Ь һәм ъ билгеләренең язылышы

Татар телендә

ь һәм ъ билгеләренең куелышы

ь

аеру билгесе

нечкәлек билгесе

ъ

аеру билгесе

калынлык билгесе

ь

нечкәлек билгесе

Үзеннән алда килгән

тартыкны нечкәртә

Калын укылырга мөмкин булган

альбом

ноябрь

асфальт

аеру билгесе

иҗекне нечкәртә

сәгать

мәшәкать

тәнкыйть

ятьмә, ямь

яшьлек

ниһаять

( рус сүзләрендә)

дәрья, дөнья

шәль+ я улык

берь+ е ллык

берь+ ю лы

Әгәр кушма сүзнең беренче тамыры нечкә булса, ә икенче тамыры

е, я,ю хәрефләреннән башланса, ь билгесе куела.

Искәрмә:

[ , ] һәмзә тартыгын белдергәндә куелырга мөмкин:

мәсьәлә

җөрьәт итү

фөрьяд итү

Ь билгесе куелмый торган очраклар:

Төрки-татар исемнәрендә: Илгиз, Илнур, Илнар, Илдар, Рамил, Гөлнара, Раил һ.б.

(Мондый сүзләрне алынма сүзләр – Эльмир яки Ильмир, Эльвина исемнәре язылышы белән бутарга ярамый).

Ильяс сүзендә аеру билгесе буларак куела: Иль+яс.

ъ

Калынлык билгесе

аеру билгесе

Нечкә әйтелешле сүздә ябык иҗек ахырында килгән къ, гъ тартыкларының катылыгын белдерә

( къ гъ дип укылышны белдерә).

Әгәр кушма сүзнең беренче тамыры калын булса, икенче тамыры е, я,ю хәрефләреннән башланса, ъ билгесе куела.

тә къ дим

ми къ дар

мә гъ нә

и гъ тибар

я гъ ни

алъ+ я пкыч

унъ+ е ллык

кулъ+ ю гыч

1) Альберт, Эльвира, нефть, фонарь, медаль, альманах, пульс

2) Яшь, юньләп, яшьтәш, яшькелт, фигыль, мәкаль, кәгазь, шагыйрь, шигырь [ ши ғ эр ] , шәфкать, гамьсез, Гыйльфан

3) бишьеллык, берьеллык

Илсөяр, Рамил, Равил, Айгөл, Илгиз, Гамил, Наил

• вәгъдә, Тәгъзим, тәгълимат, Мәгъсүм, Сәгъдия, шәфәкъ
• аръяк, кулъязма
• адъютант