Катуу нерселердин басымы

Тема : Катуу нерселердин басымы

7 класс

Билим берүүчүлүк

Окуучулар басым жана катуу нерселердин басымы жөнүндө түшүнүк алышат

Өнүктүрүүчүлүк

Натыйжага жете алат, эгер окуучу: басым жана катуу нерселердин басымы жөнүндө түшүнүк алышса

Басымдын формуласын, белгиленишин, бирдигин, көз карандылыгын жана багытын билишет

Тарбия берүүчүлүк

Натыйжага жете алат, эгер окуучу: Басымдын формуласын, белгиленишин, бирдигин, көз карандылыгын, жана багытын аныкташса

Турмуштагы мисалдарды угуп жана байкоо менен ойлоо сезимдерин калыптанат, таанып–билүү жөндөмү жогорулайт, формуланы пайдаланып эсеп чыгарып көнүгүшөт

Турмуштагы мисалдарды угуп жана байкоо менен ойлоо сезимдерин калыптанат, таанып–билүү жөндөмү жогорулайт, формуланы пайдаланып эсеп чыгарып көнүгүшсө

• Сабактын тиби: Жаны билимдерди өздөштүрөт.
• Сабактын методу: Интерактивдүү методдун айрым стратегиялары (демонтрация жасап берсе да болот, мугалимдин ишмердүүлүгүнө жараша)
• Сабактын жабдылышы: Окуу китеби, сүрөттөр, слайд жана карточкалар

« Басым» - деген соз биздин кундолук турмушубузда кенири колдонулат. Ал басуу, басым жасоо. Бир нерсенин бетин экинчи нерсе менен бастырып коюу менен байланышта болот. 

• Мисалы: столдо турган китеп столдун бетин тик ылдый басса, тамдын шыбына урулуучу мыкты балка тик ойдо коздой басат, кайчы менен зымды кессек, кайчынын ар бир жаагы зымдын ар кандай багытта басканын байкоого болот. Демек, басым тушунугунун маанасин биз кундо колдонуп жургон басуу деген терминдин маанисин кескин айырмаланат. Бул нерселердин бири-бирине жасаган аракетине таандык.  

• Катуу нерселердин бетинин бирдик аянтына перпендикуляр аракет эткен күчтү мүнөздөөчү физикалык чондук басым д.а.
• Басымдын чондугу бетке перпендикуляр аракет эткен күчтүн ошол беттин аянтына болгон катышы менен аныкталат.

Басымдын бирдиги учун СИ системасын

1 Паскаль алынат. Ал француз окумуштуусу Блез Паскалдын урматына коюлган. Кыскача 1Па деп жазылат. Жогорку формуланын негизинде :

Басымдын формуласы

Басым кандай чоңдуктарга көзкаранды болот?

Басым бирдиктери

СИ системасында

---

Катуу нерселердин басымы аянтка тескери байланышта болот.

Катуу нерселердин басымы күндөлүк турмушта

Күндөлүк турмуштан мисал келтирели 67-сүрөттө калыӊ жааган кардын үстүндө ойноп жүргөн эки баланын сүрөтү тартылган. Сүрөттөн көрүнүгөндөй лыжачан бала карга батып кетпестен, анын үстүндө эркин турат

Экөө теӊ эле карды жогорудан төмөн көздөй басышат. Анан эмне үчүн бирөөнүн буту карга батып кетет да,экинчиси жөн гана турат? Себеби эмнеде?

• Массасы 60 кг бала лыжачан турат. Ар бир лыжанын узундугу 1,5 м,
• туурасы 10 см. Баланын карга жасаган басымы кандай? Жообун кПа менен бергиле.
• Берилди Формула Чыгаруу
• m =60кг 1. P= P===2000Па=2 кПа
• а =1,5 м 2.F=mg
• b =10 см=0,1м 3. S=2ab Жообу : 2 кПа
• P=? 4.P=

Бышыктоо :

• Катуу нерселердин басымы деп кандай физикалык чоңдукка айтабыз?
• Басымдын жалпы формуласы кандай ?
• Басымдын СИ системасындагы бирдиги кандай ?
• Басым кандай физикалык чоңдуктарга көз караңды болот?
• Үйгө тапшырма :