Компьютердик вирус

«Баластан» балдардын билим берүү

чыгармачылык борбору

Компьютердик сабаттуулук ийрими

Ийрим жетекчи: Маанова Чынара Пирмановна

БалдаР, БУЛ СҮРӨТ КанДАЙ МААНИНИ тҮшҮндҮрӨт деп ойлойсуӉар?

Демек, биздин бүгүнкү сабагыбыздын темасы……?

Албетте, туура айттыңар, бул сабакта үйрѳнѳ турган темабыз: «Компьютердик вирус» деп аталат.

Сабактын максаты:

• Билим берүүчүлүк- Окуучулар компьютердик вирус жана компьютерди вирустан сактоо жөнүндө маалымат алышат, билимин, билгичтигин калыптандырышат.

• Өнүктүрүүчүлүк- мисалдарды келтирүү менен, ой жүгүртүүсүн өстүрүшөт, өз алдынча окууга үйрѳнүшѳт

• Тарбия берүүчүлүк- Берилген тапшырмалар аркылуу тапкычтыкка, шамдагайлыкка, өз алдынча иштөөгө, сабакка көңүл бөлүүгө, сылыктыкка, ынтымакка, бирин-бири угууга тарбияланышат.

Компьютерде маалымат алып жүрүүчүлѳр кайсылар? Аталыштарын атайбыз:

Маалымат алып жүрүүчүлөрдө канча бош орун калгандыгын кантип текшеребиз?

Маалыматты компьютерден компьютерге кантип көчүрөбүз?

Силердин оюнар боюнча вирус деген эмне?

Вирус бул  – латынчадан которгондо “уу” дегенди билдирген медициналык термин. Технологиялык жактан алып караганда вирус медицинадагыдай эле кызматты аткарат.

Компьютердик вирус жөнүндө маалыматынар барбы?

Ооба

Билбеймин

Билгим келет

Компьютердик вирус

Вирус (Computer virus) – компьютердин программалык каражаттарын бузууга, айрым бөлүктөрүн иштетпөөгө, маалыматтарды жоготууга багытталып иштелип чыккан колдонуучуга белгисиз болгон компьютердик программа.

Азыркы вируска каршы программаларга карабастан вирустар лидер болуп жатат.

Вирус-бул атайын жазылган программа. Атайын өз алдынча чыгарылган бул программа башка программалар менен байланышат. Өзүнүн копиясын түзөт да аларды файлдарга, компьютердин системалык бөлүгүнө, эсептөө тармагына программаларды бузуу үчүн таштайт.

  КАЧАН ПАЙДА БОЛГОН?

•   Алгачкы компьютердик вирус 1969-жылы байкалып, ал ГРИППЕР деген атка конгон. Чынында, компьютердик вирустар 1980- жылдардан баштап иштелип чыга баштаган. Вирустардын алгачкы эпидемиясы болсо 1987-жылдары катталган. Бул жылдарда Врейн аттуу вирустук программанын таралышы менен 18 миңден ашуун компьютер иштен чыккан.

• Компьютердик вирустардын жайылышынын себеби , биринчиден инсандын психологиясында бекитилген жана программаны колдонууну билбеген.

• Экинчиден коргоочу аппараттык бөлүктөрдүн жана компьютердеги ОСнын айланасындагы каршылыктардын жоктугунан.
• Азыркы учурда вирустардын жаңы түрлөрү дүйнөлүк желе аркылуу таралып келет. 2000-жылы “Мен сени сүйөм” деп аталган вирус электрондук почталар аркылуу таралып, миллиарддаган чыгымдарды алып келген. Анын негизинде миңдеген адамдардын электрондук почталары жапа чеккен.

Компьютердик вирустун жайылышы

• Компьютерге компьютердик вирус флэшка, диск, модем же байланыш тармактары боюнча башка кирет. Эгер вирус кирген файл башка компьютердик системага жиберилсе же бул системага кайрылса, анда ал башка системага жайылат.
• Компьютерге кирген вирус ошол компьютердеги файлдарга ѳзүнүн копиясын таштап улам башка файлга ѳтѳт

Азыркы компьютердик вирустар:

Файлдык вирус -колдонуучуга файлдан жугушат.

Загрузкалоо вирусу -ОСны загрузкалоодо системалык областын оорулуу бөлүгүн колдонуудан жугат

Компьютердик вирустар төмөнкү белгилери боюнча бөлүнүшөт:

• Айлана чөйрө
• Айлана чөйрөнүн ооруганы
• Активация жолу
• Проявления способу
• Маскировка жолу

Файлдык-загрузкалоо вирусу.

Азыркы вирустардан коргонуунун жолдору :

• Гибкий дискти качан гана мүмкүн болгон учурда колдонуу

• Антивирустук программа орнотуу
• Компьютерди (түзүлүштү) системалуу түрдө текшерип туруу
• Антивирустун базасын жаңыртып туруу
• Келген маалыматтарды текшерип анан ачуу
• Браузердеги жогорулатылган коопсуздук кызматын колдонуу
• Маалыматтарды маал маалы менен архивдеп туруу
• Эллектрондук почтадан кыстарылып келген файлдарды ачпоо керек. Зарыл болсо антивирустук прорамма менен текшерип туруп ачуу

• Аныкталбаган дискти колдонбоо

• Башка кишиге диск, флэшка бербөө

• Лицензиясы бар программаларды колдонуу

Компьютерде вирустук программа бар экенин кантип билсек болот?

• ОСнын загрузкасынын азайышы, программалардын туура эмес иштөөсү.

• Файлдардын убагынын өзгөрүшү

• Файлдардын өлчөмүнүн өзгөрүшү

• Флэшкадагы файлдын күтүүсүздөн пайда болуусу

• Эстеги бош орундардын жоголушу

• Экранга көрүнбөгөн жазуулардын чыгуусу

• Ар кандай үн сигналдарынын угулуусу

Балдар, сабакта Эмнени билдиӉер?

• Компьютердик вирусту.

• Компьютердик вирустун тарыхын.

• Компьютердик вирустан сактануу жолдорун.

• Компьютердик вирусту аныктоону.

• Компьютердик вирустун таралышын.

ҮйгӨ тапшырма:

• Компьютердик вирус боюнча реферат даярдап келесиӊер