Чыңгыз Айтматов

• Саламатсыздарбы урматтуу мугалимдер жана окуучулар

Тема:Чыңгыз Айтматовдун 90 жылдыгына карата: «Теңирим тартуу кылган өчпөс жылдыз.»

Сабактын максаты:

• 1. «Айтматов ааламына» саякат.
• 2. Ч.Айтматовдун чыгармалары менен таанышуу
• 3.Ч.Айтматовдун өмүрү жөнүндө баяндоо.
• 4.Жазуучунун «Канткенде адам улуу адам болот»-деген накыл созунун устундо окуучулар менен биргеликте ой-толгоо жургузуу
• 5.Жыйынтыктоо. «Кыргыздан Чынгыз кетти»

Залкар жазуучунун омур баяны (кыскача)

• Туулган жери : Шекер айылы,Талас облусу.
• Ишмердуулугу : Прозаик.
• Багыты : Социалисттик реализм.
• Чыгармаларынын тилдери :кыргыз,орус.
• Башка тилдерде которулгандыгы :170тен ашуун тилдерге которулган,60 млн.окурманы бар
• Уй-булоолук абалы : 2 уул,1 кыздын атасы
• Эн жогорку сыйлыктары : Кыргыз ССРинин эл жазуучусу (1974),Социалисттик эмгектин баатыры (1978),Кыргыз Эл Баатыры.

Окутуунун баалоо түрлөрү жана технологиялык ыкмалары

1. «ББкБ»

2.«Эки беттүү күндөлүк»

3. «Кубик»

4. «Синквейн»

5.«Венндин диаграмасы»

6.«Инсерт»

7.«Ротация»

8.«Эссе»

9.«Портфолио»

ББкБ

- Билем/Билгим келет/Билдим/- бул –тема же көйгөйдү изилдөөдө жүргүзүүчү стратегия,маалымат менен иштөөнүн статегиясы

Стратегиянын кадамдары:

1.Үчтилкеден турган таблица сызып алуу керек:

-1-тилке Билем

-2-тилке Билгим келет

-3-тилке Билдим

2.Таблицага үйдө же сабакта уккан,окуган маалыматтарды толтуруу керек.

«Билем» тилкесине окуучулар тема боюнча маалыматтарды жазышат

«Билгим келет» Тилкесине жоопторун билгиси келген суроолорду жазат:

«Билдим» тилкесине 2- тилкедеги беарилген суроолорунун же жаңы тема боюнча билгендерин жазышат

Чыңгыз Айтматов жөнүндө маалытмат

Билем

Билгим келет

Билдим

Билем

Билгим келет

Ч.Айтматов 1928-жылы Талас Облусунда Шекер айылында туулган.

Билдим

Улуу жазуучу

1.Ч.Айтматовдун эң жогорку сыйлыктарын?

Повесттерди, романдарды, ангемелерди жазган.

2.Үй-бүлөөлүк абалын?

1.Кыргыз ССР инин эл жазуучусу (1974-ж),Социалисттик эмгектин баатыры (1978-ж),Кыргыз эл баатыры.

2008-жылы дүйнөдөн кайткан.

2.Үй-бүлөөлүк абалы: эки уул,бир кыздын атасы.

«Эки бетт үү к ү нд ө л ү к»

1.Мугалим тесттин башындагы ортосунданы,аягындагы (сүйлөм,фрзма,сөз) бир нече цитаталарды тандап алууну сурайт.

2.Күндөлүктүн сол тарабына жазылат:

-цитатага бирикмелердин пикирлеринин түшүндүрмөлөрүн;

3.Оң тарапка коментарийлерди жазышат

4.Окуучулар цитаталарды талкуулашат

Эки бетт үү к ү нд ө л ү к

Ч.Айтматовдун чыгармалары жөнүндө суроолору

Жооптору

1.Повесттери

2.А ң гемелери

3.Романдары

Эки бетт үү к ү нд ө л ү к

Ч.Айтматовдун чыгармалары жөнүндө суроолор

1.Повесттери

Жооптор

1.Бетбе-бет,Жамийла,Делбирим,Ботогөз булак,Биринчи мугалим,Саманчынын жолу,Кызыл алма ж.б.

2.Гезитчи Дзюйо,Ашым,Сыпайчы,Ак жаан,Асма көпүрө.

3.Кылым каарытар бир күн,Кыямат,Чыңгызхандын ак булуту,Кассандра тамгасы,Тоолор кулаганда,Кайып колукту.

2.А ң гемелери

3.Романдары

«Кубик»-бул текст т ү з үү нүн стратегиясы

Стратегиянын кдамдары

Кубик тараптагы тапшырмалар:

1.Тема тандоо

1.Предметти сүрөттөө,темасын (көлөмүн,түсүң,өлчөмүн)аныктап жаз

2.Кубик менен таанышуу (мугалим тема боюнча бардык тарабына темага байланышкан тапшырмалар жазылган кубик алып келет

2.Салыштыр (эмнеге окшош)

3. Окуучулар майда топторго бөлүнүп кубиктин өздөрү тарабындагы суроолоруна дарданышат.

3.Бирикмеге бер (эмнеге байланышкан,эмне себептен)

4.Аткарылган тапшырмалар презинтацияланат

4.Колдон (аны менен эмне кылса болот?Кантип колдонулат?)

5.Аргументтерди калыптандыр («макулмун»же «каршымын» )

6.Баалоо

«Кубик» Ч. Айтматов ж ө н ү нд ө суроолор

1.Ч.Айтматов кайсы Советтик Республикада торолгон?

2.Айтматов кайсы сыйлыкты алган эмес?

3.«СССРдин мамлекеттик премиясын» канча жолу алган?

4.Жазуучунун кандай билими болгон?

5.Анын кичи Мекенинде анын аты менен эмне аталган?

6. Ч. Айтматовдун апасы ким?

«Кубик» Ч. Айтматов жөнүндө суроолор

1.Ч.Айтматов кайсы Советтик Республикада торолгон?

Кыргыз ССР

2.Айтматов кайсы сыйлыкты алган эмес?

Нобель

3.«СССРдин мамлекеттик премиясын» канча жолу алган?

3

4.Жазуучунун кандай билими болгон?

Айыл-чарба

5.Анын кичи Мекенинде анын аты менен эмне аталган?

Драм театр

6. Ч. Айтматовдун апасы ким? Нагим Хамзаева

Синквейн-бул окуп – ү йр ө н ү лг ө нд ө рд ү резюмирл өө н ү н кыска чакан формасы. Синквейндин схемаса 5 саптан турат

1-сап –тема ( бир зат атоочтун же сөз айкашынын жардамы менен жазылат)

2-сап-теманы баяндоо (теманын аталышындагы зат атооч менен ээрчишкен эки сын атооч)

3-сап-теманын аракеттенүүсү (теманын аталышындагы зат атооч менен ээрчишкен үч этиш жазылат)

4-сап-темада билдирилген нерсегеболгон мамиле (4саптан турган сүйлөм)

5-сап-тема менен бир сөз

Кадамдар

1.Тема мугалим же окуучу тарабынан аныкталат

2.Синквейнди жазуу нун схемасын көрсөтүү

3.Окуучулардын тексти түзүү боюнча жекече иштери

4.Корректив киргизүү же эки синквейнди бирөөнө жасоо.

5.Жарыялоо.Ун чыгарып көркөм окуу

Венндин диограммасы

-Бул-тегерек айлана көрүнүшүндөгү фактыларды,кубулуштарды,идеяларды салыштырууга колдонулуучу схема,т.а. тегерек диаграмма

-Тегеректин бош жерине түрдүү жазуулар: окуялардын,түшүнүктөрдүн ж.б.салыштырмалуу кубулуштурды толтуруу менен жалпы пикирге келишет.

-Мында жекече жана топтук жумуштарда кодонуу мүүмкүн

Вендин диограммасы

Портфолио

-Бул- окуучунун окуу натыйжаларын,ошондой эле аларга жет үү г ө жумшалган аракеттерин ар тараптан көрсөтүчү иштердин коллекциясы

-белгилүү бир предмет же сабак боюнча тматика же бөлүккө ылайык атайын папкада (же тиккич папкада)файл-конверттер менен иреттелет:ага класста окуу мезгилинде иштелип чыккан элементтери катары да,ошондой эле үй тапшырмасы катары өз алдынча иштөөнүн элементтери да кирет.

Чыгармаларынын тизмеги:

• 1952- «Гезитчик Дзюйо» ангеме
• 1953-«Сыпайчы» ангеме
• 1957- «Бетме-бет» повесть
• 1958- «Жамиля», «Бетме-бет» повесть
• 1962- «Биринчи мугалим» повесть
• 1963- «Саманчынын жолу» повесть
• 1966- «Кош бол жаныбарым Гулсары» повесть
• 1970- «Ак кеме» повести
• 1973- «Фудзиямадагы кадыр тун» пьеса
• 1980- «Кылым карытаар бир кун»роман
• 1986- «Кыямат» роман
• 2006- «Тоолор кулаганда» роман

• Кайсы авиакомпания оз самолетуна жазуучунун ысымын ыйгарган?
• Аэрофлот
• Андрей Кончаловский Айтматовдун кайсы чыгармасын экрандаштырган?
• Биринчи мугалим
• Санкт-Петербургда анын аты менен эмне коюлган?
• Сквер

• Айтматовдун карындашынын аты ким?
• Роза
• Ч.Айтматовдун созуно жазылган обондуу ыр ?
• Ысык-колду сагынуу
• Толгонай кайсы чыгармасынын каарманы?
• Саманчынын жолу
• Жазуучу кайсы жылы каза болгон?
• 2008-ж.

Конул бурганыныздар учун чон рахмат!