Компьютерлік құрылғылар

І

1. Ондық сандарды он алтылық санау жүйесіне ауыстыр:

а) 322 10 ә) 458 10

2. Екілік сандарды сегіздік санау жүйесіне ауыстыр:

а) 11110110011 2 ә) 1101101001001 2 б) 1001101011001 2

3. Он алтылық сандарды, кестені пайдаланып, екілік санау жүйесіне ауыстыр:

а) А59 16 ә) 87 16 б) В68 16

ІІ

1.Ондық сандарды он алтылық санау жүйесіне ауыстыр:

а) 125 10 ә) 229 10

2.Екілік сандарды сегіздік санау жүйесіне ауыстыр:

а) 11011111011 2 ә) 1010111011101 2 б) 1110111101011 2

3. Он алтылық сандарды, кестені пайдаланып, екілік санау жүйесіне ауыстыр:

а) 1 F5A 16 ә) 4D4 16 б) 2CE 16

ІІІ

1. Ондық сандарды он алтылық санау жүйесіне ауыстырыңдар:

а) 77 10 ә) 206 10

2.Екілік сандарды сегіздік санау жүйесіне ауыстырыңдар:

а) 1001111110111 2 ә) 2 б) 1110101011 2

3. Он алтылық сандарды, кестені пайдаланып, екілік санау жүйесіне ауыстырыңдар:

а) 9 F 40 16 ә) АВС DE 16 б) 1 ABC ,9 D 16

Маус – қазіргі кездегі ақпаратты енгізу құрылғысы.

Манипуляторлар :

Тышқан, трекбол, джойстик – меңзерді басқару құрылғылары.

Джойстик – экрандағы жылжитын обьектілерді басқаруға арналған рычагты манипулятор .

Сұйық-кристалды дисплей

Электрондық сәулелік

түтікше

Плазмалық

Принтер – ақпаратты қағазға басып шағаратын құралғы.

Принтер түрлері:

• Матрицалық принтерлер (арзан, басып шығару сапасы төмен, басып шығару жылдамдығы
• Матрицалық принтерлер (арзан, басып шығару сапасы төмен, басып шығару жылдамдығы
• Матрицалық принтерлер (арзан, басып шығару сапасы төмен, басып шығару жылдамдығы
• Матрицалық принтерлер (арзан, басып шығару сапасы төмен, басып шығару жылдамдығы

1 бет/мин., монохромды);

• 1 бет/мин., монохромды);
• 1 бет/мин., монохромды);
• 1 бет/мин., монохромды);

• Сия бүріккіш принтерлер (орташа бағалы, басып шығару сапасы жоғары, басып шығару жылдамдығы 1 бет/мин., түрлі түсті және монохромды); Лазерлік принтерлер (бағасы қымбат, басып шығару сапасы жоғары, басып шығару жылдамдығы
• Сия бүріккіш принтерлер (орташа бағалы, басып шығару сапасы жоғары, басып шығару жылдамдығы 1 бет/мин., түрлі түсті және монохромды); Лазерлік принтерлер (бағасы қымбат, басып шығару сапасы жоғары, басып шығару жылдамдығы
• Сия бүріккіш принтерлер (орташа бағалы, басып шығару сапасы жоғары, басып шығару жылдамдығы 1 бет/мин., түрлі түсті және монохромды); Лазерлік принтерлер (бағасы қымбат, басып шығару сапасы жоғары, басып шығару жылдамдығы
• Сия бүріккіш принтерлер (орташа бағалы, басып шығару сапасы жоғары, басып шығару жылдамдығы 1 бет/мин., түрлі түсті және монохромды);
• Лазерлік принтерлер (бағасы қымбат, басып шығару сапасы жоғары, басып шығару жылдамдығы

4 – 15 бет / мин., түрлі түсті және монохромды).

• 4 – 15 бет / мин., түрлі түсті және монохромды).
• 4 – 15 бет / мин., түрлі түсті және монохромды).
• 4 – 15 бет / мин., түрлі түсті және монохромды).

Формат

Баспа жылдамдығы

Баспа түрі

Көлемі

Қағаз беруші

Арнайы қағаз

Оператор панелі

Магнитті дискілердің екі типі болады. Бірінші типке иілгіш, алмалы-салмалы дискілер немесе дискеттер жатады. Оларда көлемі онша үлкен емес, қажет ақпаратты жазып алып, тұрақты түрде сақтауға болады. Олар компьютерлер арасында программалар мен мәліметтер алмасу үшін және құжаттар мен программалардың көшірмесін сақтау үшін қолданылады. Қазіргі кмопьютерлерде көбінесе диаметрі 3,5 дюйм, сыйымдылығ 1,44 Мбайт дискеттер пайдаланылады.

FDD екі көлемді болады: 3,5" және 5,25" қабатты DD (екі қабатты) және HD (жоғары қабатты) дискеттеріне есептелген.

SD – S ingle D ensity

QD – Q uadruple D ensity

DD – D ouble D ensity

HD – H igh D ensity

и количества рабочих сторон :

SS – S ingle S ided

DS – D ouble S ided

3,5 "

5,25 " (8 " )

3,5 " 5,25 "

Дискеттер DS/DD DS/HD DS/DD DS/HD

Объём 720 Кбайт 1,44 Мбайт 360 Кбайт 1,2 Мбайт

Екінші типке қатқыл диск жатады. Қатқыл дискінің бір компьютерден екінші компьютерге ауыстыруға болмайды, ол компьютер ішіне орналасытрылған және сыйымдылығы үлкен болады. Бір қатқыл дискіге бірнеше жүздеген дискеттердегі ақпараттар сыйып кетеді. Оны көп жағдайларда винчестер деп те атайды.

Қатқыл дискілер ақапаратты ұзақ сақтауға арналған тасуыштардың негізгі типі болып табылады. Қатқыл дискі металладан жасалған екі жақ беті магниттелген 1-5 дөңгелек табақтан тұрады. Әр табақтың екі магнитті жұмыс беттері болады. Кей жағдайларда оның бір беті пайдаланылмай қалады, сонда жұмыс беттерінің саны жалпы беттер санынан бірге кем болады.

Дискілі ақпарат тасуыштармен жұмыс істеу үшін, дискіде сақталған ақпаратқа қатынауға мүмкіндік жасайтын және копьютер мен дискі жады арасында мәліметтер алмасуын басқаратын арнайы құрылғы пайдаланылады. Мұндай құрылғыны дискіжетек деп атайды. Дискіжетек дискіден дискіге оқу/жазу

операцияларының барлығын орындайды.

Әдетте компьютердің стандартты

конфигурациясына бір қатқыл дискі

және 3,5 дюйм иілгіш дискінің

дискіжетегі кіреді.

• Компакт- дискіні лазерлік диск деп те атайды. Оның колемі өте үлкен, олардан тек оқуға болады. Лазерлік дискінің екі беті болады. Лазерлік дискідегі ақпаратқа қатынау үшін лазер сәулесі пайдаланылады.

Сканер

Сканер - қағаздағы кескінді түсіріп,

дисплей экранына шығаруға мүмкіндік беретін

құрылғы. Оның көмегімен суретті, графикті,

мәтіндерді сканерлеуге болады. Кескін

сканерленгеннен

кейін, оларды графикалық программаларда өңдеуге болады.

Сканер кескінді машина кодына ауыстырып компьютердің жадына жазады. Сканердің жұмыс принципі: жарық сәулесі жол-жолмен жазық суретті сканерлейді, оның жұмыс принципі электрондық сәуленің дисплей экранын сканерлеуіне ұқсайды. Сканерлер қара-ақ түсті немесе түрлі түсті болады. Олардың планшетті, барабанды, оптикалық түрлері бар.

• Планшетті
• Қолды
• Барабанды

Дербес компьютердің құрылымы

Модем

Графопостроитель

(плоттер)

Монитор

Манипулятор

Сканер

Негізгі жад

ЖЖҚ

ТЖҚ

Ақпараттық кең арна (шина)

• Ақпараттық кең арна (шина)

Процессор

Қатқыл диск

үшін дискі

жетек

Иілгіш диск

үшін дискі

жетек

Компакт

Диск үшін

дискі жетек

( CD-ROM )

Желілік

карта

Принтер

Пернетақта

МАУС

10

20

30

МОНИТОР

10

30

20

БАСПА

ҚҰРЫЛҒЫЛАРЫ

10

20

30

СЫРТҚЫ ЖАД

10

30

20

КОМПАКТ-

ДИСКІЛЕР

10

20

30

10

20

30

СКАНЕР

Сәйкестендір

Құрылғылар

ЖҮЙЕЛІК БЛОК

Қызметі

МОНИТОР

Ақпаратты қағаз бетіне шығарады

ТЫШҚАН

Дыбыс енгізетін құрылғы

ПЕРНЕТАҚТА

Ақпаратты енгізу құрылғысы

ПРИНТЕР

КОЛОНКА

Пернетақтаның жұмысын жеңілдетеді

Графикалық ақпараттарды компьютерге енгізеді

СКАНЕР

Ақпараттық процестерді жүзеге асырады

МОДЕМ

Ақпаратты шығаратын құрылғы

МИКРАФОН

Дыбыс шығаратын құрылғы

Интернет желісіне қосылады

• Дербес компьютердің құрылысы тарауын қайталап келу. Практикум 4.2-тапсырмасына дайындалып келу.

Маус дегеніміз не?

• Ақпаратты еңгізу құрылғысы

Маус түрлерін ата?

• Екі батырмалы
• Үш батырмалы

Шарик не үшін керек ?

• Маус нұсқағышының экрандағы орнын өзгерту үшін

Мониторды тағы не деп атаймыз ?

• Дисплей
• Экран

Монитор қай құрылғыға жатады ? Шығару ма, енгізу ма?

• Шығару құрылғысына

Монитор құрылымына қарай түрлерін ата ?

• Электрондық сәулелік түтікше
• Сұйық-кристалды
• Плазмалық

Принтер дегеніміз не ?

• Ақпаратты қағазға басып шығаратын құрылғы

Принтердің түрлерін ата ?

• Матрицалық
• Сия бүріккіш
• Лазерлік

Лазерлік принтер қалай жұмыс істейді ?

• Қағазға порошок (тонер) жағылады

Жадтың түрлерін ата ?

• Сыртқы жад
• Ішкі жад

Қатқыл дискінің екінші атауы ?

• Винчестер

Қазіргі компьютерлерде қандай дискеттер қолданылмайды ?

• Диаметрі 3,5 дюйм, сыйымдылығы 1,44 Мбайт

Компакт дискінің екінші атауы ?

• Лазерлік диск

Әдетте компьютерде неше диск жетек болады ?

• Екі диск жетек болады

Лазерлік дискінің неше беті болады ?

• Екі беті болады

Сканер дегеніміз не ?

• Қағаздағы кескінді түсіріп, дисплей экранына шығаруға мүмкіндік беретін құрылғы

Сканердің қандай түрлері бар ?

• Планшетті
• Қолды
• Барабанды

Сканер өндеу сапасына қарай нешеге бөлінеді ?

• Қара – ақ түсті
• Түрлі түсті