Улахан бөлөххө ахсааҥҥа аһаҕас дьарыктаныы «Машаны уонна Эһээни кытта оонньуохайыҥ»
Соруктар:
Үөрэтэр:Оҕолор тулалыыр эйгэлэригэр геометрическай фигуралаах предмиэттэри булалларыгар үөрэтии.Геометрическай фигуралар тустарынан өйдөбүллэрин чиҥэтии.
Нэдиэлэ күннэрин ааттыылларын салҕыы үөрэтии.
4-кэ дылы эбиини , предмиэт ахсаанын сыыппаралары кытта тэҥнээһин.
Счетнай палочкаларынан фигуралары оҥорор сатабылларыгар
эрчийии.
Толкуйдуур задачалары суоттуур сатабылларын үөскэтии.
Оҕолору сайыннарар соруктар:
О5олор тарбахтарын төбөтүнэн тутан оҥорор сатабылларын , болҕомтолоох , дьаныардаах, тулуйан олороллорун сайыннарыы.
Дьарыктаныы барыыта.
Бүгүн биһиги дьарыкпытыгар интириэһинэй ыалдьыттар кэллилэр.
эр.
Билигин таабырыны таайан билиэххит.
Корзина иһигэр кыыс олорор,
Эһэ көхсүгэр сүгэн иһэр.
Кини баарын билбэккэ,
Илдьэ иһэр оҕонньордоох, эмээхсиҥҥэ.
Оҕолор ханнык нуучча остуоруйатыттан « Маша уонна Эһэ”.
Оҕолор Машабыт настарыанньата түһэн кэлбит. Маша тоҕо санаан түстэ?
Мин дьиэбэр төннүөхпүн олуһун баҕардым. Ону Эһэ сорудах бөҕөтүн биэрдэ. Хайдах толорорбун билбэппин , эһигиттэн көмө көрдүү кэллим.
Оҕолор Машаҕа көмөлөһөбүт дуо?(оҕолор эппиэттэрэ)
Маша кэнбиэрдэри аҕалбыт , ааҕыаххайыҥ эрэ. (1-6) ааҕаллар. Оҕолору биирдии ыҥыран кэнбиэрдэри уурдарыы.
Бастакы кэнбиэрт сорудаҕа: Оҕолор билигин предмиэттэри ааттыам, ону ханнык геометрическай фигураҕа майгынныырын талан иннигитигэр уураҕыт.
Тэриэлкэ хайдах быһыылааҕый?(төгүрүк) .
Аан( көнө муннук).
Дьиэ кырыыһата(үс муннукка)
Кубик(квадрат)
Оҕолор начаас оҥорон кэбистигит дии.
2-с кэнбиэрт сорудаҕын ааҕабын.( былыттары доскаҕа ыйыыбын).
Оҕолоор көрүҥ эрэ туох аптаах былыттарай?( нэдиэлэ күннэрэ).
Нэдиэлэ күннэрэ хастарый?(7)
Ааттаталаан.
Бүгүн нэдиэлэ хаһыс күнэй?(4-с күнэ чэппиэр).
Бэҕэһээ ханнык күн буолбутай?(3-с күн сэрэдэ).
Көрүн эрэ, Машабыт наһаа үөрбүт.
3-с кэнбиэрт сорудаҕын көрөбүт. Арыйабыт Маша эһигини оонньууга ынырар.
Три медведя шли домой,
Папа большой, большой,
Мама с ним- поменьше ростом(руки на уровне груди)
А сынок – малютка просто (приседают).
Очень маленький он был,
С погремушками ходил(имитируют игру с погремушками).
Дзинь, дзинь, дзинь, дзинь.
Оонньооммут , сынньанныбыт.
4-с кэнбиэрбитин ылабыт. Бай , тыа кыыллара кэлбиттэр. Кимнээх кэлбиттэрий?( Тииҥҥэр,куобахтар). Оҕолор бу тыа кыылларыгар кинилэргэ туох уларыйыы буоларый? Сөп тириилэрин түүтэ уларыйар. Эһиги санааҕытыгар тоҕо? (О5олор эппиэттэрэ).
Этин эрэ хайалара элбэ5ий? Тииҥнэр. Уйгулаана тахсан аах эрэ. Өссө таһаарабын оҕолору. Тугу гынабытый?(биир куобаҕы эбэн биэрэбит). Сыыппараларынан ким суруйуой?(3+1=4).
5-с кэнбиэри ылабын. Ааҕабын.Оонньуу « Саҥарбаппын көрдөрөбүн». Билигин мин боппуруостары биэриэм, эһиги саҥарбакка эрэ сыыппаралаах карточкаҕытын көрдөрөҕүт.
Хас тарбахтааххытый уҥа илиигитигэр(5).
Светофор хас харахтааҕый?(3)
Икки ыт хас муннулаахтарый?
Икки кутуйахха хас кулгаахтаахтарый?(4).
Икки куоскаҕа хас кутуруктаахтарый?(4).
Бары сөпкө көрдөрдүгүт, маладьыастар.
6-с кэнбиэрт арыйабыт. Оҕолор счетнай палочкаҕытын ылын эрэ. Икки дьиэни оҥоруҥ эрэ. Кыра дьиэ Машаҕа, улахан дьиэ Эһээҕэ.
Илья хас палочканы тутуннун Маша дьиэтигэр.
Лера хас палочканы Эһэ дьиэтигэр тутуннун.
Маша наһаа үөрбүт эһэлээх, эбэбэр барар буоллум диэн.
Дьарыктаныы түмүгэ:
- Оҕолор ким бүгүн биһиэхэ ыалдьыттаата.? Кини ханнык остуоруйаттан?
- Бүгүн дьарыктаныыга тугу гынныбыт?( саҥарбааппын көрдөрөбүн диэн оонньууну оонньоотубут, счетнай палочкалартан дьиэлэри туттубут, нэдиэлэ хонуктарын ааттатылаатыбыт, Машаны Эһэ эбэлээх , эһээтигэр ыытар буолла.