© 2019, Калжапбарова Аружан Бауыржановна 2270 2
СДЕЛАЙТЕ СВОИ УРОКИ ЕЩЁ ЭФФЕКТИВНЕЕ, А ЖИЗНЬ СВОБОДНЕЕ
Благодаря готовым учебным материалам для работы в классе и дистанционно
Скидки до 50 % на комплекты
только до
Готовые ключевые этапы урока всегда будут у вас под рукой
Организационный момент
Проверка знаний
Объяснение материала
Закрепление изученного
Итоги урока
Ахметова Ұ. С., Құлпейісова Қ. Қ., Жұмаділдаева К. И., Есенсариева А. Ы.
ДРАМА
Әдістемелік нұсқау
Мектепалды даярлықтың типтік оқу бағдарламасы бойынша педагогтерге арналған
Алматыкітап баспасы
2016
ӘОЖ 373.2
КБЖ 74.10
Д69
Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына
«Драма» оқу-әдістемелік кешенінің жиынтығы.
Д 69
Ахметова Ұ.С., т.б.
ДРАМА: Әдіст. нұсқау. Мектепалды даярлықтың типтік оқу бағдарламасы бойынша педагогтерге арналған/ Ұ.С. Ахметова, Қ.Қ. Құлпейісова, К.И. Жұмаділдаева, А.Ы. Есенсариева. – Алматы: Алматыкiтап баспасы, 2016. – 72 бет.
ISBN 978-601-01-1958-1
ISBN 978-601-01-1958-1
© Ахметова Ұ.С., Құлпейісова Қ.Қ., Жұмаділдаева К.И., Есенсариева А.Ы., 2016
© «Алматыкітап баспасы» ЖШС, 2016
КІРІСПЕ
Бұл әдістемелік нұсқау мектепалды даярлықтың типтік оқу бағдарламасы бойынша «Коммуника- ция» білім беру саласындағы «Драма» сабағына арналып дайындалған.
Мектепалды даярлықтың типтік оқу бағдарламасы» (бұдан әрі – Бағдарлама) баланың мектеп- те білім алу даярлығын (әлеуметтік-психологиялық, тұлғалық, ерік-жігерлік, дене және зияткерлік даярлығы) қамти отырып, баланың коммуникативтік дағдыларының қалыптасуына, танымдық және әлеуметтік қызығушылықтарының көрінуіне, білім алуға деген құштарлығының дамуына ықпалетеді.
Бағдарламаның «Драма» сабағы бойынша келесі мақсат, міндеттер қарастырылған:
Мақсаты: балалардың өз ойын білдіру және шығармашылық белсенділігі мен бастамашылдығын дамыту және қолдау үшін қолайлы ахуал жасау.
Міндеттері:
- көркем бейнені жасауда ойындық, ән және би туындыларын қолдана отырып шығармашылық дербестікті дамыту;
негізгіпсихикалықпроцестерменсапалардыдамыту(қабылдау,естесақтау,зейін,бақылағыштық, қиял, коммуникативтік, ырғақ сезімі, көпшілік алдында өз ойын айта білу, батылдық);
балаларды белсенді түрде сюжетті-рөлдік ойындарға тарту арқылы әлеуметтік мінез-құлық дағдыларының тәжірибесінқалыптастыру;
бірлескен театр қойылымдарына ата-аналарды қатысуғатарту.
«Драма» сабағының мазмұны оқу бөлімдері бойынша ұйымдастырылған. Оқу бөлімдері білім, түсінік немесе дағды сияқты күтілетін нәтижелер түріндегі оқу мақсаттары кіретін бөлімшелерден тұрады. Әрбір бөлімше ішінде реттілікпен құрылған оқу мақсаттары педагогке жұмысын жоспарлауға, балалардың жетістіктерін бағалауға және оларға оқудың келесі кезеңдері туралы ақпарат беруге мүмкіндік туғызады.
| № | Бөлім | Бөлімше |
| 1 | Артикуляциялық дағдылар | 0.1.1.1 Тыныс алу және артикуляция |
| 0.1.1.2 Дикция және интонация | ||
| 2 | Қимыл үйлесімділігінің дағдылары | 0.2.2.1 Ырғақ сезімі және қимыл үйлесімділігі |
| 3 | Коммуникативтік-тілдік және ойын дағдылары | 0.3.3.1 Бірлесе әрекет ету тәсілдері |
Берілген бөлімдердің мазмұны сегіз ортақ тақырыптың аясында жүзеге асады:
Мен кіммін жәнеқандаймын?
Мектепке не үшінбарамыз?
Менің айналамда кімдербар?
Менің айналамды не қоршаптұр?
Жолдар бізді қайдабастайды?
Салт-дәстүрді білу не үшінкерек?
Мен үшін не дәмді жәнепайдалы?
Денсаулықты қалай күтукерек?
Әдістемелік нұсқауда ұзақмерзімді жоспарлау (күнтізбелік-тақырыптық жоспар) мен қысқамер- зімді жоспарлау (күнделікті сабақ жоспары) және қосымша материалдар ұсынылады.
Балалардың қызығушылығын арттыру мақсатында Қуаныш және Айсұлу атты кейіпкерлер енгізілген. Осы кейіпкерлердің көмегімен балалар түрлі ойын-жаттығуларды, тапсырмаларды орындайды.
«Драма» оқу-әдістемелік кешенінің құрамына тәрбиеленушілерге арналған Әліппе-дәптер кіреді.
«Драма» оқу құралы әр балаға қуаныш, ұмытылмас әсер сыйлайды, оның көркемдік талғамын, еліктеуі мен қиялын дамытады. Қазақ өнер жұлдыздарының бірі Ш. Айманов «Театр – адамдарды туыстық қарым-қатынасқа тәрбиелейтін шығармашылық орта, сахна өнері – тіл жетпес құдіретті өмір шындығын білу, яғни адамның сахнаны сүймеуі мүмкін емес» деген сенімде болған.
«Драма» оқу құралы арқылы мектепке дейінгі жастағы балалардың тілі дамып, сөздік қорлары толығады, байланыстырып сөйлеуге дағдыланады, дұрыс дыбыстау, мәнерлеп сөйлеу дағдылары қалыптасады, театр өнеріне деген қызығушылықтары артады.
Мектепке дейінгі баланы тәрбиелеу мен дамыту ісіне байланысты мақсаттарды шешуде «Драма» ерекшерөлатқарады.Сахналандырылғанойындармазмұндырөлдікойындарданойнауіс-әрекетініңси- патымен ерекшеленетіні айқындалған. Сахналандырылған ойындар ойын қойылымы болып саналады, өйткеніоларәдебишығармалартүріндебелгілібірмазмұнғаие,сондықтанбалаларкейіпкерлердіойнай- ды.Онданағызтеатрөнеріндегідейайшықтықұралдаркөмегімен–дауысырғағы,бет-әлпетініңөзгеруі, қол қимылдары, дене бітімінің жағдайы мен жүріс-тұрысы арқылы нақты бейнелерқалыптасады.
Ертегілердүниесінесапаршегубалалардыңқиялдау,елестету,тіптіөздеріойданшығаруқабілетін дамытады.Әдебиеттіңеңозықүлгілерініңадамгершілікрухындатәрбиеалғанбалаларөздерішығарған ертегілер мен әңгімелерінде өздерін әділетті көрсетіп, әлсіздер мен жәбірленгендерді қорғап,жауыздар- ды жазалауға тырысады. Барлық балалар театрды тамашалағанды жақсыкөреді.
Балаларға арналған көркем шығарманы оқыту неғұрлым дұрыс ұйымдастырылса, мектеп жасына дейінгі балалардың эстетикалық талғамын дамыту соғұрлым табысты болады.
Сабақ жоспарларында қолданылған шартты қысқартулар:
ПК –педагогтіңкөрсетуі Ө – өздікжұмыс
Ұ –ұжымдық жұмыс Қ – қалыптастырушыбағалау
Т –топтықжұмыс ҮМ – үлестірмеліматериал
ҰзАҚМЕРзІМДІ ЖоСПАРлАу
«Драма» сабағы бойынша күнтізбелік-тақырыптық жоспар
| ортақ тақырыптар | Тақырыпша | оқу мақсаттары | Сағат саны | |
| І тоқсан |
| |||
| 1. Мен кіммін және қандаймын? | Театрға саяхат | 0.2.1.2 Кеңістікте бағдарлану (сахнада, ойластырылып құрылған сахна алаңында), түрлі қарқында қозғалу 0.2.1.4 Тірі организм мен заттардың бейнелерін ым-ишара және дененің ырғақты қимылы арқылы жасау. 0.3.1.1 Сюжетті-рөлдік ойындарға қатысу. 0.3.1.3 Заттармен, ойыншықтармен таныс іс-әрекетті жаңа ойын жағдаятына көшіру | 1 | |
| Дұрыс сөйлеу мәнері | 0.1.1.1 Ілікпе сөз бен фразаларды айтуда тыныс алуды реттеу. 0.1.2.3 Интонацияларды ажырата алу және оларды айту. Кеңістікте бағдарлау (сахнада,ойластырылып құрылған сахна алаңында), түрлі қарқындақозғалу. Өз әрекетін серігінің әрекетімен үйлестіру, оның қалай әрекет ететінін алдын аласезу. 0.3.1.6 Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданып, таныс әдеби шығармалар негізінде кейіпкерлердің бейнелерін жасау. | 1 | ||
| 2. Мектепке не үшін барамыз? | Мектепте не үйренемін? | 0.1.1.2 Дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айту, сыбырлап және қатты айту. 0.1.2.4 Түрлі эмоция мен сезімді білдіру үшін дауыс күшінің түрлі дәрежесін қолдану. 0.1.2.1 Эмоциялық күйді анықтау және беру. 0.2.1.3 Өз әрекетін серігінің әрекетімен үйлестіру, оның қалай әрекет ететінін алдын ала сезу. 0.3.1.1 Сюжетті-рөлдік ойындарға қатысу. 0.3.1.6 Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданып, таныс әдеби шығармалар негізінде кейіпкерлердің бейнелерін жасау. | 1 | |
|
| Бәрін білгім келеді | 0.1.2.3 Интонацияларды ажырата алу және оларды айту. 0.2.1.3 Өз әрекетін серігінің әрекетімен үйлестіру, оның қалай әрекет ететінін алдын ала сезу. 0.3.1.2 Өз ойын құрдастарының ортасында білдіру, басқалардың пікірін тыңдай білу. | 1 | |
| |
| |||
| 3. Менің айналамда кімдер бар? | Айсұлудың туған күні | Ілікпе сөз бен фразаларды айтуда тыныс алудыреттеу. Дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айту, сыбырлап және қаттыайту. 0.1.2.4 Түрлі эмоция мен сезімді білдіру үшін дауыс күшінің түрлі дәрежесін қолдану. 0.1.2.1 Эмоциялық күйді анықтау және беру. 0.2.1.1 Командаға немесе музыкалық белгіге сәйкес әрекет ету. 0.3.1.1 Сюжетті-рөлдік ойындарға қатысу. 0.3.1.3 Заттармен, ойыншықтармен таныс іс-әрекетті жаңа ойын жағдаятына көшіру. | 1 | |
| Дос болайық бәріміз | Ілікпе сөз бен фразаларды айтуда тыныс алудыреттеу Дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айту, сыбырлап және қаттыайту. 0.1.2.4 Түрлі эмоция мен сезімді білдіру үшін дауыс күшінің түрлі дәрежесін қолдану. Командаға немесе музыкалық белгіге сәйкес әрекетету. Кеңістікте бағдарлау (сахнада, ойластырыпқұрылған сахна алаңында) түрлі қарқында қозғалу. 0.3.1.4 Басқа кейіпкерлермен рөлдік қарым-қатынасқа түсу. 0.3.1.6 Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданып, таныс әдеби шығармалар негізінде кейіпкерлердің бейнелерін жасау. | 1 | ||
| 4. Менің айналамды не қоршап тұр? | Кішкентай маса | 0.1.1.1 Ілікпе сөз бен фразаларды айтуда тыныс алуды реттеу. Интонацияларды ажырата алу және олардықайталап айту. Түрлі эмоция мен сезімді білдіру үшін дауыс күшінің түрлі дәрежесінбілдіру. 0.2.1.4 Тірі организм мен заттардың бейнелерін ым-ишара және дененің ырғақты қимылы арқылы жасау. 0.3.1.3 Заттармен, ойыншықтармен таныс іс-әрекетті жаңа ойын жағдаятына көшіру. 0.3.1.5 Түрлі қуыршақты (киілмелі, сылдырмақты) пайдаланып, қуыршақ басқарудың кейбір әдістерін білу. | 1 | |
| Ақ бидай (сахналау) | Ілікпе сөз бен фразаларды айтуда тыныс алуды реттеу. Дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айту, сыбырлап және қаттыайту. 0.1.2.4 Түрлі эмоция мен сезімді білдіру үшін дауыс күшінің түрлі дәрежесін қолдану. 0.1.2.1 Эмоциялық күйді анықтау және беру. Командаға немесе музыкалық белгіге сәйкесәрекет ету. Кеңістікте бағдарлау (сахнада, ойластырыпқұрылған сахна алаңында), түрлі қарқындақозғалу. 0.3.1.4 Басқа кейіпкерлермен рөлдік қарым-қатынасқа түсу. 0.3.1.6 Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданып, таныс әдеби шығармалар негізінде кейіпкерлердің бейнелерін жасау. | 1 | ||
| ІІ тоқсан |
| |||
| 5. Жолдар бізді қайда бастайды? | Гастрольдік сапарға шығу | 0.1.1.2 Дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айту, сыбырлап және қатты айту. 0.1.2.4 Түрлі эмоция мен сезімді білдіру үшін дауыс күшінің түрлі дәрежесін қолдану. 0.1.2.1 Эмоциялық күйді анықтау және беру. 0.2.1.3 Өз әрекетін серігінің әрекетімен үйлестіру, оның қалай әрекет ететінін алдын ала сезу. 0.3.1.4 Басқа кейіпкерлермен рөлдік қарым-қатынасқа түсу. 0.3.1.6 Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданып таныс әдеби шығармалар негізінде кейіпкерлердің бейнелерін жасау. | 1 | |
| Мақтақыз бен мысық | Ілікпе сөз бен фразаларды айтуда тыныс алуды реттеу. Дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айту, сыбырлап және қаттыайту. 0.1.2.3 Интонацияларды ажырата алу және оларды айту. Басқа кейіпкерлермен рөлдік қарым-қатынасқатүсу. Түрлі қуыршақтарды (киілмелі, сылдырмақты) пайдаланып, қуыршақ басқарудың кейбір әдістерінбілу. Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданыптанысәдебишығармаларнегізіндекейіпкерлердің бейнелерін жасау. | 1 | ||
| 6. Салт- дәстүрді білу не үшін керек? | Үлкенге құрмет, кішіге ізет | Кеңістікте бағдарлану (сахнада,ойластырылып құрылған сахна алаңында), түрлі қарқындақозғалу Өз әрекетін серігінің әрекетімен үйлестіру, оның қалай әрекет ететінін алдын аласезу. 0.1.2.3 Интонацияларды ажырата алу және оларды айту. 0.2.1.4 Тірі организм мен заттардың бейнелерін ым-ишара және дененің ырғақты қимылы арқылы жасау. 0.3.1.1 Сюжетті-рөлдік ойындарға қатысу. | 1 | |
| Алтын сақа | 0.1.1.1 Ілікпе сөз бен фразаларды айтуда тыныс алуды реттеу. Интонацияларды ажырата алу және олардыайту. Түрлі эмоция мен сезімді білдіру үшін дауыс күшінің түрлі дәрежесінқолдану. 0.1.2.1 Эмоциялық күйді анықтау және беру. 0.2.1.3 Өз әрекетін серігінің әрекетімен үйлестіру, оның қалай әрекет ететінін алдын ала сезу. 0.3.1.6 Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданып таныс әдеби шығармалар негізінде кейіпкерлердің бейнелерін жасау. | 1 | ||
| ІV тоқсан |
| |||
| 7. Мен үшін не дәмді және пайдалы? | Көгөністер мен жемістер туралы ертегі | Ілікпе сөз бен фразаларды айтуда тыныс алудыреттеу. Дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айту, сыбырлап және қаттыайту. 0.1.2.3 Интонацияларды ажырата алу және оларды айту. 0.2.1.4 Тірі организм мен заттардың бейнелерін ым-ишара және дененің ырғақты қимылы арқылы жасау. 0.3.1.2 Өз ойын құрдастарының ортасында білдіру, басқалардың пікірін тыңдай білу. 0.3.1.4 Басқа кейіпкерлермен рөлдік қарым-қатынасқа түсу. | 1 | |
| Ең керемет дәм | Ілікпе сөз бен фразаларды айтуда тыныс алуды реттеу. Дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айту, сыбырлап және қаттыайту. | 1 | ||
|
|
| 0.1.2.3 Интонацияларды ажырата алу және оларды айту. 0.2.1.2 Кеңістікте бағдарлау (сахнада, ойластырылып құрылған сахна алаңында), түрлі қарқында қозғалу. 0.3.1.4 Басқа кейіпкерлермен рөлдік қарым-қатынасқа түсу. 0.3.1.6 Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданып таныс әдеби шығармалар негізінде кейіпкерлердің бейнелерін жасау. |
| |
| 8. Денсаулықты қалай күту керек? | Дені саудың – жаны сау | 0.1.1.2 Дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айту, сыбырлап және қатты айту. 0.1.2.3 Интонацияларды ажырата алу және оларды айту. 0.2.1.3 Өз әрекетін серігінің әрекетімен үйлестіру, оның қалай әрекет ететінін алдын ала сезу. Сюжетті-рөлдік ойындарғақатысу. Өз ойын құрдастарының ортасында білдіру, басқалардың пікірін тыңдайбілу. | 1 | |
| Ертегілер еліне саяхат | 0.1.1.2 Дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айту, сыбырлап және қатты айту. 0.1.2.3 Интонацияларды ажырата алу және оларды айту. Кеңістікте бағдарлану (сахнада,ойластырылып құрылған сахна алаңында), түрлі қарқындақозғалу Өз әрекетін серігінің әрекетімен үйлестіру, оның қалай әрекет ететінін алдын аласезу. 0.3.1.4 Басқа кейіпкерлермен рөлдік қарым-қатынасқа түсу. 0.3.1.6 Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданып таныс әдеби шығармалар негізінде кейпкерлердің бейнелерін жасау. | 1 | ||
|
| 16 | |||
№1
| ТАҚЫРЫБЫ: «Театрға саяхат». Ортақ тақырып: Мен кіммін жәнеқандаймын? | Мектеп/ МҰ: | ||
| Күні: | Педагогтің аты-жөні: | ||
| Сынып/топ: | Қатысқандар саны: | Қатыспағандар саны: | |
| Сабақтың оқытылу мақсаты | 0.2.1.2 Кеңістікте бағдарлау (сахнада, ойластырылып құрылған сахна алаңында), түрлі қарқында қозғалу. 0.2.1.4 Тірі организм мен заттардың бейнелерін ым-ишара және дененің ырғақты қимылы арқылы жасау. 0.3.1.1 Сюжетті-рөлдік ойындарға қатысу. 0.3.1.3 Заттармен, ойыншықтармен таныс іс-әрекетті жаңа ойын жағдаятына көшіру. | ||
| Күтілетін нәтиже | Барлық тәрбиеленушілер: бірлесе әрекет ету тәсілдерін игереді; кеңістікті бағдарлай білу дағдылары қалыптасады; сюжетті-рөлдік ойындарға қатысып, белсенділік көрсетеді. Көпшілік тәрбиеленушілер: тірі организм мен заттардың бейнелерін ым-ишара және дененің ырғақты қимылы арқылы жасау дағдыларын меңгереді. | ||
|
| Кейбір тәрбиеленушілер: ырғақ сезімі және қимыл үйлесімділігі, құралдармен жұмыс істей алу дағдылары қалыптасады; заттармен, ойыншықтармен таныс іс-әрекетті жаңа ойын жағдаятына көшіруді қолдана біледі. | ||
| Тілдік мақсат | Тәрбиеленушілер: алған ақпарат бойынша толық жауап бере алады; тірек сөздерді пайдаланып сұрақтар қоя біледі. Көптілділік: театр – театр – theatre актёр – актёр – an actor ым-ишара – жест, мимика – gesture Негізгі терминдер мен сөз тіркестері: актёрлік шеберлік, театр атрибуттары, театр қызметкерлері: режиссёр, гримдеуші, сахна, әрлеуші, т.б. Сабақта диалог/хатта қолданылатын тіл: Пікір алмасу сұрақтары: – Театр деген не? Актёр дегенімізкім? Қандай қойылымдардыкөрдіңдер? Кімнің ойыны сәттішықты? | ||
| Алдыңғы алған білімдері | Театр туралы түсінік. Сахналық қойылым, сюжетті-рөлдік ойын және театр түрлері туралы түсініктері. | ||
| Жоспар | |||
| Жоспарланған уақыт | Жоспарланған іс-әрекет | Ресурстар | |
| І. Дұрыс әсерлі көңіл күй орнату. 0-1 минут
II. Өмірлік тәжірибені маңыздандыру. Мақсатты болжам. 2-5 минут | (Ұ) Педагог балаларды шаттық шеңберіне шақырып, қонаққа Айсұлу және Қуаныш атты кішкентай балалардың келгенін айтады. Қуаныш және Айсұлумен танысып, дос болуларын сұрайды. (Ұ) ойын: «Танысу». Әрбір бала қуыршақтарды қолына ұстап тұрып, «Сәлеметсіңдер ме!» – деп өздерінің атын атап, өз мінездеріне тән бір ерекшелігін айтады. (Сәлеметсіңдер ме, менің атым Тоғжан, мен көңілді қызбын) (Ұ) Айсұлу мен Қуаныш тәрбиеленушілермен танысқанына қуанышты екенін айтып, оларды керемет ғажайып әлемге саяхатқа баруға шақырады. Онда қуыршақтарға жан бітіп, жан-жануарлар сөйлеп, түрлі ғажайыптар болатынын айтады. Ол не деп ойлайсыңдар? (Театр) Педагог: – Балалар, саяхатқа шықпас бұрын маған айтып беріңдерші, театр туралы не білесіңдер? (Ұ) Әліппе-дәптермен жұмыс. 1-тапсырма. Театр деген не екенін білесің бе? Театрға барып көрдің бе? Театрдан алған әсеріңмен бөліс. Қандай театрға бардың? Тәрбиеленушілердің жауаптары. Негізгі сөздерді үш тілде айтып үйрену. театр – театр – theatre актёр – актёр – an actor ым-ишара – жест, мимика – gesture | Жайлы әуен
Қуыршақ
Опера театры, драма театры, қуыршақ театры суреттері бейне- ленген слайдтар | |
|
| Айсұлу: Менің сендерге қосарым бар, «театр» – көне грек сөзі. Ана тілімізге аударсақ, «көретін орын» деген қарапайым мағына береді. Театрда әртүрлі көріністер қойылады. Театр жеке-дара өнер ордасы болып Ежелгі Грекияда қалыптасты. Театрдың негізгі үш түрі бар: қуыршақ театры, опера театры, драма театры. Театрда ойнайтын адамдарды «актёр» деп айтамыз. Актёр – әртіс, орындаушы дегенді білдіреді. | Қуыршақ театры: жұмсақ қуыршақ театры, көлеңке театры, саусақ театры, үстел үсті театры, конус театры, қасық театры т.б. суреттерін слайд- тан көрсету. |
| Сабақтың ортасы III. Тақырып бойынша жұмыс 6-25 минут | (ПК) Балалар, сендер театрда кімдер жұмыс істейтінін білесіңдер ме? (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. 2-тапсырма. Суреттегі заттар не үшін керек деп ойлайсың? Тәрбиеленушілер театр қойылымдарына қажетті құралдармен танысады. (Ұ) Сюжетті-рөлдік ойын: «Театр» Қуаныш пен Айсұлу: Балалар, енді театрғабарайық. Ал театрға бару үшін не керек? (Билет) Билетті қайдан аламыз?(Кассадан) Ендеше, кассағабарайық. 1-бала: Сәлеметсіз бе, кассир апай! 2-бала (кассир): Сәлеметсіңдер ме, балалар! 1-бала: Бізге театр қойылымына билет бересіз бе? 2-бала (кассир): Әрине. (ҮМ) Балалар ақша төлеп, кассирден билеттер алады. Балалар: Рақмет! Кассир: Оқасы жоқ! Балалар билеттеріне сай орындарына отырады. (ПК) «Түлкі мен ешкі» ертегісін қуыршақ театры арқылы көрсету. (Қосымшадан қараңыз.) Әңгімелесу. Тәрбиеленушілер ертегі мазмұнын әңгімелеп береді. Педагог балалардың көңілін кейіпкерлердің дауыс ырғағына, көңіл күйіне аударады. (Ұ) Айсұлу тәрбиеленушілерге: Сендер де актёр болып ойнап көргілерің келе ме? Актёр болып ойнау үшін нені білуіміз керек? Ол үшін актерлік шеберлікті игеруіміз керек. Қанеки, әртүрлі көңіл күйді көрсете аласыңдар ма? Мысалы: қуану, ренжу, ашулану, таңдану т.б. (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. 3-тапсырманы орындау. ойын: «Бетперделердегі көңіл күйді қайталап көрсет». Тәрбиеленушілер Әліппе-дәптердегі бетперделердің көңіл күйін қайталап көрсетеді. Айсұлу: Жарайсыңдар, балалар, сендер әртүрлі көңіл күйді көрсете алады екенсіңдер, демек сендер де актёр бола аласыңдар. (Ұ) ойын: «Актёрлер». Тәрбиеленушілер бір-бірден жасырын суретті көріп, дауыс- сыз, ым-ишарамен балаларға көрсетеді, балалар жасырын суретте не бейнеленгенін табады. | Театр суреттері бейнеленген слайдтар, театр мамандарының суреттері
Құралдар: билеттер, көлеңке театрына қажетті құралдар
Көңілді әуен
Әліппе-дәптер |
|
| Театрдағы тәртіп ережелері (Ұ) Айсұлу театрдағы тәртіп ережелерімен таныстырады. Педагог дәптердің 36-бетіндегі ережелерді оқып беріп, толықтыра отырып түсінік береді. Қойылым болып жатқанда тыныштық сақтау – бастыереже. Сыбырлап сөйлесуге, орынсыз қозғалыстар жасуға болмайды. Ондатеккөрерменгеғанаемес,актерлергедекедергіжасауың мүмкін. Театрға кешігіп баруға болмайды. Ерте келіп, шешініп, айнаға қарап, өзіңді ретке келтіруіңкерек. Театрға әдемі киініп келукерек. Театрға бару дамереке. Қойылым ұнап жатса, шапалақ ұр, ұнамаса,шулама. 1-бөлім біткеннен кейін шығып кетуге болады. Қойылым болып жатқанда орныңнан тұруға болмайды, жаныңдағы көрермендерге кедергі жасайсың. |
| ||
| ІҮ. Сабақтың қорытындысы. Рефлексия. 26-30 минут | (Қ) Рефлексия. Айсұлу мен Қуаныш балаларға сабақ барысындағы өздерінің жұмыстарын бағалауды ұсынады: көңілді және көңілсіз бетперделерді бояу: Өз жұмысына көңілі толса, көңілді бетперденіңсуретін бояйды. Өз жұмысына көңілі толмаса, көңілсіз бетперденіңсуретін бояйды. | Әліппе-дәптер, қарындаштар | ||
| Қосымша ақпарат | ||||
| Жіктеу – тәрбиеленушілерге көмектесуді қалай жоспарладыңыз? Қабілеттірек балаларға қандай тапсырмалар беруді ойластырдыңыз? | Бағалау – тәрбиенушілердің прогресс/білімін бақылауды қалай жоспарладыңыз? | Пәнаралық байла- ныстар: «Өзін-өзі тану», «Тіл дамыту және көркем әдебиет», «Қоршаған ортамен таныстыру» | ||
| Педагог қажетіне қарай көмегін көрсетеді. | Топтағы тәрбиеленушілердің жұмысын, олардың өздік жұмысын қадағалау арқылы. Қосымша сұрақтар арқылы. Әліппе-дәптердегі жұмыстарын (қорытынды, тапсырмалар) қарай отырып. Тәрбиеленушілер рефлексиясының қорытындыларын талдай отырып. | Ойын арқылы, театрлық шеберлік, бейне жасау, елестету, қиялдау | ||
| Байқаулар Оқытудың/сабақтың мақсаттары қолжетімді болды ма? Тәрбиеленушілер бүгін неге үйренді? Оқыту жағдайы қандай болды? Тәрбиеленушілер ара- сында жіктеу бойынша әрекеттер табысты бол- ды ма? | Мына орынды сабақтағы бақылауларыңызды жазу үшін пайдаланыңыз. Өзіңіздің сабағыңыз туралы сол жақтағы бағанда жазылған сұрақтарға жауап беріңіз. | |||
| Уақыт кестесін ұстандым ба? Жоспардан тыс қандай ауытқулар жасадым және неге? |
|
| Қорытынды бағалау Ерекше табысты болған екі сәтті (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сабақты жақсы өткізуге ықпал ететін екі жағдайды (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сынып жағдайында және оның жеке тәрбиеленушілері жайында қандай жаңалық білдім және ол келесі сабағымды өткізуіме әсерін тигізе ме? | |
№ 2
| ТАҚЫРЫБЫ: «Дұрыс сөйлеу мәнері» Ортақ тақырып: Мен кіммін және қандаймын? | Мектеп /МҰ: | ||
| Күні: | Педагогтің аты-жөні: | ||
| Сынып/топ: | Қатысқандар саны: | Қатыспағандар саны: | |
| Сабақтың оқу мақсаттары | 0.1.1.1 Ілікпе сөз бен фразаларды айтуда тыныс алуды реттеу. 0.1.2.3 Интонацияларды ажырата алу және оларды айту. Кеңістіктебағдарлау(ойластырылыпқұрылғансахнаалаңында), түрлі қарқындақозғалу. Өз әрекетін серігінің әрекетімен үйлестіру, оның қалай әрекет ететінін алдын аласезу. 0.3.1.6 Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданып таныс әдеби шығармалар негізінде кейіпкерлердің бейнелерін жасау. | ||
| Күтілетін нәтиже | Барлық тәрбиеленушілер: кеңістікте бағдарлау, түрлі қарқында қозғалу дағдылары қалыптасады; ым-ишара қимылдарын орынды жасай біледі. Тәрбиеленушілердің көпшілігі: интонацияларды ажыратады және олардыайтады; дауыс ырғақтарын ажыратабіледі. Кейбір тәрбиеленушілер: өз әрекетін серігінің әрекетімен үйлестіреді, оның қалай әрекет ететінін алдын ала сезе біледі. | ||
| Тілдік мақсат | Тәрбиеленушілер: дыбыстарды, сөздерді дұрыс, нақты айтады; сөз тіркестерін дұрыс қолданады. Көптілділік: сөз – слово – word тіл – речь – speech дауыс – голос – voice дауыс ырғағы – интонация – intonation Негізгі терминдер мен сөз тіркестері: дауыс ырғағы, дыбыстарды, сөздерді, сөз тіркестерін дұрыс айту. Сабақта диалог/хатта қолданылатын тіл: | ||
|
| Пікір алмасу сұрақтары: Дұрыс сөйлеу не үшін керек? Дыбыстарды, сөздерді дұрыс айтуға, дыбыстауға не көмектеседі? Дыбыстарды, сөздерді дұрыс айту үшін не істеу керек? | ||
| Алдыңғы алған білімдері | Сөз, сөз тіркестері, сөйлем туралы түсінік. Сөйлемнің эмоциялық бояулары туралы қарапайым түсінік. | ||
| Жоспар | |||
| Жоспарланған уақыт | Жоспарланған іс-әрекет | Ресурстар | |
| І. Дұрыс әсерлі көңіл күй орнату. 0-1 минут
II. Өмірлік тәжірибені маңыздандыру. Мақсатты болжам. 2-5 минут | (Ұ) Педагог балаларды шаттық шеңберіне шақырып, амандасу рәсімін өткізеді. Біздің топта ұл-қыздар Тату-тәтті ойнаймыз. Әлемдегі бар адамға Тек жақсылық ойлаймыз. (Ұ, Ө) «Дыбыстар әлеміне саяхат» Қуаныш фонограммаға қоршаған ортадағы көптеген әртүрлі дыбыстарды жазып алып келгенін айтады: адамдардың, жануарлардың, музыка аспаптарының, табиғат құбылыстарының, көліктің т.б. Балалар көздерін жұмып, үнтаспадан түрлі дыбыстарды тыңдап, алған әсерлерімен бөліседі. (Ұ) Проблемалық жағдаят: Айсұлу кейбір балалардың сөздерді неге дұрыс айтпайтынын сұрайды. |
Үнтаспа, табиғаттағы түрлі дыбыстар | |
| Сабақтың ортасы III. Тақырып бойынша жұмыс 6-25 минут | (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. 1-тапсырма. Артикуляциялық жаттығуларды айнаға қарап жасайды. (ПК) Сөздерді дұрыс айту үшін артикуляциялық жаттығуларды үнемі қайталап отыру керектігін айтып түсіндіреді. (Ұ, Ө) Артикуляциялық жаттығу жасау. «Күрекше» – жалпақ тілді шығарып, астыңғы ерінге ұстап тұру керек. «Инеше» – ауызды кең ашып, тілді алға қарай сүйірлей шығарып, 10 – 15 секунд ұстап тұру керек. «Төбешік» – аузыңды жартылай ашып, тілдің екі жақ шетін жоғары азу тістерге жапсырып, тілдің ұшын астыңғы тіске тіреп ұстау. «Түтікше» – жалпақ тілді ауыз қуысына шығарып, тілдің бүйір жақтарын көтеріп түтікшеге үрлеу. Жаттығуды жайлап жасау керек. Жаттығу жасап болған соң терең тыныс алып, демді қалыпқа келтіру
(Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. 2-тапсырма. Тіл ұстарту жаттығуларын қайталайды. Ыр-ыр-ыр – жаттап алдым жыр. Ыр-ыр-ыр – айтылмайды сыр. Ай-ай-ай – болсын көңіл жай.
Жаңылтпаш Асқат пен Мақсат Жамап-жасқап, | Әліппе-дәптер Айна
Әліппе-дәптер | |
|
| Жасапты он шақты аспап. Соның ішіндегі Ақ сапты аспабы Жап-жақсы аспап. (Ұ, Ө) «Тәтті сөздер» ойыны Сөздер қайда кездеседі: адамдар бір-біріменсөйлескенде, ертегіде, өлеңде, әңгімеде, т.б. Педагог: Олай болса, бір-бірімізге «тәтті сөздер» сыйлайықшы. Тәтті сөздерге қандай сөздер жатады деп ойлайсыңдар? Кәмпит, балмұздақ, бал,т.б. Ал сөйлем дегенімізне? Сөйлем сөздерденқұралады. Кәне, осы тәтті сөздерді пайдаланып сөйлем құрастырып көрейік. Мен кәмпитжедім. Мен балмұздақты жақсыкөремін. Балды аралар жинайды,т.б. (Ұ, Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. 3-тапсырма. Суреттегілердің атын ата. Олардың дыбысын келтір. Мысалы: маса, ара, жылан, ұшақ, тамшы, краннан аққан су. (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. 4-тапсырма. Біліп жүр. Пантомима (pantmimos) – оқиғаны сөзді қолданбай, ым-ишараның немесе дене қимылдарының көмегімен беретін сахналық қойылым. Суретпен жұмыс. Сахнада актёр қандай өнер түрін көрсетіп тұр? (Ұ, Ө) ойын: «Ыммен көрсет». Сәлем, бері кел, тыныш, үндеме, күшті, жоқ, иә, сау бол, т.б. (Ұ) ойын-жаттығу: «Түзет». Педагог ортада тұрады. Шеңберде тұрған балаларға допты кезек- пен лақтырып, бір сөзді бұзып айтады, бала сөзді түзетіп айтып, допты қайта педагогке лақтыру керек. (Мітап – кітап, шөмке – сөмке, саушақ – саусақ). (ПК) Үш тілде сөздерді қайталату: сөз – слово – word тіл – речь – speech дауыс – голос – voice дауыс ырғағы – интонация – intonation |
Әліппе-дәптер | ||
| ІҮ. Сабақтың қорытындысы. Рефлексия 26-30 минут | (Қ) Айсұлу балаларға сабақ барысындағы өздерінің жұмыстарын бағалауды ұсынады: Өз жұмысына көңілі толса, көңілді бетперденіңсуретін бояйды. Өз жұмысына көңілі толмаса, көңілсіз бетперденің суретінбо- яйды. | Әліппе-дәптер, қарындаштар | ||
| Қосымша ақпарат | ||||
| Жіктеу – тәрбиенушілерге көмектесуді қалай жоспарладыңыз? Қабілеттірек балаларға қандай тап- сырмалар беруді ойластырдыңыз? | Бағалау – тәрбиенушілердің прогресс/білімін бақылауды қалай жоспарладыңыз? | Пәнаралық байланыстар: «Өзін-өзі тану», «Тіл дамыту және көркем әдебиет», «Қоршаған орта- мен таныстыру» | ||
| Педагог қажеттіне қарай өз көмегін көрсетеді. | Топтағы тәрбиеленушілердің жұмысын, олардың өздік жұмыстарын қадағалау арқылы. Қосымша сұрақтар арқылы. Дәптердегі жұмыстарын (қорытынды, тапсырмалар) қарай отырып. Тәрбиеленушілер рефлексиясының қорытын- дыларын талдай отырып | Құндылықтар: дұрысдыбыстау дағдыларын дамыту, мәнерлеп сөйлеу дағдысын, дикциясын қалыптастыру. | |
| Байқаулар Оқытудың/сабақтың мақсаттары қолжетімді болды ма? Тәрбиеленушілер бүгін неге үйренді? Оқыту ахуалы қандай болды? Тәрбиеленушілер ара- сында жіктелу бойынша әрекеттер табысты бол- ды ма? Уақыт кестесін ұстандым ба? Жоспардан тыс қандай ауытқулар жасадым және неге? | Мына орынды сабақтағы бақылауларыңызды жазу үшін пайдаланыңыз. Өзіңіздің сабағыңыз туралы сол жақтағы бағанада жазылған сұрақтарға жауап беріңіз. | ||
|
| |||
| Қорытынды бағалау Ерекше табысты болған екі сәтті (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сабақты жақсы өткізуге ықпал ететін екі жағдайды (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сынып жайында және оның жеке тәрбиеленушілері жайында қандай жаңалық білдім және ол келесі сабағымды өткізуіме әсерін тигізе ме? | |||
№ 3
| ТАҚЫРЫБЫ: Мектепте не үйренемін? Ортақ тақырып: Мектепке не үшін барамыз? | Мектеп / МҰ: | ||
| Күні: | Педагогтің аты-жөні: | ||
| Сынып / топ: | Қатысқандар саны: | Қатыспаған- дар саны: | |
| Сабақтың оқу мақсаттары | 0.1.1.2 Дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айту, сыбырлап және қатты айту. 0.1.2.4 Түрлі эмоция мен сезімді білдіру үшін дауыс күшінің түрлі дәрежесін қолдану. 0.1.2.1 Эмоциялық күйді анықтау және беру.
0.2.1.3 Өз әрекетін серігінің әрекетімен үйлестіру, оның қалай әрекет ететінін алдын ала сезу. 0.3.1.1 Сюжетті-рөлдік ойындарға қатысу. 0.3.1.6 Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданып таныс әдеби шығармалар негізінде кейіпкерлердің бейнесін жасау. | ||
| Күтілетін нәтиже | Барлық тәрбиеленушілер: түрлі эмоция мен сезімді білдіру үшін дауыс күшінің түрлі дәрежесін іске асыру дағдылары қалыптасады; дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айту дағдылары қалыптасады. Көпшілік тәрбиеленушілер: сюжеттік-рөлдік ойындарға қатысу арқылы диологпен сөйлеу қабілеттері артады; дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айту дағдылары қалыптасады, сыбырлап және қатты айтуды ажыратады. Кейбір тәрбиеленушілер: өз әрекетін серігінің әрекетімен үйлестіреді, оның қалай әрекет ететінін алдын ала сезу дағдылары қалыптасады; ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданып таныс әдеби шығармалар негізінде кейіпкерлердің бейнесін жасайды. | ||
| Тілдік мақсат | Тәрбиеленушілер: түрлі эмоция мен сезімді достарының ортасында білдіреді; диалог арқылы сөйлеу қабілеттері қалыптасады. Көптілділік: мектеп – школа – school дәптер – тетрадь – notebook кітап – книга – book Негізгі терминдер мен сөз тіркестері: мектеп, кітап, оқу құралдары. Сабақта диалог/хатта қолданылатын тіл: Мектепке не үшін барады? Дұрыс сөйлеу не үшін керек? Кітап не үшін керек? | ||
| Өткен сабақтарданалған білім | Дауыс ырғағын ажырату, қуыршақтарды басқарудың кейбір әдістерін білу. | ||
| Жоспар | |||
| Жоспарланған уақыт | Жоспарланған іс-әрекет | Ресурстар | |
| І. Дұрыс әсерлі көңіл күй орнату. 0-1 минут | (Ұ) Педагог қоңырау соғып, балаларды шаттық шеңберіне жинайды. Қоңырау біздің сиқырлы, Сыңғырлап ән салды. Шақырды түріп ұйқыңды, «Шеңберге тұр!» – деп баршаңды. Арайлап таң атты, Алтын сәуле таратты. Жарқырайды күніміз, Жарқырайды даламыз. Қайырлы күн, балалар! | Әртүрлі қоңыраулар | |
|
| – Қайырлы күн, апай! |
| |
|
II. Өмірлік тәжірибені маңыздандыру. 2-5 минут | Балалар мектепке не үшін барады? Мектеп сендерге ұнай ма? Мектептен не үйрендіңдер? Мектеп бізге керек пе? Балалардың жауаптары тыңдалады. | Мектептің суреті Мектептегі тыныс-тіршілік туралы слайд | |
| Сабақтың ортасы III. Тақырып бойынша жұмыс 6-25 минут | (Ұ) Педагог «Тіл дамыту және көркем әдебиет» бойынша оқу іс-әрекетінен өткен А. Хамзаұлының «оқу құралдары хи- каясы» ертегісін естеріне түсіреді (Қосымшадан қараңыз). (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. 1-тапсырма. «Оқу құралдары хикаясы» ертегісінің кейіпкерлерін ата. (Т) Айсұлу тәрбиеленушілерге дайындап алып келген кар- точкаларын таратады немесе таңдау жасатады. Балалар сол карточкаларға байланысты өз рөлдерін алады. Жарты топ ойнаушы, жарты топ ешқандай сурет бейнелен- беген карточкалары бар көрермендер. Тәрбиеленушілер ертегі желісі бойынша рөлдерге бөлініп, сахналайды. Бірінші топ балалары екінші топ балаларымен ауысып ойнайды. (Ұ) 2-тапсырма. «Бірлік болмай, тірлік болмас». Мақалдың мазмұнын талдай отырып ертегі мазмұнымен байланыстыру. | Әліппе-дәптер
Ертегі желісі бойынша слайд
Атрибуттар Ертегі желісі бойынша суретті карточкалар |
|
| (Ұ) 3-тапсырма. Дыбысты дұрыс айту жаттығулары: Ме-ме-ме – мектеп. Дә-дә-дә – дәптер. Кі-кі-кі – кітап. Бі-бі-бі – білім. Көптілділік: мектеп – школа – school дәптер – тетрадь – notebook кітап – книга – book 4-тапсырма. Қасында отырған жұбымен оқу құралдары арасындағы диалогті құрастыруға тапсырма беріледі. Өшіргіш пенДәптер. Өшіргіш пен Қаламсауыт. Кітап пенДәптер. (Ұ, Ө) ойын-жаттығу: «Менің көңіл күйім» Педагог тәрбиеленушілерге: көңілсіз, жабырқаған, ойланған, ашулы; көңілді, күлкілі, қайырымды т.б. кейіпке еніп, адамдардың бейнесін келтіруді ұсынады. Көңіл күйді күлкімен көтеруге болатынынтүсіндіреді. (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. «Есіңде сақта» айдары. Нақты және дұрыс сөйлеу дегеніміз – барлық дыбыстарды, сөздерді, сөйлемдерді қатесіз айту. Бұл талаптарды сақтау не үшін қажеттігі талданады. (Ұ, Ө) Сөздік ойын: «Дарындылар мектебі». Тәрбиеленушілер дауыс ырғағын келтіріп, әртүрлі екпінде сөзді айтады, қалған балалар дыбыс ырғағы арқылы қандай көңіл күйде айтылғанын табады. |
Әліппе-дәптер
Әліппе-дәптер
Көңіл күй бейнеленген карточкалар |
| ІҮ. Сабақтың | (Қ) Қуаныш балаларға сабақ барысындағы өздерінің | Әліппе-дәптер, |
| қорытындысы. | жұмыстарын бағалауын ұсынады: | қарындаштар |
| Рефлексия. | 1. Өз жұмысына көңілі толса, көңілді бетперденің суретін |
|
| 28-30 минут | бояйды. |
|
|
| 2. Өз жұмысына көңілі толмаса, көңілсіз бетперденің суретін |
|
|
| бояйды. |
|
| Қосымша ақпарат | |||
| Жіктеу – тәрбиеленушілерге көмектесуді қалай жоспарладыңыз? Қабілетті балаларға қандай тапсырма- лар беруді ойластырдыңыз? | Бағалау – тәрбиеленушілердің прогресс/білімін бақылауды қалай жоспарладыңыз? | Пәнаралық байланыстар: «Өзін-өзі тану», «Тіл дамыту және көркем әдебиет», «Қоршаған ортамен таныстыру» | |
| Педагог қажеттілігіне қарай көмек көрсетеді. | Топтағы тәрбиеленушілердің жұмысын, олардың өздік жұмыстарын қадағалау арқылы. Қосымша сұрақтар қою арқылы. Тәрбиеленушілер рефлексиясының қорытындыларын талдай отырып. | Құндылықтар: рухани адамгершілігін, шағын қойылымдар арқылы актерлік шеберлігін, қимыл үйлесімділігін, бейне жасау қиялын дамыту. | |
| Байқаулар Оқытудың/сабақтың мақсаттары қолжетімді болды ма? Тәрбиеленушілер бүгін неге үйренді? Оқыту ахуалы қандай болды? Тәрбиеленушілер арасында жіктелу (дифференциация) бойынша әрекеттер табысты болды ма? Уақыт кестесін ұстандым ба? Жоспардан тыс қандай ауытқулар жасадым және неге? Педагог қажеттігіне қарай мөлшерлеу көмегін көрсетеді. | Мына орынды сабақтағы бақылауларыңызды жазу үшін пайдаланыңыз. Өзіңіздің сабағыңыз туралы сол жақтағы бағанада жазылған сұрақтарға жауап беріңіз. | ||
|
| |||
| Қорытынды бағалау Ерекше табысты болған екі сәтті (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сабақты жақсы өткізуге ықпал ететін екі жағдайды (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сынып жайында және оның жеке тәрбиеленушілері жайында қандай жаңалық білдім және ол келесі сабағымды өткізуіме әсерін тигізе ме? | |||
№ 4
| ТАҚЫРЫБЫ: «Бәрін білгім келеді» Ортақ тақырып: Мектепке не үшін барамыз? | Мектеп / МҰ: | ||
| Күні: | Педагогтің аты-жөні: | ||
| Сынып/ топ: | Қатысқандар саны: | Қатыспағандар саны: | |
|
Сабақтың оқу мақсаттары | 0.1.2.3 Интонацияларды ажырата алу және оларды айту. 0.2.1.3 Өз әрекетін серігінің әрекетімен үйлестіру, оның қалай әрекет ететінін алдын ала сезу. 0.3.1.2 Өз ойын құрдастарының ортасында білдіру, басқалардың пікірін тыңдай білу. | ||
| Күтілетін нәтиже | Барлық тәрбиеленушілер: өз әрекетін серігінің әрекетімен үйлестіру дағдылары қалыптасады. Көпшілік тәрбиеленушілер: дауыс ырғағын ажыратып, айта біледі. Кейбір тәрбиеленушілер: өз ойын құрдастарының ортасында білдіреді; басқалардың пікірін тыңдай білу дағдыларықалыптасады. | |
| Тілдік мақсат | Тәрбиенушілер: дыбыстарды дұрыс айтады, мәнермен сөйлейді; өз ойын құрдастарының ортасында нақты және дұрыс жеткізе алады. Көптілділік: көңіл күй – настроение – mood сезім – чувство – feeling Негізгі терминдер мен сөз тіркестері. көңіл күй, сезім, дауыс ырғағы. Сабақта диалог/хатта қолданылатын тіл: Пікір алмасу сұрақтары. Сөздерді қалай айтамыз? Сөздерді қалай бір-бірінен ажыратамыз? Дауыс ырғағы арқылы адамның көңіл күйін байқауға бола ма? | |
| Өткен сабақтардан алған білім | Түрлі екпінде сөйлеу, дауыс екпінінен көңіл күйді ажырата білу. | |
| Жоспар | ||
| Жоспарланған уақыт | Жоспарланған іс-әрекет | Ресурстар |
| І. Дұрыс әсерлі көңіл күй орнату. 0-2 минут | (Ұ) Педагог балаларды шаттық шеңберіне шақырып, амандасу рәсімін өткізеді. Біз ерекше баламыз, Біз әдепті боламыз. Досымызды көргенде, Қуанып қарсы аламыз. |
|
| II. Өмірлік тәжірибені маңыздандыру. Мақсатты болжам. 3-5 минут | (ПК) Тәрбиеленушілерге көздерін жұмып отыруын сұрайды. Тәрбиеленушілер көздерін жұмады. – Ыңғайланып отырып, өзімізді еркін сезінейік, өз бойыңдағы жылуыңды, махаббатыңды достарыңа тарат. Осылайша сендер достарыңа жылылық, ізгілік, қуаныш тілеңдер. Тілеген тілектерің өздеріңе достарың арқылы жақсылық болып қайта оралады. Терең тыныс алып, көзімізді ашайық. Балалар бір-бірімен құшақтасып, жағымды көңіл күйлерімен бөліседі. Осы жақсы қасиеттерді бойымызға дарыта отырып, «Мектеп бізге не үйретеді?» сұрағына жауап іздеп көрейік. Балалардың жауаптары тыңдалады. | |
| Сабақтың | (Ұ) Айсұлу мен Қуаныш балаларға «Мақтаншақ қоян» ертегісін |
|
| ортасы | оқып береді (Қосымшадан қараңыз). | |
| III. Тақырып | Айсұлу дауыс ырғағын келтіре отырып мәнерлеп оқып шығады, | |
| бойынша | ал Қуаныш жай ғана оқып шығады. | |
| жұмыс | (ПК) зерттеу: | |
| 6-30 минут | Педагог кімнің оқыған әңгімесі ұнағанын сұрайды. Неліктен? | |
|
| Тәрбиеленушілер екпін қою, дауыс ырғағының не үшін керек | |
|
| екенін айтады. | |
|
| Тәрбиеленушілер екпін қойып, дауыс ырғағын келтіріп оқу тыңдағанға жақсы, қызықты екенін анықтайды. Айсұлу балаларға әңгімені мәнеріне келтіріп айту тыңдаушының оның мазмұнын тез түсінуіне көмектесетінін айтады. (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. 1-тапсырма. Артикуляциялық жаттығуларды айнаға қарап жаса. (ПК) Сөздерді дұрыс айту үшін артикуляциялық жаттығулар мен тыныс алу жаттығуларын үнемі қайталау керектігін педагог ескеріп отыруы керек. (Ұ, Ө) Артикуляциялық жаттығулар: «Сағат» – тілді жіңішкертіп оңға, солға жайлап қозғау. Осылай санап отырып 15–20 рет қайталау. «Саңырауқұлақ» – ауызды кең ашып, тілді таңдайға жапсыра ұстап тұрып, төменгі жақты басып, ауызды кең ашу. «Алтыбақан» – жіңішке тілді ауыздан шығарып біресе мұрынға, біресе иекке созу, жаттығуды жасағанда ауыз ашық болу керек. Осылай 10–15 рет қайталау. Тыныс алу жаттығулары. (Ұ) ойын: «Сөздерді дауыстап және ақырын айт». Мақсаты: Дауыс аппаратын және сөйлеу тілін, естуқабілетін дамыту; сөздерді жылдамдығына, дауыс жоғарылығына қарай естіп ажыратуға үйрету; әрі жылдамдықпен, әрі дауыс жоғарылығымен айтып жаттықтыру. Ойынның барысы: Балалар жаңылтпашты жаттайды (жаттықтырған дыбысына бай- ланысты). Мысалы: с – з дыбыстарын салыстыру кезінде. (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. 2-тапсырма. Жаңылтпашты әртүрлі екпінде қайталайды. Сыздық судан сүлік сүзді, Сыздықтың сүлік салмасын үзді. Жаңылтпашты ең алдымен сыбырлап, сосын ақырын дауыспен, сосын қатты дауыспен айтуын ұсынады. Көптілділік: көңіл күй – настроение – mood сезім – чувство – feeling 3-тапсырма. Есте сақта! Адам өзінің көңіл күйін екпінмен сөйлеу арқылы білдіреді. (Ұ, Ө) Сөздік ойын: «Сиқырлы сөздер». Сөйлемді әртүрлі екпінде қайталайды. Бір тәрбиеленуші ортаға шығады, қалған тәрбиеленушілер бір- бірден әртүрлі екпінмен, әртүрлі көңіл күймен «Сәлеметсің бе, досым!» – деп айтады. Ортаға шыққан тәрбиеленуші сол балаға өзінің айтқан екпінінде «Сәлеметсің бе, досым!» – деп жауап беруі керек. (ПК) Осы сөйлемде қай сөзді дауысты көтеріп, қай сөзде ақырын айтылды? Қай сөзді созып, қай сөз созылмайайтылды? Сөздерді бір-бірінен қалай ажыратамыз? (Сөз арасында үзіліс жа- сап). (Қ) Қорытынды. Біз тек қана қатты немесе жай сөйлемейміз. Біз сөздерді әртүрлі қарқында айтамыз, оны екпін немесе дауыс ырғағы дейміз. (Ұ) Балалар, Айсұлу сендерге қызықты бір ойын алып келіпті. Сол ойынды сендермен бөліскісі келіп тұр. |
Әліппе-дәптер Айна
Әліппе-дәптер |
|
|
|
| ойын: «Банан». Ойынның барысы: балалар шеңберге тұрады. Өлең сөздерін қимылмен көрсетіп, әндете орындайды. Банан аламыз (қолды жоғары созып, ағаш басынан банан алғандай қимыл жасау), Банан, банан аламыз. Әкелеміз, әкелеміз банан (алға қарай жүру). Тазалаймыз, тазалаймыз банан (қимылмен көрсету). Тазалаймыз оң жағын (оң жағын аршу). Тазалаймыз сол жағын (сол жағын аршу). Ап, жейміз (екі қолмен ауызды жауып қалу). Осы өлеңді аюдың даусымен, тышқанның даусымен, лақтың даусымен әртүрлі екпінде айтқызу. |
| |||
| IV. Сабақ қорытындысы. Рефлексия. 28-30 минут | (Қ) Айсұлу балаларға сабақ барысындағы өздерінің жұмыстарын бағалауын ұсынады: 1. Өз жұмысына көңілі толса, көңілді бетперденің суретін бояйды. | Әліппе-дәптер, түрлі түсті қарындаштар | |||
|
| 2. Өз жұмысына көңілі толмаса, көңілсіз бетперденің суретін бо- |
| |||
|
| яйды. |
| |||
| Қосымша ақпарат | |||||
| Жіктеу – тәрбиеленушілерге көмектесуді қалай жоспарладыңыз? Қабілеттірек балаларға қандай тап- сырмалар беруді ойластырдыңыз? | Бағалау – тәрбиеленушілердің прогресс/білімін бақылауды қалай жоспарладыңыз? | Пәнаралық байланыстар: «Өзін-өзі тану», «Тіл дамыту және көркем әдебиет», «Қоршаған ортамен таныстыру» | |||
| Педагог қажеттілігіне қарай көмек | Топтағы тәрбиеленушілердің жұмысын, | Құндылықтар: рухани адамгершілігін, шағын қойылымдар арқылы актерлік шеберлігін, қимыл үйлесімділігін, бейне жасау қиялын дамыту. | |||
| көрсетеді. | олардың өздік жұмыстарын қадағалау | ||||
| Озат тәрбиенушілердің мотивация | арқылы. | ||||
| деңгейін көтеру. | Қосымша сұрақтар арқылы. | ||||
| Назар салу мен бақылау. | Әліппе-дәптердегі жұмыстарын | ||||
| Ақыл-ой қабілеттері айқын көрінген | (қорытынды, тапсырмалар) қарай оты- | ||||
| балаларға арналған ашық сұрақтарды | рып. | ||||
| пайдалану. | Тәрбиеленуші рефлексиясының | ||||
|
| қорытындыларын талдай отырып. | ||||
| Байқаулар Оқытудың/сабақтың мақсаттары қолжетімді болды ма? Тәрбиеленушілер бүгін неге үйренді? Оқыту жағдайы қандай болды? Тәрбиеленушілер арасында жіктелу (дифференциация) бойынша әрекеттер табысты болды ма? Уақыт кестесін ұстандым ба? Жоспардан тыс қандай ауытқулар жаса- дым және неге? | Мына орынды сабақтағы бақылауларыңызды жазу үшін пайдаланыңыз. Өзіңіздің сабағыңыз туралы сол жақтағы бағанада жазылған сұрақтарға жауап беріңіз. | ||||
|
| |||||
| Қорытынды бағалау Ерекше табысты болған екі сәтті (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сабақты жақсы өткізуге ықпал ететін екі жағдайды (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сынып жайында және оның жеке тәрбиеленушілері жайында қандай жаңалық білдім және ол келесі сабағымды өткізуіме әсерін тигізе ме? | |||||
№ 5
| ТАҚЫРЫБЫ: Айсұлудың туған күні (сюжетті-рөлдік ойын) Ортақ тақырып: Менің айналамда кімдер бар? | Мектеп / МҰ: | ||
| Күні: | Педагогтің аты-жөні: | ||
| Сынып/топ: | Қатысқандар саны: | Қатыспағандар саны: | |
| Сабақтың оқытылу мақсаты | Ілікпе сөз бен фразаларды айтуда тыныс алудыреттеу. Дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айту, сыбырлап жәнеқатты айту. 0.1.2.4 Түрлі эмоция мен сезімді білдіру үшін дауыс күшінің түрлі дәрежесін қолдану. 0.1.2.1 Эмоциялық күйді анықтау және беру. 0.2.1.1 Командаға немесе музыкалық белгіге сәйкес әрекет ету. 0.3.1.1 Сюжетті-рөлдік ойындарға қатысу. 0.3.1.3 Заттармен, ойыншықтармен таныс іс-әрекетті жаңа ойын жағдаятына көшіру. | ||
| Күтілетін нәтиже | Барлық тәрбиеленушілер: ілікпе сөз бен фразаларды айтуда тыныс алуды реттейді; командаға немесе музыкалық белгіге сәйкес әрекет етеді; дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс, сыбырлап және қатты айтады. | ||
| Көпшілік тәрбиеленушілер: түрлі эмоция мен сезімді білдіру үшін дауыс күшінің түрлі дәрежесін қолданады; сюжетті-рөлдік ойындарға қатысады. | |||
| Кейбір тәрбиеленушілер: заттармен, ойыншықтармен таныс іс-әрекетті жаңа ойын жағдаятына көшіреді. | |||
| Тілдік мақсат | Тәрбиеленушілер: сөздік қорын байытады; ауызша сөйлегенде дыбыстарды анық айтады; кейіпкерлердің іс-әрекеттері мен дауыс ырғақтарын сәйкестендіре дұрыс сөйлейді; ауызша сөйлеу мәдениетінқалыптастырады. Ойын барысында балалардың тілдерін дамытады. Көптілділік: ойын – игра – game, отбасы – семья – family Негізгі терминдер мен сөз тіркестері: сюжетті-рөлдік ойын. Сабақта диалог/хатта қолданылатын тіл: Пікір алмасу сұрақтары. Сендерге қандай мерекелерұнайды? Отбасында қандай мерекелерді атапөтесіңдер? Туған күнге қандай сыйлық апаруғаболады? Туған күнге бару үшін не естеріңетүседі? | ||
| Өткен сабақтардан алған білім | Түрлі екпінде сөйлеу, дауыс екпінінен көңіл күйді ажырата білу. Сюжетті- рөлдік ойын түрлері. | ||
| Жоспар | |||
| Жоспарланған уақыт | Жоспарланған іс-әрекет | Ресурстар | |
| І. Дұрыс әсерлі көңіл күй орнату. 0-2 минут | (Ұ) Педагог тәрбиеленушілерді шаттық шеңберіне жинайды. Бір-біріне сәлемдесуді ұсынады. Тәрбиеленушілер кезекпен ортаға шығып, сәлемдеседі. Сәлемдескен балаға бұрылып қарап, қол соғады. Бала сөзді мақұлдағандай болып басын жай ғана изейді. – Бүгін бізде ерекше күн. Бүгін – Айсұлудың туған күні. Есіңде сақта! Адамның негізгі көңіл күйлері – қуаныш, таңдану, ренжу, қорқу, ашулану. (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс: 1-тапсырма. Суреттерді қара. Қалай ойлайсың, суреттегі қай бала туған күнге барады? Не үшін олай ойладың? 2-тапсырма. Туған күнге бару үшін алдымен не тура- лыойлайсыңдар? Туған күн иесіне қандай сыйлық апаруға болады? Айсұлуға қандай сыйлық апаратындарын ойласты- рады. Топта талқылайды. Туған күнге қандай сыйлық апарғың келеді, сол заттың суретінсал. Қонаққа барғанда өзіңді қалайұстайсың? Туған күн мерекесін қалай өткізуге болады,онда неістейсіңдер? Педагог балаларға тілек айтқанда дауыс ырғағын анық, дұрыс айту қажеттігін естеріне салады. (Ө) Әліппе-дәптерменжұмыс. «Туған күніңмен құттықтаймын!» сөзін түрлі екпінде айт. Қалай айтқан дұрыс деп ойлайсың? Сыйлықты қалай ұсынасың? Көңіл күйіңді бейнелеп көрсет. ойын-жаттығу: «Әртүрлі бейнеге ауысу» Алдымен ойын жүргізушіні таңдайды. Жүргізуші теріс қарап тұрады. «Әртүрлі бейнеге ауыс, қалмағын қалыс. Бір, екі, үш!» – деп айтқанда тәрбиеленушілер түрлі бейне жасап қатып қалады. Жүргізуші тәрбиеленушілерді қозғалту үшін әртүрлі қимылдар жасайды. (Ұ) ойын: «Фотосуретші» Топтан бір тәрбиеленуші фотосуретші болып сай- ланады. Қалғандары қуану, ренжу, таңғалу, аяныш білдіру сияқты эмоцияны көрсетіп суретке түседі. (Ұ) Музыкалық жаттығу: Балалар музыка әуенінің ырғағына қарай би қимылдарын жасайды (баяу, көңілді). (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс: Өлеңді ата-анаңмен бірге жатта. Сахналау. Педагог «Айсұлудың туған күні» тақырыбында сюжетті-рөлдік ойын ойнайтында- рын айтады. Ол үшін карточкалар таңдап алу- ларын ұсынады. Тәрбиеленушілер таңдап алған карточкадағы кейіпкерлердің суреті бойынша рөлдерге бөледі. |
|
|
II. Өмірлік тәжірибені маңыздандыру. Мақсатты болжам. 3-5 минут |
Әліппе-дәптер | |
|
Сабақтың ортасы III. Тақырып бойынша жұмыс 6-27 минут |
| |
|
|
Әліппе-дәптер | |
|
|
Полька, вальс, марш, «Қамажай», «Қара жорға» | |
|
| Әліппе-дәптер Атрибуттар: ойыншықтар, бөлме жасауға арналған шымылдық, жиһаз, ыдыстар | |
| IV. Сабақтың қорытындысы. Рефлексия. 28-30 минут | (Ө, Қ) Айсұлу мен Қуаныш тәрбиеленушілерге өз жұмыстарын бағалауын сұрайды. Өз жұмысына көңілі толса, көңілдібетперденің суретінбояйды. Өз жұмысына көңілі толмаса, көңілсізбетперденің суретінбояйды. | Әліппе-дәптер, түрлі түсті қарындаштар |
| Қосымша ақпарат | ||||
| Жіктеу –тәрбиеленушілерге көмектесуді қалай жоспарладыңыз? Қабілеттірек балаларға қандай тапсырмалар беруді ойластырдыңыз? | Бағалау – тәрбиеленушілердің білімін бақылауды қалай жоспарладыңыз? |
| Пәнаралық байланыстар: «Өзін-өзі тану», «Тіл дамыту және көркем әдебиет», «Қоршаған ор- тамен таныстыру» | |
| Педагог қажеттілігіне қарай мөлшерлеу көмегін көрсетеді Тәрбиеленушілердің қызығушылық деңгейін көтеру Назар салу мен бақылау Ақыл-ой қабілеттері айқын көрінген балаларға арналған ашық сұрақтарды пайдалану | Топтағы тәрбиеленушілердің жұмысын, олардың өздік жұмыстарын қадағалау. Қосымша сұрақтар арқылы. Әліппе-дәптердегі жұмыстарын (қорытынды, тапсырмалар) қарау арқылы. Оқушы рефлексиясының қорытындыларын талдау арқылы. | Құндылықтар: руханиадамгершілігін, шағын қойылымдар арқылы актерлік шеберлігін, қимыл үйлесімділігін, бейне жасау қиялындамыту. | ||
| Байқаулар Сабақтың мақсаттары қолжетімді болды ма? Тәрбиеленушілер бүгін неге үйренді? Оқыту жағдайы қандай болды? Тәрбиеленушілер арасында жіктелу (диф- ференциация) бойынша әрекеттер табысты болды ма? Уақытша кестені ұстандыңыз ба? Жоспардан тыс қандай ауытқулар жасадыңыз және неге? | Мына орынды сабақтағы бақылауларыңызды жазу үшін пайдаланыңыз. Өзіңіздің сабағыңыз туралы сол жақтағы бағанада жазылған сұрақтарға жауап беріңіз. | |||
|
| ||||
| Қорытынды бағалау Ерекше табысты болған екі сәтті (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сабақты жақсы өткізуге ықпал ететін екі жағдайды (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сынып жайында және оның жеке тәрбиеленушілері жайында қандай жаңалық білдім және ол келесі сабағымды өткізуіме әсерін тигізе ме? | ||||
№ 6
| ТАҚЫРЫБЫ: «Дос болайық бәріміз» (сахналау) Ортақ тақырып: Менің айналамда кімдер бар? | Мектеп/ МҰ: | ||
| Күні: | Педагогтің аты-жөні: | ||
| Сынып/топ: | Қатысқандар саны: | Қатыспағандар саны: | |
| Сабақтың оқу мақсаттары | Ілікпе сөз бен фразаларды айтуда тыныс алудыреттеу. Дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айту, сыбырлап және қаттыайту. 0.1.2.4 Түрлі эмоция мен сезімді білдіру үшін дауыс күшінің түрлі дәрежесін қолдану. Командаға немесе музыкалық белгіге сәйкес әрекетету. Кеңістікте бағдарлау (ойластырып құрылған сахна алаңында), түрлі қарқында қозғалу. 0.3.1.4. Басқа кейіпкерлермен рөлдік қарым-қатынасқа түсу. 0.3.1.6 Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданып таныс әдеби шығармалар негізінде кейіпкерлердің бейнелерін жасау. | ||
| Күтілетін нәтиже | Барлықтәрбиеленушілер: ілікпе сөз бен фразаларды айтуда тыныс алуды реттейді; дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айтады, сыбырлап және қатты айтады; кеңістікте бағдарланады (ойластырып құрылған сахна алаңында), түрлі қарқында қозғалады; командаға немесе музыкалық белгіге сәйкес әрекет етеді. | ||
|
| Көпшіліктәрбиеленушілер: түрлі эмоция мен сезімді білдіру үшін дауыс күшінің түрлі дәрежесін қолданады; басқа кейіпкерлермен рөлдік қарым-қатынасқа түседі. Кейбіртәрбиеленушілер:. ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданып таныс әдеби шығармалар негізінде кейіпкерлердің бейнелерін жасайды. | ||
| Тілдік мақсат | Тәрбиеленушілер: театрланған қойылымдар арқылы тілін дамытады; кейіпкерлердің іс-әрекеттері мен дауыс ырғақтарын сәйкестендіре дұрыс сөйлейді; байланыстырып сөйлеуге дағдыланады; сөздік қоры жинақталады. Көптілділік: достық – дружба – friendship Негізгі терминдер мен сөзтіркестері.қаумалап, алқымға алып,найза. Сабақта диалог/хатта қолданылатын тіл: Пікір алмасу сұрақтары. Сендер қалай ойлайсыңдар, дос қандай болу керек? Айтыңдаршы, бұрын-соңды сендерге достарың көмекке келді ме? Қандай жағдайда? Сен досыңа қандай көмек берер едің? | ||
| Өткен сабақтардан алған білім | Ертегі туралы білімдері. Театр туралы түсініктері. Түрлі екпінде сөйлеу, дауыс екпінінен көңіл күйді ажырата білу. | ||
| Жоспар | |||
| Жоспарланған уақыт | Жоспарланған іс-әрекет | Ресурстар | |
| І. Дұрыс әсерлі көңіл күй орнату. 0-2 минут
II. Мақсатты болжам. 3-5 минут | Педагог Айсұлу мен Қуаныштың қонаққа келгенін айтып, оларды достық шеңберіне шақырады. Қосыл, қосыл шеңберге, Нағыз адал дос болып. Қосыл, қосыл шеңберге, Ең сенімді дос болып. Қосыл, қосыл шеңберге, Ең мейірбан дос болып. Қосыл, қосыл шеңберге, Нағыз шыншыл дос болып. Қосыл, қосыл шеңберге, Нағыз қайырымды дос болып. Балалар, Қуаныш пен Айсұлу сендермен дос болғысыкеледі. Сендер қалай ойлайсыңдар, дос қандай болукерек? Айтыңдаршы, бұрын-соңды сендерге достарың көмекке келді ме? Қандай жағдайда? Достық – адамдардың арасындағы сыйласымды қарым-қатынас. Достарыңды отбасы мүшелері сияқты жақсы көріп, сыйлап, оларға әрқашан көмек көрсетулерің қажет. Жақсы достарыңды мақтан тұтуларыңа болады. Достар әрқашан бір-біріне көмектеседі, бір-бірімен жанжалдаспайды, өтірік айтпайды. |
| |
| Сабақтың ортасы III. Тақырып бойынша жұмыс | (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. Мақалмен таныстыру. Мағынасын түсіндіру. Ағаш тамырымен мықты, Адам досымен мықты. | Әліппе-дәптер | |
| 6-27 минут | (Ұ) ойын: «Достасу» Шарты: Тәрбиеленушілер шеңбер бойына жіпті ұстап тұрады. Жіпті орау арқылы кезекпен бір-біріне ұсынады. Жіп алған бала досына тілек айтып, келесі балаға береді. Ойын жіп оралып біткенше жалғасады. (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. Суреттегі кейіпкерлер қандай дыбыс шығарады? Солардың дыбысын салып, қимылын бейнелеп көрсет. Достық туралы қандай ертегібілесің? «Достық» ертегісін ұсынады. Педагог ертегіні суреттер көрсетіп баяндайды (Қосымшаны қараңыз). Ертегідегі жағымды, жағымсыз кейіпкерлердіата. Құмырсқа мен балара неге жағымды кейіпкер депойлайсың? Құмырсқа қара шыбын мен шегірткеден қандай көмексұрады? Балара оларға недеді? Қара шыбын мен шегірткенің іс-әрекеттері дұрыспа? Сен досыңа қандай көмек берер едің? Педагог ертегідегі кейіпкерлерінің қиын оқиға кезінде бір-біріне көмекке келгенін айтады. (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. Достарыңмен қандай ойындар ойнайсың? Досыңмен бірігіп ым- ишара арқылыкөрсет. Өзіңе ұнаған кейіпкердің суретін сал. Сергіту сәті. Достар бірге жүреміз (қол ұстасып айнала жүру), Бірге ойнаймыз, күлеміз (бір-біріне қарап күлу). Бірге балық аулаймыз (қолдарын алға созу), Қуанамыз, билейміз (би қимылдарын жасау). Бөлінбейді іргеміз (қол ұстасып, жоғары созу), Әрқашанда біргеміз (иілу, қол шапалақтау). Осыдан кейін «Достық» ертегісіндегі балара мен құмырсқаның достығы жайлы әңгімелеседі. (Т) Топқа тапсырма: Педагог балараның айтқан сөзінен үзінді оқиды. Топтан бір бала шығып, түрлі екпінде мәнерлеп қайталайды (сыбырлап және ақырын). (Ұ) Жұмбақ-ойын: «Айна». Тәрбиеленушілер қандай кейіпкерді көрсететінін ойланады. Бір бала кейіпкердің мінез-құлқы мен көңіл күйін көрсетеді. Ал басқабалаларертегідегіқайкейіпкерекенінжәнекейіпкердіңқай кезеңдегі бейнесін ойнап жатқанынтабады. Сахналау. Педагог ертегіні сахналауды ұсынады. Тәрбиеленушілерге сиқырлы қоржыннан бір-бірден текше таңдап алуды тапсырады. Тәрбиеленушілер текшедегі ертегі кейіпкерлерінің суретіне қарап рөлдерге бөлінеді. Педагог тәрбиеленушілерге әртістер сахнада өздерін қалай ұстайтындары туралы түсіндіреді. Олар сахналау аяқталған соң көрермендерге қарап тұрады. Ақырын бастарын изейді. Көрермендер қол шапалақтайды. (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. Өзіңе ұнаған кейіпкердің суретін сал. Бүгін біз достар туралы әңгімелестік. Досымызға үнемі жақсы, жылы сөздер айту керектігін үйрендік. Достар бір-біріне көмектеседі. Достықтарың ұзақ, тұрақты болу үшін бір-біріңе көмектесіп, адал болуларың керек. Сонда ғана достықтарың берік болады. |
|
|
|
Әліппе-дәптер | |
|
|
Суретті плакаттар | |
|
|
Әліппе-дәптер | |
|
|
Сиқырлы қор- жын, текшелер, Сахна қойылы- мы Атрибут, киімдер | |
|
|
Әліппе-дәптер |
| IV. Сабақтың қорытындысы Рефлексия. 28-30 минут | (Ө, Қ) Айсұлу мен Қуаныш тәрбиеленушілерге өз жұмыстарын бағалауды айтады. Көңілді және көңілсіз бетперделерді бояу: Өз жұмысына көңілі толса, көңілді бетперденің суретінбояйды. Өз жұмысына көңілі толмаса, көңілсіз бетперденің суретінбояйды. | Әліппе-дәптер | ||
| Қосымша ақпарат | ||||
| Жіктеу –тәрбиеленушілерге көмектесуді қалай жоспарладыңыз? Қабілеттірек балаларға қандай тапсырмалар беруді ойластырдыңыз? | Бағалау – тәрбиеленушілердің білімін бақылауды қалай жоспарладыңыз? | Пәнаралық байланыстар: «Өзін-өзі тану», «Тіл дамыту және көркем әдебиет», «Қоршаған ортамен таныстыру» | ||
| Педагог қажеттілігіне қарай мөлшерлеу көмегін көрсетеді. Қабілеті жоғары балалардың қызығушылық деңгейін көтеру. Назар салу мен бақылау. Ақыл-ой қабілеттері айқын көрінген балаларға арналған ашық сұрақтарды пайдалану. | Топтағы тәрбиеленушілердің жұмысын, олардың өзіндік жұмыстарын қадағалап отыру. Қосымша сұрақтар.
Әліппе-дәптердегі жұмыстарын (қорытынды, тапсырмалар) қарау. Оқушы рефлексиясының қорытындыларын талдау. | Құндылықтар: рухани адамгершілігін, шағын қойылымдар арқылы актерлік шеберлігін, қимыл үйлесімділігін, бейне жасау қиялын дамыту. | ||
| Қорытынды бағалау Ерекше табысты болған екі сәтті (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сабақты жақсы өткізуге ықпал ететін екі жағдайды (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сынып жайында және оның жеке тәрбиеленушілері жайында қандай жаңалық білдім және ол келесі сабағымды өткізуіме әсерін тигізе ме? | ||||
№ 7
| ТАҚЫРЫБЫ: Кішкентай маса (қуыршақ театры) Ортақ тақырып: Менің айналамды не қоршап тұр? | Мектеп/ МҰ: | ||
| Күні: | Педагогтің аты-жөні: | ||
| Сынып/ топ: | Қатысқандар саны: | Қатыспағандар саны: | |
| Сабақтың оқытылу мақсаты | 0.1.1.1 Ілікпе сөз бен фразаларды айтуда тыныс алуды реттеу. Интонациялардыажыратаалужәнеолардықайталапайту. Түрлі эмоция мен сезімді білдіру үшін дауыс күшінің түрлі дәрежесін білдіру. 0.2.1.4 Тірі организм мен заттардың бейнелерін ым-ишара және дененің ырғақты қимылы арқылы жасау. 0.3.1.3 Заттармен, ойыншықтармен таныс іс-әрекетті жаңа ойын жағдаятына көшіру. 0.3.1.5 Түрлі қуыршақтарды (киілмелі, сылдырмақты) пайдаланып, қуыршақ басқарудың кейбір әдістерін білу. | ||
| Күтілетін нәтиже | Барлық тәрбиеленушілер: ілікпе сөз бен фразаларды айту тыныс алуды реттейді; тірі организм мен заттардың бейнелерін ым-ишара және дененің ырғақты қимылы арқылы жасайды; | ||
|
| түрлі қуыршақтарды (киілмелі, сылдырмақты) пайдаланып, қуыршақ басқарудың кейбір әдістерін біледі. Көпшілік тәрбиеленушілер: интонацияларды ажырата алады және оларды сыбырлап және қатты айтады; түрлі эмоция мен сезімді білдіру үшін дауыс күшінің түрлі дәрежесін көрсетеді. Кейбір тәрбиеленушілер: заттармен және ойыншықтармен таныс іс-әрекетті жаңа ойын жағдаятына көшіреді. | |
| Тілдік мақсат | Тәрбиеленушілер: театрланған қойылымдар арқылы тілін дамытады, сөздік қорын байытады; ауызша сөйлегенде дыбыстарды анық айтады; кейіпкерлердің іс-әрекеттері мен дауыс ырғақтарын сәйкестендіре дұрыс сөйлейді; байланыстыра сөйлейді. Көптілділік: ертегі – сказка – tale маса – комар – mosquito Негізгі терминдер мен сөз тіркестері: жебе, біздей, кеміргіш. Сабақта диалогта қолданылатын тіл: Пікір алмасу сұрақтары. Сендер қандай театр түрлерін білесіңдер? Бұрын театрға барғандарың бар ма? Қай театр ұнайды? Несімен ұнайды? | |
| Өткен сабақтардан алған білім | Ілікпе сөз бен фразаларды айтуда тыныс алуды реттеу, интонацияларды ажырату, сыбырлап және қатты айту. Түрлі эмоция мен сезімді білдіру. Ертегінің құрылымдық ерекшелігі. Қуыршақтарды басқарудың кейбір әдістері. | |
| Жоспар | ||
| Жоспарланған уақыт | Жоспарланған іс-әрекет | Ресурстар |
| І. Дұрыс әсерлі көңіл күй орнату. 0-2 минут
II. Өмірлік тәжірибені маңыздандыру. Мақсатты болжам. 3-5 минут | (Ұ) Тәрбиеленушілермен ынтымақтастық қарым- қатынасқа түсу. Шаттық шеңберіне жинау. Айналаға алақанмен Жылулықты шашайық. Сәттіліктеркүлімсіреп, Біз сабақты бастайық. Мейірімді жүрекпен, Ақпейіл тілекпен, Амандасып алайық, Бір жадырапқалайық. Бүгін бізге Қуаныш пен Айсұлу сиқырлысандық алып келді. Сандықтың ішінде түрлі әуендер бар екен. Олар: көңілді, қуанышты, баяу, көңілсіз әуендер. Қане, тыңдапкөрейік. (Ұ) Әуен ырғағына қарай өздерінің көңіл күйлерін ым-ишара арқылыкөрсетеді. Бүгін бізді Қуаныш пен Айсұлу театр көрмесіне шақырды. Көрмеге саяхат жасапқайтайық. |
Сандық, үнтаспа, вальс, полька, марш |
| Сабақтың ортасы III. Тақырып бойынша жұмыс 6-27 минут | (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. Суретте қандай театр түрі бейнеленген? Бұл театрдың ерекшелігі неде? Суреттегі қуыршақтар қалай өнер көрсетеді деп ойлайсың? (Ұ) Көрмеге саяхатжасау. Алдын ала дайындалған көрмеге барады. Көрмеде бірнеше театр түрлерін көрсетеді, олармен таныстырады. Өздері білетін ертегі кейіпкерлері туралы әңгімелеседі. Жаттығу-ойын: «Менің көңіл күйім». Таңданады (қолын екі жаққа жаяды). Ренжиді (қолдарын кеудесіне айқастыра қойып, ау- зын бұртитады). Қорқады (көздерін бақырайтады). Қуанады (алақайлап қолдарын жоғары көтереді). Күтпеген жерден алыстан, Досым келді сағынған (қуанады). Ол маған абданды алып келді (таңданады). Арыстанның баласы – абдан Інімнің бармағын тістеді (жылау). Енді қайда қоямыз Арыстанның баласын? (Қорқу). Досым інімді жұбатты: «Жылағаның ұят-ты. Кәне, босқа жыламай, Көңілденші, балақай!» (Қуану). – Қараңдаршы, сандықтың ішінде тағы бір сыйлық бар екен. Педагог сандықтың ішінен қуыршақ театрын алып көрсетеді. Қуыршақ театрымен таныстырады. Бұл – қуыршақтарды жандандыру арқылы ойын көрсететін театрдың бір түрі. Қуыршақтарға актердің қолында жан бітіп, сөйлейді. Қуыршақты сөйлетумен қойылымның мазмұны ашыла қоймайды. Көрерменге ұғынықты, әсерлі болу үшін әуен мен ырғақтың да үйлесімді болуы шарт. (Ұ) Педагог «Кішкентай маса» ертегісімен таныс- тырады (Қосымшаны қараңыз). Ертегіде қандай кейіпкерлербар? Кішкентай маса қалаймақтанды? Маса тышқанды не үшін тістепалды? Тышқан нелергежолықты? Арыстанды кімқорқытты? Ең батыр кім болыпшықты? (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. Суретте ертегінің қай сәті бейнеленген? Кейіпкер не айтты? (Т, Ж) Топқа бөлу, тапсырма беру. 1-тапсырма. Педагог ертегі кейіпкерін атайды, тәрбиеленушілер оның жүріс-тұрысын, қимылын, дауысын салады. Топта талқылайды. 2-тапсырма. «Мен бастаймын, сен жалғастыр» ойы- ны. Педагог ертегінің кез келген жерінен үзінді айта- ды, топтан бір бала шығып жалғастырады. | Әліппе дәптер
Ойын
Сандық Киілмелі қуыршақтар
Әліппе-дәптер |
|
| (Ұ) Тіл ұстарту жаттығуы. Түрлі екпінде анық және дұрыс айт. Са-са-са – Ұшып келді маса. Қа-қа-қа – Көлшікте отыр бақа (қатты, сыбырлап айтады). (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. Ертегінің соңын өзің құрастырып әңгімеле. Сахналау. Педагог балаларға қуыршақ театрын көрсетудіұсынады. Педагог сандықтың ішін ашып қарайды. – Мына кереметті қараңдар! Сандықтың ішінде көп жұлдызшалар бар екен. Жұлдызшаларды алып көрсетеді. Тәрбиеленушілерге бір-бір жұлдызшадан таңдап алуды ұсынады. Тәрбиеленушілер жұлдызшадағы ертегі кейіпкерлерінің суретіне қарап рөлдерге бөлінеді. | Әліппе-дәптер
Әліппе-дәптер
Сандық, жұлдызшалар | |||||
| IV. Сабақтың қорытындысы. Рефлексия 28-30 минут | (Ө, Қ) Қуаныш пен Айсұлу тәрбиеленушілерге өздерінің жұмыстарын бағалауды ұсынады. Өз жұмысына көңілі толса, көңілді бетперденің суретінбояйды. Өз жұмысына көңілі толмаса, көңілсіз бетперденің суретінбояйды. | Әліппе-дәптер, түрлі түсті қарындаштар | |||||
| Қосымша ақпарат | |||||||
| Жіктеу –тәрбиеленушілерге көмектесуді қалай жоспарладыңыз? Қабілеттірек балаларға қандай тапсырмалар беруді ойластырдыңыз? | Бағалау – тәрбиеленушілердің білімін бақылауды қалай жоспарладыңыз? | Пәнаралық байланыстар: «Өзін-өзі тану», «Тіл дамыту және көркем әдебиет», «Қоршаған ортамен таныстыру» | |||||
| Педагог қажеттілігіне қарай көмек көрсетеді. Қабілетті оқушылардың қызығушылық деңгейін көтеру. Назар салу мен бақылау. Ақыл-ой қабілеттері айқын көрінген балаларға арналған ашық сұрақтарды пайдалану. | Топтағы тәрбиеленушілердің жұмысын, олардың өзіндік жұмыстарын қадағалайды. Қосымша сұрақтар.
Әліппе-дәптердегі жұмыстарын (қорытынды, тапсырмалар) қарайды.
Балалар рефлексиясының қорытындыларын талдайды. | Құндылықтар: руханиадамгершілігін, шағын қойылымдар арқылы актерлік шеберлігін, қимыл үйлесімділігін, бейне жасау қиялындамыту. | |||||
| Байқаулар Сабақтың мақсаттары қолжетімді болды ма? Тәрбиеленушілер бүгін неге үйренді? Оқыту жағдайы қалай болды? Тәрбиеленушілер арасында жіктелу (дифференци- ация) бойынша әрекеттер табысты болды ма? Уақытша кестені ұстандыңыз ба? Жоспардан тыс қандай ауытқулар болды және неге? | Мына орынды сабақтағы бақылауларыңызды жазу үшін пайдаланыңыз. Өзіңіздің сабағыңыз туралы сол жақтағы бағанада жазылған сұрақтарға жауап беріңіз. | ||||||
|
| |||||||
| Қорытынды бағалау Ерекше табысты болған екі сәтті (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сабақты жақсы өткізуге ықпал ететін екі жағдайды (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сынып жайында және оның жеке тәрбиеленушілері жайында қандай жаңалық білдім және ол келесі сабағымды өткізуіме әсерін тигізе ме? | |||||||
№ 8
| ТАҚЫРЫБЫ: Ақ бидай (сахналау). Ортақ тақырып: Менің айналамды не қоршап тұр? | Мектеп / МҰ: | ||||
| Күні: | Педагогтің аты-жөні: | ||||
| Сынып / топ: | Қатысқандар саны: | Қатыспағандар саны: | |||
| Сабақтың оқу мақсаттары | Ілікпе сөз бен фразаларды айтуда тыныс алудыреттеу. Дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айту, сыбырлап және қаттыайту. 0.1.2.4 Түрлі эмоция мен сезімді білдіру үшін дауыс күшінің түрлі дәрежесін қолдану. 0.1.2.1 Эмоциялық күйді анықтау және беру. Командаға немесе музыкалық белгіге сәйкес әрекетету. Кеңістікте бағдарлану (сахнада, ойластырып құрылған сахна алаңында), түрлі қарқындақозғалу. 0.3.1.4. Басқа кейіпкерлермен рөлдік қарым-қатынасқа түсу. 0.3.1.6 Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданып таныс әдеби шығармалар негізінде кейіпкерлердің бейнелерін жасау. | ||||
| Күтілетін нәтиже | Барлық тәрбиеленушілер: ілікпе сөз бен фразаларды айтуда тыныс алуды реттейді; дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айтады, сыбырлап және қатты айтады; кеңістікте бағдарланады (ойластырып құрылған сахна алаңында), түрлі қарқында қозғалады; командаға немесе музыкалық белгіге сәйкес әрекет етеді. | ||||
| Көпшілік тәрбиеленушілер: түрлі эмоция мен сезімді білдіру үшін дауыс күшінің түрлі дәрежесін қолданады; басқа кейіпкерлермен рөлдік қарым-қатынасқа түседі. | |||||
| Кейбір тәрбиеленушілер: ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданып таныс әдеби шығармалар негізінде кейіпкерлердің бейнесін жасайды. | |||||
| Тілдік мақсат | Тәрбиенушілер: театрландырылған қойылымдар арқылы тілін дамытады; сөздік қорларын байытады; ауызша сөйлегенде дыбыстарды анық айтады; кейіпкерлердің іс-әрекеттері мен дауыс ырғақтарын сәйкестендіре дұрыс сөйлейді. Көптілділік: бидай – пшеница – wheat Негізгі терминдер мен сөз тіркестері: каумалап, алқымға алып, найза. Сабақта диалог/хатта қолданылатын тіл: Пікір алмасу сұрақтары. Театр басқа өнер түрлерінен несімен ерекшеленеді? Саған ертегідегі қай кейіпкерді сомдаған ұнайды? | ||||
| Өткен сабақтардан алған білім | Ауызша сөйлегенде дыбыстарды анық айту. Кейіпкерлердің іс-әрекеттері мен дауыс ырғақтарын сәйкестендіру. Театр түрлері, олардың ерекшеліктері. | ||||
| Жоспар | |||||
| Жоспарланған уақыт | Жоспарланған іс-әрекет | Ресурстар | |||
| І. Дұрыс әсерлі көңіл күй орнату. 0-2 минут | (Ұ) Педагог тәрбиеленушілерді шаттық шеңберіне жинай- ды. Бір-бірімен сәлемдесуді ұсынады. Тәрбиеленушілер кезекпен ортаға шығып, сәлемдеседі. Сәлемдескен балаға бұрылып қарап, қол соғады. Бала сөзді мақұлдағандай |
| |||
|
| болып, басын жай ғана изейді. |
|
|
| – Бүгін бізді Айсұлу мен Қуаныш «Театр әлемі» |
|
|
| байқауына шақырды. Ол үшін бізге дайындалу керек. |
|
|
| – Актёрдің дауыс ырғағы қандай болу керек? |
|
|
| Жаттығу жасайық. |
|
| II. Өмірлік | (Ұ) Тіл ұстартужаттығуы: |
|
| тәжірибені | Бала балараны қуалады, | Жаттығулар |
| маңыздандыру. | Балара баланы қуалады. |
|
| Мақсатты | (Қатты, сыбырлап айтады). |
|
| болжам. | – Актёрлер тек қана дауыс ырғағын келтіріп қоймайды. |
|
| 3-5 минут | Ым-ишара арқылы кейіпкерлердің образын бейнелейді. |
|
|
| – Бүгін сендермен актёр болуды үйренуді жалғастырамыз. |
|
|
| Сендерге нені көрсет десем, соны бет-әлпеттеріңді |
|
|
| қозғалту арқылы бейнелейсіңдер. |
|
|
| 1. Қабақтарыңды түйіп, ашулы адамның кейпін |
|
|
| көрсетіңдер. |
|
|
| 2. Қатты қорқу қажет. Қасқырдан қорыққан қоян сияқты |
|
|
| немесе ұядан құлап түскен балапан сияқты, иттен |
|
|
| қорыққан бала сияқты. |
|
|
| 3. Жылап тұрған баланы көрсету. |
|
|
| 4. Күлімсіреп тұрған адамды және қатты күліп тұрған |
|
|
| адамды көрсету. |
|
|
| 5. Өлең айтып тұрған адамды көрсету. |
|
| Сабақтың ортасы III. Тақырып бойынша жұмыс 6-27 минут | (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. 1-тапсырма. Актёрлік шеберлік дегеніміз не? Мәнерлі сөйлеу деген не? 2-тапсырма. Өзіңе таныс ертегіні тап. Кейіпкерлерді ата, оларға сипаттама бер. Олардың бейнесін ым-ишарамен көрсет. Педагог «Ақ бидай» ертегісін ұсынады. Ертегі желісі бойынша салынған суреттерді көрсете отырып мазмұнын баяндайды (Қосымшаны қараңыз). Ертегі сендерге ұнадыма? Қандай кейіпкерлерментаныстық? Ақ бидайдың жағдайы негенашарлады? Оның өсуіне не кедергіболды? Ақ бидайға кімкөмектесті? Ертегі бізді негеүйретеді? (Ұ) Музыкалықжаттығу. Музыка әуенімен балалар түрлі қимылдар жасап билейді. Әуен тоқтағанда бастарын иеді. (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. (Т, Ж) Суреттерге қарап, бидайдың көңіл күйін ым-ишара арқылы көрсет. ойын: «Көңіл күйі» (ым-ишара, дауыс ырғағы арқылы көрсету). Қуаңшылық болғанда ақ бидай қалай қысылды?(Жылау.) Кедергі жасаған өсімдіктерге қалай ренжіді?(Ренжу.) Адамға мұңын қалай жеткізді?(Мұңаю.) Адам көмектескенде қалай қуанды?(Қуану.) (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. Бидайға көмекке келген кейіпкердің суретін сал. Сахналау. Педагог ертегіні сахналауды ұсынады. Педагог сиқырлы қорапшаны көрсетеді. Қорапшаның ішінен жұлдызшалар таңдап алуды ұсынады. Тәрбиеленушілер алған жұлдызшадағы суреттерге қарап рөлдерге бөлінеді. Қалған балалар – көрермендер. | Әліппе-дәптер, қарындаштар, түрлі түсті бояулар
Музыка әуені, Полька, вальс, марш, қазақ биінің қимылдары («Қамажай», «Қара жорға») Әліппе-дәптер
Әліппе-дәптер Сиқырлы қорапша, сахнаның безендірілуі, билеттер, хабарлан- дыру, күннің макеті, атрибуттар, киімдер |
| IV. Сабақтың қорытындысы. Рефлексия. 28-30 минут | (Ө, Қ) Қуаныш пен Айсұлу тәрбиеленушілерге өздерінің жұмыстарын бағалауды ұсынады. Өз жұмысына көңілі толса, көңілді бетперденің суретін бо- яйды. Өз жұмысына көңілі толмаса, көңілсіз бетперденіңсуретін бояйды. | Әліппе-дәптер, түрлі түсті қарындаштар | ||
| Қосымша ақпарат | ||||
| Жіктеу – тәрбиеленушілерге көмектесуді қалай жоспарладыңыз? Қабілеттірек балаларға қандай тапсырмалар беруді ойластырдыңыз? | Бағалау – тәрбиешілердің білімін бақылауды қалай жоспарладыңыз? | Пәнаралық байланы- стар: «Өзін-өзі тану», «Тіл дамыту және көркем әдебиет», «Қоршаған ортамен таныстыру» | ||
| Педагог қажеттігіне қарай мөлшерлеукөмегін көрсетеді. Қабілетті оқушылардың қызығушылық деңгейін көтеру. Назар салу мен бақылау. Ақыл-ой қабілеттері айқын көрінген балаларға арналған ашық сұрақтарды пайдалану. | Топтағы тәрбиеленушілердің жұмысын, олардың өздік жұмыстарын қадағалайды. Ғылыммен танысу үдерісіндегі қосымша сұрақтар. Әліппе-дәптердегі жұмыстарын (қорытынды, тапсырмалар) қарайды. Тәрбиеленушілер рефлексиясының қорытындыларын талдайды. | Құндылықтар: руханиадамгершілігін, шағын қойылымдар арқылы актерлық шеберлігін, қимыл үйлесімділігін, бейне жасау қиялындамыту. | ||
| Байқаулар | Мына орынды сабақтағы бақылауларыңызды жазу үшін | |||
| Сабақтың мақсаттары | пайдаланыңыз. | |||
| қолжетімді болды ма? | Өзіңіздің сабағыңыз туралы сол жақтағы бағанада жазылған | |||
| Тәрбиеленушілер бүгін неге | сұрақтарға жауап беріңіз. | |||
| үйренді? |
| |||
| Оқыту ахуалы қандай бол- |
| |||
| ды? |
| |||
| Тәрбиеленушілер арасында |
| |||
| жіктелу (дифф.) бойынша |
| |||
| әрекеттер табысты болды |
| |||
| ма? |
| |||
| Уақытша кестені ұстандым |
| |||
| ба? |
| |||
| Жоспардан тыс қандай |
| |||
| ауытқулар жасадым және |
| |||
| неге? |
| |||
| Қорытынды бағалау Ерекше табысты болған екі сәтті (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сабақты жақсы өткізуге ықпал ететін екі жағдайды (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сынып жайында және оның жеке тәрбиеленушілері жайында қандай жаңалық білдім және ол келесі сабағымды өткізуіме әсерін тигізе ме? | ||||
№ 9
| ТАҚЫРЫБЫ: «Гастрольдік сапарға шығу» Ортақ тақырып: Жолдар бізді қайда бастайды? | Мектеп/МҰ: | ||||
| Күні: | Педагогтің аты-жөні: | ||||
| Сынып / топ: | Қатысқандар саны: | Қатыспағандар саны: | |||
| Сабақтың оқу мақсаттары | 0.1.1.2 Дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айту, сыбырлап және қатты айту. 0.1.2.4 Түрлі эмоция мен сезімді білдіру үшін дауыс күшінің түрлі дәрежесін қолдану. 0.1.2.1 Эмоциялық күйді анықтау және беру. 0.2.1.3 Өз әрекетін серігінің әрекетімен үйлестіру, оның қалай әрекет ететінін алдын ала сезу. 0.3.1.4 Басқа кейіпкерлермен рөлдік қарым-қатынасқа түсу. 0.3.1.6 Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданып таныс әдеби шығармалар негізінде кейіпкерлердің бейнесін жасау. | ||||
| Күтілетін нәтиже | Барлық тәрбиеленушілер: дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс, сыбырлап және қатты айтады; түрлі эмоция мен сезімді білдіру үшін дауыс күшінің түрлі дәрежесін қолданады. Көпшілік тәрбиеленушілер: өз әрекетін серігінің әрекетімен үйлестіреді, оның қалай әрекет ететінін алдын ала сезеді. Кейбір тәрбиеленушілер: басқа кейіпкерлермен рөлдік қарым-қатынасқа түседі; ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданып таныс әдеби шығармалар негізінде кейіпкерлердің бейнесін жасайды. | ||||
| Тілдік мақсат | Тәрбиеленушілердің дағдыларының дамуы: сөз ішінде дыбыстарды дұрыс айтуға үйрету; сөйлем құрауға үйрету; сөздерді мәнерлеп, дауыс ырғағын сақтап сөйлей білу дағдыларын қалыптастыру. Көптілділік: гастроль – гастроли – tour Негізгі терминдер мен сөз тіркестері: афиша, эмблема, гастроль, театр бағдарламасы. Сабақта диалог/хатта қолданылатын тіл: Пікір алмасу сұрақтары. Гастроль дегеніміз не? Афиша не үшін қажет? Бағдарлама не үшін қажет? | ||||
| Өткен сабақтардан алған білім | Театр, қойылым, театр түрлері, ауызша сөйлегенде дыбыстарды анық айтуы. Кейіпкерлердің іс-әрекеттері мен дауыс ырғақтарын сәйкестендіру. | ||||
| Жоспар | |||||
| Жоспарланған уақыт | Жоспарланған іс-әрекет | Ресурстар | |||
| I. Дұрыс әсерлі көңіл күй орнату. 0-2 минут | (Ұ) Педагог тәрбиеленушілермен амандасып, жақсы ынтымақтастық қарым-қатынасқа түседі. Алақанды ашайық, Күннің нұрын салайық, Жүрек жылуын салайық, Осы жақсы лебіздерді Бір-бірімізге сыйлайық. | Интерактивті тақтада күннің, жүректің суреттері | |||
| II. Өмірлік тәжірибені маңыздандыру. Мақсатты болжам. 3-5 минут | Айсұлу мен Қуаныш балаларға Астана қаласына ертегі қоюға шақырту қағазын көрсетеді Астана қаласына гастрольге шығу керектігін айтады. Педагог балаларға сұрақ қояды: Гастроль дегенне? Гастрольге шығу үшін неқажет? Балалар өз ойларын білдіріп, гастрольге шығу үшін қандай қойылым қоятынымызды, театр эмблемасы мен бағдарламасын ойластыруымыз керек деген қорытындыға келеді. | Шақырту қағазы |
| Сабақтың ортасы III. Тақырып бойынша жұмыс 6-27 минут | (Т) ойын: «Дайын бол». Балалар шеңбер бойымен тұрады. Педагог бір сөз айта- ды, ал тәрбиеленушілер сол сөзді іс-қимылмен көрсетеді. Мысалы: күлдіргіш (клоун) – күлдіреді, көрермен – қол шапалақтайды, әртістер – рөл ойнайды, т.б. Ойымызды жинақтадық, енді эмблеманы ойлап табуға бо- лады. (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. 1-тапсырма: Гастрольге шығатын театрға ат қойып, эмблемасын жаса. Тәрбиеленушілер театрға ат қояды, театр эмблемасын жа- сайды. Онда нені бейнелегенін түсіндіреді. (Ұ) 2-тапсырма. Енді әртістер өзіміз дайындалайық. Ол үшін тіл ұстарту жаттығуларын жасайық (әртүрлі ырғақпен айту). Тіл ұстарту жаттығулары: Ер-ер-ер, Әдемі қимылдайды актёр. Ол-ол-ол, Өнерге барар жол.
Актерді жұрт біледі, Сахнадан көреді. Өнері жұртқа ұнаған Сүйкімді танымал жан. Көптілділік: гастроль – гастроли – tour (Ұ) ойын-жаттығу: «Буги-буги» (Қосымшаны қараңыз). Әуеннің мазмұны бойынша қимыл-қозғалыстар жасау. ойын тапсырма: «Сен ертегідегі қандай кейіпкерді сомдағың келеді?» Ертегі кейіпкерлерінің суреті салынған карточкаларды таңдау ұсынылады. Көрермен біздің қойылым қашан, қай жердеболатынын білмейдіғой? Ол үшін біз не дайындауымызкерек? (Ұ) 3-тапсырма. Афишаны безендір. Тәрбиеленушілер өз бетінше түрлі түсті қарындаштармен афишаны безендіреді. Міне, біз гастрольге шығуғадайынбыз. |
|
|
|
Әліппе-дәптер | |
|
|
Музыка әуені | |
|
|
Ертегі кейіпкерлерінің суреттері салынған карточкалар | |
|
|
Әртүрлі афиша |
| IV. Сабақтың қорытындысы. Рефлексия. 28-30 минут | (Ө, Ж) Тәрбиеленушілер сабақтағы өзінің жұмысына баға береді. Өз жұмысына көңілі толса, көңілді бетперденің суретін бо- яйды. Өз жұмысына көңілі толмаса, көңілсіз бетперденің суретін бояйды. | Әліппе-дәптер, түрлі түсті қарындаштар | |||
| Қосымша ақпарат | |||||
| Жіктеу – оқушыларға көмектесуді қалай жоспарладыңыз? Қабілеттірек балаларға қандай тапсырмалар беруді ойластырдыңыз? | Бағалау – тәрбиеленушілердің білімін бақылауды қалай жоспарладыңыз? | Пәнаралық байланыстар: «Өзін-өзі тану», «Тіл дамыту және көркем әдебиет», «Қоршаған ортамен таныстыру» | |||
| Педагог қажеттілігіне қарай көмек көрсетеді. Қабілетті оқушылардың қызығушылық деңгейін көтеру. Назар салу мен бақылау. Ақыл-ой қабілеттері айқын көрінген балаларға арналған ашық сұрақтарды пайдалану. | Топтағы тәрбиеленушілердің жұмысын, олардың өзбетіндік жұмыстарын қадағалай отырып бағалайды.
Әліппе-дәптердегі жұмыстарын (қорытынды, тапсырмалар) қарай отырып орындайды.
Тәрбиеленуші рефлексияның қорытындыларын талдай отырып бағалайды. | Құндылықтар: руханиадамгершілігін, шағын қойылымдар арқылы актерлік шеберлігін,қимыл үйлесімділігін, бейне жа- сау қиялын дамыту. | |||
| Байқаулар | Мына орынды сабақтағы бақылауларыңызды жазу үшін | ||||
| Сабақтың мақсаттары | пайдаланыңыз. | ||||
| қолжетімді болды ма? | Өзіңіздің сабағыңыз туралы сол жақтағы бағанада жазылған | ||||
| Тәрбиеленушілер бүгін | сұрақтарға жауап беріңіз. | ||||
| неге үйренді? |
| ||||
|
| |||||
| Оқыту жағдайы қандай | |||||
| болды? | |||||
| Тәрбиеленушілер ара- | |||||
| сында жіктелу (диффе- | |||||
| ренциация) бойынша | |||||
| әрекеттер табысты бол- | |||||
| ды ма? | |||||
| Уақытша кестені | |||||
| ұстандыңыз ба? | |||||
| Жоспардан тыс қандай | |||||
| ауытқулар жасадыңыз | |||||
| және неге? | |||||
| Қорытынды бағалау Ерекше табысты болған екі сәтті (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сабақты жақсы өткізуге ықпал ететін екі жағдайды (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сынып жайында және оның жеке тәрбиеленушілері жайында қандай жаңалық білдім және ол келесі сабағымды өткізуіме әсерін тигізе ме? | |||||
№ 10
| ТАҚЫРЫБЫ: «Мақтақыз бен мысық» (Қуыршақ театры) Ортақ тақырып: Жолдар бізді қайда бастайды? | Мектеп / МҰ: | |||
| Күні: | Педагогтің аты-жөні: | |||
| Сынып / топ: | Қатысқандар саны: | Қатыспағандар саны: | ||
| Сабақтың оқытылу мақсаты | Ілікпе сөз бен фразаларды айтуда тыныс алудыреттеу. Дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айту, сыбырлап және қаттыайту. 0.1.2.3 Интонацияларды ажырата алу және айту. Басқа кейіпкерлермен рөлдік қарым-қатынасқатүсу. Түрлі қуыршақтарды (киілмелі, сылдырмақты) пайдаланыпқуыршақты басқарудың кейбір әдістерінбілу. Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданып танысәдеби шығармалар негізінде кейіпкерлердің бейнелерін жасау. | |||
| Күтілетін нәтиже | Барлық тәрбиеленушілер: ілікпе сөз бен фразаларды айтуда тыныс алуды реттейді; дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс, сыбырлап және қатты айта алады. Көпшілік тәрбиеленушілер: интонацияны ажыратады және дауыс мәнерін келтіре алады; басқа кейіпкерлермен рөлдік қарым-қатынасқа түсе алады. Кейбір тәрбиеленушілер: түрлі қуыршақтарды (киілмелі, сылдырмақты) пайдаланып қуыршақты басқарудың кейбір әдістерін біледі; ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданып таныс әдеби шығармалар негізінде кейіпкерлердің бейнесін келтіреді. | |||
| Тілдік мақсат | Тәрбиеленушілердің дағдыларының дамуы: сабақта алған білімдерін пайдаланып толық жауап беруге үйрету; мәнерлеп сөйлеу дағдыларын қалыптастыру; сөздік қорын дамыту. Көптілділік: саяхат – путешествие – travel Негізгі терминдер мен сөз тіркестері: атрибуттар, мейіз, пойыз, аялдама. Сабақта диалог/хатта қолданылатын тіл: Саяхатқа қандай көлікпен барамыз? Қай театрда мәтінді әуенмен айтады? Қуыршақ театрын ойнау үшін не қажет? | |||
| Өткен сабақтардан алған білім | Қуыршақ театры туралы білімі. Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолдануды біледі, интонацияларды ажыратады. | |||
| Жоспар | ||||
| Жоспарланған уақыт | Жоспарланған іс-әрекет | Ресурсы | ||
| І. Дұрыс әсерлі көңіл күй орнату. 0-2 минут | (Ұ) Жағымды эмоциялық орта тудыру. Педагог тәрбиеленушілерге шаттық шеңберіне тұрып, бәрінің бірге айтуын ұсынады. Шеңбер болып тұрайық, Алақанды ашайық. |
| ||
|
II. Өмірлік | Күннің нұрын салайық, Таза ауадан алайық, Жылуын жүрек сыйлайық, Жиналған жылы шуақты Бір-бірімізге шашайық. Сендер ертегіні жақсы көресіңдерме? Ендеше біз Қуанышпен бірге Ертегілер елінесаяхатқа барамыз. Саяхатқа бару үшін біз жолға шығуымызкерек. Алыс сапарға бара жатқан адамдарға қандайтілек айтуғаболады? (Ұ) ойын: «Ырғаққа сал». Педагог тәрбиеленушілерге «Жолың болсын!», «Ақ жол!» деген сөзді әртүрлі дауыс ырғағына салып айтуды ұсынады. Сапарға немен баруғаболады? Ендеше бүгінгі сапарымызға пойызбенбарамыз. «Пойыз» ойыны Бір тәрбиеленуші паровоз, қалған тәрбиеленушілер вагондары болады. Шеңбер бойымен жүріп, әуенді айтып, қимыл-қозғалыстар жасайды. Пойыз: Қиындықтан қашпайық, «Пойыз» ойынын бастайық: Бип-бип, бип-бип! Мен паровоз от алам, Ертегі еліне бет алам: Бип-бип, бип-пыш... Бірте-бірте тездейміз, Тез жетуді көздейміз: У-у-у. |
|
| тәжірибені | ||
| маңыздандыру. | ||
| Мақсатты | ||
| болжам. | ||
| 3-5 минут | ||
| Сабақтың ортасы III. Тақырып бойынша жұмыс 6-27 минут | (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. 1-тапсырма. Суреттегі кейіпкерлер қай ертегіде кездеседі? Оларға сипаттама бер. Осы кейіпкерлердің бейнесін ойнап көрсет. Бірінші тапсырмадан кейін тағы да пойыз болып тұрып, өлеңдерін айтып, екінші аялдамаға келеді. (Ө) 2-тапсырма. Суреттегі кейіпкерлердің диалогін әуенге салып айт. Қандай театрда сөз әуенмен айтылады? Мысық көңілді дауыспенайтады. Мақтақыз ашулы дауыспенайтады. Сиыр жалынышты дауыспенайтады. Су тасушы қыз көтеріңкі дауыспен айтады. | Әліппе-дәптер |
|
| Педагог соңғы аялдамаға бару үшін тағы да пойыз бо- лып тұрғызып, өлеңдерін айтқызады. (Ө) 3-тапсырма. Суретте не жетіспейді? Аяқтап сал. ойын-жаттығу: Ертегі кейіпкерлерінің дыбысын сал. Мысық – мияу-мияу, тауық – қо-қо-қо, сиыр – мө-ө, тышқан – шиқ-шиқ. (Т, Ө) Қуыршақ театры арқылы ойнату (Қосымшаны қараңыз). |
|
|
| Педагог тәрбиеленушілерге «Мақтақыз бен мысық» |
|
|
| ертегісін қуыршақ театры арқылы ойнауды ұсынады. |
|
|
| Тәрбиеленушілерді санамақ арқылы рөлдерге бөледі. |
|
|
| Санамақтан ойынға шыққан тәрбиеленушілер өздеріне |
|
|
| ұнаған образдың қуыршағын алады. |
|
|
| Санамақ Алма кетті домалап, Өзен бойын жағалап. Кім алманы табады, Сол ойынға барады. Қалған тәрбиеленушілер көрермен болып отырады. Көрермендерге театрдағы әдеп ережелерін еске түсірту. Сабақ соңында Қуаныш ертегі қандай іс-әрекетпен аяқталғанын сұрап, эмоциясымен бөлісуін сұрайды. |
| ||
| IV. Сабақтың қорытындысы. Рефлексия. 28-30 минут | (Ө, Қ) Қуаныш тәрбиеленушілерге сабақта өзінің жұмысына баға беруін сұрайды. 1. Өз жұмысына көңілі толса, көңілді бетперденің суретін бояйды. | Әліппе-дәптер | ||
|
| 2. Өз жұмысына көңілі толмаса, көңілсіз бетперденің |
| ||
|
| суретін бояйды. |
| ||
| Қосымша ақпарат | ||||
| Жіктеу – оқушыларға | Бағалау – оқушылардың білімін | Пәнаралық | ||
| көмектесуді қалай | бақылауды қалай жоспарладыңыз? | байланыстар: | ||
| жоспарладыңыз? |
| «Өзін-өзі тану», «Тіл | ||
| Қабілеттірек балаларға |
| дамыту және көркем | ||
| қандай тапсырмалар |
| әдебиет», «Қоршаған | ||
| беруді ойластырдыңыз? |
| ортамен таныстыру» | ||
| Педагог қажеттіне қарай көмек көрсетеді. Қабілеттіоқушылардың қызығушылық деңгейін көтеру. Назар салу мен бақылау. Ақыл-ой қабілеттері айқын көрінген балаларға арналған ашық сұрақтарды пайдалану. | Топтағы тәрбиеленушілердің өзіндік жұмыстарын қадағалай отырып, Әліппе- дәптердегі жұмыстарын (тапсырмаларын) қарау.
Тәрбиеленушілердің рефлексиясының қорытындысын талдау. | Құндылықтар: руханиадамгершілігін, шағын қойылымдар арқылы актерлық шеберлігін, қимыл үйлесімділігін, бейне жасау қиялындамыту. | ||
| Байқаулар | Мына орынды сабақтағы бақылауларыңызды жазу үшін | |||
| Сабақтың мақсаттары | пайдаланыңыз. | |||
| қолжетімді болды ма? | Өзіңіздің сабағыңыз туралы сол жақтағы бағанада жазылған | |||
| Тәрбиеленушілер бүгін неге | сұрақтарға жауап беріңіз. | |||
| үйренді? |
| |||
| Оқыту жағдайы қандай бол- |
| |||
| ды? |
| |||
| Тәрбиеленушілер арасында |
| |||
| жіктелу (дифференциация) |
| |||
| бойынша әрекеттер табысты |
| |||
| болды ма? |
| |||
| Уақытша кестені |
| |||
| ұстандыңыз ба? |
| |||
| Жоспардан тыс қандай |
| |||
| ауытқулар жасадыңыз және |
| |||
| неге? |
| |||
| Қорытынды бағалау Ерекше табысты болған екі сәтті (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сабақты жақсы өткізуге ықпал ететін екі жағдайды (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сынып жайында және оның жеке тәрбиеленушілері жайында қандай жаңалық білдім және ол келесі сабағымды өткізуіме әсерін тигізе ме? | ||||
№ 11
| ТАҚЫРЫБЫ: «Үлкенге құрмет, кішіге ізет» Ортақ тақырып: Салт-дәстүрді білу не үшін керек? | Мектеп/ МҰ: | ||
| Күні: | Педагогтің аты-жөні: | ||
| Сынып/топ: | Қатысқандар саны: саны: | Қатыспағандар саны: | |
| Сабақтың оқу мақсаттары | Кеңістіктебағдарлану(ойластырылыпқұрылғансахнаалаңында),түрлі қарқында қозғалу. Өз әрекетін серігінің әрекетімен үйлестіру, оның қалай әрекет ететінін алдын аласезу. 0.1.2.3 Интонацияларды ажырата алу және оларды айту. 0.2.1.4 Тірі организм мен заттардың бейнелерін ым-ишара және дененің ырғақты қимылы арқылы жасау. 0.3.1.1 Сюжетті-рөлдік ойындарға қатысу. | ||
| Күтілетін нәтиже | Барлық тәрбиеленушілер: бірлесе әрекет ету тәсілдерін біледі; интонацияларды ажыратады және оларды айтады. Көпшілік тәрбиеленушілер: тірі организм мен заттардың бейнелерін ым-ишара және дененің ырғақты қимылы арқылы жасайды; кеңістікте бағдарланады (ойластырылып құрылған сахна алаңында), түрлі қарқында қозғалады. Кейбір тәрбиеленушілер: өз әрекетін серігінің әрекетімен үйлестіреді, оның қалай әрекет ететінін алдын ала сезеді; басқа кейіпкерлермен рөлдік қарым-қатынасқа түседі. | ||
| Тілдік мақсат | Тәрбиеленушілердің дағдыларының дамуы: алған ақпарат бойынша толық жауап бере алуы; әңгіменің мазмұны бойынша диалог құра білу; лексиканы қолдану арқылы образды беру. Көптілділік: Сәлем! – Привет! – Ні! Сәлеметсіз бе! – Здравствуйте! – Нello! Қайырлы таң! – Доброе утро! – Good morning! Негізгі терминдер мен сөз тіркестері:Ассалаумағалейкүм, уағалейкүмассалам Сабақта диалог/хатта қолданылатын тіл: Пікір алмасу сұрақтары: Үлкенге құрмет дегенді қалайтүсінесіңдер? Қандай сәлемдесу түрлерінбілесіңдер? | ||
| Алдыңғы алған білімдері | Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолдана біледі, интонацияларды ажыратады, ауызша сөйлегенде дыбыстарды анық айтады. Кейіпкерлердің іс-әрекеттері мен дауыс ырғақтарын сәйкестендіре алады. | ||
| Жоспар | |||
| Жоспарланған уақыт | Жоспарланған іс-әрекет | Ресурстар |
| І. Дұрыс әсерлі көңіл күй орнату. 0-1 минут | (Ұ) Педагог тәрбиеленушілерге жағымды ахуал қалыптастырады. Шеңбер болып тұрайық, Алақанды ұрайық, Күннің нұрын салайық, Таза ауадан алайық, Жылуын жүрек салайық. Жиналған жылы шуақты Бір-бірімізге шашайық. | Жайлы әуен |
| II. Өмірлік тәжірибені маңыздандыру. Мақсатты болжам. 2-5 минут |
Педагог балаларға қонаққа барғанда, қонақ келгенде, мектепте, көшеде адамдар бір-бірімен қалай амандасу керектігін естеріне түсіруін ұсынады. (Ұ) ойын-жаттығу: «Сәлемдесу». Балаларға бірін- бірі қайталамай, әртүрлі дауыс ырғағымен және қимылдарымен сәлемдесуді ұсыну. |
|
| Сабақтың ортасы III. Тақырып бойынша жұмыс 6-27 минут | (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. 1-тапсырма. Берілген суреттен өздерінің достарымен сәлемдескенін қайталап көрсету. Айсұлу: Әдепті баланың тәрбиесі сәлемінен-ақ көрініп тұрады. Халқымыз ежелден сәлемдесуге ерекше мән берген. Әңгімені амандасудан, есен-саулық сұрасудан бастаған. Халқымыз қол алысып амандасуға ерекше көңіл бөлген. Сәлемге байланысты тағы қандай сөздербілесіңдер? Қазақ салтында тәулік мезгіліне қарай: «Қайырлы таң!», «Қайырлы күн!», «Кеш жарық!» деп теамандасады. Ал, балалар, кім бірінші болып амандасуыкерек? Кіші адам үлкен адаммен, ер бала қыздарменбірінші болыпамандасады. Үйге немесе сыныпқа кірген адамотырғандармен бірінші болып амандасады, ал кетіп бара жатқанда қалғандарымен де бірінші болыпқоштасады. Адамдардың бір-бірімен сәлемдесу диалогі (балаларға атрибуттар беріп, рөлдерге бөлу). Ата мен баланың сәлемдесуі.(Ассалаумағалейкүм! Уағалейкүмассалам!) Ата мен әженің сәлемдесуі (Амансың ба? Есенсіңбе?) Әже мен немересінің сәлемдесуі (Сәлеметсіз бе? Амансың ба,шырағым?) Көптілділік: | Әліппе-дәптер |
|
| Сәлем! – Привет! – Ні! |
|
|
| Сәлеметсіз бе! – Здравствуйте! – Нello! |
|
|
| Қайырлы таң! – Доброе утро! – Good morning! (Ұ) Әліппе-дәптермен жұмыс. 2-тапсырма. Қуаныш балаларды тіл ұстарту жаттығуларын жасауға шақырады: Же-же-же – мейірімді әже. Лем-лем-лем – мен айтамын сәлем. Ол-ол-ол – зерлі қамзол. |
Әліппе-дәптер |
|
| Педагог балаларға «Тіл дамыту және көркем әдебиет» сабағында танысқан «Кішіпейіл бала» әңгімесін еске алуды ұсынады. 3-тапсырма. Сызба бойынша «Кішіпейіл бала» әңгімесін еске түсіру. Досыңмен бірге диалог құрып айт (Қосымшаны қараңыз). (ПК) Педагог әңгімені сахналауды ұсынады. Балалар «Сиқырлы дорба» ішінен кейіпкерлердің суреттері бар карточкаларды алады (ана, бала, сатушы, әже). Ал қалған балалар көрермен болады. Қуаныш театрға бару үшін не керек екенін сұрайды. Билетті қайданаламыз? Ендеше, кассағабарайық. 1-бала: Сәлеметсіз бе, кассир апай! 2-бала (кассир): Сәлеметсіңдер ме, балалар! 1-бала: Бізге театр қойылымына билет бересіз бе? 2-бала (кассир): Әрине! (Балалар ақша төлеп, кассирден билет, бағдарлама алады). Балалар: Рақмет! Кассир: Оқасы жоқ! Балалар билеттеріне сай орындарына отырады. Сахналау. |
Ата, әже киімдерінің атрибуттары | ||||
| (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. Айсұлу әжеге сыйлық жасауды ұсынады. 4-тапсырма. Әжеге сыйлыққа өздеріңе ұнаған заттың суретін сал (орамал, көзілдірік, сақина, білезік т.б.). |
Әліппе-дәптер, қарындаштар | |||||
| ІҮ. Сабақтың | (Ө, Қ) Айсұлу мен Қуаныш балаларға сабақ | Әліппе-дәптер, | ||||
| қорытындысы. | барысындағы өздерінің жұмыстарын бағалауын | қарындаштар | ||||
| Рефлексия. | ұсынады: |
| ||||
| 28-30 минут | 1. Өз жұмысына көңілі толса, көңілді бетперденің суретін |
| ||||
|
| бояйды. |
| ||||
|
| 2. Өз жұмысына көңілі толмаса, көңілсіз бетперденің |
| ||||
|
| суретін бояйды. |
| ||||
| Қосымша ақпарат | ||||||
| Жіктеу – оқушыларға | Бағалау – оқушылардың | Пәнаралық байланыстар: | ||||
| көмектесуді қалай | прогресс/білімін бақылауды | «Өзін-өзі тану», «Тіл | ||||
| жоспарладыңыз? | қалай жоспарладыңыз? | дамыту және көркем әдебиет», | ||||
| Қабілеттірек балаларға |
| «Қоршаған ортамен таныстыру» | ||||
| қандай тапсырмалар |
|
| ||||
| беруді ойластырдыңыз? |
|
| ||||
| Педагог қажеттілігіне | Топтағы тәрбиеленушілердің жұмысын, | Құндылықтар: | ||||
| қарай көмек көрсетеді. | олардың өзіндік жұмыстарын | рухани адамгершілігін, | ||||
|
| қадағалайды. | шағын қойылымдар арқылы | ||||
|
| Қосымша сұрақтар. | актерлік шеберлігін, қимыл | ||||
|
| Әліппе-дәптердегі жұмыстарын | үйлесімділігін, бейне жасау | ||||
|
| (қорытынды, тапсырмалар) қарайды. | қиялын дамыту. | ||||
|
| Тәрбиеленушілер рефлексиясының |
| ||||
|
| қорытындыларын талдайды. |
| ||||
| Байқаулар | Мына орынды сабақтағы бақылауларыңызды жазу үшін пайдаланыңыз. | |||||
| Оқытудың, сабақтың | Өзіңіздің сабағыңыз туралы сол жақтағы бағанада жазылған сұрақтарға | |||||
| мақсаттары қолжетімді | жауап беріңіз. | |||||
| болды ма? |
| |||||
| Тәрбиеленушілер бүгін неге үйренді? Оқыту жағдайы қандай болды? Тәрбиеленушілер арасында жіктелу (дифференциация) бойынша әрекеттер табысты болды ма? Уақыт кестесін ұстандым ба? Жоспардан тыс қандай ауытқулар жасадым және неге? |
|
| Қорытынды бағалау Ерекше табысты болған екі сәтті (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сабақты жақсы өткізуге ықпал ететін екі жағдайды (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сынып жайында және оның жеке тәрбиеленушілері жайында қандай жаңалық білдім және ол келесі сабағымды өткізуіме әсерін тигізе ме? | |
№ 12
| ТАҚЫРЫБЫ: «Алтын сақа» Ортақ тақырып: Салт-дәстүрді білу не үшін керек? | Мектеп / МҰ: | ||
| Күні: | Педагогтің аты-жөні: | ||
| Сынып / топ: | Қатысқандар саны: | Қатыспағандар саны: | |
| Сабақтың оқыту мақсаттары | 0.1.1.1 Ілікпе сөз бен фразаларды айтуда тыныс алуды реттеу. 0.1.2.3 Интонацияларды ажырата алу және оларды айту. 0.2.1.3 Өз әрекетін серігінің әрекетімен үйлестіру, оның қалай әрекет ететінін ал- дын ала сезу. 0.1.2.4 Түрлі эмоция мен сезімді білдіру үшін дауыс күшінің түрлі дәрежесін қолдану. 0.1.2.1 Эмоциялық күйді анықтау және беру. 0.3.1.6 Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданып таныс әдеби шығармалар негізінде кейіпкерлердің бейнелерін жасау. | ||
| Күтілетің нәтиже | Барлық тәрбиеленушілер: Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданып таныс әдеби шығармалар негізінде кейіпкерлердің бейнелерін жасайды; ілікпе сөз бен фразаларды айтуда дұрыс тыныс алуды біледі. Көпшілік тәрбиеленушілер: интонацияларды ажырата алады және оларды айтады; өз әрекетін серігінің әрекетімен үйлестіреді, оның қалай әрекет ететінін алдын ала сезеді. Кейбір тәрбиеленушілер: түрлі эмоция мен сезімді білдіру үшін дауыс күшінің түрлі дәрежесін қолданады. | ||
| Тілдік мақсат | Тәрбиеленушілердің дағдыларыныңдамуы: тәрбиеленушілердің монологтік және диалогтік сөйлеу тілін дамыту; байланыстырып, мәнерлеп сөйлеу қабілеттерін арттыру. Көптілділік: асық – асыки – assyk ырғақ – ритм – rhythm Негізгі терминдер мен сөз тіркестері: сүйінші, батыр. Сабақта диалог/хатта қолданылатын тіл: Пікір алмасу сұрақтары: Жануарларды қалай сипаттаредің? Қандай ертегібілесіңдер? Жағымды және жағымсыз кейіпкерлердіата. | ||
| Алдыңғы сабақтардан алған білімдері | Музыканы ажырата алады. Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолдануды біледі, интонацияларды ажыратады, ауызша сөйлегенде дыбыстарды анықайтады,кейіпкерлердіңіс-әрекеттерімендауысырғақтарынсәйкестендіреді. | ||
| Жоспар | |||
| Жоспарланған уақыт | Жоспарланған әрекет | Ресурстар | |
| І. Дұрыс әсерлі көңіл күй орнату. 0-1 минут | (Ұ) Педагог балаларды шаттық шеңберіне шақырып, амандасу рәсімін өткізеді. Балалар, кәне, шаттық шеңберіне жиналайық!Шеңберге тұрайық, достарымызбен қол ұстасайық! Барлығымыз жақсы көңіл күйде бір-бірімізге тілегімізді айтайық! Бір- бірімізге күлкіміздісыйлайық! Қол алысып кәне біз, Достасайық бәріміз. Айтарым бар сендерге, Тез тұрыңдар шеңберге. Қандай жақсы бір тұру, Достарменен бір жүру, Қандай жақсы дос болу! Балалар, сендерге шаттық шеңбері өте ұнағанын мен байқадым. Біздің әр саяхатымыз осылайбасталады. Күлкімізбен, жақсылықпен бөлісуді үйренейік! Біздің күлкіміз көңілді (қолдарын еріндеріне жақындатады), Жеткізсін жылу мен шаттықты! (Қолдарын жүрек тұсына қояды.) Бөліскен жақсы ғой өмірде (қолдарын алға созады, саусақтары күн сияқты), Қуаныш, мейірім, бақытты (қолдарын екі жаққа созады). Айсұлу мен Қуаныш асық ойынын жақсы көреді. Ал Айсұлу мен Қуаныштың алтын сақасын Мыстан кемпір ұрлап алыпты. Оларға бізден көмек қажет екен. Сақаны қайтару үшін Мыстан кемпірдің бізге шарты бар екен. Оның тапсырмаларын орындасақ қана алтын сақаны қайтарып алуғаболады. (Ұ) ойын-жаттығу: «Жануарлардың кейпіне ену». Ым-ишара арқылы жануарларды келтіру. «Ғажайып дорбадағы» жан-жануарлардың суреттерін немесе ойыншықтарын алып, бейнелеп көрсетеді. |
| |
|
II. Өмірлік тәжірибені маңыздандыру. Мақсатты болжам. 2-5 минут |
| ||
|
| Ғажайып дорба, | ||
|
| Түлкі, қасқыр, | ||
|
| қоян, аю, | ||
|
| арыстанның | ||
|
| суреттері немесе | ||
|
| ойыншықтар | ||
| Сабақтың ортасы III. Тақырып бойынша жұмыс. 6-27 минут | (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. 1 тапсырма. Театрда бала өзін қалай ұстауы керек? Суреттен белгіле. 2-тапсырма. Артикуляциялық жаттығу жасау. орманға саяхат (тіл ертегісі) Тіл ұйқыдан оянды, Жан-жағына қарады. Аспандағы күнге қарады, Жерге түскен жапыраққа қарады. Жапырақтарды жинай бастады. Әбден жалыққан тіл орманға барады. Қарғаның дауысын естиді: қарқ-қарқ! Қасқырдың дауысын естиді: ау-у-у-у! Қасқырдан қорыққан тіл Үйіне қарай жүгіреді. (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. 3-тапсырма. Мыстан кемпір туралы қандай ертегі білесің? Мыстан кемпірдің рөлін сомдау үшін қажетті заттардың суретін белгіле. Кейіпкердің рөлін сомда. «Музыкалық тапсырма». Балалар үнтаспадан бірнеше музыканы тыңдап, қандай жанрдағы музыка екенінтабады. Бесік жырын қандайдауыс ырғағыменайтады? Патриоттық әндерді қалайорындайды? Көңілді әуен қандай дауыс ырғағымен айтылады? Айсұлубалалардытілұстартужаттығуларынжасауға шақырады: Қа-қа-қа – машинаңды тақа, Алды-артыңды байқа, Табиғатты байқа, Менде үлкен сақа. Педагог: – Сендер тапсырманы толық орындадыңдар. Енді мыстан кемпір алтын сақаны Қуаныш пен Айсұлуға қайтарып берді. Кел, ойнайық! «Асық ату» ойыны. Педагог балаларды екі топқа бөледі. Белгіленген жерге (7–12 қадам) екі бала асықтарды тігіп, көмбеден сақамен атады. Сақа тиген асықты алады. Ұтылған жақ жаңадан асық тігеді. Балалар ретімен кезекке тұрып атады. Осылай ойын жалғаса береді. Ойынның соңында ең мерген баланы анықтап, мадақтау. | Әліппе-дәптер |
|
|
Үнтаспадағы «Бесік жыры», күй, көңілді әуен, патриоттық әуен, мұңлы әуендер | |
| ІҮ. Сабақтың | (Қ) Айсұлу балаларға сабақ барысындағы өздерінің | Әліппе-дәптер, |
| қорытындысы. | жұмыстарын бағалауын ұсынады. | қарындаштар |
| Рефлексия. | 1. Өз жұмысына көңілі толса, көңілді бетперденің суретін |
|
| 28-30 минут | бояйды. |
|
|
| 2. Өз жұмысына көңілі толмаса, көңілсіз бетперденің суретін |
|
|
| бояйды. |
|
| Қосымша ақпарат | ||
| Жіктеу – оқушыларға көмектесуді қалай жоспарладыңыз? Қабілеттірек балаларға қандай тап- сырмалар беруді ойластырдыңыз? | Бағалау – оқушылардың прогресс/білімін бақылауды қалай жоспарладыңыз? | Пәнаралық байланыстар: «Өзін-өзі тану», «Тіл дамыту және көркем әдебиет», «Қоршаған орта- мен таныстыру» | |
| Педагог қажеттілігіне қарай көмек көрсетеді. | Топтағы тәрбиеленушілердің жұмысын, олардың өзіндік жұмыстарын қадағалайды.
Қосымша сұрақтар.
Дәптердегі жұмыстарын (қорытынды, тапсырмалар) қарайды.
Тәрбиеленушілер рефлексиясының қорытындыларын талдайды. | Құндылықтар: дыбыстарды дұрыс айту қабілеттерін дамыту, мәнерлеп сөйлеу дағдысын, сөйлеу дикциясын қою. | |
| Байқаулар Оқытудың/сабақтың мақсаттары қолжетімді бол- ды ма? Тәрбиеленушілер бүгін неге үйренді? Оқыту ахуалы қандай бол- ды? Тәрбиеленушілер арасында жіктелу (дифференциация) бойынша әрекеттер табысты болды ма? Уақыт кестесін ұстандым ба? Жоспардан тыс қандай ауытқулар жасадым және неге? | Мына орынды сабақтағы бақылауларыңызды жазу үшін пайдаланыңыз. Өзіңіздің сабағыңыз туралы сол жақтағы бағанада жазылған сұрақтарға жауап беріңіз. | ||
|
| |||
| Қорытынды бағалау Ерекше табысты болған екі сәтті (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2:
Сабақты жақсы өткізуге ықпал ететін екі жағдайды (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2:
Сынып жайында және оның жеке тәрбиеленушілері жайында қандай жаңалық білдім және ол келесі сабағымды өткізуіме әсерін тигізе ме? | |||
№ 13
| ТАҚЫРЫБЫ: «Көгөністер мен жемістер туралы ертегі» Ортақ тақырып: Мен үшін не дәмді және пайдалы? | Мектеп/ МҰ: | ||
| Күні: | Педагогтің аты-жөні: | ||
| Сынып/ топ: | Қатысқандар саны: | Қатыспағандар саны: | |
| Сабақтың оқытылу мақсаты | Ілікпе сөз бен фразаларды айтуда тыныс алудыреттеу. Дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айту, сыбырлап жәнеқатты айту. 0.1.2.3 Интонацияларды ажырата алу және оларды айту. 0.2.1.4 Тірі организм мен заттардың бейнелерін ым-ишара және дененің ырғақты қимылы арқылы жасау. 0.3.1.2 Өз ойын құрдастарының ортасында білдіру, басқалардың пікірін тыңдай білу. 0.3.1.4 Басқа кейіпкерлермен рөлдік қарым-қатынасқа түсу. | ||
| Күтілетін нәтиже | Барлық тәрбиеленушілер: ілікпе сөз бен фразаларды айтуда тыныс алуды реттейді; дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айтып, сыбырлап және қатты айта алады. Көпшілік тәрбиеленушілер: интонацияларды ажырата алады және оларды айтады. Кейбір тәрбиеленушілер: тірі организм мен заттардың бейнелерін ым-ишара және дененің ырғақты қимылы арқылы жасайды; басқа кейіпкерлермен рөлдік қарым-қатынасқа түседі. | ||
| Тілдік мақсат | Тәрбиеленушілердің дағдыларының дамуы: сөздік қорын молайту, өз ойын еркін жеткізу; диалогтік қарым-қатынасқа түсу. Көптілділік: дәрумен – витамин – vitamin жеміс – фрукты – fruit көгөніс – овощ – vegetable Негізгі терминдер мен сөз тіркестері: дәрумен, бағбан, режиссёр. Сабақта диалог/хатта қолданылатын тіл: Пікір алмасу сұрақтары: Тамақтану не үшін қажет? Көгөністер мен жемістерде қандай дәрумендер болады? Сен үшін қай тағам пайдалы? | ||
| Өткен сабақтардан алған білім | Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолдана біледі, интонацияларды ажыратады, ауызша сөйлегенде дыбыстарды анық айтады. Кейіпкерлердің іс-әрекеттері мен дауыс ырғақтарын сәйкестендіреді. Көгөніс және жеміс туралы білімдер бар, дәрумендердің адам организміне пайдасы туралы біледі. | ||
| Жоспар | ||
| Жоспарланған уақыт | Жоспарланған іс-әрекет | Ресурстар |
| I. Дұрыс әсерлі көңіл күй орнату. 0-2 минут | (Ұ) Педагог тәрбиеленушілермен амандасып, жақсы ынтымақтастық қарым-қатынасқа түседі. «Сиқырлы жапырақ» арқылы балалар бір-біріне мейірімді сөз айтып, тілектерін білдіреді. Педагог жұмбақ жасырып, сол жұмбақтың шешуі туралы әңгімелесетіндерін айтады. Жұмбақты мұқият тыңдап, шешімін табу. Аспай піскен, Қайнамайтүскен. (Жеміс) Бақшада өседі, Көпөнімбереді. (Көгөніс) – Балалар, адам организміне қажет және пайдалы тағам дегенді қалай түсінесіңдер? |
|
|
| Жапырақ | |
|
II. Өмірлік тәжірибені маңыздандыру. Мақсатты болжам. 3-5 минут |
Көгөніс, жемістердің суреті бейнеленген слайд | |
| Сабақтың ортасы III. Тақырып бойынша жұмыс 6-27 минут | (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. 1-тапсырма. Сен қалай ойлайсың, көгөніс және жемістер өздерінің пайдасы туралы не айтар еді? (Т) 2-тапсырма: Тіл ұстарту жаттығуы (жылдам және жай дауыспен айту). Ша-ша-ша – есік алды бақша. Із-із-із – бақшадағы сәбіз. Ет-ет-ет – алма толы себет. (Ұ) Интонациямен жұмыс: Жаңылтпашты қайтала. Асан басқа жақтан Ақ сабақ асқабақ әкелді. Басқа жақтан Басқарақ асқабақ әкелді. Жағдаятты сұрақ: Сендер қалай ойлайсыңдар, жемістер мен көгөністер ертегі кейіпкері бола алама? Режиссёр дегенкім? Режиссёр болғыларың келеме? (Т) ойын: «Мен режиссёр боламын». Педагог тәрбиеленушілерге төрт топқа бөлініп, көгөністер мен жемістер туралы өз ойларынан ертегі құрастырып, сахналауды ұсынады. (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. 3-тапсырма: Көгөністер мен жемістерді дене мүшелерімен толықтырып, мультфильм кейіпкерлеріне айналдыр. Педагогтің басқаруымен тәрбиеленушілер көгөністер мен жемістерге көз, ауыз, қол, т.б. дене мүшелерін салып, мультфильм кейіпкерінеайналдырады. Қуаныш бүгінгі сабаққа өзінің білетінін сендермен бөлісугекеліпті. Тамақтанар алдында қолыңдыжу. Көгөністерді жумай жеме. Қуаныштың сұрағына жауапбер: – Актёр сахнада өзін қалай ұстауы керек? | Әліппе-дәптер |
|
|
Көгөніс және жемістердің атрибуттары | |
| IV. Сабақтың қорытындысы. Рефлексия. 28-30 минут | (Ө, Қ) Тәрбиеленушілердің сабақтағы өзінің жұмысына баға беруін сұрау: Өз жұмысына көңілі толса, көңілді бетперденің суретін бояйды. Өз жұмысына көңілі толмаса, көңілсіз бетперденіңсуретін бояйды. | Әліппе-дәптер, түрлі түсті қарындаштар | |||
| Қосымша ақпарат | |||||
| Жіктеу – оқушыларға көмектесуді қалай жоспарладыңыз? Қабілеттірек балаларға қандай тапсырмалар беруді ойластырдыңыз? | Бағалау – тәрбиеленушілердің прогресс/білімін бақылауды қалай жоспарладыңыз? | Пәнаралық байланыстар «Өзін-өзі тану», «Тіл дамыту және көркем әдебиет», «Қоршаған ортамен таныстыру» | |||
| Педагог қажеттілігіне қарай көмек көрсетеді. Қабілетті оқушылардың қызығушылық деңгейін көтеру. Назар салу мен бақылау. Ақыл-ой қабілеттері айқын көрінген балаларға арналған ашық сұрақтарды пайда- лану. | Топтағы тәрбиеленушілердің жұмысын, олардың өзіндік жұмыстарын қадағалайды.
Әліппе-дәптердегі жұмыстарын (қорытынды, тап- сырмалар) қарайды.
Тәрбиеленуші рефлексиясының қорытындыларын талдайды. | Құндылықтар: рухани адамгершілігін, шағын қойылымдар арқылы актерлік шеберлігін, қимыл үйлесімділігін, бейне жасау қиялын дамыту. | |||
| Байқаулар Сабақтың мақсаттары қолжетімді болды ма? Тәрбиеленушілер бүгін неге үйренді? Оқыту жағдайы қандай болды? Тәрбиеленушілер арасында жіктелу (диф- ференциация) бойынша әрекеттер табысты болды ма? Уақытша кестені ұстандыңыз ба? Жоспардан тыс қандай ауытқулар жасадыңыз және неге? | Мына орынды сабақтағы бақылауларыңызды жазу үшін пайдаланыңыз. Өзіңіздің сабағыңыз туралы сол жақтағы бағанада жазылған сұрақтарға жауап беріңіз. | ||||
|
| |||||
| Қорытынды бағалау Ерекше табысты болған екі сәтті (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сабақты жақсы өткізуге ықпал ететін екі жағдайды (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сынып жайында және оның жеке тәрбиеленушілері жайында қандай жаңалық білдім және ол келесі сабағымды өткізуіме әсерін тигізе ме? | |||||
№ 14
| ТАҚЫРЫБЫ: «Ең керемет дәм» (сахналау) Ортақ тақырып: Мен үшін не дәмді және пайдалы? | Мектеп/ МҰ: | ||
| Күні: | Педагогтің аты-жөні: | ||
| Сынып/ топ: | Қатысқандар саны: | Қатыспағандар саны: | |
| Сабақтың оқытылу мақсаты | Ілікпе сөз бен фразаларды айтуда тыныс алудыреттеу. Дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айту, сыбырлап және қаттыайту. 0.1.2.3 Интонацияларды ажырата алу және оларды айту. 0.2.1.2 Кеңістікте бағдарлану (сахнада, ойластырылып құрылған сахна алаңында), түрлі қарқында қозғалу. 0.3.1.4 Басқа кейіпкерлермен рөлдік қарым-қатынасқа түсу. 0.3.1.6 Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданып таныс әдеби шығармалар негізінде кейіпкерлердің бейнелерін жасау. | ||
| Күтілетін нәтиже | Барлық тәрбиеленушілер: ілікпе сөз бен фразаларды айтуда тыныс алуды реттей алады; дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс, сыбырлап және қатты айтады. | ||
| Көпшілік тәрбиеленушілер: интонацияларды ажырата алады және оларды айтады; кеңістікте бағдарланады (ойластырылып құрылған сахна алаңында), түрлі қарқында қозғалады. | |||
| Кейбір тәрбиеленушілер: басқа кейіпкерлермен рөлдік қарым-қатынасқа түседі; ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданып таныс әдеби шығармалар негізінде кейіпкерлердің бейнелерін жасай алады. | |||
| Тілдік мақсат | Тәрбиеленушілердің дағдыларының дамуы: Сөз қорын байыту, өз ойларын еркін жеткізу. Диалогтік қарым-қатынасқа түсу. Мәнерлі және таза сөйлеуге дағдыландыру. Көптілділік: адам – человек – people нан – хлеб – bread Негізгі терминдер мен сөз тіркестері: бидай, бағбан, диірменші, наубайшы. Сабақта диалог/хатта қолданылатын тіл:Пікір алмасу сұрақтары. Ұннан қандай тағамдар пісіріледі? «Еңбекпен келген нан тәтті» деген сөзді қалай түсінесіңдер? | ||
| Өткен сабақтардан алған білім | Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолдануды біледі, интонацияларды ажыратады. Ауызша сөйлегенде дыбыстарды анық айтады. Кейіпкерлердің іс-әрекеттері мен дауыс ырғақтарын сәйкестендіру. Нан тағамдары туралы білім. | ||
| Жоспар | ||
| Жоспарланған уақыт | Жоспарланған іс-әрекет | Ресурстар |
| I. Дұрыс әсерлі | (Ұ) Тәрбиеленушілермен ынтымақтастық қарым-қатынасқа түсу. ойын-жаттығу: «Өз көңіл күйіңді көрсет». Мына сұлу әлемде Адам өмір сүреді. Үлкен менен кішіге Күн сәулесін төгеді. Балалар, сендердің көңіл күйлеріңқалай? Олай болса, көңілді болғанда неістейсіңдер? (Қол шапалақтау). Ренжігенде (қабақтүю). Таңғалғанда (көздерінбақырайту). Қуанғанда(күлу). Ендеше, біз бір-бірімізге жылы лебізіміздібілдірейік. Айсұлу тәрбиеленушілерден мақал-мәтелдің мағынасын сұрайды. Арпа, бидай ас екен, Алтын, күміс тас екен. Тәрбиеленушілер өз ойларын білдіреді. | |
| көңіл күй |
| |
| орнату. |
| |
| 0-2 минут |
| |
|
II. Өмірлік |
| |
| тәжірибені |
| |
| маңыздандыру. |
| |
| Мақсатты |
| |
| болжам. |
| |
| 3-5 минут |
| |
| Сабақтың | (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс 1-тапсырма. Суреттегі қай баланың іс-әрекеті ұнады? Неге? Әңгімеле. Біз нанды қадірлейміз және дәмін білеміз. Басқа тамақтардың дәмі қандай болады? (Ұ) 2-тапсырма. Суреттегі тамақтарды жегенде бет-әлпетің қандай болатынын ым-ишарамен көрсет. Мимикалық жаттығу: беттің бұлшық етіне массаж. Қышқыл тамақ жегенде. (3-4рет) Тәтті тамақ жегенде. (3-4рет) Ыстық тамақ жегенде. (4-5рет) Ащы тамақ жегенде. (4-5 рет) Көптілділік: адам – человек – people нан – хлеб – bread Нан туралы қандай ертегібілесіңдер? «Нан қайдан шығады?» ертегісін оқып беру. (Қосымшаны қараңыз.) Сол ертегідегі тышқанның дауысын салыпкөрейік. (Ж) 3-тапсырма. Тышқанның дауысын салу. Тышқан нанды көрген кезде недеді? Қалайайтты? Тәрбиеленушілер берілген сұрақтар бойынша дауыс ырғағына салып айтады. (Ұ) 4-тапсырма. Ертегіге қатысты суреттерді белгіле. Сахналау. Ертегіні сахналау үшін рөлдерге бөлінуіміз керек. Сол үшін бізге Айсұлу өзімен бірге қолсандық алып келіпті. Ол сандықтың ішінде тәрбиеленушілер санына сәйкес карточ- калар болады. Ертегі кейіпкерлері бар карточканы алған тәрбиеленушілеррөлдергебөлінеді.Суретіжоқбоскарточканы алған тәрбиеленушілер көрерменболады. Сахнадағы жұмыс тәртібін еске түсіру: Актёр ойын кезінде залдағы көрермендер назарын өзіне аударады. Актёрдің сөз шеберлігі қандай болу керек? Өзіңді тыңдату үшін сөзіңді | Әліппе-дәптер |
| ортасы |
| |
| III. Тақырып |
| |
| бойынша |
| |
| жұмыс |
| |
| 6-27 минут |
| |
|
| қалай жеткізуің керек? Көрерменді басқаша қалай атауға болады? (Халайық.) (Ұ) Театрландырылған көрініс: «Нан дастарқанға қалай келеді?» (Қосымшаны қараңыз.) (Ұ) Интонациямен жұмыс: Өлең жолдарын Айсұлумен бірге қайтала. Нан қоқымын шашпаңдар, Жерде жатса баспаңдар. Теріп алып қастерлеп, Торғайларға тастаңдар. | Костюмдер, сахна | ||
| IV. Сабақтың қорытындысы. Рефлексия. 28-30 минут | (Ө, Қ) Тәрбиеленушілерден сабақта өзінің жұмысын бағалауын сұраңыз. Өз жұмысына көңілі толса, көңілді бетперденің суретінбояйды. Өз жұмысына көңілі толмаса, көңілсіз бетперденің суретін бо- яйды. | Әліппе-дәптер, түрлі түсті қарындаштар | ||
| Қосымша ақпарат | ||||
| Жіктеу – оқушыларға көмектесуді қалай жоспарладыңыз? Қабілеттірек балаларға қандай тапсырмалар беруді ойластырдыңыз? | Бағалау – тәрбиеленушілердің прогресс/білімін бақылауды қалай жоспарладыңыз? | Пәнаралық байланыстар: «Өзін-өзі тану», «Тіл дамыту және көркем әдебиет», «Қоршаған ортамен таныстыру» | ||
| Педагог қажеттігіне қарай мөлшерлеу көмегін көрсетеді. Қабілетті оқушылардың қызығушылық деңгейін көтеру. Назар салу мен бақылау. Ақыл-ой қабілеттері айқын көрінген балаларға арналған ашық сұрақтарды пайдалану. | Топтағы тәрбиеленушілердің жұмысын, олардың өзіндік жұмыстарын қадағалайды. Әліппе-дәптердегі жұмыстарын (қорытынды, тапсырмалар) қарайды. Тәрбиеленуші рефлексиясының қорытындыларын талдайды. | Құндылықтар: дыбыстарды дұрыс айту қабілеттерін да- мыту, мәнерлеп сөйлеу дағдысын, сөйлеу дик- циясын қою. | ||
| Байқаулар Сабақтың мақсаттары қолжетімді болды ма? Тәрбиеленушілер бүгін неге үйренді? Оқыту жағдайы қандай болды? Тәрбиеленушілер арасында жіктелу (дифференциация) бойынша әрекеттер табысты болды ма? Уақытша кестені ұстандым ба? Жоспардан тыс қандай ауытқулар жасадым және неге? | Мына орынды сабақтағы бақылауларыңызды жазу үшін пайдаланыңыз. Өзіңіздің сабағыңыз туралы сол жақтағы бағанада жазылған сұрақтарға жауап беріңіз. | |||
|
| ||||
| Қорытынды бағалау Ерекше табысты болған екі сәтті (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сабақты жақсы өткізуге ықпал ететін екі жағдайды (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сынып жайында және оның жеке тәрбиеленушілері жайында қандай жаңалық білдім және ол келесі сабағымды өткізуіме әсерін тигізе ме? | ||||
№ 15
| ТАҚЫРЫБЫ: Дені саудың – жаны сау (сюжетті-рөлдік ойын) Ортақ тақырып: Денсаулықты қалай күту керек? | Мектеп/ МҰ: | ||||
| Күні: | Педагогтің аты-жөні: | ||||
| Сынып/топ: | Қатысқандар саны: | Қатыспағандар саны: | |||
| Сабақтың оқу мақсаттары | 0.1.1.2 Дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айту, сыбырлап және қатты айту. 0.1.2.3 Интонацияларды ажырата алу және оларды айту. 0.2.1.3 Өз әрекетін серігінің әрекетімен үйлестіру, оның қалай әрекет ететінін алдын ала сезу. Сюжетті-рөлдік ойындарғақатысу. Өз ойын құрдастарының ортасында білдіру, басқалардың пікірін тыңдайбілу. | ||||
| Күтілетін нәтиже | Барлық тәрбиеленушілер: интонацияларды ажырата алады және оларды айтады; дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айтады, сыбырлап және қатты айтады. Көпшілік тәрбиеленушілер: өз әрекетін серігінің әрекетімен үйлестіреді, оның қалай әрекет ететінін алдын ала сезеді. Кейбір тәрбиеленушілер: сюжетті-рөлдік ойындарға қатысады; өз ойын құрдастарының ортасында білдіре алады, басқалардың пікірін тыңдай біледі. | ||||
| Тілдік мақсат | Тәрбиеленушілер: сөз ішінде дыбыстарды дұрыс айтады; сөйлем құрастырады, жауапты толық береді. Көптілділік: дәрігер – доктор – doctor Негізгі терминдер мен сөз тіркестері: дәрі, дәріхана ұғымдары. Сабақта диалог/хатта қолданылатын тіл: Пікір алмасу сұрақтары: Ауырған адамдар емханаға не үшін барады? Таза болып жүру үшін не істеу керек? | ||||
| Өткен сабақтардан алған білім | Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолдана біледі, интонацияларды ажы- ратады, ауызша сөйлегенде дыбыстарды анық айтады, кейіпкерлердің іс-әрекеттері мен дауыс ырғақтарын сәйкестендіреді. «Дәрігер деген асыл адам кең жүрек» деген тақырыпты талқылау. | ||||
| Жоспар | |||||
| Жоспарланған уақыт | Жоспарланған іс-әрекет | Ресурстар | |||
| I. Дұрыс әсерлі көңіл күй орнату. 0-2 минут | (Ұ) Педагог тәрбиеленушілермен амандасып, жақсы ынтымақтастық қарым-қатынасқа түседі. Алақанды ашайық, Күннің нұрын салайық. |
| |||
|
| Жүрек жылуын салайық, |
| ||
|
| Осы жақсы лебіздерді | |||
|
| Бір-бірімізге сыйлайық. | |||
|
| – Денсаулығымыз мықты болуы үшін не істеуіміз керек? | |||
| ІІ. Өмірлік | «Ыммен көрсет» ойыны. Спорт түрлерін ыммен көрсету (суда | |||
| тәжірибені | жүзу, шаңғы тебу, футбол). | |||
| маңыздандыру. | – Біз ауырған жағдайда бізге кім көмекке келеді? | |||
| Мақсатты | Педагог дәрігер туралы балаларға сұрақ қояды. | |||
| болжам. | – Жедел жәрдем орталығының нөмірін кім біледі? | |||
| 3-5 минут | «Не артық?»ойыны. | |||
|
| Ортада тұрған медициналық құралдардың арасында жемістер, | |||
|
| көгөністер, ойыншықтар қойылған. Балалар артық затты табуы | |||
|
| керек. | |||
| Сабақтың ортасы III. Тақырып бойынша жұмыс 6-27 минут | (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс: 1-тапсырма. Балалардың көңіл күйінің көтеріңкі немесе жабырқау болуының себебін анықта. Дөңгелек ішіне суретке сәйкес смайлик суретін сал. 2-тапсырма. Суретке қарап, балалар қандай дыбыс шығаратынын анықта. Қатты және жай дауыспен қайтала. – Сен қандай мамандықты таңдайсың? 3-тапсырма. Қуанышқа дәрігерге қажетті заттарды таңдауға көмектес. 4-тапсырма. Көңіл күйлерін көрсет. Қуаныш дәрігерге екпе алуға бара жатыр. Ол ...(қорқады) Қуаныш әжесіне дәрі алуды ұмытты. Ол ...(өкінеді) Қуанышқа кішкентай баланы қарауды ұсынды. Ол ...(таңғалады) Қуаныш спорттан жеңіске жетті. Ол ...(қуанады) Сюжетті-рөлдік ойын: «Емхана» (Қосымшаны қараңыз.) Балалар ана, бала, дәрігер, көз дәрігері, тіс дәрігері бар суретті алады, сол суреттерге байланысты өздері рөлдерге бөлінеді. «зейінді бол» жаттығуы. Тақырыпқа қатысты сөзді естігенде, қол шапалақтайды, басқа сөз болса, қол көтереді. | Әліппе-дәптер
Ойынға қажет құралдар | ||
| IV. Сабақтың | (Қ) Тәрбиеленушілердің сабақта өзінің жұмысына баға беруін, | Әліппе-дәптер, | ||
| қорытындысы. | бетпердені түрлі түсті қарындашпен бояуын сұраңыз: | түрлі түсті | ||
| Рефлексия. | 1. Өз жұмысына көңілі толса, көңілді бетперденің суретін бояйды. | қарындаштар | ||
| 28-30 минут | 2. Өз жұмысына көңілі толмаса, көңілсіз бетперденің суретін бо- |
| ||
|
| яйды. |
| ||
| Қосымша ақпарат | ||||
| Жіктеу – оқушыларға | Бағалау – тәрбиеленушілердің прогресс/білімін | Пәнаралық | ||
| көмектесуді қалай | бақылауды қалай жоспарладыңыз? | байланыстар: | ||
| жоспарладыңыз? |
| «Өзін-өзі тану», «Тіл | ||
| Қабілеттірек |
| дамыту және көркем | ||
| балаларға қандай |
| әдебиет», «Қоршаған | ||
| тапсырмалар беруді |
| ортамен таныстыру» | ||
| ойластырдыңыз? |
|
| ||
| Педагог қажеттілігіне қарай көмек көрсетеді. Қабілетті оқушылардың қызығушылық деңгейін көтеру. Назар салу мен бақылау. Ақыл-ой қабілеттері айқын көрінген балаларға арналған ашық сұрақтарды пай- далану. | Топтағы тәрбиеленушілердің жұмысын, олардың өзіндік жұмыстарын қадағалайды.
Ғылыммен танысу үдерісіндегі қосымша сұрақтар.
Әліппе-дәптердегі жұмыстарын (қорытынды, тап- сырмалар) қарайды. Тәрбиеленуші рефлексияның қорытындыларын талдайды. | Құндылықтар: руханиадамгершілігін, шағын қойылымдар арқылы актерлық шеберлігін, қимыл үйлесімділігін, бейне жасау қиялындамыту. | |
| Байқаулар Сабақтың мақсаттары қолжетімді болды ма? Тәрбиеленушілер бүгін нені үйренді? Оқыту ахуалы қандай болды? Тәрбиеленушілер арасында жіктелу (дифференциа- ция) бойынша әрекеттер табысты болды ма? Уақытша кестені ұстандым ба? Жоспардан тыс қандай ауытқулар жасадым және неге? | Мына орынды сабақтағы бақылауларыңызды жазу үшін пайдаланыңыз. Өзіңіздің сабағыңыз туралы сол жақтағы бағанада жазылған сұрақтарға жауап беріңіз. | ||
|
| |||
| Қорытынды бағалау Ерекше табысты болған екі сәтті (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сабақты жақсы өткізуге ықпал ететін екі жағдайды (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сынып жайында және оның жеке тәрбиеленушілері жайында қандай жаңалық білдім және ол келесі сабағымды өткізуіме әсерін тигізе ме? | |||
№ 16
| ТАҚЫРЫБЫ: «Ертегілер еліне саяхат» (сахналау) Ортақ тақырып: Денсаулықты қалай күту керек? | Мектеп / МҰ: | ||
| Күні: | Педагогтің аты-жөні: | ||
| Сынып/ топ: | Қатысқандар саны: саны: | Қатыспағандар саны: | |
| Сабақтың оқу мақсаттары | 0.1.1.2 Дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс айту, сыбырлап және қатты айту. 0.1.2.3 Интонацияларды ажырата алу және оларды айту. Кеңістікте бағдарлану (сахнада, ойластырылып құрылған сахнаалаңында), түрлі қарқындақозғалу. Өз әрекетін серігінің әрекетімен үйлестіру, оның қалай әрекет ететінін алдын аласезу. 0.3.1.4 Басқа кейіпкерлермен рөлдік қарым-қатынасқа түсу. 0.3.1.6 Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданып таныс әдеби шығармалар негізінде кейіпкерлердің бейнелерін жасау. | ||
| Күтілетін нәтиже | Барлық тәрбиеленушілер: дыбыстарды түрлі екпінде анық және дұрыс, сыбырлап және қатты айтады; интонацияларды ажыратады және оларды айтады. | |
| Көпшілік тәрбиеленушілер: өз әрекетін серігінің әрекетімен үйлестіреді, оның қалай әрекет ететінін алдын ала сезеді; басқа кейіпкерлермен рөлдік қарым-қатынасқа түседі. | ||
| Кейбір тәрбиеленушілер: ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолданып таныс әдеби шығармалар негізінде кейпкерлердің бейнелерін жасайды. | ||
| Тілдік мақсат | Тәрбиеленушілердің дағдыларының дамуы: сөздерді анық айтуға үйренеді; сөздік қорын молайтады, өз ойын еркін жеткізеді, толық жауап береді. Көптілділік: ертегі – сказка – fairy-tale көңілді – веселый – merry Негізгі терминдер мен сөз тіркестері: сахналау, ертегі, Алдаркөсе. Сабақта диалог/хатта қолданылатын тіл: Пікір алмасу сұрақтары: Салауатты өмір сүру салты дегенді қалай түсінесің? Денсаулық мықты болу үшін не істейміз? | |
| Өткен сабақтардан алған білім | Ым-ишара, дауыс ырғағы, ойын атрибуттарын қолдана біледі, интонацияларды ажыратады, ауызша сөйлегенде дыбыстарды анық айтады, кейіпкерлердің іс-әрекеттері мен дауыс ырғақтарын сәйкестендіреді. Денсаулық туралы түсініктері бар. | |
| Жоспар | ||
| Жоспарланған уақыт | Жоспарланған іс-әрекет | Ресурстар |
| I. Дұрыс әсерлі көңіл күй орнату. 0-2 минут
II. Өмірлік тәжірибені маңыздандыру. Мақсатты болжам. 3-5 минут | (Ұ) Педагог тәрбиеленушілермен амандасып, жақсы ынтымақтастық қарым-қатынасқа түсіру үшін шаттық шеңберіне шақырады. Денің сау болсын десең, Шынығу керек. Денің сау болсын десең, Ерте тұру керек. Денің сау болсын десең, Күнде жаттығу керек. Денің сау болсын десең, Салауатты болу керек. Проблемалық жағдаят: Сендер қалай ойлайсыңдар, адамның көңілді болуы неге байланысты? Күн тәртібін қатаң сақтап, уақытылы тамақ ішіп, дәрумендерді қабылдап, серуенге шығу керек, жағымсыз қасиеттерден аулақ жүріп, ешкіммен ренжіспей, кешірімді бола біліп, спортпен шұғылданып жүрсе, ол адамның денсаулығы мықты болады. Қай ертегі кейіпкері әрқашанда көңілді болыпжүреді? | Интерактивті тақтадан күннің суреті шығады |
| Сабақтың ортасы III. Тақырып бойынша жұмыс 6-27 минут | (Ө) Әліппе-дәптермен жұмыс. 1-тапсырма: Суреттен Алдаркөсені көрсет. Ол неге Алдаркөсе аталды деп ойлайсың? Алдаркөсе қандай кейіпкер? Тәрбиеленушілер ертегі көріністерінен Алдаркөсені тауып, оның ерекшеліктерін атайды. (ПК) 2-тапсырма: Алдаркөсенің жақсы көретін әнін бірге айтуды ұсынады. Алдаркөсенің әнін қатты, ақырын дауыспен айту. Мен Алдармын, Алдармын, Сақалымды талдармын. Сақал түгіл мұрт та жоқ, Шайтанды да алдадым. Сусыз жерде өсемін, Сондықтан да көсемін. Көптілділік: ертегі – сказка – fairy-tale көңілді – веселый – merry Алдаркөсе туралы тағы қандай ертегінібілесің? (Ұ) 3-тапсырма: Суреттегі ертегі желісі бойынша досыңмен диалог құр. Тәрбиеленушілер «Алдаркөсе мен бай» ертегісін тыңдайды (Қосымшаны қараңыз). Алдаркөсе қандай адам?(Көңілді.) Бай қандай? (Ақшақұмар,сараң.) Алдаркөсе мен байға мінездемебер. Тәрбиеленушілер рөлдерді бөліп алу үшін «Кім көп біледі?» ойынын ойнап, жеңімпаздар рөлдерді бөліп алады. Ертегінің түрлеріната. Қандай қиял-ғажайып ертегісінбілесіңдер? Қандай хайуанаттар туралы ертегібілесіңдер? Қандай тұрмыс-салт ертегілерін білесіңдер? Тәрбиеленушілер «Алдаркөсе мен бай» ертегісінен көрініс қояды. Алдаркөсе қандай кейіпкер? Сипаттамабер. | Әліппе-дәптер | ||
|
|
Музыка әуені | |||
| IV. Сабақтың | (Ө, Ж) Тәрбиеленушілерден сабақта өзінің жұмысына баға беруінсұраңыз. Өз жұмысына көңілі толса, көңілді бетперденің суретін бо- яйды. Өз жұмысына көңілі толмаса, көңілсіз бетперденіңсуретін бояйды. | Әліппе-дәптер, | ||
| қорытындысы. | түрлі түсті | |||
| Рефлексия. | қарындаштар | |||
| 28-30 минут |
| |||
| Қосымша ақпарат | ||||
| Жіктеу – оқушыларға | Бағалау – тәрбиеленушілердің прогресс/білімін | Пәнаралық | ||
| көмектесуді қалай | бақылауды қалай жоспарладыңыз? | байланыстар | ||
| жоспарладыңыз? |
| «Өзін-өзі тану», «Тіл | ||
| Қабілеттірек балаларға |
| дамыту және көркем | ||
| қандай тапсырмалар |
| әдебиет», «Қоршаған | ||
| беруді ойластырдыңыз? |
| ортамен таныстыру» | ||
| Педагог қажеттілігіне қарай көмек көрсетеді. Қабілетті оқушылардың қызығушылық деңгейін көтеру. | Топтағы тәрбиеленушілердің жұмысын, олардың өзіндік жұмыстарын қадағалайды.
Әліппе-дәптердегі жұмыстарын (қорытынды, тапсырмалар) қарайды. | Құндылықтар: рухани адамгершілігін, шағын қойылымдар арқылы актерлік шеберлігін, қимыл үйлесімділігін, бейне жасау қиялын да- мыту. | ||
| Назар салу мен бақылау. Ақыл-ой қабілеттері айқын көрінген балаларға арналған ашық сұрақтарды пайда- лану. | Тәрбиеленуші рефлексиясының қорытындыларын талдайды. |
| |
| Байқаулар | Мына орынды сабақтағы бақылауларыңызды жазу үшін | ||
| Сабақтың мақсаттары | пайдаланыңыз. | ||
| қолжетімді болды ма? | Өзіңіздің сабағыңыз туралы сол жақтағы бағанада жазылған | ||
| Тәрбиеленушілер бүгін | сұрақтарға жауап беріңіз. | ||
| неге үйренді? |
| ||
|
| |||
| Оқыту ахуалықандай | |||
| болды? | |||
| Тәрбиеленушілер ара- | |||
| сында жіктелу (диффе- | |||
| ренциация) бойынша | |||
| әрекеттер табысты бол- | |||
| ды ма? | |||
| Уақытша кестені | |||
| ұстандыңыз ба? | |||
| Жоспардан тыс қандай | |||
| ауытқулар жасадыңыз | |||
| және неге? | |||
| Қорытынды бағалау Ерекше табысты болған екі сәтті (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сабақты жақсы өткізуге ықпал ететін екі жағдайды (сабақ беруде болсын, оқытуда болсын) атаңыз. 1: 2: Сынып жайында және оның жеке тәрбиеленушілері жайында қандай жаңалық білдім және ол келесі сабағымды өткізуіме әсерін тигізе ме? | |||
ҚоСЫМША МАТЕРИАлДАР
ТҮлКІ МЕН ЕШКІ
(ертегі)
Біртүлкіжүгіріпкележатып,абайсыздатереңапанғатүсіпкетіпті.Шығаалмайтұрғанда,бірешкі су іздеп жүріп, әлгі апанға кез болып, түлкінікөреді.
Ей, түлкі батыр, не қылып тұрсың? –депті.
Ой,неқыласың,жанымжайтауыптұр.Қырдаәрісусап,әріыстықтапөліпедім.Апанныңішіәрі салқын, әрі түбінде тұп-тұнық суы бар екен, – дептітүлкі.
Мұны естіп ешкі: «Мен де салқындайын әрі су ішейін», – деп ойлап, секіріп апанға түсіпті. Сонда түлкі секіріп ешкінің үстіне мініп, онан мүйізіне табан тірепті де, ырғып далаға шығып, жөнінекетіпті.
«Өтірікке алданба, басың бәлеге душар болар» деген сөз осыдан қалыпты.
оҚу ҚҰРАлДАРЫ ХИКАЯСЫ
(ертегі)
Биыл Жанатбек бірінші сыныпқа барады. Анасы оған оқу құралдарын сатып әперді. Жаңа сөмке, қызыл қапты әдемі қаламсауыты болды. Дәптерді әкелген күні-ақ Жанатбек шимайлап, сурет салып тастады. Анасы оған ұрысып еді, атасы:
Жанатжан кішкентай ғой. Қайдан білсін, – дедіқорғаштап.
Түн болды. Бәрі ұйқыға кетті. Оқу құралдары үстел үстінде қалды. Қалам шимайланған дәптерді мазақ етіп күлді. Дәптер жылап қоя берді.
Қаламсауыт:
Біздің иеміз оған сурет салдыма?
Салды! – деді бәріхормен.
Салса, немен салды? – деді қаламсауыт.
Қаламмен! – дедіқалам.
Ендеше дптердің жауы сенсің! – дедіқаламсауыт.
Қарындашпенқаламқаламсауыттажатады.Қаламсауытболмасақарындашпенқаламжоғалады.
Мен олардың қате жазған сөздерін өшіремін, – деді өшіргіш.
Мен болмасам, сен де жоғаласың, – деді қаламсауыт.
Сенің досың – кітап. Ал иеміз оны алған жоқ. Сондықтан сенің сөзіңді жақтайтын жанашыр да жоқ, – деді қалам. Сөйтіп, дәптерге бәрі үстемдіккөрсетті.
Таңатты.БүгінЖанатбекмектепкебарады.Олөтеқуаныштыеді.Жанатбеккиініп,оқуқұралдарын салған сөмкесін алып, атасымен мектепке келді. Мұғалімдермен танысты. Мұғалім балаларға кітап таратты.Жанатбеккітаптардысөмкесінесалды.Кітаптарқаламсауыттыбасыпқалды.Дәптероғанкүлді. Кітап:
Дәптер, сен негекүлесің?
Дәптер кешегі оқиғаны баяндады. Кітап өзінің олардан ақылдылығын көрсетіп:
Сендер, бәрің бір адамның затысыңдар. Біріңмен бірің байланыстысыңдар. Дәптерге жазу- сызу үшін қалам, қарындаш керек. Керек емес сызықты өшіруге өшіргіш керек. Біз – барлығымыз оқу құралдарымыз. Иеміздің жақсы оқушы болуына бірлесіп көмек берейік, –деді.
Кітаптың ақылын бәрі мақұлдап, енді бір-бірін тыңдап, тату болуға келісті.
«Бірлік болмай, тірлік болмас» деген осы.
Айса Хамзаұлы
МАҚТАНШАҚ ҚоЯН
(ертегі)
Орманда бір қоян өмір сүріпті. Ала жаздай сайрандап, тоғайдағы жеміс-жидектерді теріп жеген ол қыс түсе қарны ашып, ауылға арпа ұрлауға барады екен.
Бір күні ол ауыл шетіндегі тұратын шаруаның үйіне ұрлыққа келеді. Қорасына кірсе, қаптаған үй қояны. Ол мақтана бастайды:
Сендер үйде тұрсаңдар қайтейін?! Мен сендерден бәрібір артықпын. Менің мұртым мұрт-ақ! Сендердікіндей емес! Ал табаным мен тістерім ше? Сендердікімен салыстыруға да келмейді… Мен ешкімнен қорықпаймын!
Үй қояндары мақтаншақ қоянның қылығын қарға тәтелеріне айтып береді. Ол бөспе қоянды жазаламақ болып, іздеп тауып алады. Даңғой қоян шошып кетеді:
Қарға тәте, тиіспеші. Мен енді мақтанып, елдің мазасын алмайтынболамын!
Солай де! Босқа мақтанба! Елден ерекшелігіңді бос сөзбен емес, ісіңмен көрсет! – дейдіқарға.
Арадабіразкүнөтті.Бірдеқараса,әлгіқарғаныиттерталапжатырекен…Жаныашыпкеткенқоян қарғанықұтқармақболады.Иттердіңназарынөзінеаударып,тұражүгіреді.Қарғанытастайсалғаниттер қоянды қуа жөнеледі. Ол қашыпқұтылады.
Қоянның ерлігіне риза болған қарға оған келіп жолығып:
Рақмет саған! Сен мақтаншақ емес екенсің, мақтауға тұратын ер екенсің! – деп ризашылығын білдіреді.
АЙСҰлуДЫҢ ТуҒАНКҮНІ
(сюжетті-рөлдікойын)
Қатысушы кейіпкерлер:
Ата – ұл бала.
Әже – қыз бала.
Әке – ұл бала.
Ана – қыз бала.
Көрініс:Безендірілген үй жабдықтары.Дастарқан мәзірі.Төрде ата мен әже отыр.Әкегазетоқыпотыр. Анасы мен Айсұлу дастарқан жасап жүр. Қуаныш туған күнге дайындық үстінде. Ол киімін реттепжатыр.
Қуаныш пен Айсұлудың отбасына тәрбиеленушілер қонаққа келеді. Үй иесі қазақ халқының дәстүрі бойынша қабылдайды.
Сәлеметсіздерме!
Сәлеметсіңбе!
Төрлетіңдер, дастарқанғаотырыңдар.
Сені туған күніңмен құттықтаймыз, сыйлығымызды қабыл ал (жасаған сыйлықтарынтапсырады).
Рақмет.
Педагог туған күн иелерінің құрметіне көңіл көтеретін ән айтып берулерін сұрайды. Ән – «Біз балдырған баламыз».
Айсұлу: Менің отбасыммен танысыңыздар. Мына кісілер – менің әжем, атам, анам, әкем.
Әке: Қош келдіңдер. Тағамнан алып отырыңыздар.
Ана: Мен тәтті торт пісіріп едім, алыңдар.
Тәрбиеленушілер қуанып, ризашылықтарын білдіреді. Кезек-кезек өздерінің тілектерін айтады.
Әже: Халқымыз «Асыл тастан, ақыл жастан» деген. Менің немерем Айсұлудың туған күніне өз өнерлеріңді көрсете отырыңдар.
Құтты болсын туған күнің, Думан тойың, жан досым.
Қол бұлғайды қырдан бүгін Қызықтырған арманың.
Бүгін туған күніміз, Қолда шоқ-шоқ гүліміз. Ойын ойнап, би билеп, Таусылар емес әніміз.
Тәрбиеленушілер қуанып қол соғады. Тақпақ айтқан бала басын иіп, орнына отырады.
Тәрбиеленушілер Қуаныш пен Айсұлуды ойын ойнауға шақырады.
ойын – «Ақ тоқаш». Тәрбиеленушілер шеңбер бойымен қол ұстасып жүреді. Айсұлудың тойына (шеңбер болып жүреді),
Пісіреміз ақ тоқаш (бастарын екі жаққа шайқайды). Үлкендігі мынадай (қолдарын биікке созады), Кішілігі мынандай (қол ұстасып отырады),
Ақ тоқаш, ақ тоқаш (қолдарын соғады),
Біреуін ұстап өзің қаш! (Ортадағы бала секіріп билеп жүреді.)
Ойын ұсталған баланың басқаруыменжалғасады.
Қонақтар тамаққа алғыс айтып, қайтатындарын білдіреді. Үй иелері қонақтарды шығарып салады.
ДоСТЫҚ
(ертегі)
Ерте заманда құмырсқа мен бал ара дос болыпты.Олар таңертең бір-бірімен жылы жүздесіп,өзара көмектесіп тұрады екен.Бір күні екеуі күнделікті күйбең тіршілік пен келе жатқанда жол ү стінде шегіртке мен қара шыбын ұшырасады.
Ау, құмырсқа, күні бойы бір тыным таппайсың, сәл тыныстап, бізбенен аз-кем тіл қатсаңшы, – дейді олар жол кесіп. Екеуі амалсызбөгеледі.
Жақсы, сөйлесейік. Шаруаларыңды айтыңдар,– дейдіқұмырсқа.
Біздің сендермен дос болғымыз келеді, – дейді бір-бірімен жарыса сөйлеген шегіртке мен қара шыбын.
Жақсы. Онда былай істейік. Қазір күн бұлттанып тұр. Жаңбыр жауып кетсе, мына дән су болып қалады. Одан кейін ұяма жеткізе алмай қаламын, маған көмектесіңдер,– дейді қатты желмен арпалыса азығын сүйреп келе жатқанқұмырсқа.
Жоқ,біз шаршап тұрмыз,саған көмектесе алмаймыз,–дейді шегіртке мен қара шыбын жарысып.
Мұны естіп олардың алдынан ұшып шыққан балара былай дейді:
Басқаларға қол ұшын беру, көмектесу – достықтың белгісі. Сендер дос болуға лайық емес екенсіңдер. Еңбек еткен жақсылыққа жетеді. Адал еңбектің жемісі тәтті болады. Мен еңбектеніп, адам баласына пайдамды тигізіп жүрмін. Ал құмырсқа болса ала жаздай дамыл таппай, жерге түскен нан қоқымын, түрлі дақыл дәндерін жинап, қыстай жейтін азығын қамдайды. Ал сендердің адамға да, табиғатқа да еш пайдаларың жоқ. Тіпті көмек беруге де ұмтылмайсыңдар. Сендермен кім дос бола- ды? Оны былай қойғанда, бойларыңда жақсы қасиет жоқ. Қара шыбын, сен көрінген лас жерге қонып, одан басқа жерді ластайсың. Ал сен, шегіртке, егіншінің еңбегін бағаламай, егінін бүлдіресің. Осы қылықтарыңды қоймай, сендер ешкіммен де дос бола алмайсыңдар.Ойланыңдар!
Бұл сөзге намыстанған қара шыбын тұрған жерінде ызыңдап бірнеше аунап алды да, әлдеқайда ұшып кетті. Шегіртке шөп арасына кіріп жасырынды. Ал құмырсқа мен балара бір-біріне жымия қарап, өздерінің достығына риза түрмен жолдарына түседі.
КІШКЕНТАЙ МАСА
(ертегі)
Ерте-ерте-ертеде, кіп-кішкентай маса дүниеге келе салып, өз-өзіне сүйсіне бастайды.
Міне ғажап, қандай әдемі, сұлумын! Ғажап деп осыны ,айт!
Аяғына қараса, алтау екен. Ұп-ұзын, сымбатты. Төрт таяқпен тік тұрасың, ал қалған екеуі, бесінші, алтыншысы – қорғаушылар. Олар денеге ештеңені жақындатпайды.
Маса енді қанаттарына қарайды.
Қандай мөп-мөлдір, жеп-жеңіл. Мұртым үлпілдек, ал тұмсығым жебе сияқты –біздей.
Ал мен не жасай аламын? – деп маса өз-өзіне сұрақ қойды. Ән шырқады «ыз-ыз-ыз-ыз». Әні сондай нәзік,жіңішке.
Осылай ән айтатын кім бар екен?! – деп мақтанып, әнін естіртпекші болып тышқанға келді. Кішкентаймасаоғанәнінайтпақшыболыпеді,тышқанбұтағақарайқашажөнелді.Тығылғантышқанның ұзын құйрығы сыртта қалыпқойды.
Менің әнімді тыңдамайсың ғой, ал ендеше, – деп маса оның құйрығына өзінің біздей тұмсығын сұғыпалды.
Ойбай, апа! – деп тышқан қашажөнелді.
Тышқанның «апалап» біреуден қашқанын көрген қоян қорқып кетіп, ол өзінше «апалап» айғай салып, секектеп, тышқанның артынан зыта жөнелді. Қоян мен тышқанның алдынан қу түлкі шыға келді.Қоянныңтүлкігеқарауғашамасыболмады.Түлкітышқанменқоянныңартынанбірқорқынышты бәленің келе жатқанын біліп, ол да дыбыс шығаруға шамасы жетпей қаша жөнелді. Осы сәтте қасқыр апандаұйықтапжатқанеді.Олаңдардыңдабырлапшулағандауысынестіп,шошыпқалды.Атыптұрып, ол да «апалап» артынан ере кетті. Тышқан, қоян, түлкі, қасқыр ес-түстері қалмай жүгіріп келеді. Осы кезде келе жатқан аңдарды көрген арыстан тышқаннансұрады.
Сен неге апаңдышақырдың?
Маса,– дедітышқан.
Сендерді кім қуып келе жатыр, аңшылар ма? – деп сұрадыарыстан.
Қайдағы аңшылар, маса.
Маса-а-а! – деп арыстан бар дауысымен ормандыжаңғыртты.
Арыстанның жүрегі тарсылдап, жерге құлап түсті. Аңдардың алдынан көлшіктен бақа ыршып шықты:
Не болды, кімнен қорқып, қашыпкелесіңдер?
Ойбай, маса құртты бізді, – деп шуласты аңдар.
Ал кішкентай маса ызыңдап әнін айтып қоймады. Бақа таңғалып, көзін шарасынан шығара бады- райтып, аузын ашты. «Ап!» – деп масаны жұтып алды. Сөйтіп, масаның әні біржола жоғалды.
АҚ БИДАЙ
(ертегі)
Ерте заманда бидай өз бетімен өседі екен. Бір жылы қуаңшылық болады. Күн аптап ыстық, ылғал тапшы–өсімдікбіткенқаттытарығады.Солкездетіршілікүшінжанталасқанбасқаөсімдіктерақбидай- ды қаумалап, алқымға алып, қорлай бастайды. Тамыры мықтылар ақ бидай өсіп тұрған жердің ылғалын тартыпалады.Кейбірсидиғанбойшаңбұталаркүнніңкөзінеқасақанатұрыпалып,оғансәулетүсірмеуге тырысады.
Сол кезде ақ бидай жан-жағындағы ағаштарға жағдайын айтып, көмек сұрайды.
Ағаштар, ағаштар, маған қол ұшын бере көріңдер, мен құрғап қалатынболдым!
Бірақ ақ бидайдың сөзіне құлақ асқан ешкім болмады, қайта оны мазақ етіп, сөзіне күлетінболды. Сөйтіп, ақ бидайдың жағдайы күннен-күнге нашарлай береді. Ақырында ол өлер халге жетеді. Үстінен әрлі-берлі ұшып жатқан үлкенді-кішілі құстарғажалбарынады:
Құстар, құстар, маған көмектесе көріңдер, мені шөл қысыпбарады.
Бірақ оның өтінішіне, мұң-зарына ешкім құлақ аспайды. Кейбір құстар ақ бидайдың әлі толысып жетпеген балауыз дәнін шоқып кетеді. Енді өлдім ғой деген сәтте ақ бидайға садақ асынған, аң аулап жүрген адам тап болады.
Бидай адамға мұңын шағады:
О, қайырымды адамзат! Маған жәрдемдесе көр, мен өлетінболдым!
Адам найзасын бұтаға сүйей салады да, білегін сыбанып жіберіп, іске кіріседі. Ақ бидайдың айналасындағы арамшөптің бәрін отап, тып-типыл етеді. Бидайға ауыз салып жатқан тамырларын найзаның ұшымен қопарып тастайды. Сонан соң ағып жатқан бұлаққа барып, қос уысын толтырып, су алып келеді. Әлсіреп қалған ақ бидай мөлдір суға рақаттана қанып, өзін құртқалы тұс-тұстан анталаған жауынан құтылған соң, бой түзеп құлпырып өсе береді.
БуГИ-БуГИ
(жаттығу ойын)
Оң қолыңды соз алға, Одан кейін артқа.
Қайталаймыз алдыға, Қол бұлғаймыз қуана.
Біз билейміз, буги-буги, Дөңгелене айнала.
Қуанамыз қол соғып,
Бу-ги,бу-ги,ок. 3 рет
Сол қолыңды соз алға, Одан кейін артқа.
Қайталаймыз алдыға, Қол бұлғаймыз қуана.
Біз билейміз, буги-буги, Дөңгелене айнала.
Қуанамыз қол соғып,
Бу-ги,бу-ги,ок. 3 рет
Оң аяқты соз алға, Одан кейін артқа. Қайталаймыз алдыға, Секіреміз қуана.
Біз билейміз, буги-буги, Дөңгелене айнала.
Қуанамыз қол соғып,
Бу-ги,бу-ги,ок. 3 рет
Сол аяқты соз алға, Одан кейін артқа. Қайталаймыз алдыға, Секіреміз қуана.
Біз билейміз, буги-буги, Дөңгелене айнала.
Қуанамыз қол соғып,
Бу-ги,бу-ги,ок. 3 рет
МАҚТАҚЫз БЕН МЫСЫҚ
(ертегі)
Мақтақыз бен мысық екеуі дос болады. Мақтақыз үйін жинап жүріп бір мейіз тауып алады да, мысықтышақырады.Мысықкелмейді.Қыз:«Келмесең,келме!»–деп,мейіздіөзіжепқояды.Жепболған соң мысықкеліп:
Неге шақырдың? – деп сұрайды. Мақтақыз айтпайды. Сонан соңмысық:
Ендеше, қатығыңды төгем! –дейді.
Мен құйрығыңды кесіп аламын! – дейді Мақтақыз. Мысық қатықты төгеді. Мақтақыз құйрығын кесіпалады.
Апа, апа, құйрығымды берші! – дейдімысық.
Менің қатығымды төле! – дейді Мақтақыз. Мысық сиырғабарады.
Сиыр, сиыр, маған қатық берші – дейді.Сиыр:
Менің қарным ашып тұр. Маған жапырақ әкеліп берші, –дейді. Мысық ағашқабарып:
Ағаш, ағаш, жапырағыңды берші! –дейді.
Мен шөлдеп тұрмын. Су әкелсең, жапырақ беремін, – дейдіағаш.
Мысық суға бара жатса, су әкеле жатқан қыздарды көреді.
Қыздар, қыздар, маған су беріңдерші! – дейді. Қыздароған:
Бізге сағыз әкеліп берсең, біз саған су береміз, –дейді. Мысық дүкенгебарады.
Әй, дүкенші, маған сағыз берші! –дейді.
Маған жұмыртқа бер! – дейді дүкенші. Мысық тауыққабарады.
Тауық, тауық, маған жұмыртқа берші! –дейді.
Бізге жем әкеліп берсең, біз саған жұмыртқа береміз, –дейді.
Мысық:«Ендіқайттім?»–депбаражатса,інқазыпжатқанбіртышқандыкөреді.Мысықтышқанды бассалады.
Жаныңның барында айт, үйіңде не бар? – дейді. Тышқанқорыққанынан:
Үйімде бір табақ тарым бар, –дейді.
Маған бір уыс тары бер! – дейдімысық.
Тышқанүйінебарып,біруыстарыәкеліпбереді.Мысықтарынытауыққабереді,тауықжұмыртқа береді, жұмыртқаны апарып дүкеншіге береді. Дүкенші сағыз береді, сағызды апарып қыздарға береді, қыздарсубереді,судыапарыпағашқабереді,ағашжапырағынбереді.Жапырақтыапарыпсиырғабереді. Сиыр қатығын береді. Қатықты апарып Мақтақызға береді. Мақтақыз мысықтың құйрығын қайтарып береді.
КІШПЕЙІл БАлА
Қойылымға қатысушылар: анасы, баласы, әже, дүкенші.
Анасы Арманды сүт әкелуге жұмсайды. Дүкенге бір қарт кісі ілесе кіреді. Сатушы екеуіне кезек қарап:
Бір-ақ шөлмек сүт қалды. Қайсыңызға берейін? –дейді.
Сүтті әжейге беріңіз, мен ертең келіп алайын, – дедіАрман. Әжей Арманның соңынан шығып, ақ батасынбереді.
НАН ҚАЙДАН ШЫҒАДЫ?
(ертегі)
Біркүнітышқаннандүкенінекірді.Сөредежаңапіскенсап-сарыбөлкелерүйіліптұрекен.Піскен нан иісіне қызыққан тышқан тұмсығын жыбырлатты. Төмендегі бір бөлкені кеміре бастады. Осы кез- де күзетші келіп қалды. Тышқан зып беріп тысқа атып шықты. Бірақ алысқа ұзамады. «Апырай, қайдан шықтыекеносыншаманан.Біліпалып,шыққанжерінекірсем,ә!»–депқызығыпкетті.Тесіктенсақтана сығалады.
Нан, нан, сен қайдан шықтың? – дедісыбырлап.
Сатушыдан сұра, – дедінан. Тышқан сатушығакелді.
Сатушы, сатушы, нан қайданшығады?
Наубайшыдан сұра, – дедісатушы.
Тышқан тымпыңдап наубайханаға келді. Мұнда көп адам нан пісіріп жатыр екен.
Нан қайдан шығады, – деді бір наубайшығакеліп.
Диірменшіден сұра, – дедінаубайшы.
Тышқан диірменшіге келді. Диірмен тасы тынымсыз шыркөбелек айналады. Екі адам ұн тартып тұр.Ұнтөгіліпаққанбұлақшақұйылыпжатыр.Көздіашып-жұмғаншақап-қапұндайынболды.Тышқан иненің көзіндей танауын тыржитып, таңдана қарап тұрдыда:
Диірменші, диірменші, нан қайдан шығады? – депсұрады.
Комбайншыдан сұра, – деді қырманшықарт.
Тышқан далада егін орып жүрген комбайншыға келді. Қалың егін теңіздей толқиды. Комбайн
тоқтар емес, ілгерілеп барады. Сабанын бір бөлек, топанын бір бөлек шығарып тастайды. Торсықтай ақ бидайды астауына құйып алып барады. Тышқан шіңкілдеп:
Комбайншы,комбайншы,нанқайданшығады?–депсұрады.
Көктемде тракторшы жер жыртып, егінші тұқым себеді. Егіншілер оны күтіп баптайды. Көп еңбексіңіреді.Міне, мынау қалыңастық–солкөпеңбектіңжемісі.Нанеңбекарқылытабылады,–деді комбайншы.
Ой,мұныңазапқой.Меншалқайыпжатып-ақнантабаберемін,–депқутың-қутың еттітышқан.
Әне, мысық келе жатыр! – дедікомбайншы. Сол-ақ екен тышқан бір ескі інге зыпберді.
ЕМХАНА
(сюжетті-рөлдік ойын)
Педагог: Ойынды ойнамас бұрын рөлді бөліп алайық.
Кім дәрігер болғысы келеді, кім медбике, кім ана, кім бала болғысы келеді? Кім дәріханашы болғысы келеді?
Балалар емханасында
Ана: Сәлеметсіз бе, дәрігер!
Балалар дәрігері: Сәлеметсіз бе!
Ана: Менің балам түнімен ауырып шықты, қарап жіберіңізші.
Балалар дәрігері: Қашаннан бері ауырады?
Ана: Кешеден бері.
Балалар дәрігері: Ендеше қызуын өлшейін. Қызуы жоқ, енді аузыңды аша ғой,тамағыңды қарап жіберейін. Тамағы қызармаған, жақсы. Енді өкпесін тыңдайын. Балаңызға салқын тиген, өкпесінде сырыл бар, емдеу керек. Мына дәріні дәріханадан алып, балаңызға ішкізіңіз.
Ана: Рақмет, дәрігер, сау болыңыз.
Дәріханада
Ана: Сәлеметсіз бе? Дәріханашы: Сәлеметсіз бе? Ана: Маған мына дәріні беріңізші.
Дәріханашы: Қағазыңыз бар ма? Мына дәріні 2 мезгіл беріңіз.
Ана: Рақмет! Сау болыңыз.
Дәріханашы: Сау болыңыз.
Көз дәрігерінде
Ана: Сәлеметсіз бе, дәрігер!
Көз дәрігері: Сәлеметсіз бе!
Ана: Менің баламның көзі ауырып жүр, қарап беріңізші.
Көз дәрігері: Қане, отыр. Көзіңді шаң-тозаңнан қорғау керек, теледидарды көп қарауға болмай- ды, компьютер көп ойнауға болмайды. Көзіңді күту керек. Мына дәріні көзіңе 2 мезгіл тамыз. Ана: Рақмет, сау болыңыз.
Көз дәрігері: Сау болыңыз.
Тіс дәрігерінде
Ана: Сәлеметсіз бе!
Тіс дәрігері: Сәлеметсіз бе!
Ана: Менің баламның тісі ауырып шықты, қарап жіберіңізші.
Тіс дәрігері: Қане, аузыңды аш. Тісіңді құрт жепті, жұлу керек. Тіс ауырмау үшін екі мезгіл таза- лау керек, тәттіні көп жеуге болмайды. Тісіңді жұлдық. Енді екі сағат тамақ жеме.
Ана: Рақмет, сау болыңыз.
Педагог: Балалар, бүгін ойынды жақсы ойнадыңдар, рақмет. Олай болса, кім дәрігерлер туралы тақпақ біледі.
1-бала:
1. Ақ халатты киемін,
Аппақ болып жүремін. Аппақ болып жүргенді, Өзім қатты сүйемін.
2-бала: 2. Іш ауырса, тіс ауырса, Маман дәрі береді.
Барлық бала, барлық ана Оны жақсы көреді.
АлДАРКӨСЕ МЕН БАЙ
(ертегіден көрініс)
Әуендетіп Алдаркөсе шығады.
Автор: Қыстың бір қақаған күнінде Алдар жаурап тұрған байға кезігеді.
Алдар: О, байеке, мына қалың, әдемі шапаннан қалай ғана жаурап тұрсың?
Бай: Е, сен мына жыртық шапаннан қақаған, ызғарлы қыстың күнінде қалай ғана жаурамай тұрсың?
Алдар: О, байеке, менің мына шапаным жай шапан емес, сиқырлы. Суық мына жыртықтан кірсе, мына жағынан шығып кетеді, жылу мына шапанда қалады.
Бай: Олай болса, кел, екеуміз шапанымызды айырбастайық.
Алдар: Сенен немді аяйын, кел, айырбастайық.
Автор: Сөйтіп, Алдар байдың жылы шапанын алдап киіп кетеді.
Бай: Мына сиқырлы шапанның еш жылуы жоқ қой. Қап, мына қу Алдар мені тағы да алдап кетті-ау.
Қосымша
Құрметті мектепалды даярлық сыныбының педагогтері!
Мектепалды даярлықтың типтік оқу жаңа бағдарламасының негізгі міндеттерінің бірі – мек- тепалды даярлық пен бастауыш мектептерде білім беру сабақтастығын қамтамасыз ету. Мектепке дейінгі даярлық сыныптары мен бастауыш сыныптардағы оқыту және тәрбиелеу жұмысы біртұтас даму үрдісін құраған жағдайда осы міндеттерді орындау мүмкін болмақ. Сонымен қатар мектепке дейінгі даярлық пен бастауыш мектептің үздіксіз сабақтастығының міндетті шарттарының бірі бағдарламалар және оқу-әдістемелік кешендерді құру қағидаларының біртұтастығы болып табылады. Мектепалды даярлық пен бастауыш мектеп бойынша жаңартылған бағдарламаның мазмұнын салыстырмалы талдау көрсеткендей, бұл бағдарламалардың құрылымы біртұтас тәсілдерді қамтиды:
педагогтергеөзжұмысынжоспарлауғажәнебалалардыңжетістіктерінбағалауғамүмкіндік беретін оқу мақсаттары жүйесініңболуы;
оқу үрдісін күнделікті өмірге және қарым-қатынас жасауға қажетті қабілеттер мен практикалық дағдыларды дамытып, қалыптастыруғабағыттау;
балалардың әлеуметтік маңызы бар тақырыптарды терең шолуына бағытталған
тақырыптық оқу мазмұнының болуы;
пәнішілік және пәнаралық мазмұныныңкіріктірілуі;
мектепалдыдаярлықпенбастауышмектептегіоқу-тәрбиеүрдісініңортақүлгісінқамтитын
әдістемелік қолдауды қамтамасыз ету.
Осы қағидалардың барлығы Қазақстан Республикасы Мектепалды даярлық білім беру бағдарламасының мазмұны мен құрылымында және жаңа оқу-әдістемелік кешендерінде қамтылған.
Бастауышмектепбағдарламасыныңжетекшіидеясыортақ8тақырып:«Өзімтуралы»;«Менің мектебім»; «Менің отбасым және достарым»; «Қоршаған орта»; «Саяхат»; «Салт-дәстүр жәнефольклор»;«Тағамжәнесусын»;«Денісаудың–жанысау»аттыбөлімдернегізіндепәндік мазмұнды кешенді жоспарлауболды.
Осыған байланысты «Алматыкітап баспасының» мектепалды даярлық бойынша ОӘК автор- лары да 8 өзекті ортақ тарауды ұсынады. Олар мазмұны жағынан бастауыш мектептегі 8 ортақ тараумен ұқсас. Дегенмен өз ерекшеліктері де бар:
| Мектепалды даярлық | Бастауыш мектеп |
| Мен кіммін және қандаймын? | Өзім туралы |
| Мектепке не үшін барамыз? | Менің мектебім |
| Менің айналамда кімдер бар? | Менің отбасым және достарым |
| Менің айналамды не қоршап тұр? | Қоршаған орта |
| Жолдар бізді қайда бастайды? | Саяхат |
| Салт-дәстүрді білу не үшін керек? | Салт-дәстүр және фольклор |
| Мен үшін не дәмді және пайдалы? | Тағам және сусын |
| Денсаулықты қалай күту керек? | Дені саудың – жаны сау |
Барлық тарау тақырыптары мектеп жасына дейінгі баланың сыни ойлауын көрсететін нақты үлгіретіндебалалардыүнемітолғандыратын:«Бұлне?Қалай?Неге?»т.с.с.сауалдартөңірегінде берілген.Балаларөздерікуәболғанадамдарәрекетінің,табиғиқұбылыстардың,оқиғалардың
себептерін үнемі білгісі келеді. Бұл сұрақтар баланың миын белсенді жұмыс істете отырып, ойлау қабілетін дамытады.
«Алматыкітап баспасы» мектепалды даярлық және бастауыш мектеп оқу-әдістемелік кешенініңерекшелігі,оқулықтарменәдістемелікоқуқұралдарыныңмазмұнындабірдейортақ тақырыптың қамтылуында болып отыр. Бұл мектепалды даярлық және мектепте білім беру мазмұнын сапалы кіріктіруді толық қамтамасыз етуге мүмкіндікбереді.
Бұләдістемелікнұсқауқысқамерзімдіжоспартүріндеорындалғансабақмазмұнынантұрады. Жоспарлаудың бұл түрі бірінші сыныпқа арналған оқу құралдарында да бар, сондықтан ол мек- тепалды даярлық пен бастауыш мектеп ОӘК-ін әдістемелік қолдаудың бірізділігін тағы да бір рет дәлелдейді.
Қысқамерзімді жоспардың өзіндік айрықша құрылымы мен ерекшелігі бар:
Оқу мақсаттарының болуы (олар бағдарламада белгілі бір бөлім мен бөлімшелер ретінде берілген, сондықтан педагогтер оны өзгертпегеніжөн).
Жоспарда сабақтың сараланған мақсаттары берілген (барлық балалар, балалардың көпшілігі және кейбіреулері үшін). Бұл оқу үрдісін ұтымды саралай ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Оқу жоспарының құрылымы практикалық жағынан пайдалану үшін айтарлықтай қарапайым және оқу барысы үшінтиімді.
Жоспар 3 бөлімнен тұрады:
Бірінші бөлімде баланың эмоциялық көңіл күйін қамтамасыз ететін әдіс-тәсілдер қаралған.
Екінші бөлімде негізгі бөлім ретінде оқу мақсаттарын жүзеге асыруға бағытталған әдістер, тәсілдер мен құралдар буынын қамтиды.
Үшіншібөлімрефлексиятүріндеқорытындышығаруғабағытталған.Жоспардың«Ресурстар» атты айрықша тармағында дидактикалық, әдістемелік, электрондық сипаттағы әртүрлі ақпарат көздері берілген (кейбірінің электрондық мекенжайы бар). Қысқамерзімді жоспарда әліппе- дәптердің барлық тапсырмаларыескерілген.
Егер әліппе-дәптерде бір сабақта 4–6 тапсырма орындау ұсынылса, әдістемелік нұсқауда әдістемелік тапсырмалар көлемін 15–20-ға дейін кеңейтеді. Әдістемелік нұсқаудағы тапсырма- лар осы әдіс-тәсілдер есебінен барынша қызықты, мазмұнды, ойын түрінде тартымды болады. Онда әдеби сөз де, сурет салу да, сахналық рөл сомдау, ойын, сахналау, ойнау, фольклор, сергіту сәті, практикалық тапсырмалар, шағын зерттеулер және т.б. бар.
Бұлпедагогосыоқуқұралынпайдалануменғанашектеліп,өзтарапынанқандайдабіртиімді шығармашылық әдістер енгізуге немесе өздігінен өзгертуге құқығы жоқ дегенді білдірмейді. Басты шарты: жоспарда қаралған оқу мақсаттарын, тақырыпты, оның жүйелілігін, сондай- ақ әліппе-дәптерде белгіленген тапсырмалар сипатынөзгертпеу.
Қысқамерзімді жоспардың осы үлгісін пайдалану кезінде мектепалды сыныбы/тобының педагогтерінде сұрақтар туындауы мүмкін:
Мектепалды даярлық педагогтерінің көпшілігі пайдаланған технологиялық картаның қысқамерзімді жоспардан қандай айырмашылығыбар?
Қысқамерзімді жоспар үлгісін технологиялық карта үлгісіне ауыстыруға болама?
Педагог қысқамерзімді жоспарды пайдалана ма, әлде технологиялық картаны пайдалана ма – өзішешеді.
Бірақ қысқамерзімді жоспар үлгісін технологиялық картаға өзгертпеген жөн, өйткені мек- тепалды даярлық және бастауыш мектеп жоспарларының бірізділігі мен тұтастығы бұзылады.
Қысқамерзімді жоспардың технологиялық картадан бірнеше айырмашылығы бар:
|
|
Технологиялық карта |
Қысқамерзімді жоспар |
| 1 | Оқу мақсатын педагог таңдайды. | Оқыту және тәрбиелеу мақсаты оқу бағдарламасында айқындалған. |
| 2 | 3 кезеңнен тұрады: мотивациялық-қозғаушылық; ұйымдастырушылық-ізденушілік; рефлексиялық-түзетушілік. | 3 кезеңнен тұрады: сабақтың басталуы (сабаққа ден қоюды қамтамасыз ету); өмірлік тәжірибеніөзектендіру; сабақтың соңы (қорытынды,рефлексия). |
| 3 | Сабақтың негізгі бөлімі: - ұйымдастырушылық-ізденушілік. | Сабақтың негізгі бөлімі: - өмірлік тәжірибені өзектендіру. |
| 4 | Сабақ әдістемесі педагогтің басқарушылық іс-әрекетін және балалардың іс-әрекетін қарастырады. | Сабақ әдістемесі әдістемелік тәсілдер, құралдар, ресурстарды пайдалану мен технология элементтерін қарастырады. |
| 5 | Сабақ қорытындысы: рефлексия. | Сабақ қорытындысы: рефлексия. |
Кейбір айырмашылықтарға қарамастан, екі жоспар (қысқамерзімді де, технологиялық кар- та да) сабақтың үш негізгі кезеңін қамтиды, оның барысында белгіленген оқу мен тәрбиелеу мақсаттарыжүзегеасырылады.Кезіндетехнологиялықкартанымеңгергенмектепалдысыныбы/ тобының педагогтеріне қысқамерзімді жоспар үлгілерімен жұмыс істеу қиындық туғызбайды, өйткені екі үлгінің құрастыру тәсілдері айтарлықтайұқсас.
Осылайша,мектепкедейінгідаярлықОӘК-ніңжаңаүлгісінетиімдіөтумектепалдыдаярлық пен бастауыш мектепте оқыту мазмұнының сапалы сабақтастық байланысын қамтамасыз етуге мүмкіндікбереді.
Пайдаланылған әдебиеттер
ҚРҮкіметінің2016ж.13мамырдағы№292қаулысына1-қосымша.Мектепкедейінгітәрбиемен оқытудың мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты. Астана,2016.
Мектепалды даярлықтың типтік оқу бағдарламасы. Астана,2016.
«Қарлығаш». Хрестоматия. Құрастырғандар Нүсіпбекова М.И., Сейілғазинова С.А. «Арман ПВ» баспасы,2007.
Өзін-өзінтану.Әдістемелікқұрал.«Балабақшатәрбиешілерінеарналғанхрестоматия».«Бөбек», Алматы,2010.
Көркем әдебиет. Әдістемелік құрал. «Алматыкітап баспасы»,2014.
Антипиан Е.А. Театрализованная деятельность в детском саду. Методические рекомендации. М.,2009.
Гайворонская Т.А., Деркунская В.А. Развитие эмпатии у старших дошкольников в театрализо- ванной деятельности. Методическое пособие. М.,2007.
wwwhttp/ kkidppo.ru/metodicyeskie.
МАЗМҰНЫ
Кіріспе 3
Ұзақмерзімдіжоспарлау 4
Қысқамерзімдіжоспарлау 7
Қосымшаматериалдар 58
Оқулық басылым Учебное издание
Ахметова Улжалгас Салкынбековна Кулпейсова Карлыгаш Казкеновна Жумадилдаева Кулзат Ибрагимовна Есенсариева Аманкул Ыссаевна
ДРАМА
Әдістемелік нұсқау
Мектепалды даярлықтың типтік оқу бағдарламасы
бойынша педагогтерге арналған
Әдіскер Б.С. Тажинова Редактор Ә.Б. Орынбаева Мұқабасын безендірген Е. Ромахова
Компьютерде беттеген Г.Н. Жайлғанова
8
Басуға 06.09.2016 ж. қол қойылды. Пiшiмi 60х84 1/ . Әрiп түрi «Times New Roman». Таралымы 50 дана. Тапсырыс № 1414.
Сапасы жөнінде мына мекемеге хабарласыңыз:
Қазақстан Республикасы,
«Алматыкiтап баспасы» ЖШС, 050012, Алматы қаласы, Жамбыл көшесi, 111-үй, тел. (727) 250 29 58, факс: (727) 292 81 10.
e-mail: alkitap@intelsoft.kz
Сапа және қауіпсіздік стандарттарына сай. Сертификация қарастырылмаған. Сақтау мерзімі шектелмеген.
ДРАМА
Методическое руководство
для педагогов по Типовой учебной программе предшкольной подготовки
Методист Б.С. Тажинова Редактор А.Б. Орынбаева Дизайн обложки Е. Ромаховой
Компьютерная верстка Г.Н. Жайлгановой
Подписано в печать 06.09.2019 г.
8
Формат 60х84 1/ . Гарнитура «Times New Roman». Тираж 50 экз. Заказ № 1414
С претензиями по качеству обращаться: Республика Казахстан,
ТОО «Алматыкiтап баспасы» 050012, г. Алматы, ул. Жамбыла,111,
тел. (727) 250 29 58; факс: (727) 292 81 10.
е-mail: alkitap@intelsoft.kz
Соответствует всем стандартам качества и безопасности.
Сертификация не предусмотрена. Срок годности не ограничен.
Кітаптарды «Алматыкітап баспасы» ЖШС-ның кітап дүкендерінен сатып алуға болады.
Астана қаласы: Иманов көшесі, 10, тел.: (7172) 53 70 84, 27 29 54;
Б. Момышұлы даңғылы, 14, тел.: (7172) 42 42 32, 57 63 92; Победа даңғылы, 67, тел. (7172) 51 84 12.
Алматы қаласы: Абай даңғылы, 35/37, тел.: (727) 267 13 95, 267 14 86;
Гоголь көшесі, 108, тел.: (727) 279 29 13, 279 27 86; Қабанбай батыр көшесі, 109, тел.: (727) 267 54 64, 272 05 66;
Жандосов көшесі, 57, тел.: (727) 303 72 33, 374 98 59; Бруно көшесі, 95, тел. (727) 374 34 42;
Әл-Фараби даңғылы, 63/17, тел. (727) 387 17 24; Майлин көшесі, 224 «А», тел.: (727) 222 29 43, 386 15 19;
Фурманов көшесі, 51, тел. (727) 273 51 38.
Қостанай қаласы: Быковский көшесі, 11, тел. (7142) 26 75 26;
Қойма есептеу басқармасы: Алматы қ., Ангарская көшесі, 95 А, тел.: (727) 290 49 67, 290 49 66.
Кітаптарды «Кітап-пошта» бөлімдері арқылы алуға да болады:
010000, Астана қаласы, тел. (7172) 53 70 84, е-mail: Nasihat@almatуkitap.kz
050035, Алматы қаласы, тел.: (727) 303 72 33, 374 98 59, e-mail: Jalyn@almatуkitap.kz
050009, Алматы қаласы, тел. (727) 374 34 42, е-mail: Arman@almatуkitap.kz
Интернет-дүкен: www.almatуkitap.kz
Маркетинг бөлімі, тел.: (727) 292 92 23, 292 57 20. e-mail: sale1@almatykitap.kz
Кітаптар мен басылымдар туралы мағлұматтарды www.almatykitap.kz сайты арқылы білуге болады.