Конустун көлөмү

Нарын областына караштуу Ак-Талаа районунун Кош-Д=б= айылындагы Эргеш Мейманов атындагы орто мектебинин математика мугалими Рахман кызы Чолпон.

Сабактын темасы

Сократ (б.з.ч.470 – 380 жж.)

« Геометрияны билбегендер бул жакка баш бакпаганы ощ ».

Сабактын максаты:

• Билим беръъчълък: конустун к=л=мън табууну билишет.
• +нъктъръъчълък: конустун к=л=мън табуучу формуланы мисалдарды аткарууда пайдаланышат.
• Тарбия бкръъчълък: бири-бирине к=м=кт=ш болушат .

Сабактын планы

• Конустун негизги касиеттерин кайталоо.
• Тарыхый сурамжылоо.
• Жащы материал.
• Мисалдарды аткаруу.
• Конус тууралуу кошумча маалыматтар.
• Жыйынтыктоо.
• Бышыктоочу суроолор.

L

Негизги тъшънъкт=р

• R – негизинин радиусу
• H – бийиктиги
• L – тъзъъчъ

• S толук. = π RH(R+H)

H

R

Сабактын темаы

Тарыхый сурамжылоо

Конус грекчеден которгондо « konos » «карагайдын тобурчагы» дегенди билдирет.

• Демокрит (б.з.ч. 470-380-жж)
• Архимед (б.з.ч.287-212 жж)
• Аполлоний Пергский (б.з.ч.260-170 жж)

Жащы материал

Далилд== 1

H x

S(x)

Далилд== 2

y=kx

O R

X

Далилд== 3

№ 1 мисал

+н=р жайга керект== ъчън карагайга конус сымал куйгуч илип, чайыр чогултушту. 10 – литр чаканы толтуруу ъчън диаметри 10 см тъзъъчъсъ 13 см болгон куйгучтан канчаны илъъсъ керек?

Жообу : ≈32 куйгуч.

№ 2 мисал

Орточо калибрдеги авиациялык бомба жарылууда диаметри 6м жана терещдиги 2 м болгон оюк пайда кылат. Эгер 1м куб жерден 1650 кг топурак алына турган болсо, анда бул бомба канча топурак чачыраткан болот?

Жообу : 31 тонна.

Кошумча маалыматтар

• геологияда – «алып чыгуу конусу».
• биологияда – «=съъ конусу». «Конус» курсак бут моллюскалардын бир классчасы.
• физикада – «денелик бурч».
• чагылган тоскуч – «коопсуздук конусу».

Жыйынтыктоо

R – негизинин радиусу H – конустун бийиктиги

Бышыктоочу суроолор

Фигуралардын берилген огуна карай айлануусуна ылайык ар биринин к=л=мън тапкыла

Практикада колдонулушу

• машина жана механизмдерде конус сымал деталдар;
• автомобиль, танк, бронетранспорттордо – конус сымал шестерналар;
• самолёт жана ракеталардын мурду жагы.

Практикалык колдонулушу

Практикада колдонулушу

Практикада колдонулушу

« Сен эс нерсе ъйр=нб=г=н жана билимище эч нерсе кошо албаган къндъ, кън тургай саатты эщ бактысыз убактыщ деп эсепте».

Ян Амос Коменский