պայմաններում քլորը անցկացնելով KOH ջրային լուծույթի միջով։ Օժտված է սպիտակեցնելու հատկությամբ ։ Կիրառվում է թղթի և տեքստիլ արդյունաբերության մեջ։ Հաճախ «ժավելաջուր» է անվանվում նաև նատրիումի հիպոքլորիդը՝ NaClO, որը օժտված է նույն հատկություններով, ավելի էժան և հեշտ եղանակով է ստացվում։ Հայաստանում արտադրվում է 7-8%- անոց լուծույթը և «սպիտակեցնող հեղուկ» անվամբ կիրառվում է կենցաղում։ Cl 2 + 2NaOH NaCl + NaClO + H 2 O Cl 2 + 2KOH KCl + KClO + H 2 O

Այժմ կներկայացվեն օգտակար խորհուրդներ, որոնք կօգնեն Ձեզ, տարբեր պատճառներով առաջացած բծերը (լաքաները) հեռացնել հագուստից և կենցաղում օգտագործվող տարբեր գործվածքներից։

1․ Յոդի հետքերից ազատվելու համար այն պետք է թրջել կրախմալով: Այս պրոցեդուրան կրկնեք մի քանի անգամ, քանի դեռ հետքերը չեն հեռացել:

2 ․ Յուղի հնացած բծերը հեռացնելու համար խորհուրդ է տրվում օգտվել բենզինային օճառից, որը պատրաստվում է 1-2գ անգույն օճառը 10գ բենզինում լուծելով։ Բիծը սկզբում շփել բենզինային օճառով, այնուհետև սովորական եղանակով մաքրել բենզինով։ 3 ․ Եթե  ժանգից առաջացած բիծը  թույլ է, ապա այն կարելի է հեռացնել կիտրոնի հյութով, դրանով մի քանի անգամ թրջել բիծը, վրան դնել տաք արդուկ մինչև ոչ լրիվ չորանալու ու լվանալ սառը ջրով։

4 ․ Թանաքի հետքերը   սպիտակ կտորի վրայից կարելի է հեռացնել կիտրոնաթթվի կամ գինեթթվի օգնությամբ։ Գունավոր կտորների համար պետք է օգտագործել գլիցերինի և սպիրտի խառնուրդ (5 ծավալ սպիրտ, 2 ծավալ գլիցերին)։ Մաքուր բրդյա և մետաքսե գործվածքների վրայից թանաքի հետքերը հեռացնելու համար այս եղանակը չի կարելի կիրառել, ավելի լավ է հետքը հեռացնել սպիրտին մի քանի կաթիլ աղաթթու ավելացված լուծույթով (1 ճաշի գդալ սպիրտին 2-3 կաթիլ աղաթթու)։ Մաքրելուց հետո լավ լվանալ ջրով։ Բամբակե գործվածքների վրայից թանաքի հետքերը հեռացնելու համար խորհուրդ է տրվում օգտագործել նաշադիրի և խմելու սոդայի խառնուրդ (1-2 թեյի գդալ 1 բաժակ ջրին)։

5 ․ Տաք արդուկից առաջացած հետքը   սպիտակ բամբակե գործվածքների վրայից հեռացվում է ջրածնի պերօքսիդի օգնությամբ։ Մեկ բաժակ տաք ջրին ավելացվում է մեկ թեյի գդալ ջրածնի պերօքսիդ և 1/3 թեյի գդալ նաշադիր, ստացված լուծույթով թրջում են կտորը և լվանում ջրով։ 6․ Հագուստի վրայից շրթներկի հետքերը վայրկենական կանհետանան, եթե դրանք մաքրեք ացետոնով կամ սպիրտով ։

Ինչպես ընտրել ատամի մածուկ Գոյություն ունի ատամի մածուկի հետեւյալ տեսակները. 1 ․ Հիգիենիկ մածուկ՝ հոգ է տանում բերանի խոռոչի մասին եւ հիմնականում պատրաստվում է բուժիչ խոտաբույսերից։ 2 ․ Բուժական – պրոֆիլակտիկ՝ պայքարում է կարիեսի ու բորբոքային գործընթացների դեմ։ 3․ Բուժական ՝ պարունակում է ֆտոր եւ կալցիում։ Այն խորհուրդ է տրվում օգտագործել շաբաթական երկու անգամ։ 4․ Սպիտակեցնող- պարունակում է ջրածնի պերօքսիդ, որը սպիտակեցնում է ատամները, սակայն միաժամանակ քայքայում է ատամի էմալը։

Ատամների համար գլխավոր նյութը ֆտորն է, Ֆտորն իսկապես օգտակար է: Այն կանխարգելում է կարիեսն ու ամրացնում էմալը: Ֆտորի չարաշահումը հաճախ ֆլյուրոզ է առաջացնում: Էմալին կարող են հայտնվել շագանակագույն հետքեր,իսկ ժամանակի հետ քայքայման նշաններ կհայտնաբերեք: Հիշե՛ք, որ ֆտոր կա նույնիսկ ծորակից հոսող ջրում, և երբեմն մեծ կոնցենտրացիայով: Եթե 1 լիտր ջրում ֆտորի պարունակությունը ավելին է քան 1 մգ-ը, ապա արդեն բավարար է: Պետք է չմոռանալ նաև բազմաթիվ քիմիական միացությունների մասին: Հատկապես արդյունավետ է ամինոֆտորիդը, սակայն արտադրողներն ավելի հաճախ օգտագործում են նատրիումի ֆտորիդ:

Ատամի մածուկի գաղտնիքը՝ թաքնված սրվակի ներքևի հատվածում Քչերն են մեզանից ուշադրություն դարձնում ատամի մածուկի սրվակի ներքևի գույնին: Սակայն պետք է իմանալ, որ այն շատ բան է ասում մածուկի պարունակության վերաբերյալ: Գնելիս պետք է այդ գույնի նկատմամբ ուշադիր լինենք: Շատ կարևոր է ատամի մածուկի սրվակի այդ գույները տարբերելը Ի՞նչ են այդ գույները նշանակում . Կանաչը՝ ամբողջովին բնական Կապույտ ՝ բնական + դեղամիջոցներ Կարմիրը ՝ բնական + քիմիկատներ Սևը՝ ամբողջովին քիմիկատներ

ՇՆՈՐՀԱԿԱԼՈՒԹՅՈՒՆ ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅԱՆ ՀԱՄԱՐ