73.Garaşsyzlyk eýýamynyň öňdebaryjy döredijilik wekilleri.
Meýilnama:
I.Garaşsyzlyk eýýamy – türkmen medeniýetiniň we edebiýatynyň täze galkynyş döwri.
II. Şahyrlaryň döredijiliginde Watan, Bitaraplyk we azatlyk temalarynyň belentden dabaralanmagy.
1) Ýazyjylaryň taryhy hakyda we milli gahrymanlara gaýdyp gelmegi.
2)Sungat we medeniýet işgärleri: Teatr, kino, saz we şekillendiriş sungatynda gazanylan ösüşler.
III. Döredijilik wekilleriniň milli aň-düşünjäni we nesil terbiýesini kemala getirmekdäki taryhy roly.
Garaşsyzlyk – halkymyzyň köpasyrlaryň dowamynda arzuw eden azatlygynyň, özbaşdaklygynyň we ruhy galkynyşynyň beýik dabaralanmasydyr. Bu mukaddes eýýam diňe bir syýasy we ykdysady özgertmeleri däl, eýsem, medeniýetiň, sungatyň we edebiýatyň hem täze akaba bolup galkynmagyny üpjün etdi. Garaşsyzlyk ýyllarynda türkmen döredijilik wekilleri halkyň ruhy dünýäsini baýlaşdyrmakda, milli gymmatlyklary dabaralandyrmakda we döwrüň beýik ösüşlerini taryha ýazmakda öň hatarlarda durdular.
Döwrüň öňdebaryjy döredijilik wekilleriniň, hususan-da, şahyrlaryň we ýazyjylaryň eserlerinde Watana bolan egsilmez söýgi, parahatçylyk, hemişelik Bitaraplyk we agzybirlik ýaly mukaddes temalar esasy orny eýeledi. Garaşsyzlyk eýýamynyň poeziýasy özüniň täzeçil pelsepesi, joşgunlylygy we çuňňur milli ruhy bilen tapawutlanýar. Ýazyjy-şahyrlarymyz öz goşgularynda we poemalarynda berkarar döwletimiziň gurluşyny, halkymyzyň bagtyýar durmuşyny hem-de Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ýurdumyzy durnukly ösdürmekdäki taryhy işlerini uly ylham bilen wasp edýärler.
Edebiýat – halkyň kalby, onuň medeni we ruhy ýadygärligidir. Garaşsyzlyk eýýamynyň kyssa we drama eserlerinde taryhy hakydany dikeltmek, geçmişiň meşhur şahsyýetleriniň, akyldarlarynyň keşbini janlandyrmak baş maksada öwrüldi.
Kyssaçylarymyz we dramaturglarymyz Oguz han, Görogly beg, Magtymguly Pyragy ýaly beýik taryhy şahsyýetleriň nusgalyk ýollaryny çeper obrazlar arkaly täzeden açyp görkezdiler. Bu bolsa ýaş nesliň öz köklerine, taryhyna bolan buýsanjyny has-da artdyrdy.
Şeýle-de, teatr, kino, saz we şekillendiriş sungatynyň wekilleri hem Garaşsyzlyk eýýamynda uly üstünlikler gazandylar. Türkmen kompozitorlary, bagşy-sazandalary, suratkeşleri we artistleri milli däp-dessurlary häzirki zaman dünýä medeniýetiniň gazananlary bilen sazlaşykly utgaşdyrmagy başardylar. Halkara derejesinde geçirilýän medeni günlerde, sergilerde we festiwallarda biziň döredijilik wekillerimiz türkmen sungatynyň baýlygyny, gözelligini bütin dünýä tanyşdyrýarlar.
Netije edip aýdanymyzda, Garaşsyzlyk eýýamynyň öňdebaryjy döredijilik wekilleri – jemgyýetimiziň ruhy sütunleridir. Olaryň galamyndan we zehininden dörän kämil eserler halkymyzy täze ýeňişlere ruhlandyrýar, ýaşlarymyzy watansöýüjilik, ynsanperwerlik we belent ahlaklylyk ruhunda terbiýeleýär. Medeniýet we sungat işgärlerimiziň döredijilik zähmeti döwletimiziň medeni diplomatiýasyny berkidip, türkmen halkynyň parahatçylyk söýüjilikli we dostlukly gatnaşyklara ygrarly aýdyň keşbini dünýä ýüzünde dabaralandyrýar.
71. Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň «Magtymguly –dünýäniň akyldary» atly kitabynyň terbiýeçilik ähmiýeti.
Meýilnama:
I.Magtymguly Pyragynyň türkmen halkynyň ruhy dünýäsindäki orny we kitabyň ýazylmagynyň taryhy ähmiýeti.
II. Kitabyň ýaş nesli watansöýüjilik ruhunda terbiýelemekdäki roly.
Akyldar şahyryň pelsepewi pikirleriniň häzirki zaman ynsanperwerlik ýörelgeleri bilen sazlaşygy.
Kitapda beýan edilýän milli gymmatlyklar, maşgala mukaddesligi we edep-terbiýe kadalary.
III.Kitabyň ynsan kalbyny päklemekde we jemgyýeti kämilleşdirmekde ýol görkeziji bolup durýandygy.
Magtymguly Pyragy türkmen halkynyň milli buýsanjy, ruhy dünýäsiniň altyn açarydyr. Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň «Magtymguly – dünýäniň akyldary» atly kitaby şahyryň döredijiligine we şahsyýetine berilýän çuňňur sarpa, halkymyzyň taryhy ýadygärligine goýlan uly hormatdyr. Bu eser diňe bir edebi-taryhy kitap bolman, eýsem, ýaş nesli terbiýelemekde gymmatly gollanma bolup durýar.
Kitabyň esasy terbiýeçilik ähmiýeti onuň watansöýüjilik ruhy bilen gönüden-göni baglanyşyklydygyndadyr. Magtymguly atamyz öz goşgularynda «Il ýagşysy – il bähbidi» diýip, halkyň agzybirligini, ýurduň azatlygyny we abadançylygyny öňe sürüpdir. Hormatly Prezidentimiziň bu kitabynda şahyryň şol beýik pikirleri döwür bilen utgaşdyrylyp, ýaşlarymyza öz Watanymyzy gözüň göreji deýin goramagy, halkymyzyň agzybirligini saklamagy öwredýär.
Şeýle-de, eser ynsanperwerlik, sypaýyçylyk, zähmetsöýerlik we maşgala mukaddesligi ýaly ýokary ahlak sypatlaryny wagyz edýär. Pyragynyň pelsepewi garaýyşlarynyň kitabyň sahypalarynda seljerilmegi, okyjyny durmuşyň manysy hakynda oýlanmaga iterýär. Gowy bilen ýamany, halal bilen haramy saýgarmagy, ula hormat, kiçä sarpaly bolmagy öwredýän bu eser, häzirki döwrüň kämil şahsyýetini kemala getirmekde möhüm orun tutýar.
Netije edip aýdanymyzda, «Magtymguly – dünýäniň akyldary» kitaby türkmen halkynyň medeni mirasyny hem-de milli gymmatlyklaryny öwrenmek isleýän her bir adam üçin bahasyna ýetip bolmajak hazynadyr. Bu kitap her bir ýaş nesliň kalbynda milli duýgyny oýarýar, olary dünýäniň öňdebaryjy medeniýetleri bilen aýakdaş gitmäge, şol bir wagtyň özünde-de öz köklerine berk ýapyşyp ýaşamaga ruhlandyrýar.
67 Gahryman Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň «Hakyda göwheri» atly kitabynda milli ruhy we medeni gymmatlyklarymyzyň beýany.
Meýilnama:
I.«Hakyda göwheri» kitabynyň taryhy ähmiýeti we halkymyzyň geçmişi bilen häzirki zamany baglanyşdyryjy köpri hökmünde tutýan orny.
II. Hakyda göwheri – geçmişden geljege uzan ruhy ýol .
Milli ruhy gymmatlyklarymyzyň kitapdaky beýany.
Medeni mirasymyzyň – senetçiligiň, sungatyň we däp-dessurlaryň ösüşine berilýän baha.
Halkyň taryhy hakyndaky ýadygärligiň nesiller üçin terbiýeçilik ähmiýeti.
III.Bu eseriň milli buýsanjymyzy artdyrmakdaky we geljegiň binýadyny berkden tutmakdaky roly.
Halkymyzyň taryhy, medeniýeti we milli gymmatlyklary – biziň baş baýlygymyzdyr. Gahryman Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň «Hakyda göwheri» atly kitaby bolsa, şol baýlygymyzyň çuňňur manysyny, milli ruhumyzyň gözbaşyny açyp görkezýän ajaýyp eserdir. Bu kitap diňe bir taryhy ýazgylardan däl, eýsem, halkymyzyň kalbyndan, onuň geçmişine we geljegine bolan buýsanjyndan dörän eserdir.
Kitapda milli ruhy gymmatlyklarymyz öwlüýä çenli hormat-sarpany, ula-kiçiniň arasyndaky syýalylygy we özara sylanyşygy öz içine alýar. Gahryman Arkadagymyz bu eserde halkymyzyň müňýyllyklardan gözbaş alýan edep-ekram kadalarynyň, maşgala mukaddesliginiň häzirki döwürde hem öz ähmiýetini ýitirmändigini täsirli beýan edýär. Şeýle gymmatlyklaryň her bir türkmen maşgalasynda saklanylmagy, jemgyýetimiziň has-da jebisleşmegine getirer.
Medeni gymmatlyklarymyz hakynda gürrüň edilende, milli senetçiligimiz, milli eşiklerimiz, sazymyz we däp-dessurlarymyz barada aýratyn belläp geçmelidiris. «Hakyda göwheri» kitabynda halkymyzyň el hünärine, döredijiligine we sungatyna bolan sarpa şöhlelendirilýär. Gahryman Arkadagymyzyň belleýşi ýaly, geçmişimizi bilmän, geljegimizi gurmak mümkin däl. Şonuň üçin hem, milli mirasymyzy gözüň göreji deýin gorap saklamak, ony nesilden-nesle geçirmek biziň her birimiziň mukaddes borjumyzdyr.
Netije edip aýdanymyzda, «Hakyda göwheri» kitaby halkymyzyň ruhy dünýäsini baýlaşdyrýan, milli kimligimizi duýmaga ýardam berýän gollanmadyr. Bu kitap bize öz taryhymyz bilen buýsanmagy, ata-babalarymyzyň galdyran mirasyny döwrebap derejede ösdürmegi öwredýär. Gahryman Arkadagymyzyň bu ajaýyp eseri biziň her birimizi ýurdumyzyň gülläp ösmegine, milli gymmatlyklarymyzyň dünýä derejesinde dabaralanmagyna öz goşandymyzy goşmaga ruhlandyrýar.
68.Gahryman Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň «Älem içre at gezer» romanynda durmuş hakykatynyň çeper beýany.
Meýilnama:
I.Eseriň türkmen edebiýatyndaky we taryhy aň-düşünjedäki orny. Ahal-teke bedewleriniň halkymyzyň durmuşyndaky mukaddesligi.
II.Bedewiň türkmen durmuşynyň, taryhynyň we ykbalynyň aýrylmaz bölegi hökmünde suratlandyrylmagy.
Romandaky durmuş hakykaty: ata-babalarymyzyň ýaşaýyş ýörelgeleri, zähmetsöýerligi we gujur-gaýraty.
Bedewe bolan söýginiň arkaly halkyň milli ruhunyň, namysynyň we buýsanjynyň şöhlelendirilmegi.
III.Eseriň ynsan kalbyna edýän täsiri we milli mirasymyzy geljekki nesillere ýetirmekdäki ähmiýeti.
Gahryman Arkadagymyzyň «Älem içre at gezer» romany türkmen halkynyň milli buýsanjy bolan Ahal-teke bedewine, şeýle-de halkymyzyň taryhy ýoluna bagyşlanan çuňňur manyly eserdir. Bu roman diňe bir atçylyk sungaty hakynda bolman, eýsem, türkmeniň ýaşaýyş pelsepesini, durmuş hakykatyny we kalbynyň tämizligini açyp görkezýän ajaýyp çeper beýandyr.
Romandaky durmuş hakykaty ilkinji nobatda bedew bilen ynsanyň arasyndaky taryhy we ruhy baglanyşykda jemlenýär. Gahryman Arkadagymyz bu eserde ata-babalarymyzyň bedewe bolan garaýşyny, ony diňe bir ulag hökmünde däl, eýsem, dost, syrdaş we ganatly ýoldaş hökmünde kabul edendigini ussatlyk bilen suratlandyrýar. «At – türkmeniň ganaty» diýen pähimiň düýp manysy romanyň her bir sahypasynda duýulýar. Awtor bedewiň taryhymyzyň dowamlylygyny saklaýan, biziň geçmişimiz bilen geljegimizi baglanyşdyrýan mukaddes bir simwol hökmünde görkezýär.
Eserdäki durmuş hakykaty halkymyzyň zähmetsöýerligi, sabyrlylygy we watansöýüjiligi arkaly hem açylýar. Romanda görkezilişi ýaly, at bakmak, onuň şanyna goşgy goşmak, onuň gözelligine guwanmak – bu diňe bir iş däl, eýsem, türkmen ruhunyň nusgawy dabaralanmasydyr. Gahryman Arkadagymyz özüniň çuňňur gözlegleri we tejribeleri arkaly bedewiň türkmen üçin nä derejede mukaddesdigini, onuň halkyň ykbaly bilen bilelikde ýaşap gelendigini ynandyryjylyklar bilen beýan edýär.
Netije edip aýdanymyzda, «Älem içre at gezer» romany milli medeniýetimiziň we taryhymyzyň altyn hazynasydyr. Bu eser okyjyny öz köklerine çuňňur sarpa goýmaga, ata-babalarymyzyň galdyran beýik mirasyny gorap saklamaga we ony täze öwüşginler bilen baýlaşdyrmaga ruhlandyrýar. Arkadagymyzyň bu eseri häzirki nesiller üçin milli terbiýäniň, ruhy galkynyşyň we bedewe bolan söýginiň belent sütünidir.
Bu düzme siziň pikiriňize laýyk gelýärmi ýa-da belli bir bölümi boýunça goşmaça düşündiriş gerekmi?
69 Gahryman Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň «Döwlet guşy» romanynda ýetginjek Mälikgulynyň çeper keşbi.
Meýilnama:
I.«Döwlet guşy» romanynyň edebi ähmiýeti we eseriň merkezinde duran Mälikguly Berdimuhamedowyň keşbi.
II. Döwlet guşy – Mälikguly atanyň gaýtalanmajak keşbi
1)Ýetginjek Mälikgulynyň özüni alyp barşy, zähmete bolan söýgüsi we jogapkärçiligi.
2)Kynçylyklara garamazdan, gaýduwsyzlygy we watansöýüjiligi.
3)Mälikguly atanyň dünýägaraýşynyň kemala gelmeginde ene-ata terbiýesiniň we halkyň däp-dessurlarynyň orny.
III. Mälikgulynyň keşbi – häzirki ýaş nesil üçin mynasyp görelde mekdebi.
Gahryman Arkadagymyzyň «Döwlet guşy» romany türkmen edebiýatynda özboluşly orny eýeleýän, taryhy we durmuşy hakykatyň sazlaşygyndan dörän ajaýyp eserdir. Bu romanyň esasy gahrymany bolan ýetginjek Mälikgulynyň keşbi bolsa, okyjynyň kalbynda ýokary ahlaklylygyň, zähmetsöýerligiň we watansöýüjiligiň nusgasy hökmünde ýerleşýär.
Mälikgulynyň çeper keşbi ilkinji nobatda onuň ýaşlygyna mahsus bolmadyk agraslygy we jogapkärçiligi bilen tapawutlanýar. Awtor okyja Mälikgulynyň diňe bir fiziki taýdan däl, eýsem, ruhy taýdan hem berk şahsyýet hökmünde kemala gelşini görkezýär. Ol uruş ýyllarynyň kynçylyklaryna garamazdan, özüne ynanylan işleri ýerine ýetirmekde, zähmet çekmekde we maşgala agzalaryna daýanç bolmakda görelde görkezýär. Onuň keşbinde ata-babalarymyzdan gelýän milli häsiýetleriň – mertligiň, sabyrlylygyň we adamkärçiligiň ajaýyp utgaşmasyny görýäris.
Ýetginjek Mälikgulynyň keşbi arkaly awtor maşgala mukaddesliginiň ähmiýetini açyp görkezýär. Onuň ene-atasyna bolan sarpasy, ula hormat goýşy we özünden kiçilere bolan aladasy, türkmen maşgala terbiýesiniň iň oňat häsiýetlerini özünde jemleýär. Ol ýönekeý bir ýetginjek bolman, eýsem, ýurdunyň ykbalyna özüni borçly duýýan, edep-ekramy bilen daş-töweregine nury saçýan şahsyýetdir. Onuň durmuşdaky ýörelgesi – halkyň bähbidini, Watanyň goraglylygyny hemişe belent tutmakdyr.
Netije edip aýdanymyzda, «Döwlet guşy» romanyndaky Mälikgulynyň keşbi diňe bir taryhy obraz däl, eýsem, ýaş nesil üçin durmuş ýoluny kesgitleýän gollanmadyr. Bu eser ýaşlarymyzy halal zähmete, watansöýüjilige we ynsanperwerlige çagyrýar. Mälikguly atanyň gaýtalanmajak keşbi biziň kalbymyzda mydama ýaşap, häzirki bagtyýar döwrümiziň ýaşlaryny kämil adamlar bolup ýetişmäge ruhlandyrýar.
70 Gahryman Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň «Türkmeniň döwletlilik ýörelgesi» kitabynda öwüt-ündewler.
Meýilnama:
I.«Türkmeniň döwletlilik ýörelgesi» kitabynyň milli mirasymyzyň hazynasy hökmündäki ähmiýeti. II. Türkmeniň döwletlilik ýörelgesi – öwüt-ündewleriň çeşmesi
Halkymyzyň pähim-paýhasyndan dörän öwüt-ündewleriň häzirki zaman jemgyýetindäki orny.
Kitapda beýan edilýän milli ahlak kadalary: zähmetsöýerlik, agzybirlik we ula hormat.
Döwletlilik ýörelgesiniň maşgala ojagyny berkidiji we ýaş nesli terbiýeleýji ähmiýeti.
III.Bu eseriň nesiller üçin ýol görkeziji bolup durýandygy we milli gymmatlyklarymyzyň ebediligini üpjün edişi.
Gahryman Arkadagymyzyň «Türkmeniň döwletlilik ýörelgesi» atly kitaby türkmen halkynyň müňýyllyklaryň dowamynda toplan pähim-paýhasyny, ýaşaýyş durmuşyny we ahlak ýörelgelerini özünde jemleýän gaty gymmatly eserdir. Bu kitap diňe bir taryhy ýadygärlik däl, eýsem, her bir adam üçin gündelik durmuşda ýol görkezýän paýhas çeşmesidir.
Eserde beýan edilýän öwüt-ündewler türkmen halkynyň milli ahlak kadalarynyň binýadyny düzýär. «Döwletlilik» düşünjesi bu ýerde diňe bir baýlyk ýa-da wezipe däl, eýsem, ynsanyň içki dünýäsiniň päkligi, halal zähmeti we ak ýürekliligi hökmünde düşündirilýär. Gahryman Arkadagymyz ata-babalarymyzyň «Gönülik – egilmez», «Halal zähmet – hemişelik rahatlyk» ýaly paýhasly sözlerini mysal getirip, okyjyny ýokary adamkärçilik sypatlaryna eýe bolmaga çagyrýar.
Kitapda maşgala mukaddesligine, ene-ata bolan sarpanyň belentligine aýratyn üns berilýär. Öwüt-ündewleriň esasy özeni – agzybirlikdir. «Agzybir il – dok olar» diýlişi ýaly, halkymyzyň jebisliginiň, birek-birege goldaw bermeginiň döwletiň kuwwatlylygynyň girewidir. Arkadagymyz ýaş nesli watansöýüjilik, ylym-bilim almaga höwes we zähmetsöýerlik ruhunda terbiýelemek üçin milli mirasyň öwütleriniň öçmejek güýjüniň bardygyny nygtaýar.
Netije edip aýdanymyzda, «Türkmeniň döwletlilik ýörelgesi» kitaby her bir türkmenistanlynyň öýünde, kalbynda orun almalydyr. Bu eser bize geçmişimiziň nuruny häzirki zaman ösüşlerimize ýolbaşçy etmegi öwredýär. Gahryman Arkadagymyzyň paýhasyndan dörän bu öwüt-ündewler, biziň jemgyýetimiziň kämilleşmegine, ýurdumyzyň abadanlygynyň dowamly bolmagyna hyzmat edýän ebedi gymmatlyklardyr.
72 Garaşsyzlyk eýýamynyň publisistikasynda döwrüň ösüşleriniň beýany.
Meýilnama:
I.Garaşsyzlygyň türkmen edebiýaty, hususan-da, publisistika žanry üçin açan täze mümkinçilikleri.
II.Garaşsyzlyk eýýamynyň publisistikasy – döwrüň taryhynamaçysy
Garaşsyzlyk eýýamynyň publisistikasynyň esasy maksady: gazanylan üstünlikleriň we özgertmeleriň taryhy ähmiýetini açyp görkezmek.
Halkyň ruhy galkynyşynyň, milli gymmatlyklaryň dikeldilmeginiň we ýurdumyzyň halkara abraýynyň ösmeginiň publisistikadaky şöhlelendirilmegi.
Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň kitaplarynyň, çykyşlarynyň döwür publisistikasynyň özenini düzüşi.
III.Publisistikanyň jemgyýeti öňe gitmäge ruhlandyrýan, taryhy wakalary geljekki nesiller üçin ýazga geçirýän möhüm gural bolup durýandygy.
Garaşsyzlygymyzyň gazanylmagy bilen türkmen edebiýatynyň, şol sanda publisistikanyň öňünde täze, şöhratly menziller açyldy. Publisistika – bu döwrüň sesidir, halkyň gazanan üstünlikleriniň, ýeten belent sepgitleriniň taryhy ýazgysydyr. Garaşsyzlyk eýýamynda döreýän publisistik eserler diňe bir maglumat bermek bilen çäklenmän, eýsem, halkymyzyň milli buýsanjyny, watansöýüjiligini we geljege bolan ynamyny kemala getirmekde möhüm orun tutýar.
Döwrüň ösüşlerini beýan etmekde publisistika žanry özüniň täsirliligi we ynandyryjylygy bilen tapawutlanýar. Garaşsyzlyk ýyllarynda amala aşyrylan ägirt uly özgertmeler, gurulan şäherler, täzeçil taslamalar, ylym-bilim we medeniýet pudagyndaky ösüşler publisistikanyň esasy temalaryna öwrüldi. Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň eserleri bu günki publisistikamyzyň özenini düzüp, okyjylara milli ösüş ýolumyzyň, ykdysady kuwwatlylygymyzyň we medeni mirasymyzyň çuňňur manysyny düşündirýär.
Bu žanr arkaly halkymyz özüniň garaşsyz, hemişelik Bitarap Watanymyzyň gazanan ýeten sepgitlerine göz ýetirýär. Publisistik eserler diňe bir sanlary we faktlary däl, eýsem, şol üstünlikleriň yzynda ýatan halkyň yhlasyny, zähmetini we döwletimiziň alyp barýan syýasatynyň adalatlylygyny hem beýan edýär. Ol okyjyny watanymyzy söýmäge, zähmet çekmäge we döretmäge ruhlandyrýar.
Netije edip aýdanymyzda, Garaşsyzlyk eýýamynyň publisistikasy döwrüň taryhynamaçysydyr. Ol biziň şöhratly geçmişimiz bilen nurana geljegimizi baglanyşdyrýan köprüdir. Bu eserler biziň bagtyýar zamanamyzyň, hormatly Prezidentimiziň baştutanlygynda gazanylýan her bir üstünligiň waspnamasy bolup, geljekki nesillere gymmatly miras hökmünde galjakdygy şübhesizdir.
73 Garaşsyzlyk eýýamynyň öňdebaryjy döredijilik wekilleri.
Meýilnama:
I.Garaşsyzlygyň türkmen edebiýatyna we sungatyna beren giň mümkinçilikleri.
II.Garaşsyzlyk eýýamynyň döredijilik ussatlary
Garaşsyzlyk eýýamynyň edebiýatynyň we sungatynyň täze mazmuny.
Halkymyzyň ruhy dünýäsini beýan edýän şahyrlaryň, ýazyjylaryň we sungat işgärleriniň orny.
Döredijilik wekilleriniň Watany söýmek, milli gymmatlyklary wasp etmek ýörelgeleri.
III.Döredijilik wekilleriniň milli medeniýetimizi dünýä ýüzüne çykarmakdaky we ýaş nesli terbiýelemekdäki ähmiýeti.
Garaşsyzlyk – bu diňe bir döwlet galkynyşy däl, eýsem, halkyň ruhy azatlygynyň, döredijilik ylhamynyň hem dabaralanan eýýamydyr. Garaşsyzlyk ýyllarynda türkmen edebiýatynyň we sungatynyň ösüşi täze belentliklere göterildi. Bu döwrüň öňdebaryjy döredijilik wekilleri öz eserleri bilen halkymyzyň taryhy ýoluny, şu günki bagtyýarlygyny we geljekki meýilnamalaryny çeperçilik bilen wasp edip gelýärler.
Garaşsyzlyk eýýamynyň şahyrlary, ýazyjylary we sungat işgärleri – Watanyň waspçylarydyr. Olaryň eserlerinde garaşsyzlygyň gymmatlygy, halkymyzyň agzybirligi, Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň alyp barýan syýasaty esasy orny eýeleýär. Öňdebaryjy döredijilik wekillerimiz özleriniň kämil eserleri arkaly milli medeniýetimiziň kökleriniň çuňňurdygyny, halkymyzyň medeniýetiniň gadymylygyny hem-de häzirki zaman ösüşini dünýä jemgyýetçiligine ýetirýärler.
Döredijilik wekilleriniň işi diňe bir eser döretmek bilen çäklenmän, eýsem, ýaş nesli watansöýüjilik, ynsanperwerlik, zähmetsöýerlik ruhunda terbiýelemekde hem möhüm orun tutýar. Olaryň her biri türkmen halkynyň milli buýsanjyny, taryhy özboluşlylygyny özleriniň goşgularynda, romanynda, sazynda ýa-da surat eserlerinde beýan edýärler. Bu bolsa, öz gezeginde, ýaşlarymyzyň milli ruhda kämilleşmegine, ata-babalarymyzyň galdyran mirasyna sarpa goýmagyna itergi berýär.
Netije edip aýdanymyzda, Garaşsyzlyk eýýamynyň öňdebaryjy döredijilik wekilleri döwrüň ruhuny özünde jemleýän we ony geljekki nesillere ýetirýän taryhy şahsyýetlerdir. Olaryň zehini we yhlasy bilen türkmen medeniýeti dünýäde täzeçe dabaralanýar. Biz şeýle ussatlarymyz bilen buýsanmaly we olaryň döredijilik mirasynyň gadyryny bilmelidiris.
74 Garaşsyzlyk eýýamynyň kyssa eserlerinde milli ruhuň ýüze çykmagy.
Meýilnama:
I.Garaşsyzlyk eýýamynyň kyssa eserleriniň esasy aýratynlyklary we ýazyjylaryň milli ruha, taryha gaýdyp gelmegi.
II.Garaşsyzlyk eýýamynyň kyssa eserlerinde milli ruhuň ýüze çykmagy
Kyssa eserlerinde taryhy hakydanyň oýanmagy we ata-babalarymyzyň gahrymançylykly ýolunyň şöhlelendirilmegi.
Milli ahlak ýörelgeleriniň, edep-ekramyň, ene-ata sarpasynyň we maşgala mukaddesliginiň beýany (mysal üçin, Gahryman Arkadagymyzyň eserleri we başga-da döwrebap kyssalar arkaly).
Halkymyzyň durmuş pelsepesiniň, dil baýlygynyň we däp-dessurlarynyň çeper keşpler arkaly açylyp görkezilmegi.
III.Garaşsyzlyk eýýamynyň kyssa eserleriniň okyjynyň milli aň-düşünjesini we ruhuny baýlaşdyrmakdaky uly ähmiýeti.
Garaşsyzlyk – halkymyzyň taryhynda diňe bir syýasy ýeňiş däl, eýsem, milli özlügimize, dilimize, medeniýetimize we ruhy köklerimize dolanyp gelmegini üpjün eden beýik galkynyşdyr. Garaşsyzlyk eýýamynyň edebiýatynda, hususan-da, kyssa (proza) eserlerinde milli ruhuň ýüze çykmagy iň esasy hem-de gymmatly aýratynlyklaryň biri boldy. Ýazyjylarymyz öz hekaýalarynda, powestlerinde we romanlarynda türkmen halkynyň milli häsiýetini, taryhy hakydasyny hem-de durmuş pelsepesini gaty çuňňur beýan etdiler.
Bu eýýamyň kyssa eserlerinde milli ruh, ilkinji nobatda, taryhy hakydanyň gaýtadan dikeldilmegi arkaly ýüze çykýar. Geçmişde aýtmak gadagan edilen ýa-da bur bozulan taryhy hakykatlar kyssanyň üsti bilen täzeden janlandyryldy. Ata-babalarymyzyň mertligi, watansöýüjiligi we gahrymançylygy döwrebap kyssanyň özenine öwrüldi. Gahryman Arkadagymyz Gurbanguly Berdimuhamedowyň «Älem içre at gezer» we «Döwlet guşy» ýaly eserleri bu ugra iň oňat mysaldyr. Bu romanlarda türkmen durmuşynyň hakyky aýnasy, bedewe bolan söýgi, kynçylyklara döz gelip biler ýaly mertlik häsiýetleri örän täsirli görkezilýär.
Milli ruhuň kyssa eserlerinde ýene bir ýüze çykyşy – türkmen halkynyň ahlak kadalarynyň we edep-ekramynyň waspyndadır. Döwrüň kyssa eserlerinde ula hormat, kiçä sarpa, maşgala mukaddesligi, halal zähmet we myhmanparazlyk ýaly mukaddes ýörelgeler diňe bir wagyz edilmän, eýsem, gahrymanlaryň ýaşaýyş durmuşy, olaryň häsiýetleri arkaly açylyp görkezilýär. Okyjy kyssa eserlerini okanda öz halkynyň dil baýlygyna, nakyllaryň we atalar sözüniň ýerlikli ulanylyşyna gabat gelip, milli şahsyýeti bilen buýsanmagy öwrenýär.
Netije edip aýdanymyzda, Garaşsyzlyk eýýamynyň kyssa eserleri türkmen halkynyň milli ruhuny, medeni ýörelgelerini geljekki nesillere ýetirýän ruhy gollanmadyr. Bu eserler biziň medeni baýlygymyzy gorap saklamak bilen bir gatarda, ýaşlarymyzy öz taryhyna ygrarly, kämil we watansöýüji şahsyýetler edip terbiýelemekde bahasyna ýetip bolmajak hyzmaty ýerine ýetirýär.
73 Garaşsyzlyk eýýamynyň öňdebaryjy döredijilik wekilleri.
Meýilnama:
I.Garaşsyzlyk eýýamy – türkmen medeniýetiniň we edebiýatynyň täze galkynyş döwri.
II.Garaşsyzlyk eýýamynyň öňdebaryjy döredijilik wekilleri
Garaşsyzlyk poeziýasy: Şahyrlaryň döredijiliginde Watan, Bitaraplyk we azatlyk temalarynyň belentden dabaralanmagy.
Kyssa we dramaturgiýa: Ýazyjylaryň taryhy hakydata we milli gahrymanlara gaýdyp gelmegi.
Sungat we medeniýet işgärleri: Teatr, kino, saz we şekillendiriş sungatynda gazanylan ösüşler.
III.Döredijilik wekilleriniň milli aň-düşünjäni we nesil terbiýesini kemala getirmekdäki taryhy roly.
Garaşsyzlyk – halkymyzyň köpasyrlaryň dowamynda arzuw eden azatlygynyň, özbaşdaklygynyň we ruhy galkynyşynyň beýik dabaralanmasydyr. Bu mukaddes eýýam diňe bir syýasy we ykdysady özgertmeleri däl, eýsem, medeniýetiň, sungatyň we edebiýatyň hem täze akaba bolup galkynmagyny üpjün etdi. Garaşsyzlyk ýyllarynda türkmen döredijilik wekilleri halkyň ruhy dünýäsini baýlaşdyrmakda, milli gymmatlyklary dabaralandyrmakda we döwrüň beýik ösüşlerini taryha ýazmakda öň hatarlarda durdular.
Döwrüň öňdebaryjy döredijilik wekilleriniň, hususan-da, şahyrlaryň we ýazyjylaryň eserlerinde Watana bolan egsilmez söýgi, parahatçylyk, hemişelik Bitaraplyk we agzybirlik ýaly mukaddes temalar esasy orny eýeledi. Garaşsyzlyk eýýamynyň poeziýasy özüniň täzeçil pelsepesi, joşgunlylygy we çuňňur milli ruhy bilen tapawutlanýar. Ýazyjy-şahyrlarymyz öz goşgularynda we poemalarynda berkarar döwletimiziň gurluşyny, halkymyzyň bagtyýar durmuşyny hem-de Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň ýurdumyzy durnukly ösdürmekdäki taryhy işlerini uly ylham bilen wasp edýärler.
Edebiýat – halkyň kalby, onuň medeni we ruhy ýadygärligidir. Garaşsyzlyk eýýamynyň kyssa (proza) we drama eserlerinde taryhy hakydany dikeltmek, geçmişiň meşhur şahsyýetleriniň, akyldarlarynyň keşbini janlandyrmak baş maksada öwrüldi.
Kyssaçylarymyz we dramaturgarymyz Oguz han, Görogly beg, Magtymguly Pyragy ýaly beýik taryhy şahsyýetleriň nusgalyk ýollaryny çeper obrazlar arkaly täzeden açyp görkezdiler. Bu bolsa ýaş nesliň öz köklerine, taryhyna bolan buýsanjyny has-da artdyrdy.
Şeýle-de, teatr, kino, saz we şekillendiriş sungatynyň wekilleri hem Garaşsyzlyk eýýamynda uly üstünlikler gazandylar. Türkmen kompozitorlary, bagşy-sazandalary, suratkeşleri we artistleri milli däp-dessurlary häzirki zaman dünýä medeniýetiniň gazananlary bilen sazlaşykly utgaşdyrmagy başardylar. Halkara derejesinde geçirilýän medeni günlerde, sergilerde we festiwallarda biziň döredijilik wekillerimiz türkmen sungatynyň baýlygyny, gözelligini bütin dünýä tanyşdyrýarlar.
Netije edip aýdanymyzda, Garaşsyzlyk eýýamynyň öňdebaryjy döredijilik wekilleri – jemgyýetimiziň ruhy sütunleridir. Olaryň galamyndan we zehininden dörän kämil eserler halkymyzy täze ýeňişlere ruhlandyrýar, ýaşlarymyzy watansöýüjilik, ynsanperwerlik we belent ahlaklylyk ruhunda terbiýeleýär. Medeniýet we sungat işgärlerimiziň döredijilik zähmeti döwletimiziň medeni diplomatiýasyny berkidip, türkmen halkynyň parahatçylyk söýüjilikli we dostlukly gatnaşyklara ygrarly aýdyň keşbini dünýä ýüzünde dabaralandyrýar.
Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan – bedew batly at-myradyň mekany.
Meýilnama:
I.Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistanyň döwlet ösüşleri we behişdi bedewleriň bu mukaddeslikdäki orny.
II.Ahal-teke bedewiniň türkmen taryhyndaky, medeniýetindäki we ruhy dünýäsindäki mukaddes orny.
«Bedew batly» ösüşler: Ýurduň ykdysady, durmuşy we medeni ugurlarda gazanýan ägirt uly sepgitleriniň atyň çaltlygy bilen utgaşmagy.
Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň atçylyk sungatyny ösdürmekdäki we milli mirasa sarpa goýmakdaky taryhy işleri.
III.Bedewiň – türkmen halkynyň parahatçylyk, bagtyýarlyk we aýdyň geljege tarap ynamly gadamlarynyň ebedi simwoly bolup durýandygy.
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Garaşsyz, hemişelik Bitarap Türkmenistan özüniň parahatçylyk söýüjilikli syýasaty, ykdysady kuwwaty we belent sepgitleri bilen dünýäniň iň çalt ösýän döwletleriniň birine öwrüldi. Türkmen halky özüniň geçmişini, şu gününi we nurana geljegini mukaddes hasaplan we wepaly ýoldaşyna deňän behişdi bedewleri bilen baglanyşdyrýar. Şonuň üçin hem, eziz Watanymyz bu gün dünýäde «bedew batly at-myradyň mekany» hökmünde dabaralanýar.
Ahal-teke bedewi – türkmen halkynyň köp mümýyllyklaryň dowamynda dünýä medeniýetine galdyran iň uly we iň naýbaşy gymmatlyklarynyň biridir. Ata-babalarymyz bedewi diňe bir ulag ýa-da baýlyk hasaplaman, eýsem, ony öz maşgala agzasy ýaly görüp, aýratyn mähir we yhlas bilen seisläpdirler. Halk arasynda giňden ýaýran «Irden tur-da ataňy gör, ataňdan soň – atyňy» diýen pähimli atalar sözi hem türkmen kalbynda bedewe goýulýan sarpanyň näçe belentdedigini subut edýär. Berkarar döwletimizde at – ruhy galkynyşyň, milli arzuwlaryň we maksada okgunlylygyň simwolydyr.
Türkmenistanyň gazanýan ägirt uly üstünlikleriniň, gurulýan ak şäherleriniň, halkara taslamalarynyň tizligini we kuwwatyny häsiýetlendirmek üçin «bedew bady bilen» diýen jümle ýerlikli ulanylýar. Bu deňeşdirme halkymyzyň ýadawlyk bilmezden, diňe öňe – beýik geljege tarap barýandygynyň aýdyň beýanydyr.
Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň taýsyz tagallalary netijesinde, ýurdumyzda atçylyk sungatyny ösdürmäge, arassa ganly ahal-teke atlarynyň dünýä derejesindäki şan-şöhratyny has-da belent etmäge aýratyn üns berilýär. Döwrebap atçylyk sport toplumlarynyň gurulmagy, seýisleriň, çbüşleriň zähmetine ýokary baha berilmegi we her ýyl At bayramynyň dabaraly bellenilmegi munuň aýdyň mysallarydyr. Arkadagymyzyň galamyndan dörän atçylyga degişli gymmatly kitaplar bolsa, bu jadyly sungatyň syrlaryny öwrenmekde nesiller üçin uly mekdep boldy.
Netije edip aýdanymyzda, Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan we onuň gözel bedewleri bir-birinden aýrylmaz mukaddesliklerdir. Bedewlerimiziň bady – biziň parahat durmuşymyzyň, agzybirligimiziň we täze maksatlara ýetmekdäki gujur-gaýratymyzyň badydyr. Garaşsyz Watanymyz bedew bady bilen özüniň durnukly ösüş ýoluny dowam etdirip, dünýä durnuklylygyna, parahatçylygyna we dostlukly gatnaşyklara özüniň egsilmez goşandyny goşmagyny dowam eder.
10 105
4 942 
