Қазақстан республикасының Рәміздері

«Қазақстанның үшінші жаңғыруы: жаһандық бәсекеге қабілеттілік»

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК РӘМІЗДЕРДІ

НАСИХАТТАУ ЖӘНЕ ҚОЛДАНУ БОЙЫНША РЕСПУБЛИКАЛЫҚ СЕМИНАР

ШЫМКЕНТ - 2017

Құрметті семинар қатысушылары!

Семинар барысында ұялы телефондарыңызды дыбыссыз режиміне қоюларыңызды сұралады.

СЕМИНАРДЫҢ МАҚСАТЫ:   Қатысушылардың бойындағы азаматтық-патриоттық сезімін ояту, туған жерін, елін сүюге, қадірлеуге тәрбиелеу және Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбаның жаңа ұлттық стандартымен таныстыру.

БҮГІНГІ СЕМИНАРДАН

НЕ КҮТЕСІЗДЕР?

Мемлекеттік рәміздер – еліміздің дербестігі мен тәуелсіздігін күллі әлемге жария етуші, әрі мемлекетіміздің өткені, бүгіні мен болашағы арасындағы сабақтастықтың жарқын бейнесі, сонымен қатар халқымыздың рухын, ұлттық салт-санасын, қаһармандығы мен даналығын, болашаққа үмітін, арман-тілегін жеткізетін ерекше құнды белгілер.

МЕМЛЕКЕТТІК РӘМІЗДЕР ДЕГЕНІМІЗ НЕ?

Ту – мемлекеттің егемендік пен біртұтастықты білдіретін басты рәміздерінің бірі. «Флаг» термині «vlag» деген нидерланд сөзінен шыққан және белгіленген көлем мен түстегі, әдетте елтаңба немесе эмблема түрінде бейнеленген, діңгекке немесе бауға бекітілген мата ұғымын білдіреді.

ТУ

ДЕГЕНІМІЗ НЕ?

Елтаңба – мемлекеттің басты рәміздерінің бірі. Елтаңба («герб») термині немістің «erbe» (мұра) деген сөзінен шыққан. Мемлекеттің мәдени және  тарихи дәстүрін бейнелейтін символдық мәні бар үйлесімді пішіндер мен заттардың мирастық ерекшелік белгісін білдіреді.

ЕЛТАҢБА

ДЕГЕНІМІЗ НЕ?

Гимн – мемлекеттің басты рәміздерінің бірі. Гректің «gimneo» сөзінен шыққан «гимн» термині «салтанатты ән» деген мағынаны білдіреді.

ГИМН

ДЕГЕНІМІЗ НЕ?

ҰЛТТЫҚ БЕЛГІЛЕР

КОНСТИТУЦИЯЛЫҚ ЗАҢДАР

МЕМЛЕКЕТТІК ШЕКАРА

ӘСКЕРИ ЖЕКЕ ҚҰРАМЫ

МЕМЛЕКЕТТІК ТІЛ

МЕМЛЕКЕТТІК ЕЛТАҢБА

МЕМЛЕКЕТТІК ГИМН

МЕМЛЕКЕТТІК ТУ

ҰЛТТЫҚ ВАЛЮТА

РЕСМИ АТАУЛАРЫ

1992 – 1996 - МЕМЛЕКЕТТІК ЖАЛАУ

1996 жылдан бастап МЕМЛЕКЕТТІК ТУ

1992 жылдан бастап МЕМЛЕКЕТТІК ЕЛТАҢБА

1992 – 1996 - МЕМЛЕКЕТТІК ӘНҰРАН

1996 жылдан бастап МЕМЛЕКЕТТІК ГИМН

1996 – 2008 – МЕМЛЕКЕТТІК НЫШАНДАР

2008 жылдан бастап МЕМЛЕКЕТТІК РӘМІЗДЕР

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК РӘМІЗДЕРГЕ ҚАТЫСТЫ ЗАҢНАМАЛАРДАН ҚЫСҚАША ШОЛУ

08/06/1990 Мемлекеттік рәміздерге қатысты алғашқы ұсыныс-хат Президенттің атына сол кезде Қазақ КСР-нің халық депутаты, Ш.Уәлиханов атындағы Тарих, археология және этнография институтының директоры, академик М.Қозыбаевтың атынан жазылған. Ұсыныс-хатта сол кезде қолданыста болған әнұран (конкурстық негізде жаңа мәтінді қабылдау) мен елтаңбаны (конкурстық негізде жаңа елтаңбаны қабылдау, оған ұлттық колорит және республиканың тарихи қалыптасқан ерекшеліктерін беру) өзгерту себептері (сталинизм дәуірінің идеологиясынан арылу) мен қажеттілігін (Егеменді елдіктің белгісін білдірту) баяндалған. Президент өз кезегінде бұл хатты Президенттік Кеңес мүшесі М.Жолдасбековке түсірткен. М.Жолдасбековтің осы хаттың мазмұнына байланысты Елбасы атына жазған жауабында ұсынысқа қолдау білдіре келіп, бұл мәселені Жоғарғы Кеңестің кезекті сессиясының күн тәртібіне қоюды сұрайды. Елбасы Президенттік Кеңестің атына түскен хабарлама жауаппен таныса келе, рәміздік жобалар даялайтын құзырлы жұмыс тобын құруды тапсырады.

04/01/1992 Жоғарғы Кеңестің VIII сессиясының төрағасы С.Әбділдиннің бірінші мәжілістің отырысында мемлекеттік нышандарын әзірлеу жөніндегі жұмыс тобын екі кіші топқа бөлу жөнінде ұсыныс жасады.

1992

4 МАУСЫМ

«ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ

МЕМЛЕКЕТТІК ЕЛТАҢБАСЫ ТУРАЛЫ»

№ 1374-XII ЗАҢЫ

«ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ЖАЛАУЫ ТУРАЛЫ»

№ 1372-XII ЗАҢЫ

«ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ӘНҰРАНЫНЫҢ МУЗЫКАЛЫҚ РЕДАКЦИЯСЫ ТУРАЛЫ»

№ 1376-XII ЗАҢЫ

11 ЖЕЛТОҚСАН

«ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ

МЕМЛЕКЕТТІК ГИМНІ ТУРАЛЫ»

№ 1775-XII ЗАҢЫ

1996

24 ҚАҢТАР

«ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК РӘМІЗДЕР ТУРАЛЫ»

№ 2797 КОНСТИТУЦИЯЛЫҚ ЗАҢ

2007

4 МАУСЫМ

«ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК РӘМІЗДЕР ТУРАЛЫ»

№ 258-III КОНСТИТУЦИЯЛЫҚ ЗАҢ

2012

28 МАУСЫМ

«ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК РӘМІЗДЕР БОЙЫНША БІРНЕШЕ ҚҰҚЫҚТЫҚ ЗАҢ АКТІЛЕРІНЕ ӨЗГЕРТУЛЕР МЕН ТОЛЫҚТЫРУЛАР ТУРАЛЫ»

№ 24-V КОНСТИТУЦИЯЛЫҚ ЗАҢ

2007 жылғы қабылданған Конституциялық заңдардағы баптар әлсіз және жеңілдікпен қарастырылды.

2007-2012 жылдар аралығында Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздерге қатысты көптеген даулар болды.

2012 жылы Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздер бойынша бірнеше құқықтық заңдарға өзгертулер мен толықтырулар енгізіліп, баптарды қаттайтылды.

Қазақстан Республикасы

Үкіметінің Қаулысы

N 1131 12 қараша 2003 жылы

«Астана және Алматы қалалары, облыс әкімдер жанындағы мемлекеттік рәміздер жөніндегі комиссиясы негізгі ережесін бекіту туралы»

«Мемлекеттік стандарттарға сәйкес келмейтін Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын, Мемлекеттік Елтаңбасын ауыстыру және жою ережесін бекіту туралы»

Қазақстан Республикасы

Үкіметінің Қаулысы

N 862 1 қазан 2007 жылы

«Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын, Мемлекеттік Елтаңбасын және олардың бейнелерін, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Гимнінің мәтінін орналастыру ережесін бекіту туралы»

Қазақстан Республикасы

Үкіметінің Қаулысы

N 873 2 қазан 2007 жылы

«Ұлттық стандарттарға сәйкес келмейтін Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын, Мемлекеттік Елтаңбасын ауыстыру және жою қағидаларын бекіту туралы»

Қазақстан Республикасы

Үкіметінің Қаулысы

N 1381 31 қазан 2012 жылы

Қазақстан Республикасы

Үкіметінің Қаулысы

N 1186 31 желтоқсан 2015 жылы

«Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздері күнін мерекелеу қағидаларын бекіту туралы»

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ТУЛАРЫ

НЕШЕ РЕТ ӨЗГЕРТІЛІП ҚАБЫЛДАНДЫ?

1

2

3

4

5

…

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ТУЫ 8 РЕТ ӨЗГЕРТІЛДІ.

ҚАЗАҚ ХАНДЫҒЫ

1465–1847 жж.

Ауысу себебі:  Ресей империясының құрамына көшу кезеңі

ҚАЗАҚ ЖҮЗДЕРІ РЕСЕЙ ИМПЕРИЯСЫНЫҢ ҚҰРАМЫ

1847–1917 жж.

Үш жүздің жеке тулары болмаған

АЛАШ ОРДА АВТОНОМИЯЛЫ РЕСПУБЛИКАСЫ

Түрлі ақпарат құралдарда, «Алаш Орда» автономиясы, Алаш зиялылары туралы материал жарық көрсе, «Алаш Орданың» мемлекеттік байрағы ретінде шынайы тұрақталмаған, дәлелденбеген бірнеше тудың суреттері жарияланып жүр. Олардың ішінде, «Жасыл Алаш автономиясы!» деп және Құраннан аят жазылған жасыл туды, сондай-ақ Түркия туына ұқсас алқызыл, алайда ай мен жұлдызы сары түске боялған туды кезіктіруге болады.

Алаш автономиясының мемлекеттік туы туралы 1918-1919 жылдардағы ақпарат құралдарының, «Сибирская жизнь» газетінің хабарына қарасақ, Семейде Алаш полкінің тұсау кесерінде, Әлиханды әскер қолбасшыларының қарсы алғанын жазады. Онда, қазақ әскерлерінің туы ақ түсті екенін, «Алла жар болсын!», «Алаш автономиясы жасасын!», «Құрылтай жиналысы жасасын!» деген сияқты сөздер жазылғаны туралы дерек бар.

1917 - 1920

Түркістан өлкесі халықтарының өзін-өзі басқаруын қамтамасыз ету мақсатында 1917 жылы 28 қарашада   Ресей Федеративтік мемлекетіқұрамында құрылған   автономиялық мемлекет. Оның өмірге келуіне кеңестік биліктің Түркістан халықтарының өзін-өзі басқару құқын мойындамауы түрткі болды. 1917 жылы   Қазан төңкерісі   жеңген соң, 26 қараша күні Қоқан қаласында   IV-ші Түркістан өлкелік төтенше мұсылмандар съезін   шақырды. Үш күнге созылған съезд 28 қараша күні Түркістан өлкесін   Түркістан автономиясы   деп жариялап, Түркістан Құрылтайын шақырғанға дейін саяси биліктің   Түркістан Уақытша Кеңесі   мен Түркістан халық билігіне өтетіндігі жөнінде қаулы қабылдады. Түркістан автономиясын 1918 жылы 2 ақпанда Кеңес үкіметі қарулы күшпен таратып, оның бірнеше мүшелерін тұтқынға алды.

ТҮРКІСТАН АВТОНОМИЯЛЫ СОВЕТТІК СОЦИАЛИСТІК РЕСПУБЛИКАСЫ

1917 - 1920

ҚЫРҒЫЗ (ҚАЗАҚ)

АВТОНОМИЯЛЫ СОВЕТТІК

СОЦИАЛИСТТІК РЕСПУБЛИКАСЫ

1920 жылдың маусымында КСРО басшылығымен қырғыз-қайсақтардың (ол кезде қазақтарды «қырғыз» не «қырғыз-қайсақ» деп, ал қырғыздарды «қырғыз» не «қара-қырғыз» деп атаған) мекен еткен жерлері Орал, Торғай, Семей облыстары, Закаспийский облысының Адай уезі, Бөкей Ордасы және Орынбор облыстары аумағынан қазақтардың ұлттық автономиялық республика құру шешімі қабылданды. Республика астанасы - Орынбор қаласы деп жарияланды. 1924 жылы Түркістан КСР-ның таратылуына орай, қазақтар шоғырланған Жетісу, Сырдария, Самарқанд облыстары Қазақ АКСР-ы құрамына кірді. Жетісу облысы аумағынан Қара-қырғыз автономиялы облысы құрылды. 1925 жылдың сәуірінде ел астанасы Орынбордан Қызылорда қаласына көшірілді.

1920 - 1925

1925 - 1937

ҚАЗАҚ

АВТОНОМИЯЛЫ СОВЕТТІК СОЦИАЛИСТТІК РЕСПУБЛИКАСЫ

1925 жылы Қазақ АССР-нің астанасы Орынбордан Акмешітке көшірілуіне байланысты Орынбор қаласы мен онын төңірегіндегі аудандар РСФСР-дің құрамына енді.  15-19 сәуірде республиканың жаңа астанасында Қазақстан Советтерінің съезі тұңғыш рет Қазақстанның барлық аудандары еңбекшілерінің өкілдері қатысқан жағдайда өтті. Съезд халықтың шынайы есімі — "қазақ" деген атауды қалпына келтірді және ресми республика Қазақ АССР-і болып аталатын болды. Оның астанасы Ақмешіт қаласы Қызылорда деп өзгертілді.

ҚАЗАҚ СОВЕТТІК СОЦИАЛИСТТІК РЕСПУБЛИКАСЫ

1937 жылғы наурызда Қазақ Кеңестерінің төтенше Х съезінде Қазақ КСР-і Конституциясы қабылданды. Республиканың саяси негізі – еңбекшілер депутаттарының Кеңестері, ал экономикалық негізі – социалистік шаруашылық жүйесі деп көрсетілді. Өндіріс құралдары мен құрал- жабдықтары социалистік меншік болып табылатыны жарияланды.

1937 - 1940

1940-1953

ҚАЗАҚ СОВЕТТІК СОЦИАЛИСТТІК РЕСПУБЛИКАСЫ

Қазақ елі латын қарпін кириллицаның ауыстыруына байланысты Қазақ ССР-інің мемлекеттік Жалауына латын әріптерімен жазылған мәтінді ауыстырып, оның орнына кириллица әріптерімен толықтырылды.

ҚАЗАҚ СОВЕТТІК СОЦИАЛИСТТІК РЕСПУБЛИКАСЫ

1953 жылы 5 наурызда Сталин қайтыс болды. 1953 жылы қыркүйекте өткен пленумда Н.С.Хрущев КОКП Орталық Комитетінің бірінші хатшысы болып сайланды. Сол кезеңдерде Қазақ советтік социалистік Республикасының өзгертілген жаңа мемлекеттік жалауы бекітіледі.

1953-1992

1992

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ЕЛТАҢБАЛАРЫ

НЕШЕ РЕТ ӨЗГЕРТІЛІП ҚАБЫЛДАНДЫ?

1

2

3

4

5

…

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ЕЛТАҢБАСЫ

8 РЕТ ӨЗГЕРТІЛДІ.

РЕСЕЙ ИМПЕРИЯ ҚҰРАМЫНА 5 ІРІ ОБЛЫСТАРДЫҢ ҚАБЫЛДАНҒАН ҚАЛАЛАРДЫҢ ЕЛТАҢБАЛАРЫ

Қазақ хандығының Ресей империясының құрамына қосылды. 1891 ж. Дала генерал-губернаторлығына кіретін Ақмола, Семей, Жетісу, Орал және Торғай облыстарын басқару туралы жарғы қабылданды.

Семей

Орал

Ақмола

Верный

Торғай

«Қазақ» газетінің 1918 жылғы 258-санында жарияланған «Орда гербі (таңбасы)» деген мақаласында тоқталып,  былай дейді: «Киіз үй - киіз туырлықты қазақ халқы. Үйдің түндігі ашық, есігі жабық болуындағы мағына: түндік жарық кіретін жол, есік түрлі заттар кіретін жол дегендік. Жарық жолы ашық, еркін болсын, түрлі заттар кіретін жол есігі еркін болмасын делінген еді. Түндіктен түсетін жарыққа өнер-ғылым енгізілген еді. Түндік күнбатыс жағынан ашылуы өнер-ғылым Еуропа жағында күшті болған себепті қазақ ішіне Еуропа ғылым-өнері таралсын деген мағына еді. Үйдің есігі «Қазақ» деген сөзден жасалған. Ондағы мағына «Қазақ» газеті қазақ жұртына әрі мәдениет есігі болсын, әрі жат жұрт жағынан күзетшісі болсын делінген еді. Қазаққа деген игілік нәрсені енгізу жолында газет қызмет етсін, сырттан келетін жамандық болса, күзетші орнында газет қызмет қылсын делінген еді».

АЛАШ ОРДА АВТОНОМИЯЛЫ РЕСПУБЛИКАСЫ

1917 - 1920

ҚАЗАҚСТАН МЕМЛЕКЕТТІК ЕЛТАҢБАНЫҢ ХРОНИКАСЫ

ҚАЗАҚ СОВЕТТІК

ҚЫРҒЫЗ (ҚАЗАҚ)

ҚАЗАҚ СОВЕТТІК СОЦИАЛИСТТІК РЕСПУБЛИКАСЫ

СОЦИАЛИСТТІК РЕСПУБЛИКАСЫ

АВТОНОМИЯЛЫ СОВЕТТІК

СОЦИАЛИСТТІК РЕСПУБЛИКАСЫ

1937 - 1940

1917 - 1920

1924 - 1937

ҚАЗАҚСТАН МЕМЛЕКЕТТІК ЕЛТАҢБАНЫҢ ХРОНИКАСЫ

ҚАЗАҚ СОВЕТТІК СОЦИАЛИСТТІК РЕСПУБЛИКАСЫ

ҚАЗАҚ СОВЕТТІК

ҚАЗАҚ СОВЕТТІК СОЦИАЛИСТТІК РЕСПУБЛИКАСЫ

СОЦИАЛИСТТІК РЕСПУБЛИКАСЫ

1940 - 1953

1953 - 1978

1978 - 1992

ҚАЗАҚСТАН МЕМЛЕКЕТТІК ЕЛТАҢБАНЫҢ ХРОНИКАСЫ

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ

1992

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ГИМНІ

НЕШЕ РЕТ ӨЗГЕРТІЛДІ?

1

2

3

4

5

…

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ГИМНІ

3 РЕТ ӨЗГЕРТІЛДІ.

ҚАЗАҚ ССР-НІҢ ГИМНІ

1943 жылы алғашқы Қазақ ССР-нің Мемлекеттік Гимні бекітіліп қабылданды. Гимнді жазғандар Әбділда Тәжібаев, Қаюм Мұхамедханов, Ғабит Мүсірепов. Музыканы жазғандар Мұқан Төлебаев, Евгений Брусиловский, Латип Хамиди.

МӘТІНДІ ЖАЗҒАНДАР

Әбділда

Қаюм МҰХАМЕДХАНОВ

Ғабит МҮСІРЕПОВ

ТӘЖІБАЕВ

1 9 4 3 – 1 9 9 2

МУЗЫКАНЫ ЖАЗҒАНДАР

Мұқан ТӨЛЕБАЕВ

Латип ХАМИДИ

Евгений БРУСИЛОВСКИЙ

59

Алғашқы Мемлекеттік

Қазақ ССР-нің Гимні:

жыл өмір сүрді.

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ГИМНІ

1992 жылы Қазақстан Республикасының тәуелсіз жаңа Гимнге конкурс жарияланып, қабылданды. Мәтінің авторлары Мұзафар Әлімбаев, Тұманбай Молдағалиев, Қадыр Мырзалиев, Жадыра Дәрібаева. Музыка авторлары өзгеруссіз қалды. Олар, Мұқан Төлебаев, Евгений Брусиловский, Латип Хамеди.

МӘТІНДІ ЖАЗҒАНДАР

Мұзафар ӘЛІМБАЕВ

Тұманбай МОЛДАҒАЛИЕВ

Қадыр МЫРЗАЛИЕВ

Жадыра ДӘРІБАЕВА

1 9 9 2 – 2 0 0 6

МУЗЫКАНЫ ЖАЗҒАНДАР

Мұқан ТӨЛЕБАЕВ

Евгений БРУСИЛОВСКИЙ

Латип ХАМИДИ

14

жыл өмір сүрді.

Тұңғыш Қазақстан Республикасының мемлекеттік Гимні не-бәрі:

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ГИМНІ

Елдің дыбыстық рәмізінің танымалдығын арттыру мақсатында 2006 жылы жаңа мемлекеттік Гимн қабылданды. Оның негізі ретінде халықтың арасында кеңінен танымал «Менің Қазақстаным» патриоттық әні таңдап алынды. Ол әнді Шәмші Қалдаяқов 1956 жылы Жұмекен Нәжімеденовтің сөзіне жазған болатын. Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев әнге мемлекеттік Гимн жоғары мәртебесін беру және анағұрлым салтанатты шырқалуы үшін музыкалық туындының бастапқы мәтінін өңдеді. Қазақстан Парламенті 2006 жылы 6 қаңтарда палаталардың бірлескен отырысында «Мемлекеттік рәміздер туралы» Жарлыққа тиісті түзету енгізіп, еліміздің жаңа мемлекеттік әнұранын бекітті. 2006 жылғы 6 қаңтардағы жаңа Гимн ретінде алғашқы рет Н.Назарбаевтың инаугурациясы кезінде орындалды.

Жұмекен НӘЖІМЕДЕНОВ

Нұрсұлтан НАЗАРБАЕВ

СӨЗІН ЖАЗҒАНДАР:

Шәмші

ҚАЛДАЯҚОВ

МУЗЫКАНЫ ЖАЗҒАН:

2 0 0 6

“ Менің Қазақстаным” әнін оның авторлары әнұранға арнап жазған да емес, әнұран байқауына өз қолдарымен ұсынған да емес. Дүниеден ерте озған саңлақтардың артындағы жоқшысы да, бағалаушысы да – халықтың өзі.

Ол 1992 жылғы әнұран бәйгесіне де ұсынылған болатын. Белгілі жазушы, бірнеше ән жинақтарының құрастырушысы, баспа басшысы Хайдолла Тілемесов 1992 жылғы 10 қаңтарда мемлекеттік рәміздер жөніндегі комиссия атына жолдаған хатында:

“ Қайнар” баспасы қаламгерлерінің пікірінше, біздің болашақ әнұранымыз халқымыздың еркіндік, тәуелсіздік жолындағы ізгі ниетін, ұлтымыздың ұлылығын, мәрттігін, қайсарлығын, ағайын алдындағы арлылығы мен адалдығын, алтын бесік – туған өлкеміздің ырыс пен құт, бақыт пен тыныштық мекені екендігін паш ететін, туған елді, кіндік кесіп, өскен жерді аялап сүюге, оның атақ-даңқын арттыруға үндейтін асқақ жыр болғаны абзал. Осы талаптар тұрғысынан біз, мысалы, Қазақстан Республикасының әнұраны етіп “Менің Қазақстаным” атты әнді алуды ұсынған болар едік” , - деп жазды.

Бірақ ол жолы бұл ұсыныс “марш жанрында жазылған туындыны гимн бәйгесіне қосуға болмайды” деген дәлелмен қайтарылған болатын. Десе де, халық жүрегінің қалауы айныған жоқ. “Менің Қазақстаным” әні бұрынғысынша мектептер мен балабақшаларда, спорт сайыстарының, салтанатты жиындардың төрінде, саяси науқандардың бел ортасында жарқырап көріне берді.

« ҰЛТТЫҚ СТАНДАРТТАРҒА СӘЙКЕС КЕЛМЕЙТІН ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ТУЫН, МЕМЛЕКЕТТІК ЕЛТАҢБАСЫН АУЫСТЫРУ ЖӘНЕ ЖОЮ ҚАҒИДАЛАРЫ

ҚР Үкіметінің 2012 жылғы 31 қазандағы

№ 1381 қаулысы

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын, Мемлекеттік Елтаңбасын ауыстыру және жоюды Конституциялық заңға сәйкес Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы, Мемлекеттік Елтаңбасы міндетті түрде орналастырылатын мемлекеттік органдар мен ұйымдардың тұрақты жұмыс істейтін комиссиялары жүзеге асырады.

Ұлттық стандарттарға сәйкес келмейтін Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын, Мемлекеттік Елтаңбасын ауыстыру бір жұмыс күні ішінде жүзеге асырылады.

Комиссия құрамына 5 (бес) мүше сі енеді:

Мектеп басшысы

Оқу ісі жөніндегі орынбасары

Тәрбие ісі жөніндегі орынбасары

Шаруашылық жөніндегі орынбасары

Мектеп хатшысы немесе тәлімгер

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын, Мемлекеттік Елтаңбасын жою оларды қайта қолдану мүмкіндігін болдырмау мақсатында бірнеше жолымен жүргізіледі:

2,5 шаршы сантиметрден аспайтын мөлшерде майдалап бөлшектеу

Ұсақтау

Өртеу

Қалыпсыз массаға немесе ұнтақ күйге айналдыру

Балқыту

КОМИССИЯНЫ ҚҰРУ ЖӨНІНДЕГІ (ҚАЛАЛЫҚ, АУДАНДЫҚ ЖӘНЕ СЕЛОЛЫҚ ОКРУГ ӘКІМИЯТЫНА) ЖӘНЕ (МЕМЛЕКЕТТІК МЕКЕМЕЛЕРГЕ)

ШЕШІМ (БҰЙРЫҚ)

20 __ ж. «__» ____________ № ______ «__» ____________ 20 __ г.

Ұлттық стандарттарға сәйкес келмейтін Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын,

Мемлекеттік Елтаңбасын ауыстыру және жою жөніндегі тұрақты жұмыс істейтін комиссиясын құру туралы

« Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздері туралы » Қазақстан Республикасының 2007 жылғы 4 маусымдағы   №258 Конституциялық Заңына және « Ұлттық стандарттарға сәйкес келмейтін Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын, мемлекеттік Елтаңбасын ауыстыру және жою қағидаларын бекіту туралы » Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 31 қазандағы №1381 қаулысына сәйкес әзірленді және ұлттық стандарттарға сәйкес келмейтін Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын, Мемлекеттік Елтаңбасын ауыстыру және жою тәртібін айқындайтын тұрақты жұмыс істейтін комиссия құрамын жасақталсын:

Комиссия төрағасы:

Ә.А.Т. – қызметін көрсету

Комиссия мүшелері:

Ә.А.Т. – қызметін көрсету

Ә.А.Т. – қызметін көрсету

Комиссия хатшысы:

Ә.А.Т. – қызметін көрсету

Шешімімен (бұйрықпен) таныстым:

Ә.А.Т. қолы Ә.А.Т. қолы Ә.А.Т. қолы Ә.А.Т. қолы

Ұлттық стандарттарға сәйкес келмейтін Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын, Мемлекеттік Елтаңбасын

ауыстыру және жою жөніндегі тұрақты жұмыс істейтін комиссия отырысының

№ _____ ХАТТАМАСЫ

Өтетін күні: « ___ » _____________ 20 ___ ж. Өтетін орны: _________________________

Комиссия төрағасы:

Ә.А.Т. – қызметін көрсету

Комиссия хатшысы:

Ә.А.Т. – қызметін көрсету

Қатысқандар: (саны) адам.

КҮН ТӘРТІБІ:

• Ұлттық стандарттарға сәйкес келмейтін Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын, Мемлекеттік Елтаңбасын ауыстыру және жою жөнінде.

ТЫҢДАЛДЫ:

Комиссия хатшысы: Ә.А.Т. – қызметін көрсету, ғимараттың төбесінде орналасқан Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Тудың жарамсыздығына байланысты оны дереу ауыстыруға ұсыныс жасады.

НЕМЕСЕ, мысалы:

Қалалық (аудандық), селолық округ әкімінің жұмыс бөлмесінде орналасқан Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбаның Ұлттық стандарттарға сәйкес келмеуіне байланысты ауыстыруға ұсыныс жасады.

ШЕШІЛДІ:

• Ғимараттың төбесінде орналасқан Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туды НЕМЕСЕ қалалық (аудандық), селолық округінің әкім бөлмесінде орналасқан Қазақстан Республикасының мемлекеттік Елтаңбасын ауыстыру.
• Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туды НЕМЕСЕ Қазақстан Республикасының мемлекеттік Елтаңбасын жоюға сәйкес акт жасақтау.

Төрағасының қолы /қолы/

Хатшының қолы /қолы/

Ұлттық стандарттарға сәйкес келмейтін Қазақстан Республикасының Мемлекеттік рәміздерді жою туралы

№ _____ АКТІ

Өтетін күні: « ___ » _____________ 20 ___ ж. Өтетін орны: _________________________

Ұлттық стандарттарға сәйкес келмейтін Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын, Мемлекеттік Елтаңбасын ауыстыру және жою жөніндегі тұрақты жұмыс істейтін комиссия отырысының № _____ хаттама негізінде,

Комиссия құрамы жасақталды:

Комиссия төрағасы:

Ә.А.Т. – қызметін көрсету

Комиссия мүшелері:

Ә.А.Т. – қызметін көрсету

Ә.А.Т. – қызметін көрсету

Комиссия хатшысы:

Ә.А.Т. – қызметін көрсету

• Қалалық (аудандық), селолық округ аппаратында Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туды НЕМЕСЕ Мемлекеттік Елтаңбаны ұлттық стандартқа сәйкес келмегендерді Мемлекеттік Туды өртеп, Мемлекеттік Елтаңбаны қалыпсыз массаға немесе ұнтақ күйге айналдыру жолымен жойылды.

2 данадан жасақталды:

1-ші экземпляр: іс-құжатына.

2-ші экземпляр: тексеруші ұйымына жіберілді.

Төрағасының қолы :

Хатшының қолы:

Комиссия мүшелерінің қолдары:

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ТУЫН,

МЕМЛЕКЕТТІК ЕЛТАҢБАСЫН ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ БЕЙНЕЛЕРІН, СОНДАЙ-АҚ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ МЕМЛЕКЕТТІК ГИМНІНІҢ МӘТІНІН ПАЙДАЛАНУ (ОРНАТУ, ОРНАЛАСТЫРУ)

ҚАҒИДАЛАРЫ

Қазақстан Республикасы Үкіметінің

2007 жылғы 2 қазандағы N 873 Қаулысы

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын және Мемлекеттік Елтаңбасын бір және (немесе) көп қабатты ғимараттарда экстерьерлі нұсқада орналастыру кезінде ғимараттың сәулеттік ерекшеліктері ескеріледі және мынадай өлшемдер пайдаланылады:

1, 2, 3 қабатты (20 метрге дейін) ғимараттарда

Ғимаратта орналасуы:

Мемлекеттік Ту (1 х 2 метр өлшеммен) ғимараттың төбесінде немесе ғимаратқа кіреберіс маңдайшада орналастырылады.

- бір қабатты ғимаратта Мемлекеттік Елтаңба (диаметрі 500 миллиметр) ғимараттың жабу деңгейінде ғимаратқа кіреберіс маңдайшада орналастырылады .

Ғимараттарға тұрақты тігілген Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Ту және Мемлекеттік Елтаңбасына тәуліктің қараңғы мерзімінде жарық түсіп тұруға тиіс.

Ұлттық аза тұтуға байланысты Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы аза тұту мерзімі ішінде ту тұғыр биіктігінің жартысына дейін төмен түсіріледі.

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы басқа да ғимараттарда (үй-жайларда) олардың иелерінің еркі бойынша көтерілуі (тігілуі) мүмкін.

Мемлекеттік мекемелердің лауазымды тұлғалардың кабинеттерінде орналастыру орны

Бірдеңгейлі

орналастырылуы

көлемі

500

мм

2,5 метр

өлшемі

1 Х 2

метр

Лауазымды тұлғалардың кабинетіндегі Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы (1 х 2 метр өлшеммен) оң жағында (тігіледі) орналастырылады және ҚР Мемлекеттік Елтаңбасының эталоны (лауазымды тұлғанының артында) 500 мм. көлемінде ортаға ілінеді.

Мемлекеттік ту тұғырдың қосымша заттардың атауы

Мемлекеттік тудың сабының беліне арнайы юбкасымен орнатылады.

Мемлекеттік тудың сабы

Жұмыс бөлмедегі үстелдің үстінде Мемлекеттік тутұғыры қойылады.

Мемлекеттік тудың сабының тұсына тігінен ұзына бойына кескінделген ұлттық өрнектелген «Ұшарбасы» жасақталады.

Мемлекеттік рәміздерді құрметтеуге мемлекеттік оқу орындарының педагог ұжымы мен әр сынып оқушының (топ студенттері) міндеті мен парызы.

Республиканың рәміздері – олардың мекемелер мен оқу орындарында болуы, орналстырған жері, мемлекеттік рәміздердің дайындалуының сапасымен мен эстетикалық деңгейінің жоғары болуы ұжымдағы оқушылардың ынтымақтастығына әкеледі.

Символикаларды педагогикалық бағытта пайдалу оқушылардың тек ғана сана-сезіміне емес, сонымен қатар олардың тәлім-тәрбиесіне әсерін тигізу қажет. Бұл мәселенің орындалу кезде құқықтық тәрбиеде үлкен роль атқаруы тиіс.

Себебі, жас азаматтың қайраткерлік жағын аша отырып, өз мемлекетінің азаматы ретінде болашақтағы интелектуалдық әлеуетін, құқықтың тәрбие негізгі қалаушысы бола алады.

Мемлекеттік рәміздерді және олардың бейнелерін білім беру мекемелерінде қолдану

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Туының, Мемлекеттік Елтаңбасы мен Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Гимні мәтінінің бейнелерін стенділерге (плакаттарға) орналастырған кезде мемлекеттік рәміздер бейнелерінің бірдеңгейлі орналастырылуының сақталуы, сондай-ақ олардың орналасу реті: Ту, Елтаңба, Гимн болуы тиіс.

Мемлекеттік рәміздерді және олардың бейнелерін білім беру мекемелерінде қолдану

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Туының, Мемлекеттік Елтаңбасы мен Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Гимні мәтінінің бейнелерін стенділерге (плакаттарға) орналастырған кезде мемлекеттік рәміздер бейнелерінің бірдеңгейлі орналастырылады:

Мемлекеттік ұйымдардың кіреберістегі эталондардың көріністері

Мемлекеттік ұйымдардың кіреберістегі эталондардың ішкі (терезесімен) көріністері

Мемлекеттік ұйымдардың кіреберістегі эталондардың плакат түріндегі көріністері

Мемлекеттік рәміздерге арналған насихаттау бұрышы

Қазақ тілі және әдебиеті, Орыс тілі және әдебиеті, Шетел тілдері, Тарих, жәй сынып және бастауыш сынып сонымен қатар, мектеп алды дайындық кабинеттері

Алғашқы әскери дайындық пәні бөлмесінде Әскери жарғыларға сәйкес айқындалады.

Тақта ілінген қабырғаға немесе ішкі қабырғаның бірінші бөлігінде (егер есік оқушылардың артында сол жақта болса - оң жағында, егер есік тақтаның жанында болса - сол жақта) орналастырылады.

БІЛІМ БЕРУ ҰЙЫМДАРЫНЫҢ КІТАПХАНАСЫНДА МІНДЕТТІ ТҮРДЕ ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК РӘМІЗДЕРГЕ АРНАЛҒАН БҰРЫШЫ

Кітапханашы оқу жылында педагог ұжымдар мен сынып оқушылар арасында ҚР мемлекеттік рәміздерге арналған бірнеше іс-шараларды жылдық жоспарына енгізеді.

ОҚУ ОРЫНДАРЫНДАҒЫ КІТАПХАНАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК РӘМІЗДЕРГЕ АРНАЛҒАН НАСИХАТТАУ БҰРЫШЫ

Әдеби-танымдық кітаптар

Республикалық және жергілікті БАҚ беттеріндегі материалдар

Мемлекеттік рәміздерге арналған насихаттық плакат

Оқу жылының басталуы мен аяқталуына арналған салтанатты іс-шараларда Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы ту көтеруші топтың саптық жүрісімен «Дайындалыңыздар! Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы кіргізілсін!» бұйрығынан кейін енгізіледі.

Ту көтеруші топ Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туымен өту рәсімінен кейін мектептік жиынның басты бөлігінде саптың алдына келіп тұрады.

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы енгізілгеннен кейін барлық қатысушылар тік тұрып Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Гимнін орындайды (тыңдайды), бұл ретте Қазақстан Республикасының азаматтары оң қолын жүрек тұсына қояды.

Іс-шара ақталған кезде «Дайындалыңыздар! Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы шығарылсын!» деген бұйрық бойынша Қазақстан Республикасының мемлекеттік Туын алып шығу рәсімі орындалады.

Оқу жылының басталуы мен аяқталуына арналған іс-шараларда Мемлекеттік Гимн Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын флагштокқа көтеру кезінде қолданылады.

Флагштокқа бекітілген Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы көтерілсін!» деген бұйрықтан кейін көтеріледі. Оны көтеру құқығы оқу үздігіне беріледі.

Іс-шараның соңында «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы түсірілсін!» деген бұйрықтан кейін ту көтеруші топ Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын түсіреді және «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы шығарылсын!» деген бұйрықтан кейін ту көтеруші топ оқушылардың алдыңғы қатарынан өтіп, Мемлекеттік Туды алып шығады.

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Туының, Мемлекеттік Елтаңбасының мен Қазақстан Республикасы Мемлекеттік Гимні мәтінінің бейнелері бар стенділер (плакаттар) әсем безендірілуі және шаруашылық-тұрмыстық бөлмелерден, кіре берістен және киім ілетін бөлмелерден алыс орналасуы тиіс.

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Гимнін ықшамдап орындауға жол беріледі.

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын салтанатты жағдайда көтеру және тігу кезінде Мемлекеттік Гимн орындалады, бұл ретте қатысушылар жүздерін Туға қарай бұрады.

БАЛАБАҚША ҰЛТ БОЛАШАҒЫ – ӨСКЕЛЕҢ ҰРПАҚТЫ ТӘРБИЕЛЕУДІҢ БАСТЫ БАСПАЛДАҒЫ

Балалардың өз еліне деген сүйіспеншілігін бүлдіршін кезінен санасына сіңіру өте  маңызды. Осы орайда  болашақ ұрпаққа патриоттық тəрбие беруде балабақшалардың қосатын үлесі зор. Мектепке дейінгі кезеңдегі балаға рухани-патриоттық тәрбие беру күрделі педагогикалық кезең болып табылады.

Балабақшадағы рухани-патриоттық сезімге тәрбиелеу жұмысы баланы өз отбасына, үйіне, балабақшасына, көшесіне және қаласына деген сүйіспеншілік сезімге тәрбиелеуге, табиғатты және қоршаған ортаны аялай білуге үйретеді. Бақша қабырғасында еңбекті бағалай білуге тәрбиелеу, қазақ халқының салт-дәстүріне және әдет-ғұрпына қызығушылығын ояту, Қазақстанның қалалары туралы түсініктерін кеңейту және балаларды мемлекеттік рәміздермен таныстыру міндетті түрде жүзеге асырады.

Мемлекеттік рәміздер туралы білім күнделікті ұйымдастырылған оқу іс-әрекеті, ертеңгіліктер, іс-шаралар арқылы берілуі тиіс. Бақша бөбектері күнде ертеңгісін мемлекеттік Гимнді үлкен ынтамен орындауы қажет. Оқу жылында мынадай шаралар: «Тәуелсіздік-тұғырым», «Тұңғыш Елбасы», «Тәуелсіз Қазақстанның бақытты ұрпақтары» атты көрме, «Отанымның мен кішкентай тірегі» ойын-сауық шарасы, «Гүлдене бер, туған елім Қазақстан», «Мен қазақпын», «Бірлігіміз жарасқан» сурет көрмелер өтуі тиіс.

Педагог рухани-патриоттық сезімге тәрбиелеу міндетін шешу барысында балалардың жас ерекшеліктерін ескере отыруы қажет. Осы орайда мемлекеттік рәміздермен таныстыру балабақшаның ересектер тобы балаларымен жүргізіледі.

«Балабақшадан бастап басқа ұлт өкілдерінің қызығушылығын дұрыс қадағалап, бағыт-бағдар беру - ең басты мəселе. Балаларды Отанды, туған жерді, өзінің халқын сүюге тәрбиелеу-мұғалімнің аса маңызды, аса жауапты да қадірменді парызы», -деген Мемлекет басшысының қанатты сөзін бүгінде ұстаздар қауымы үлкен ыждаһаттылығымен орындауы тиіс.

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ТУДЫ ҚОЛДАНУДЫҢ ҚАТЕЛІК ТҮРЛЕРІ

ҚР Мемлекеттік Тудың шетін шегеленбейді, скотчпен немесе клеймен жапсырылмайды, тігілмейді.

Тігілген

Шегеленген

Скотчпен немесе клеймен жапсырылған

МЕМЛЕКЕТТІК РӘМІЗДЕРГЕ ҚАТЫСТЫ ТАРИХИ ОҚИҒАЛАР

Қазақстан Республикасы Мемлекеттік жалаудың жобасына 453 сұлба сурет, ұсыныс білдірген 142 хат түскен.

04/06/1992-11/12/1992

11/12/1992-04/06/2007

3-бап. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік жалауы ортасында шүғылалы күн, оның астында қалықтап ұшқан қыран бейнеленген тік бұрышты көгілдір түсті мата. Күн, шұғыла және қыран бейнесі – алтын түсті. Матаның сол жағында қызыл түсті ұлттық өрнегі бар тік жолақ орналасқан. Жалаудың ені мен ұзындығының қатынасы – 1:2.

Мемлекеттік Елтаңбаның жобасына 245 жұмыс пен 67 хат келген.

1992 жылы қабылданған Мемлекеттік Елтаңбаның алғашқы эскизінде 10-нан аса элементтермен жасақталып бекітілген.

Қазақстан Республикасының Президенті

Н.НАЗАРБАЕВ

Алматы қаласы, 1992 жылғы маусымның 4-і.

Мемлекеттік Әнұранының жобасына өзімен қоса саз әуеннің 51 нұсқасы, 152 өлең түскен.

24/01/1992 Жоғарғы Кеңестің кезекті отырысында мемлекеттік Әнұранды әзірлеу жөніндегі арнаулы жұмыс тобының кезекті мәжілісі болып өтті. Оған республиканың халық жазушысы Ә.Нұрпейісов төрағалық етті.

14/12/1992 Қазақстан Республикасының Тәуелсіздіктің бір жылдығына орай, жаңа қабылданған Мемлекеттік Әнұраны ресми түрде шырқалды.

08/06/2000 Парламент палаталарының бірлескен отырысында жаңа Әнұран жөніндегі жаңа ұсыныс қаралды. Бірі Б.Тілеухановтың « Елім менің » , екіншісі Ж.Нәжімеденовтің « Менің Қазақстаным » әндері. Парламент қабырғасында Әнұранды өзгерту туралы қозғалыс басталды. Талқыланған мәселелер бойынша Елбасының ұсынысы бойынша кейінге қалдырылды.

08/12/2000 Парламент мүшелері кезекті отырысында Қазақстан Республикасының мемлекеттік Гимнінің қазақша мәтінін өзгерту туралы мәселені қарастырылды. Депутаттардың дауыс беру арқылы « Гимн » терминін « Әнұран » мәтініне өзгертпеуге шешім қабылдады.

28/06/2001 Парламент палаталарының өткен бірлескен отырысында мемлекеттік Гимнге қатысты мәселе қаралды. Оған басты себеп Қазақстан Республикасының Президенті Н.Назарбаевтың Парламент Мәжілісіне жолдаған ұсыныс хаты болды. Парламент депуттары Гимнге қатысты қос заң жобасын күн тәртібінен алып тастау жөнінде шешім қабылданды.

06/01/2006 Парламент палатыларының бірлескен отырысының күн тәртібінде « Қазақстан Республикасының мемлекеттік нышандары туралы » Қазақстан Республикасы Президентінің Конституциялық заң күші бар Жарлығына өзгерістер енгізу туралы » Қазақстан Республикасы Конституциялық заңының жобасы жөнінде мәселе енгізілді. Парламент депутаттары « Менің Қазақстаным » жаңа Гимнді қабылдады. Елбасы Мемлекеттік Гимн авторы ретінде бекітілді.

Ж.Нәжімеденов шығармасындағы таңдап алынған

« Менің Қазақстаным » әнінде 20 жолдағы 59 сөзден

20-сы өзгеріске ұшырады.

59 сөз

20 жол

20-сы

өзгеріске

ұшыраған

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ

ҰЛТТЫҚ СТАНДАРТТАР

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ

ҰЛТТЫҚ СТАНДАРТТАР

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ТУЫ

ҚР СТ 988-96

ҚР СТ 988-2007

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ЕЛТАҢБАСЫ

ҚР СТ 989-96

ҚР СТ 989-2008

ҚР СТ 989-2014

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ЕЛТАҢБАНЫҢ ҰЛТТЫҚ СТАНДАРТТАРЫНЫҢ КЕЗЕҢДЕРІ

1996-2008

2008-2016

2016

ҚР СТ 989-2014

ҚР СТ 989-96

ҚР СТ 989-2008

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ

ҰЛТТЫҚ СТАНДАРТТАРЫНЫҢ ЭЛЕМЕНТТЕРІ

РӘМІЗТАНУ ҰСТАНЫМДАРЫ

ТАРИХИ

УАҚЫТ ЖЕЛІСІН ҰЗБЕУ,

ҰСТАНЫМЫ

САҚТАУ

ЗАМАНУИЛІК ҰСТАНЫМЫ

РӘМІЗДІК ОБРАЗДАРДЫҢ ҚАЗАҚСТАННЫҢ БҮГІНГІ ҚОҒАМДЫҚ АХУАЛЫНА, ТӨЛТУМА МЕНТАЛИТЕТІНЕ СӘЙКЕСТІГІ

БОЛАШАҚҚА АШЫҚТЫҚ ҰСТАНЫМЫ

МЕМЛЕКЕТТІК РӘМІЗДЕР – ХАЛЫҚТАРМЕН БІРГЕ ОРТАҚІШІЛІК ҮШІН ДЕМОКРАТИЯЛЫҚ ҚОҒАМ ЖӘНЕ ҚҰҚЫҚТЫҚ МЕМЛЕКЕТ ҚҰРУҒА БЕРІК БЕЛ ТУҒАН ҚАЗАҚ ҰЛТЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ЕГЕМЕНДІК ИДЕЯСЫ

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ТУЫ

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ТУДЫҢ

ҰЛТТЫҚ СТАНДАРТЫ

ҚР СТ 988-2007

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік туының авторы Шәкен Ниязбеков, « Қазақстан стандарттау және сертификаттау институты » РМК, ҚР Жеңіл өнеркәсібі кәсіпорындарының Қоғамдастығы, « Сымбат » сән Академиясы » ЖАҚ, « Дәуір » Республикалық полиграфиялық баспа кешені, « Балалар әдебиеті » баспасы, « Алматықалабезендіру » АҚ, « Абузяров » ЖК мен ҚР Индустрия және сауда министрлігінің Техникалық реттеу және метрология комитеті Төрағасының 2007 жылғы 19 қазандағы №578 бұйрығымен « Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы. Жалпы техникалық шарттар. ҚР СТ 988-2007 » бекітілген жұмыс тобы әзірлеп енгізді.

Бекітілген стандарт ҚР Мемлекеттік Туына таралады және оның дайындалуына жалпы техникалық шарттарды белгілейді. Мемлекеттік туды қолдану, оның бейнесін немесе оның символикасының элементтерін материалдық объектілерде орналастыру стандартқа сәйкес жүзеге асырылады. Осы стандарттың талаптарын орындау Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздігінің мүддесін қорғауды қамтамасыз етеді.

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ТУЫ

Тәуелсіз Қазақстанның Мемлекеттік туы

ресми түрде 1992 жылы қабылданды.

12/10/1938-15/08/2014

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туының авторы, республикаға еңбегі сіңген қайраткер, еліміздегі дизайн өнерінің негізін қалау­шылардың бірі, белгілі суретші  Шәкен Оңласынұлы НИЯЗБЕКОВ

ҚР СТ 988-2007

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік туы – ортасында шұғылалы күн, оның астында қалықтап ұшқан қыран бейнеленген тік бұрышты көгілдір түсті мата. Тудың сабының тұсында тік жолақ түрінде ұлттық өрнек нақышталған. Күн, оның шұғыласы, қыран және ұлттық өрнек бейнесі алтын түстес. Тудың ені мен ұзындығының арақатынасы – 1:2

Геральдика қағидаттарына сәйкес, күн байлық пен молшылықты, өмірді және күш-қуатты бейнелейді. Қазақстанның мемлекеттік атрибутикасында күннің бейнеленуі еліміздің жалпыадамзаттық құндылықтарды қастерлейтінін дәлелдейді және жас мемлекеттің жасампаздық күш-қуатын, серіктестік пен ынтымақтастық үшін әлемнің барлық еліне ашық екенін айғақтайды..  

Қыран (бүркіт) бейнесі – көптеген халықтардың елтаңбалары мен туларында ерте кезден бері қолданылып келе жатқан басты геральдикалық атрибуттардың бірі. Алтын бүркіт кескіні жас егемен мемлекеттің әлемдік өркениет биігіне деген ұмылысын көрсетеді.

Мемлекеттік тудың сабының тұсына тігінен ұзына бойына кескінделген ұлттық өрнектер – оның маңызды элементі. Тудың сабын жағалай салынған ұлттық өрнектер Қазақстан халқының мәдениеті мен дәстүрін символдық тұрғыда бейнелейді.

ҰЛТТЫҚ СТАНДАРТТАРҒА СӘЙКЕС

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ТУДАҒЫ КҮННІҢ НЕШЕ ШАПАҒЫ БАР?

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ТУДАҒЫ КҮННІҢ 32 ШАПАҒЫ

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ТУЫНДАҒЫ ОЮ- ӨРНЕКТІҢ БІРНЕШЕ ӨЗГЕРІСТЕР МЕН ТОЛЫҚТЫРУЛАР ПРОЦЕССІ

Алғашқы қабылданған кезеңдегі ою-өрнек

Уақытша қабылданған Раушан гүлдің

Ресми қабылданған

Сәуір-маусым, 1992 ж.

ою-өрнек түрі

Қошқар мүйіздің

Маусым-желтоқсан, 1992 ж.

ою-өрнек түрі

Желтоқсан, 1992 ж.

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ТУДАҒЫ ҚЫРАННЫҢ ДЕНЕ МҮШЕЛЕРІ

ҚЫЛЫШ ҚЫРЫ

БЕС ШАЛҒЫ

ҚЫЛЫШ ҚЫРЫ

БЕС ШАЛҒЫ

БИ БУЫН

БИ БУЫН

КЕРМЕ ИЫҚ

МОЙЫН

КЕРМЕ ИЫҚ

АРА ҚАНАТ

ТӨС СҮЙЕК

АРА ҚАНАТ

ІРГЕ ҚАНАТ

ІРГЕ ҚАНАТ

ҚҰЙРЫҚТЫҢ ҚАСҚАСЫ

ТҰМСЫҚ

МАЙ САУЫТ

ҚҰЙРЫҚ

ЖЕМСАУ

ШУДА

ҰЛТТЫҚ СТАНДАРТТАРҒА СӘЙКЕС

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ТУДАҒЫ ҚЫРАННЫҢ ЕКІ ЖАҚТЫҢ ҚАНАТЫНДАҒЫ НЕШЕ ҚАУЫРСЫН ЖӘНЕ ҚҰЙЫРЫҒЫНДАҒЫ НЕШЕ ҚАСҚАСЫ БАР?

СОЛ ЖАҚ ҚАНАТЫ –

9 ҚАУЫРСЫН

ОҢ ЖАҚ ҚАНАТЫ –

9 ҚАУЫРСЫН

ҚҰЙРЫҚ –

9 ҚАСҚАСЫ (КӨБЕ ҚАУЫРСЫН)

ТӘЖІКСТАН

ӘЗІРБАЙЖАН

ТҮРКІМЕНСТАН

ҚАЗАҚСТАН

ТҮРКІМЕНСТАН

ҚЫРҒЫЗСТАН

БЕЛАРУСЬ

УКРАИНА

РЕСЕЙ ФЕДЕРАЦИЯСЫ

ТМД БОЙЫНША ЕҢ ҰЗЫН ТУТҰҒЫРЛАРДЫҢ РЕЙТИНГІСІ

175

180

165

170

162

160

155

150

140

130

120

111

100

110

75

100

70

51

50

ДУШАНБЕ

САНКТ-ПЕТЕРБУРГ

МИНСК

АВАЗА

АШХАБАД

БОЗ-БОЛТОК

НЕБЕЛИЦА

АСТАНА

БАКУ

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ЕЛТАҢБАСЫ

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ЕЛТАҢБАНЫҢ ҰЛТТЫҚ СТАНДАРТЫ

ҚР СТ 989-2014

ҚР Мемлекеттік Елтаңбасының авторы Жандарбек Мәлібекұлы, “ Қазақстан стандарттау және сертификаттау институты ” РМК, “ Мекен kz ” және “ Ақ Бастау KZ ” ЖШС мен ҚР Инвестициялар және даму министрлігінің Техникалық реттеу және метрология комитеті Төрағасының 2014 жылғы 14 наурыздағы №36-ОД бұйрығымен бекітілген жұмыс тобы « Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасы. Техникалық шарттар. ҚР СТ 989-2014 » әзірлеп енгізді.

Осы стандарт ҚР Мемлекеттік Елтаңбасын дайындауға қойылатын талаптарды және сынау әдістерін белгілейді.

Осы стандарттың талаптары осы стандарт қолданысқа енгенге дейін дайындалған Мемлекеттік Елтаңбаға таралады.

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ЕЛТАҢБАСЫ

Тәуелсіз Қазақстанның Мемлекеттік Елтаңбасы

ресми түрде 1992 жылы қабылданды.

1942

26/04/1932

  Атақты сәулетші, Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ-нің профессоры, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік елтаңбасының авторы Жандарбек Мәлібекұлы МӘЛІБЕКОВ

  Сәулетші, Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген сәулетшісі, профессор, Шығыс елдері Халықаралық сәулетші академиясының академигі

Шот-Аман Ыдырысұлы УӘЛИХАН

2016 жылғы 1 қаңтарда ҚР СТ 989-2014 «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасы. Техникалық шарттар» жаңа стандарты қолданысқа енгізілді.

ҚР СТ 989-2008 «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасы. Пішіні, өлшемдері және техникалық талаптар» ұлттық стандартының қолданылу мерзімі 2017 жылғы 1 шілдеге дейін, бұл ескі үлгідегі Мемлекеттік Елтаңбаны сатылап ауыстыруға мүмкіндік береді.

Лицензия алушы компаниялар/дайындаушылар Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасын ҚР СТ 989-2014 жаңа стандартының талаптарына сәйкес жасап шығаруға міндетті.

ҚР СТ 989-2014 жаңа стандартын Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасының авторы Жандарбек Мәлібекұлы Мәлібеков, ҚР Мәдениет министрлігінің, ҚР ИЖТМ Техникалық реттеу және метрология комитетінің және оның ведомстволық бағынысты ұйымдары: «ҚазСтИн» РМК, «ҚазМетрИн» РМК, «ҰАО» ЖШС өкілдері, Ұлттық кәсіпкерлер палатасының атынан бизнес өкілдері, техникалық сарапшы ретінде «Мекен.kz» компаниясы құрамына кірген жұмыс тобы әзірледі. 

Жаңа стандартқа Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасын жасап шығару бойынша мынадай өзгерістер енгізілді:

Өндірушілерден келіп түскен ұсыныстарды есепке ала отырып, Мемлекеттік Елтаңбаның авторы Ж.М. Мәлібеков тарапынан, сондай-ақ конструкторлық сызбалар қайта қаралды, олардың нәтижелері бойынша:

- Мемлекеттік Елтаңбаның барлық элементтері нақтыланды;

- Мемлекеттік Елтаңбаның үш өлшемді үлгісін салу элементтері өлшемдерінің пропорционал тәуелділігін жоғалтпай, елтаңбалардың барлық ықтимал тип өлшемдерінің дәлдігі жоғары 3D баспасын жүзеге асыру үшін ҚР Мемлекеттік Елтаңбасының элементтерін үлгілеуге және оның арнайы ерекше цифрлық 3D үлгісін салуға қажетті өлшемдер берілді;

- ҚР СТ 989-2008 стандартында болмаған барлық қажетті құрама элементтердің атаулары берілді.

Қазақстан Республикасының мемлекеттік Елтаңбаның ақ-қара түсіндегі эталондар

ҚР СТ 989-2008

ҚР СТ 989-2014

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТІК ЕЛТАҢБАНЫҢ СЫРТҚЫ КӨРІНІСІНДЕГІ ЕРЕКШЕЛІКТЕР

ҚР СТ 989-2008

ҚР СТ 989-2014

Ұ Л Т Т Ы Қ Р Ә М І З Д Е Р

МЕМЛЕКЕТТІК РӘМІЗДЕР –

- АУМАҚТЫҚ РӘМІЗДЕР

Облыс деңгейі

Республикалық деңгейі

ВЕДОМСТВОЛЫҚ РӘМІЗДЕР –

Министерства, Комитет деңгейі

- ҚАЛАЛЫҚ РӘМІЗДЕР

Қала деңгейі

1991 жылы 1 қазан күні Шот-Аман Уәлихан Байқоңырдан ұшқалы тұрған қазақ ұшқышы Тоқтар Әубәкіровке түсінде көрген жоба үлгісін жасап, иығына Қазақ ССР жалауы, жүрек тұсына ұлттық эмблемасын ұсынды.

Эмблемада “Көк аспанда тұнған жеті бұрышты жұлдыз”, “Ортасында шаңырақ”, “жарты ай”, “екі жақтан желбіреген қанат” әр қанатына “Тоқтар” және “Талғат” деген есімдері жазылған. Ал, оларды біріктіруші “Қазақстан” деген жазуымен көмекерілген.

Шот-Аман Уәлихан осы жобамен 1992 жылы қаңтар айында мемлекеттік рәміздерге қатысты конкурсына жолдай отырып, жартылай мәреге келіп, Жандарбек Мәлібековтің жобасы бірдей болған соң, қос авторы ретінде, болашақ еліміздің мемлекеттік Елтаңбаның жобасы бекітіліп, қабылданды. Екі жобада сегіз бұрышты жұлдыз бейнеленген, кейін қабылданған кезде Елбасы сегіз бұрышты жұлдыздың орнына бес бұрышты жұлдызға ауыстыру жөнінде ұсыныс жасалды.

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ЕЛТАҢБАЛАРДЫҢ ЭСКИЗДІК ЖОБАЛАР

Конкурсқа ұсынылған бірнеше жобалар

Авторы Шота-Аман Уәлихан

Конкурсқа ұсынылған бірнеше жобалар

Авторы Жандарбек Мәлібеков

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ЕЛТАҢБАДАҒЫ

ЖҰЛДЫЗ

1992

Елтаңба авторы, сәулетші, ғалым

Жандарбек МӘЛІБЕКҰЛЫ

ЕЛТАҢБА МҮСІНІ НЕГІЗІ

ҮШ ҚҰРЫЛЫМ

ШАҢЫРАҚ

БОСАҒА

КЕРЕГЕ

ҮШ ДҮНИЕТАНЫМДЫҚ ӨЛШЕМ

«ШАҢЫРАҒЫ БИІК, КЕРЕГЕСІ КЕҢ, БОСАҒАСЫ БЕРІК БОЛСЫН»

ЕЛТАҢБАНЫҢ ИДЕЯСЫ:

«Мемлекеттің мәртебесі биіктеп, дүниеге танылсын; ұрпағы көбейіп, кеңейсін; саяси, экономикалық, қауіпсіздік жағынан берік болсын»

МЕМЛЕКЕТТІЛІКТІҢ КОДТАРЫ

ЕЛТАҢБАНЫҢ ИДЕЯЛЫҚ

КОНЦЕПТУАЛДЫ ҚҰРЫЛЫМЫ

ЕЛТАҢБАНЫҢ ӘРБІР ЭЛЕМЕНТ АТАУЫНЫҢ АСТАРЫНДА ТАРИХ ПЕН ӘДЕТ-ҒҰРЫП, ҰЛТТЫҚ ҚҰНДЫЛЫҚТАР МЕН ИДЕЯЛАР ДЫ БЕЙНЕЛЕНГЕН

ЕЛТАҢБАНЫҢ ЖОБАСЫНА ҚАЗАҚТЫҢ ТҰРМЫСЫМЕН ТІКЕЛЕЙ БАЙЛАНЫСТЫ КИІЗ ҮЙДІ НЕГІЗІНЕН АЛЫНҒАН

«ШАҢЫРАҚ»

« ҚАНАТ »

«УЫҚТАР»

молшылық

татулықтың белгісі

елдегі басқа ұлттар

«БЕС БҰРЫШ»

«МАСАҚТАР»

елдің байлығы, дәулеті тасып, жайқала түссін деген тілек

бақытты өмірге жол сілтейтін

жарық жұлдыздың белгісі

«МҮЙІЗДЕРДІҢ 7 САҚИНАСЫ»

«МҮЙІЗ»

жеті атаңды біл деген

көзден сақтайды, сыртқы жаудан қорғайды

«ҚАНАТТЫ АРҒЫМАҚ»

биікке ұмтылу, дамудың төменгі сатысынан жоғарғысына дейін көтерілу

ОЛАРДЫҢ АРАСЫНДАҒЫ ЖОЛАҚТАР

«ҮЛКЕН ЖӘНЕ ОРТАНШЫ ҚАУЫРСЫН»

рулық-тайпалық ерекшелік,

аға ұрпақ

жүзге жатпайтын ру-тайпалар

«БАСҚҰР»

«КІШІ ҚАУЫРСЫН»

қазіргі жас ұрпақ

таразы тәрізді беріліп, елдегі

«тепе-теңдіктің» символы

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ЕЛТАҢБАДАҒЫ ЭЛЕМЕНТТЕР АТАУЫ

Уықтар

Бес бұрышты жұлдыз

Үлкен буын

Кірмебуындар

Үлкен масақ

Ортаншы буын

Мүйіздің сақинасы

Ортаншы масақ

Кіші буын

Үлкен қауырсын

Кіші масақ

Тұлпардың мүйізі

Ортаншы қауырсын

Кіші қауырсын

Кереге

Күлдіреуіштер

Шаңырақ

Тұлпардың жалы

Тұлпардың айдары

Аттың басы

Шаңырақтың төбесі

Кереге басы

Жота

Омыртқа белгісі

Уықтың қалам ұшы

Белестер белгісі

Желбаудың сақинасы

Желбау

Аттың төсі

Желбезектер

Басқұр

Желбаудың шашағы

Таразы басы

Киіз үйдің маңдайшасы

Босаға жақтауы

Шаңырақтың тоғын белгісі

Тұяқ белгісі

«Қазақстан» жазуы

Бедерлі фон

Қошқар мүйіз өрнегі

Сатылы асулар

ҰЛТТЫҚ СТАНДАРТТАРҒА СӘЙКЕС

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ЕЛТАҢБАДАҒЫ УЫҚТАРЫ НЕШЕУ?

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ЕЛТАҢБАДАҒЫ 72 УЫҚТАР

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ПРЕЗИДЕНТІНІҢ ШТАНДАРТЫ

ӘСКЕРИ БӨЛІМШЕЛЕРІНІҢ ЖАУЫНГЕРЛІК ТУ

ШЕКАРАЛЫҚ БЕЛГІ

АҚШАДАҒЫ БЕЛГІ

МЕМЛЕКЕТТІК НАГРАДАЛАРЫ

РЕСМИ

БЛАНКІЛЕР

ҚАЗАҚСТАН АЗАМАТЫНЫҢ ТӨЛҚҰЖАТЫ

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК РӘМІЗДЕРДІ ҚОЛДАНУ САЛАСЫНДАҒЫ НОРМАТИВТІК-ҚҰҚЫҚТЫҚ БАЗАСЫНА ШОЛУ

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ КОНСТИТУЦИЯСЫ

1995 жылы 30 тамызда

республикалық референдумда қабылданды

34-бап

1.Әркім Қазақстан Республикасының Конституциясын және заңдарын сақтауға, басқа адамдардың құқықтарын, бостандықтарын, абыройы мен қадір-қасиетін құрметтеуге міндетті.

2.Әркім Республиканың мемлекеттік рәміздерін құрметтеуге міндетті.

«БІЛІМ БЕРУ ТУРАЛЫ»

Қазақстан Республикасының

2007 жылғы 27 шілдедегі № 319 Заңы

      11-бап. Білім беру жүйесінің міндеттері

      1. Білім беру жүйесінің міндеттері:

      1) ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтар, ғылым мен практика жетістіктері негізінде жеке адамды қалыптастыруға, дамытуға және кәсіптік шыңдауға бағытталған сапалы білім алу үшін қажетті жағдайлар жасау;

2) жеке адамның шығармашылық, рухани және күш-қуат мүмкіндіктерін дамыту, адамгершілік пен салауатты өмір салтының берік негіздерін қалыптастыру, даралықты дамыту үшін жағдай жасау арқылы ой-өрісін байыту;

  3) азаматтық пен патриотизмге, өз Отаны - Қазақстан Республикасына сүйіспеншілікке, мемлекеттік рәміздер мен мемлекеттік тілді құрметтеуге, халық дәстүрлерін қастерлеуге, Конституцияға қайшы және қоғамға жат кез келген көріністерге төзбеуге тәрбиелеу;…

«ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ КӘСІПТІК ЖӘНЕ ӨЗГЕ ДЕ МЕРЕКЕЛЕР ТУРАЛЫ»

Қазақстан Республикасы Президентiнiң

1998 жылғы 20 қаңтардағы №3827 Жарлығы

«Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздері күні - 4 маусым» .

«ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ БАЛАНЫҢ ҚҰҚЫҚТАРЫ ТУРАЛЫ»

Қазақстан Республикасының

2002 жылғы 8 тамыздағы №345 Заңы

(2013 жылғы 4 шілдеде енгізілген өзгерістермен)

20-бап. Баланың мiндеттерi.

Әрбiр бала Қазақстан Республикасының Конституциясын және заңдарын сақтауға, басқа адамдардың құқықтарын, бостандығын, ар-ожданы мен қадiр-қасиетiн, Республиканың мемлекеттiк рәміздерін құрметтеуге, еңбекке жарамсыз ата-анасына қамқорлық жасауға, тарихи және мәдени мұралардың сақталуына қам-қарекет жасауға, тарих және мәдениет ескерткiштерiн сақтауға, табиғатты сақтауға және табиғи байлықтарға ұқыпты қарауға мiндеттi.

«САЯСИ ПАРТИЯЛАР ТУРАЛЫ»

Қазақстан Республикасының

2002 жылғы 15 шілдедегі №344 Заңы

(2012 жылы 24 желтоқсанда енгізілген толықтырулармен және өзгерістермен)

7-бап. Саяси партияның атауы мен рәмiзi.

3. Саяси партияның өз рәмiзi ретiнде Қазақстан Республикасының және басқа мемлекеттердiң мемлекеттік рәміздерін пайдалануға құқығы жоқ.

«ЖАРНАМА ТУРАЛЫ»

Қазақстан Республикасының

2003 жылғы 19 желтоқсандағы №508 Заңы

7-бап. Жөнсiз жарнама түрлерi.

3. Мыналар:

3) Қазақстан Республикасының мемлекеттiк рәміздеріне, ұлттық валютасына немесе шетелвалютасына, дiни нышандарға нұқсанкелтiретiн жарнама әдепсiз жарнама болып табылады.

«АВТОРЛЫҚ ҚҰҚЫҚ ЖӘНЕ САБАҚТАС ҚҰҚЫҚТАР ТУРАЛЫ»

Қазақстан Республикасының

1996 жылғы 10 маусымдағы № 6-I Заңы

(2012 жылы 12 қаңтарда өзгерістермен)

8-бап. Авторлық құқық объектiлерi болмайтын туындылар.

Мыналар авторлық құқық объектiлерi болмайды:

2) мемлекеттiк рәміздер мен белгiлер (тулар, елтаңбалар, ордендер, ақша белгiлерi және өзге де мемлекеттiк рәміздер мен белгiлер).

«ЛИЦЕНЗИЯЛАУ ТУРАЛЫ»

Қазақстан Республикасының

2007 жылғы 11 қаңтардағы №214 Заңы

(2012 жылы 28 шілдеде өзгерістермен)

34-бап. Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздерін дайындау саласындағы қызметті лицензиялау.

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы мен Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Елтаңбасын  дайындау үшін лицензияның болуы талап етіледі.

«ҰЛТТЫҚ ВАЛЮТА – ҚАЗАҚСТАН ТЕҢГЕСІ БАНКНОТТАРЫ МЕН МОНЕТАЛАРЫ ДИЗАЙНЫНЫҢ ТҰЖЫРЫМДАМАСЫН БЕКІТУ ТУРАЛЫ»

Қазақстан Республикасы Президентінің

2003 жылғы 25 қыркүйектегі №1193 Жарлығы

8. Банкноттар мен монеталар дизайны мынадай бейнелердiң бiрiнен және/немесе бiрнешеуiнен тұруға тиiс:

    1) мемлекеттiк рәміздер.

«ДЕНЕ ШЫНЫҚТЫРУ ЖӘНЕ СПОРТ ТУРАЛЫ»

Қазақстан Республикасының

1999 жылғы 2 желтоқсандағы №490 Заңы

«23-бап. Дене шынықтыру және спорт жөніндегі уәкілетті органның құзыреті. (10.07.12 ж. өзгерістермен)

19-1) Қазақстан Республикасының аумағында спорттық іс-шаралар және шет мемлекеттерде халықаралық спорттық іс-шаралар өткізу кезінде Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздерін дайындауды және пайдалануды реттейтін Қазақстан Республикасының заңнамасын сақтауды қамтамасыз етеді.

33-бап. Қазақстан Республикасының Ұлттық олимпиадалық комитеті. ( 27.04.12 ж. өзгерістермен)

2. Олимпиада, Азия ойындарында және Халықаралық олимпиадалық комитеттің қамқорлығы аясында өткізілетін басқа да халықаралық спорт шараларында Қазақстан Республикасы ұлттық құрама командаларының өнер көрсетуі Қазақстан Республикасының Мемлекеттік туы астында жүзеге асырылады

«ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ПАРЛАМЕНТІ ТУРАЛЫ»

Мәжілісінің 1996 жылғы 8 ақпандағы Қаулысы

(2011 жылғы 9 қарашадағы өзгерістермен)

Парламент Палаталардың бөлек отырысында мәселелердi әуелi Мәжiлiсте, содан соң Сенатта кезегiмен қарау арқылы конституциялық заңдарды және заңдарды қабылдайды, оның iшiнде:

4) мемлекеттiк наградаларды тағайындайды, Республиканың құрметтi, әскери және өзге де атақтарын, сыныптық шендерiн, дипломатиялық дәрежелерiн белгiлейдi, Республиканың мемлекеттiк рәмiздерiн айқындайды.

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ҚЫЛМЫСТЫҚ КОДЕКСІ

1997 жылғы 16 шiлдедегі №167

(2012 жылғы 28 маусымдағы өзгерістермен)

354-1-бап. Мемлекеттік рәміздерді пайдалану тәртібі

1. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туын, Қазақстан Республикасының Мемлекетті Елтаңбасын және олардың бейнелерін заңсыз пайдалану, сондай-ақ Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын бұза отырып, Қазақстан Республикасының мемлекеттік Гимнін пайдалану және орындау – екі жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

2. Мемлекеттік рәміздерді пайдалану міндетті болып табылатын жағдайларда оларды пайдаланбау, - лауазымды адамдарға екі жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

3. Осы баптың бірінші және екінші бөліктерінде көзделген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған әрекеттер, - төрт жүзайлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

«ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ӘКІМШІЛІК ҚҰҚЫҚ БҰЗУШЫЛЫҚ КОДЕКСІ ТУРАЛЫ»

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЗАҢЫ

2001 жылғы 30 қаңтардағы №155

317-3-бап.

Ұлттық стандарттарға сәйкес келмейтін Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы мен Қазақстан Республикасының Мемлекетті Елтаңбасын, сондай-ақ олар бейнеленген материалдық объектілерді дайындау,

Жеке тұлғаларға – елу, лауазымды адамдарға, дара кәсіпкерлерге, шағын немесе орта кәсіпкерлік субъектілері немесе коммерциялық емес ұйымдар болып табылатын заңды тұлғаларға – жүз елу, ірі кәсіпкерлік субъектілері болып табылатын заңды тұлғаларға төрт жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

Осы баптың бірінші бөлігінде көзделген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған әрекет, - сесен, лауазымды адамдарға, дара кәсіпкерлерге, шағын немесе орта кәсіпкерлік субъектілері немесе коммерциялық емес ұйымдар болып табылатын заңды тұлғаларға – екі жүз, ірі кәсіпкерлік субъектілері болып табылатын заңды тұлғаларға бес жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

НЕ ЖЕТІСПЕЙДІ?

Л о г и к а л ы қ о й

Қазақтың боксшысы Данияр Елеусіновтің алтын медалі

Ұлттық ою-өрнектің элементі

ҚР Парламентінің Мәжіліс ғимаратының үстіндегі Мемлекеттік Туы

Астанадағы Елбасының Ақ орданың жоғарғы жағындағы шпигелдің үстіндегі ұшып жүрген Самұрық пен күн

  Алтын киімді сақ жауынгерінің 

қолындағы садақ қаруы

ҚР Үкіметтің Мәжіліс залындағы Мемлекеттік Туы

Ақ ордадағы Баспасөз қызметі залындағы Мемлекеттік Тудағы күннің шапағы

Ұлттық валютаның купюрадағы Мемлекеттік Туы

Мінбенің алдындағы Мемлекеттік Елтаңбасы

Қазақстан ұлттық банкінің 10 мың теңгесі

Ұлттық гвардиясы сарбаздың кительіндегі жоғарғы жағындағы Мемлекеттік Елтаңбасы

Астанадағы Елбасының Ақ орда ғимаратындағы Мәжіліс залында орналасқан Мемлекеттік Тудың жоғарғы жағындағы ұшарбасы

Ұлттық валютаның купюрадағы Мемлекеттік Туда қалықтап ұшқан қыран бейнесі

Үшінші қазақ ғарышкері Айдын Айымбетовтің киімнің оң жағындағы Мемлекеттік Елтаңбасының бейнесі

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК РӘМІЗДЕРГЕ ҚАТЫСТЫ ҚАТЕМЕН ЖҰМЫС

Қатені тап!

Мемлекеттік ғимараттында мінд етті түрде Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздерді насихаттайтын арнайы бұрышы болуы тиіс. Осы үш плакаттан қателерді тауып беріңіздер...

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ТУЫ

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ЕЛТАҢБАСЫ

ҚР СТ 988-2007

ҚР СТ 988-2007

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ГИМНІ

Сөзін жазғандар: Жұмекен НӘЖІМЕДЕНОВ,

Нұрсұлтан НАЗАРБАЕВ

Әуенінн жазған: Шәмші ҚАЛДАЯҚОВ

Алтын күн аспаны,

Алтын дән даласы,

Ерліктің дастаны,

Еліме қарашы!

Ежелден ер деген,

Даңқымыз шықты ғой.

Намысын бермеген,

Қазағым мықты ғой!

Қайырмасы:

Менің елім, менің елім,

Гүлің болып егілемін,

Жырың болып төгілемін, елім!

Туған жерім менің - Қазақстаным!

Ұрпаққа жол ашқан,

Кең байтақ жерім бар.

Бірлігі жарасқан,

Тәуелсіз елім бар.

Қарсы алған уақытты,

Мәңгілік досындай,

Біздің ел бақытты,

Біздің ел осындай!

Қайырмасы:

ҚР СТ 988-2007

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК РӘМІЗДЕРІ

НАЗАР АУДАРЫҢЫЗДАР: сауда нүктелерде сатып алар алдында үш бірдей плакаттардан алдыменен мемлекеттік лицензиясының нөмірі, берілген күні, айы, жылы сонымен қатар, шығарушының мекен-жайы мен атауы және ұлттық стандарттарының нөмерлері болуы тиіс. (ҚР Мемлекеттік Гимнінен басқа)

ҰЛТТЫҚ ЭТАЛОНДАР МЕН ПЛАКАТТАР

14 МЕМЛЕКЕТТІК ЕЛТАҢБАЛАР АРАСЫНАН

ҚР ҰЛТТЫҚ СТАНДАРТҚА СӘЙКЕС ЭТАЛОНДЫ ТАУЫП БЕРІҢІЗДЕР?

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ЕЛТАҢБАЛАРЫНЫҢ ЭТАЛОНДАРЫ

1

2

3

4

5

7

8

6

9

10

11

12

13

14

9 МЕМЛЕКЕТТІК ТУЛАР АРАСЫНАН ҚР ҰЛТТЫҚ СТАНДАРТҚА СӘЙКЕС ЭТАЛОНДЫ ТАУЫП БЕРІҢІЗДЕР?

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ТУЛАРЫНЫҢ ЭТАЛОНДАРЫ

3

2

1

5

4

6

7

8

9

ПЛАКАТТАР МЕН СТЕНДТЕР АРАСЫНАН

ҚР ҰЛТТЫҚ СТАНДАРТҚА СӘЙКЕС БЕЙНЕЛЕРДІ ТАУЫП БЕРІҢІЗДЕР?

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК РӘМІЗДЕРГЕ АРНАЛҒАН СТЕНДТЕР (ПЛАКАТТАР)

1

3

2

5

6

4

7

8

Ж А У А Б Ы

ҚР МЕМЛЕКЕТТІК ЕЛТАҢБАЛАР МЕН МЕМЛЕКЕТТІК ТУЛАРДЫҢ ЭТАЛОНДАРЫ, СОНЫМЕН ҚАТАР ПЛАКАТТАР МЕН СТЕНДТЕР

БІРДЕ-БІРЕУІ ҚР ҰЛТТЫҚ СТАНДАРТТАРҒА СӘЙКЕС КЕЛМЕЙДІ

ТӘУЕЛСІЗ МЕМЛЕКЕТТЕР ДОСТАСТЫҒЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ҰРАНДАРЫ

Көптеген елдердің мемлекеттік рәміздерінен (Туы, Елтаңбасы, Гимні) тыс мемлекеттік ұрандары болады. Бұл ұрандар сол мемлекет халқының мұң-мұқтажын, арман-мұратын, ұмтылатын биігін айқындайды, елдік идеясы мен идеологиясына негіз болады:

Армения –

«Бір ұлт – бір мәдениет»

Әзірбайжан –

«Odlar Yurdu» – «Оттар елі»

Белоруссия –

«Жыве Беларусь!» («Жасасын, Беларусь!»)

Грузия –

«ძალა ერთობაშია!» («Күшіміз – бірлікте!»)

Украина —

«Слава Україні!» («Украина жасасын!»)  

Өзбекстан —

«Kuch Adolatdadir!» («Күш әділеттілікте!»)

Түрікменстан —

«Garaşsyz, Bitarap, Türkmenistan» («Тәуелсіз, Бейтарап Түрікменстан»)

Ресей Федерациясы —

«Да здравствует, Великая страна Россия!» («Ұлы Ресей елі жасасын!»)

Қазақстан —

«Алға, Қазақстан!»

МЕМЛЕКЕТТІК РӘМІЗДЕРГЕ ҚАТЫСТЫ ҚЫЛМЫСТЫҚ ХРОНИКАСЫ 

ПЕТРОПАВЛ////

Қаланың қақ ортасында орналасқан үш қабатты үйдің үстіңгі қабатындағы пәтер терезесінде Мемлекеттік Тулардың перде болып ілініп тұрғаны туралы ақпарат полиция бөлімшесіне қала тұрғындары тарапынан түскен. Сол жерге келген тәртіп сақшылары

40 жастағы ер адамның Мемлекеттік Тудың екі данасын перде ретінде қолданғанын анықтады. Заң бойынша мемлекеттік рәміздерді мақсатсыз пайдалану тәртіп бұзу оқиғасы болып саналады. Бірақ заңды бұзған петропавлдық азамат жауапқа тартылмайтын болды.

///ПАВЛОДАР

Павлодарда жеке кәсіпкері сауда нүктелеріне еліміздің

мемлекеттік Елтаңбасының бейнесін күлсалғыштың ортасына бейнелеп, оны 1300 теңгеден сатылымға қойған. Аталған айғақ бойынша ҚР Қылмыстық іс қозғалмағандығы өкінішті-ақ...

АҚТӨБЕ////

Әбілқайырхан қиылысының бойында тұрған бағанада кірленген сонымен жыртылған мемлекеттік ту ілінген. Қалалық әкімшілік аталған дерек бойынша бір күн ішінде шешілетіндігін хабарлады.

///ҚОСТАНАЙ

Қаңтар айында «Жигули» ЖШС-нің басшысымен қызметкері қаланың

ортасындағы Жаңа жылдық шыршаны безендіру кезінде еліміздің мемлекеттік Тудан арнайы сыйлық дорбасын жасағандығы анықталып,

аталған айғақ бойынша қылмыстық іс қозғалып, айыппұл салынды. 

///ҚОСТАНАЙ

Желтоқсан айында Қостанай облыс әкімінің жүлдесі үшін шаңғышылар жарысы ұйымдастырылып, марапаттау сәтінде шенеуніктер еліміздің мемлекеттік Әнұранының орнына Рики Мартиннің әнін шырқалған болатын.

///АЛМАТЫ

Белгіссіз жеке кәсіпкер қытайдан Мемлекеттік Тудың бейнесіндегі ішкі киімдерге тапсырыс беріп, қоғамдық сауда орындарында төменгі бағамен сатылымға шығарған. Осы іс бойынша әкімшілік жазаға тартылып, қомақты қаржыға айыппұлмен шегерілді.

СТЕПНОГОРСК////

Еліміздің мемлекеттік рәміздердің кезекті дауы Ақмола облысында болды. Қалада өтіп жатқан футбол ойынына келген Степногорск қаласының тұрғыны жанкүйер ретінде Қазақстан Туын сатып алып, ойын кезінде қолдау көрсеткен. Кейін үйіне келіп, Туды жуып, кептіруге қылтимаға (балконға) жайып қойған. Полицейлер аталған оқиғаға байланысты әдейі жасалмағандықтан, еш қандай себепсіз қылмыс таба алмады. Жанкүйерге профилактикалық әңгіме жүргізіліп, жауапкершіліктен босатылды.

АҚТӨБЕ////

Хромтау қаласында Қазақстанның туын екіге айырып, жіпке айналдырды.  Диапазон газетінің оқырманы Yernur Amirkhan басылымға осындай ақпар берді. Ақпарат иесі мемлекеттік рәмізді аяққа таптаған мекен-жайды да көрсетіп қойған. Бұл жер Рысқұлбеков-28 көшесі. “Хромтауда мемлекеттік рәмізді мүлде қастерлемейді екен. Бұл – Қазақстанның туы. Оны екіге бөліп, жолды жабу мақсатында пайдаланып отыр”, – деп жазған Yernur Amirkhan өз мақаласында.

///АҚТӨБЕ

Ақтөбелік жол полиция қызметкерлері қоқыс жинаушы

төлікті тоқтатқан. Себебі, көліктің артына қарай

мемлекеттік Елтаңбаның лас күйіндегі бейнесін іліп қойған. Оған Әкімшілік құқық бұзу Кодексінің бабына сәйкес 80 мың теңге көлемінде айыппұл салынды. 

////БИВЕРТОН Қ.   ОРЕГОН ШТАТЫ

Қазақстандық кәсіпқой боксшы, WBA (Super), IBO, WBC (Interim) және IBF версияларының орташа салмақтағы чемпионы Геннадий Головкин Jordan Brand атрибутикасын шығарушылармен келісім-шартқа отырған. Отандық боксшының әлемдік бренд иелерімен тең дәрежеде қарым-қатынас орнатып, өзін мойындатқаны қуанышты, әрине. Алайда, Jordan Brand иелерінің бір қылығы қынжылтып отыр. Компания боксшымен жасалған келісімнің нышаны ретінде Г. Головкинге табанының ішкі жағына Қазақстан туындағы күн мен бүркіт бейнеленген аяқ киім сыйға тартты.

///АТЫРАУ

Атырауда мемлекеттік Туды «Мерседес Бенц - 320» көлігінің капотына заңсыз ілген тұрғынға соттың шешімімен оған 323 600 мың теңге айыппұл салынды. . 

///БАТЫС ҚАЗАҚСТАН

Оралдағы Мұз сарайының ғимаратында Мемлекеттік Ту теріс қарай ілінген. Бір сағаттан соң, мемлекеттік байрақ өз қалпына келтірілді. 

///АСТАНА

Шаңғышы қыздарымыз да эстафеталық жарыста көмбеге бірінші жеткен соң көк байрағымызды жерге тастай салды. Жерде жатқан Туды еш-қайсысы бірден көтере қоймай кеткен. .

МАСҚАРА!!!

Қазақстанның Гимні ретінде берілген мәтінде өрескел қателікті «Нұр Отан» партиясының №6 Әуезов аудандық филиалына қарасты Алматыдағы қалалық ауруханалардың бірінде орын алған.

Мемлекеттік мекеменің басшылығы қабырғасында ілініп тұрған Елбасының сөзі мен Бекболат Тілеуханның әніне жазылған «Менің елім» композициясын Гимнімен шатастырып алған.

ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ОБЛЫСЫНЫҢ ЖӘНЕ

ШЫМКЕНТ ҚАЛАСЫНЫҢ ЕЛТАҢБАЛАРЫНЫҢ ТАРИХЫ

ХІV ғасырдың ортасында Шымкент Ресей империясының Жаңа қоқандыққа, кейін Түркістан облысына кірген, ал 1867 жылдан бастап Сырдарья облысы болған. 1914 жылы Черняев болып өзгертілді. 1921 жылы бұрынғы Шымкент атауы қайта есімі берілді. 1992 жылдан бастап заң жүзінде “Шымкент” атауы қала болып жасақталды. Бүгінгі күні Шымкент қаласы Оңтүстік облысының орталығы болып есептеледі.

1866 жылғы Шымкенттің алғашқы елтаңбасы

1909 жылдың 21 сәуірдегі Шымкент қаласы уездігінің Елтаңбасы Сырдарьяның басқа да елтаңбаларымен бірге қабылданды.

Қазіргі Шымкент қаласының ресми Елтаңбасы 2011 жылдың тамыз айынан бастап пайдалана бастады.

Шымкент қаласының ресми емес Елтаңбасы 1994 жылдан 2011 жылға дейін пайдаланды.

Геральдикалық материалдар В.Марковтің жеке мұрағатынан алынды.

1992 жылдың 6 шілдесінде ҚР Жоғарғы Кеңесінің қаулысымен Шымкент облысы Оңтүстік Қазақстан облысы болып өзгертілді.

Оңтүстік суретшісі және Оңтүстік Қазақстан облысы Елтаңбасының авторы Серік Бүксіковтің 2016 жылдың ақпан айында аумақтың елтаңбасына өзгерістер енгізді.

БҰРЫНҒЫ

ҚАЗІРГІ

БҮГІНГІ СЕМИНАР

СІЗДЕРГЕ НЕ БЕРДІ?

khamzatyrau

khamzatyrau@bk.ru.

+7 778 995 67 57