Ички секреция бездери

Сабактынтемасы: Ичкисекреция бездери.

Сабактынмаксаты:Окуучулар дын ички секрециябездерибоюнчабилимдерин,билгичтиктерин,көндүмдөрүнкалыптандырууменен биргеалардынэтикалык,эстетикалык,экологиялыкмаданияттулуукка,патриоттуулуккатарбиялоожанабалдардыной-жүгүртүүсүнөнүктүрүү.

Сабактынмаксаттары:

а)Билимберүүчүлүк:Ичкисекрециябездерибоюнча,билимдерди,билгичтиктерди,көндүмдөрдүкалыптандыруу.

б)Тарбияберүүчулүк:Инсандыксапаттардыкалыптандыруу,адеп-ахлакэкологиялыкэстетикалыкмаданияттуулуккатарбиялоо.

в)Өнүктүрүүчүлүк:Алганбилимдериной-жүгүртүүлөрүнөнүктүрүү.

Сабактынтиби:Материалдынмазмунуначыпберүү.

Сабактын журүшү:

1.Уюштуруу:Окуучулармененсаламдашам,окуучулардыжоктойм.

2.Мурунку түшүнүктөрдүкалыптандыруу:Нерв системасынынбузулушужанаанынсебептерибоюнчатабышмактуу мимика боюнчаойунойнотуу.

3.Мурункутүшүнүктөржанакийинкитүшүнүктөртөрдүкалыптандыруу:

Балдарсилермененмурдагысабактамээжананервсистемасыжанаалардынбөлүнүшүалдынкымээ.көпүрө.суйрумээ,каракушмээ,ортонкумээтүзүлүшүнбайланыштарынвегетативдикнервсистемасынокупүйрөнгөнбүз.Бүгүнкүсабактаичкисекрециябездерибоюнчаматериалдыкматериалдарданокупүйрөнөбүз.

4.Жаны тема:Ички секреция бездери.

1)Ички секреция бездерибоюнчажалпы түшүнүк.

2)Ички секреция бездеринин түрлөрү.

3)Гумордук жөнгөсалуунунбузулушу.

Клеткалардагы. Ткандардагы,органдардагы жана бүткүл организмдеги процесстер ар түрдүү заттар менен жөнгө салынып турат.Бул заттардын көбу эн эле аз өлчөмдө бир кыйла физиологиялык таасир көрсөтөт.Ошондуктан буларды биологиялык активдүү заттар деп аташат.Биологиялык активдүү заттар атайын органдарда бездерде пайда болот. Бездерди сырткы жана ички секреция бездери деп 2 түргөболот.Жаш.тер,шилекей,ашказан ж.б. бездер сырткы секреция бездери болуп саналат.Атайын түтүктөр аркылуу зыяндуу заттарды сыртка чыгарып турат.

Атайын түтүктөрү жок ,иштелип чыккан заттары түздөн-түз канга өткөн бездерди ички секреция бездери дешет.Организмде коптогон ички секреция бездери бар,алардын ичинен эн маанилүүлөрү:гипоталамус,гипофиз,калкан,богок,уйку,бөйрөк үстүндөгү жана жыныс бездери ж.б.

Нерв системасы аркылуу организмдеги процесстердин тейлениши нервдик жөнгө салуу болуп саналат.Органдардын функцияларына кандагы биологиялык активдүү заттарды озунун таасирин тийгизип,анын функцияларын жөнгө салып турат.Бул жол гумордук (гумор-суюктук) деп аталат.Гумордук тейлоо кызматы көбүнчө гормондор аркылуу аткарылат.Ички секреция бездеринин гормондору коп иштелип чыгарылса-гиперсекреция, ал эми аз бөлүнүп чыгарылса-гипосекреция деп аталат.

Эпифиз

Гипофиз

Калкан бези

к

Тимус

Уйку без

Бөйрөк үстүндөгү без

Энелик жыныс без

Аталык жыныс без

5)Бышыктоо: жуп жубуменен тест берипиштетүү жана таблица толтуруу.

1.Секреция бездериканчага бөлүнөт?

а)3 б)5 в)1 г)2

2.Сырткы секреция бездеринекайсыларкирет?

а)жаш,тер,шилекей,ташказан.

б)гипоталамус,калкан,богок.

в)суйрумээ,каркушмээ,ортонкумээ.

г)энеликаталыкбездер.

3.Ички секреция бездеринекайсыларкирет?

а) жүлүн мээ, сүйрүмээ.

б) гипоталамус, гипофиз, калкан богок, уйку ,бөйрөк, жынысбездери.

в)опко, кекиртек, коко.

4.Гуморэмнедепаталат?

а) орган б) клетка в) суюктук

5. Гипотиреоз кандайдарт?

а) кант диабети

б) гипотиреоз

в)сарык

г) ангина.

Таблицаны толтургула.

6. Баалоо.

Окуучуларга берилген геометриялык фигуралар аркылуу өздөрүн-өзү баалоо менен бааланышат.

“ 5”- “4”- “3”-

7

Ички секреция