"Кереш һәм эндәш сүзләр"

Егерме икенче октябрь. Эндәш һәм кереш сүзләр

Обращение (эндәш сүзләр)– это название лица, предмета или явления, к которому обращена речь говорящего. В обращении, во первых, устанавливается адресат речи, во-вторых, при помощи интонации – отношение говорящего ко всему высказыванию. Обращения в предложении выделяются запятыми. Если обращение стоит в начале предложения и произносится с восклицательной интонацией, то после него ставится восклицательный знак.

Улым! аңа тия күрмә күрмә.

Вводные слова (кереш сүзләр) – по способу выражния делятся на два типа. К первому типу относятся слова, которые потеряли свое вещественное значение и перестали быть знаменательными словами. Они употребляются только в качестве вводных слов. Вводные слова второго типа выражаются различными частями речи : именем существительным, прилагательным, именами прилагательными.

һәр кереш сүз сөйләүченең сөйләм эчтәлегенә билгеле бер мөнәсәбәтен белдереп килә. Шуңа бәйле рәвештә, кереш сүзләрнең мәгънәви төркемчәләрен аерып карарга мөмкин

Мәгънәләре

Мисаллар

Шикләнү

ихтимал, күрәсең, бәлки, ахрысы, никтер, шәт, мөгаен

Фикернең шиксез икәнлеге

Фикернең чыганагы

әлбәттә, шөбһәсез, шиксез, дөрес,

Үтенү

минемчә, синеңчә, аныңча, минем уемча

һичшиксез, бәхәссез, билгеле, чынлап та

зинһар

Фикерең гадәтилеге

табигый, гадәттә, билгеле булганча, мәгълүм булганча

Сөйләүченең төрле тойгылары

бәхеткә, кызганычка каршы, имеш, янәсе, ичмасам, валлаһи, билләһи

Игътибар җәлеп итү

кара әле, тыңла әле, беләсең килсә, әйтсәм әйтим, гафу ит, тукта әле

Фикерләрнең үзара мөнәсәбәте

мисал өчен, ниһаять, гомумән, әйтик, мәсәлән, беренчедән, икенчедән, бер яктан, киресенчә, икенче яктан, димәк, хәер