Бириккен Улуттар Уюму (БУУ)

Бириккен Улуттар Уюму  ( БУУ ) — эл аралык тынчтыкты, коопсуздукту колдоо жана бекемдөө, мамлекеттер аралык тынчтык кызматташтыгын өнүктүрүү максатында суверендүү мамлекеттердин ыктыярдуу биригүүсүнүн негизинде түзүлгөн эл аралык уюм.

      БУУга мүчө мамлекеттер

   БУУга мүчө мамлекеттер

Мүчөлүк:

193 мүчө өлкө

Штаб-квартира:

   Нью-Йорк Кошумча кеңселери:    Вена [1]    Женева [2]    Найроби [3]

Расмий тилдери:

англис ,  француз ,  орус ,  кытай ,  араб ,  испан  тилдери

Негизделген

БУУнун Уставына кол коюу

26-июнь ,  1945-жыл

Уставдын күчүнө кириши

24-октябрь ,  1945-жыл

• БУУну түзүү антигитлердик коалициялык негизги мамлекеттердин демилгелери менен ишке ашырыла баштаган. БУУнун аткара турган негизги иш чаралары жана түзүлүшү 2-дүйнөлүк согуштун убагында эле (Москвадагы  СССР , АКШ,  Улуу Британия  мамлекетинин тышкы иштер министрлеринин жыйынында (1943-ж.), Думбартон –  Оксфорд  конференциясында (1944-ж.),  Крым  (Ялта) конференциясында (1945-ж.),  Сан-Франциско  конференциясында (1945-ж.) талкуулана баштаган. Сан-Франциско конференциясында 51 мамлекеттин өкүлдөрү кол койгон (анын ичинен бешөө Коопсуздук Кеңешинин туруктуу мүчөлөрү).

• Буну уставы күчүнө кирген 24-октябрь 1945-жыл – жыл сайын БУУнун түзүлгөн күнү катары белгиленет. БУУнун Уставында бекиген башкы максаттары: эл аралык тынчтыкты жана коопсуздукту коргоо, мамлекеттер аралык кызматташтыкты өнүктүрүү; дүйнө элинин бейкуттугун буза турган ар кандай агрессиялык актыларды, эл аралык талаш-тартыш маселелерин тынчтык жолу менен чечүү жана жөнгө салуу;

• улуттук өзгөчөлүктөрүн эске алуу менен улуттар арасындагы достукту, тең укуктуулукту өнүктүрүү;  адам укуктары  тилине, дилине,  раса сына,  жыныс ына карабастан бардык адамдарга бирдейлигин бекемдөө жана эл аралык маданий, социалдык, экономикалык проблемаларды чечүүдө эл аралык кызматташууну камсыз кылуу.

• БУУнун Уставында эл аралык кызматташуунун бир нече демократиялык принциптери каралган жана бекитилген: мисалы,
• баардык мүчөлөрдүн суверендүү тең укуктуулугу;
• кабыл алган Уставдагы милдеттерди ак ниеттүүлүк жана жоопкерчилик менен аткаруу;
• эл аралык талаш-тартыштарды чечүүдө эл аралык тынчтыкка, коопсуздукка, адилеттүүлүккө коркунуч алып келбей тургандай негизде чечүү.
• Азыркы учурда БУУда 193 мамлекет мүчө болуп катталган.

• БУУнун башкы органдары: 1. Генералдык Ассамблея; 2. Коопсуздук Кеңеши; 3. Экономикалык жана социалдык Кеңеш; 4. Кам көрүү Кеңеши; 5. Эл аралык Сот; 6. Катчылык же Баш катчы, 7. Адам укуктары боюнча Жогорку комиссар.

Кыргызстандын БУУга мүчө болгонуна 30 жыл толду

• Бириккен Улуттар Уюмунун (БУУ) башкы катчысы Антониу Гутерриш президент Садыр Жапаровду жана Кыргызстандын элин өлкөнүн БУУдагы мүчөлүгүнүн отуз жылдыгы менен куттуктады. Бул тууралуу президенттин басма сөз кызматы билдирди.

• Гутерриш куттуктоосунда отуз жыл ичинде БУУга колдоо көрсөткөндүгү үчүн Кыргызстанга ыраазычылык билдирип, алдыда байланыштар мындан ары да чыңдалат деген ишенимин айткан.

Акыркы отуз жылдын ичинде биз аймактагы жана бүткүл дүйнөдөгү тынчтыкты, стабилдүүлүктү жана социалдык прогрессти камсыз кылуу үчүн барган сайын тыгыз өнөктөштүк мамилелерди түздүк. Кыргызстан Туруктуу өнүгүү максаттарына карай алга жылып, глобалдык чакырыктарды чечүүдө көп тараптуу системанын маанилүү жактоочусу болуп саналат», — деп айтылат баш катчынын

Тынчтыктын символу". Бириккен Улуттар Уюму жана Кыргызстан

• Кыргызстан БУУга мүчө 166 мамлекеттин ичинен 45-орунду ээлегенин, 2030-жылга чейин алдыңкы 30 өлкөнүн катарына кирүүнү максат койгонуна токтолду.
• Жапаров ошондой эле тышкы карызды “жашыл” долбоорлор аркылуу реструктуризациялоону сунуштап, тынчтыкты, туруктуу өнүгүүнү жана адам укуктарын камсыз кылуу үчүн БУУ менен өнөктөштүктү бекемдөөгө умтуларын кошумчалады.

UNICEF/ Bektur Zhanibekov 1992-жылдын 2-мартында Кыргыз Республикасы БУУга жаңы көз карандысыз мамлекет катары кошулду. БУУ Кыргызстанга Туруктуу өнүгүү максаттарына (ТӨМ) шайкеш келген улуттук приоритеттерин ишке ашырууда колдоо көрсөтүп келет.

Кыргызстандагы БУУ түзүмүнүн максаты өнүктүрүү тармагында реформаны ишке ашырууда өлкөгө жардам берүү жана туруктуу өнүгүү тармагында эл аралык деңгээлде макулдашылган максаттарга жетүүдө колдоо көрсөтүү болуп саналат.

Кыргыз Республикасындагы Туруктуу өнүгүү максаттары

• Туруктуу өнүгүү максаттары – бул эл аралык коомчулуктун алдында турган жакынкы 15 жылда теңсиздик менен жакырчылыкты жоюу, социалдык интеграцияга жетишүү, глобалдык климаттын өзгөрүшүн токтотуу жана дүйнөнү куруу, мында биздин урпактардын татыктуу жашоосу үчүн ресурстардын жетиштүүлүгү болгон 17 максаттын жана 169 милдеттердин комплекси.