5-лекция
Тема : Айкалышкан кемчилдиги бар балдарды окутуп тарбиялоо
1. Айкалышкан кемчилдик жөнүндө түшүнүк
2.Айкалышкан кемчилдиктердин келип чыгуу себептери
Тм 1Өсүүдөгү кемчилдиктин арасынан татаал структурага ээ болгон бул айкалышкан кемчилдик болуп саналат. Аномалдуулуктун бул категориясы жаш балдарда көп кездешет. Азыркы мезгилде бул категорияны төмөндөгүдөй болуп саналат.
- Акыл эси кем, дүлөй, жана начар көргөн
- Акыл эси кем, начар көргөн жана сокур
- Сокур, дүлөй, дудук
- Дудук, начар көргөн
- Акыл эси кем, шал, сүйлөө речинде кемчилдиги бар
Айкалышкан кемчилдиги бар инсандар функциялык жана органикалык жактан бузулууну бир нече түрүн камтыйт.Мындай балдарды атайын окутуп тарбиялоо үчүн атайын специалист комплекстүү түрдө окуп үйрөнүүнүп көбүнчө жекече сабакты уюштуруу зарыл. Баланы өсүү деңгээлин изилдөө үчүн атайын медикопедагогикалык комиссиянын чечими менен окутуп тарбиялоо иши каралат. Мындай балдарды окутуп тарбиялоо медициналык жардамы менен тыгыз байланышта жүрөт.Бир эле убакытта балдарды даарылап, айлана-чөйрөгө көнүктүрүп окутуу,тарбиялоо каралган.
Коррекциялык ишти жүргүзүүдө:атайын психологдор,педагогдор, физиологдор, психиатрлар, неврологдор, врачтерапевдер,отелоренгологдор биригип баланын денсоолугун текшерип аларга атайын режимдерди түзүп беришет. Айкалышкан кемчилдиги бар балдардын татаал структурасын психолог Л.С.Выгодский изилдеген анын практикасында айкалышкан кемчилдиги бар балдарды окутуп тарбиялоо үчүн уюштурулган жана уюштурулбаган окутууну талап кылган.
Уюштурулганокутууда атайын түзүлгөн окуу программасын жана окуу пландардын негизинде жүргүзүлөт деген.
Уюштурулбаганокутууда балдарды оюн иш аракетине окуу иш аракетине эмгек иш аракетинде балдарды өзүн-өзү тейлөөгө жана айлана чөйрө менен таныштыруу каралган.Уюштурулбаган окутуу көбүнчө үй-бүлөдө тарбияланбаган балдар көп кездешет.Атайын психиатр тарабынан мындай балдарда мүмкүнчүлүгүнө жараша аракеттенип окуу процессинин өздөштүрө алышат. Көпчүлүк учурда мындай балдарды өзүн-өзү тейлөөгө жөнөкөй эмгек ыктарын аткарууга музыка сабагы, физкультура, дарылоочу көнүгүүлөр жөнөкөй математика жөнүндө түшүнүк берилет.Окуу программасы боюнча негизинен дарылоочу гимнастика менен эмгек сабактарды көп киргизилет. Баланын кайсыл бөлүгү иш-аракетине жөндөмдүү болсо ошол бөлүгүнө ылайыктуу иш аракеттери уюшулган. Айкалышкан кемчилдиктер көбүнчө тубаса болуп жаралат.
Баланын нерв системасында өтө көп доо кеткендигинен пайда болуу.
Бул кемчилдиктин оңдоо аябай кыйын болот. Кээ бири кайра жаралган кемчилдикти оңдосо болот.
6.Лекциялык сабак
Тема :Мектептеги дезадаптацияларды коррекциялоо жана аларды алдын алуу
1.Дезадаптация жөнүндө түшүнүк
2.Дезадаптацияны коррекциялоо жана алдын алуу.
Дезадаптация-(dis-латынча,“жок болуу”adaptation-ылайыкташуу).
Айлана-чөйрөгө,коомдун нормаларына көндүмдөрүн ылайык келбөөсү.Жаңы социалдык кырдаалдардын талаптарына психофизиологиялык жактан дал келбөөчүлүк болуп эсептелет.
Дезадаптация- бир канча түргө бөлүнөт.Алардын ичинен төмөнкүлөрдү карап өтөбүз.
1.Психикалык дезадаптация
2.Социалдык дезадаптация
3.Мектептик дезадаптация
1.Психикалык дезадаптация- психикалык абал,баланын жыныстык,курак жана индивидуалдык психологиялык өзгөчөлүктөрү менен тыгыз байланышта болот.Психологиялык дезадаптацияда балдарды тарбиялоодо татаал стандарттык эмес,ыкмаларды тандап алууга туура келет.Кээ бир учурларда атайын психологиялык ,педагогикалык,коррекциялык программалар талап кылынат.Мис: коллективде адам өзүн ыңгайсыз сезүүсү,ал эми үйүндө өзүн аябай эркин сезет,бактылуу же болбосо адамдар жок жерде өзүн жакшы сезет.
Психикалык дезадаптация бир гана чоң адамдарда эмес, өспүрүмдөрдө да жаш балдарда да кезигет.Мындай учурлар көп эле кезигет.Айрыкча жаш балдардагы дезадаптацияны тез эле байкоого болот.Алар эч ким менен аралашпай,чоочун адамдардан коркуп тургандай көрүнөт.Бул көрүнүш айрым балдарда узакка созулса,айрымдарында2-3 саатка созулушу мүмкүн.Ошондуктан псиихикалык дезадаптация 2ге бөлүнт.
1.Туруктуу дезадаптация
2.Туруксуз дезадаптация
Ат-эне,мугалим баланы мындай абалдан алып чыгуунун жолдорун билиши шарт.Ал үчүн көбүрөөк балага көңүл буруу керек.Эгер психикалык дезадаптация көпкө чейин созулуп кетсе бала түнт болуп,невротикалык ооруларга айланып кетүү коркунучу бар.Балалык мезгилде көп байкалбаса да бой жеткен мезгилде ата-энеден оолак болгон кезде өзүн аябай ыңгайсыз сезип,эч кимге керексиздей сезиле баштайт.
2.Социалдык дезадаптация-балдардын моралдык нормаларын жана укуктарын бузуу,ички социалдык баалуулуктарынын системасынын дезадаптациясы болуп саналат.Мындай балдар коптөгөн сабактардан жетишпей окушат,педагогикалык таасирге каршы турушат асоциалдык өспүрүм-турумду көрсөтүшөт,ата-энелер менен мугалимдер жана өзүнүн теңтуштары менен конфликке барышат.Эгерде мындай балдарды социалдык жактан да проблемалары болсо,анда алар криминалдык чөйрөгө жакын бллушат.Мис; наркоманияга,алкоголизмге.Азыркы убакта көптөгөн балдар өз жашоосун компьтер ,телефонсуз элестете алышпайт.Ошонун кесепетинен айланасындагы адамдар менен жөнөкөй мамиле түзүүнү,сүйлөшүүнү билишпейт.Өз керектөөлөрүн социалдык сетикер менен байланыштырып ,кечкиге эрмеги ошол болот да, адамдар менен байланышуу үзүлөтюМына ушул жагдай да социалдык дезадаптациянын бир түрү ктары каралат.Социалдык жактан дезадаптацияга учураган бала дайыма ачулуу болуп , көпчүлүктү жактырбайт,же дайымаачулуу болуп,жини келип турат же башка бирөөнүн көз карашын эсепке албайт.Көпчүлүк мезгилде келип чыгуу себеби катары чоңдордун балдарга аз көңүл буруусунун натыйжасы деп айтылып келет.
Социалдык дезадаптация акырындап калыптанат,көп жылдарды камтыйт балага тийгизген таасири катарында төмөнкүлөрдү атаса болот:
-бала айлана чөйрөсүн түшүнбөйт
-өзүн ишенимсиз сезет
-өз күчүнө ишенбейт
-бардык кемчилдиктиөз айланасынан издейт.
3.Мектеп дезадаптация-педагогика,психологияда социалдык педагогикада изилденет,бирок азыркы учурга чейин толук илимий жактан изилденип бүтө элек.
Мектеп дезадаптация-окуучунун мектеп шартына көнүгүп жатканда кандайдыр бир личносттук бузулууларга ээ болуп жалпысынан адаптациялоо процесси ар түрдүү кыйынчылыктар менен неадекваттуу байланыш түзүшөт,мындай шартта толук кандуу окутуу процессин уюштурууга мүмкүнчүлүк жок болот.Талап кылынган социалдык кырдаалдар балада социопсихологиялык жана психофизиологиялык карама-каршылыктарды пайда кылат.
Мектеп дезадаптациялык себептери:
1.Физикалык жана жалпы функционалдык өнүгүшү,психологиялык функциялардын өнүгүшү мектептеги окууга дал клбесе.
2.Үй-бүлөлүк тарбиялоонун өзгөчөлүктөрү .Бир жагынан көңүл бурбоо.Экинчи жактан каалаганын аткаруу,эркелетүү.Биринчиден бала мектепти жек көрүп,коллективдин ичинде бала өзүн начар сезүүгө алып келсе,экинчиден бала мектептеги талап,шартка,режимге көнбөйт.
3.Мектептеги мугалимдердин авторитардык стилде сабак өтүүсү жана окуу процессинде баланын өзгөчөлүгүн эсепке албаса.
4.Окуу жүктөмүнүн көп болушу жана окуу программаларынын татаалдыгы.
5.Башталгыч класс окуучусунун өзүн-өзү баалоосу жогору же төмөн бааласа жана айлана чөйрөгө болгон,адамдар менен алган мамилеси.
6-лекция
Тема : Айкалышкан кемчилдиги бар балдарды окутуп тарбиялоо
1. Айкалышкан кемчилдик жөнүндө түшүнүк
2.Айкалышкан кемчилдиктердин келип чыгуу себептери
Тм 1Өсүүдөгү кемчилдиктин арасынан татаал структурага ээ болгон бул айкалышкан кемчилдик болуп саналат. Аномалдуулуктун бул категориясы жаш балдарда көп кездешет. Азыркы мезгилде бул категорияны төмөндөгүдөй болуп саналат.
- Акыл эси кем, дүлөй, жана начар көргөн
- Акыл эси кем, начар көргөн жана сокур
- Сокур, дүлөй, дудук
- Дудук, начар көргөн
- Акыл эси кем, шал, сүйлөө речинде кемчилдиги бар
Айкалышкан кемчилдиги бар инсандар функциялык жана органикалык жактан бузулууну бир нече түрүн камтыйт.Мындай балдарды атайын окутуп тарбиялоо үчүн атайын специалист комплекстүү түрдө окуп үйрөнүүнүп көбүнчө жекече сабакты уюштуруу зарыл. Баланы өсүү деңгээлин изилдөө үчүн атайын медикопедагогикалык комиссиянын чечими менен окутуп тарбиялоо иши каралат. Мындай балдарды окутуп тарбиялоо медициналык жардамы менен тыгыз байланышта жүрөт.Бир эле убакытта балдарды даарылап, айлана-чөйрөгө көнүктүрүп окутуу,тарбиялоо каралган.
Коррекциялык ишти жүргүзүүдө:атайын психологдор,педагогдор, физиологдор, психиатрлар, неврологдор, врачтерапевдер,отелоренгологдор биригип баланын денсоолугун текшерип аларга атайын режимдерди түзүп беришет. Айкалышкан кемчилдиги бар балдардын татаал структурасын психолог Л.С.Выгодский изилдеген анын практикасында айкалышкан кемчилдиги бар балдарды окутуп тарбиялоо үчүн уюштурулган жана уюштурулбаган окутууну талап кылган.
Уюштурулганокутууда атайын түзүлгөн окуу программасын жана окуу пландардын негизинде жүргүзүлөт деген.
Уюштурулбаганокутууда балдарды оюн иш аракетине окуу иш аракетине эмгек иш аракетинде балдарды өзүн-өзү тейлөөгө жана айлана чөйрө менен таныштыруу каралган.Уюштурулбаган окутуу көбүнчө үй-бүлөдө тарбияланбаган балдар көп кездешет.Атайын психиатр тарабынан мындай балдарда мүмкүнчүлүгүнө жараша аракеттенип окуу процессинин өздөштүрө алышат. Көпчүлүк учурда мындай балдарды өзүн-өзү тейлөөгө жөнөкөй эмгек ыктарын аткарууга музыка сабагы, физкультура, дарылоочу көнүгүүлөр жөнөкөй математика жөнүндө түшүнүк берилет.Окуу программасы боюнча негизинен дарылоочу гимнастика менен эмгек сабактарды көп киргизилет. Баланын кайсыл бөлүгү иш-аракетине жөндөмдүү болсо ошол бөлүгүнө ылайыктуу иш аракеттери уюшулган. Айкалышкан кемчилдиктер көбүнчө тубаса болуп жаралат.
Баланын нерв системасында өтө көп доо кеткендигинен пайда болуу.
Бул кемчилдиктин оңдоо аябай кыйын болот. Кээ бири кайра жаралган кемчилдикти оңдосо болот.
6.Лекциялык сабак
Тема :Мектептеги дезадаптацияларды коррекциялоо жана аларды алдын алуу
1.Дезадаптация жөнүндө түшүнүк
2.Дезадаптацияны коррекциялоо жана алдын алуу.
Дезадаптация-(dis-латынча,“жок болуу”adaptation-ылайыкташуу).
Айлана-чөйрөгө,коомдун нормаларына көндүмдөрүн ылайык келбөөсү.Жаңы социалдык кырдаалдардын талаптарына психофизиологиялык жактан дал келбөөчүлүк болуп эсептелет.
Дезадаптация- бир канча түргө бөлүнөт.Алардын ичинен төмөнкүлөрдү карап өтөбүз.
1.Психикалык дезадаптация
2.Социалдык дезадаптация
3.Мектептик дезадаптация
1.Психикалык дезадаптация- психикалык абал,баланын жыныстык,курак жана индивидуалдык психологиялык өзгөчөлүктөрү менен тыгыз байланышта болот.Психологиялык дезадаптацияда балдарды тарбиялоодо татаал стандарттык эмес,ыкмаларды тандап алууга туура келет.Кээ бир учурларда атайын психологиялык ,педагогикалык,коррекциялык программалар талап кылынат.Мис: коллективде адам өзүн ыңгайсыз сезүүсү,ал эми үйүндө өзүн аябай эркин сезет,бактылуу же болбосо адамдар жок жерде өзүн жакшы сезет.
Психикалык дезадаптация бир гана чоң адамдарда эмес, өспүрүмдөрдө да жаш балдарда да кезигет.Мындай учурлар көп эле кезигет.Айрыкча жаш балдардагы дезадаптацияны тез эле байкоого болот.Алар эч ким менен аралашпай,чоочун адамдардан коркуп тургандай көрүнөт.Бул көрүнүш айрым балдарда узакка созулса,айрымдарында2-3 саатка созулушу мүмкүн.Ошондуктан псиихикалык дезадаптация 2ге бөлүнт.
1.Туруктуу дезадаптация
2.Туруксуз дезадаптация
Ат-эне,мугалим баланы мындай абалдан алып чыгуунун жолдорун билиши шарт.Ал үчүн көбүрөөк балага көңүл буруу керек.Эгер психикалык дезадаптация көпкө чейин созулуп кетсе бала түнт болуп,невротикалык ооруларга айланып кетүү коркунучу бар.Балалык мезгилде көп байкалбаса да бой жеткен мезгилде ата-энеден оолак болгон кезде өзүн аябай ыңгайсыз сезип,эч кимге керексиздей сезиле баштайт.
2.Социалдык дезадаптация-балдардын моралдык нормаларын жана укуктарын бузуу,ички социалдык баалуулуктарынын системасынын дезадаптациясы болуп саналат.Мындай балдар коптөгөн сабактардан жетишпей окушат,педагогикалык таасирге каршы турушат асоциалдык өспүрүм-турумду көрсөтүшөт,ата-энелер менен мугалимдер жана өзүнүн теңтуштары менен конфликке барышат.Эгерде мындай балдарды социалдык жактан да проблемалары болсо,анда алар криминалдык чөйрөгө жакын бллушат.Мис; наркоманияга,алкоголизмге.Азыркы убакта көптөгөн балдар өз жашоосун компьтер ,телефонсуз элестете алышпайт.Ошонун кесепетинен айланасындагы адамдар менен жөнөкөй мамиле түзүүнү,сүйлөшүүнү билишпейт.Өз керектөөлөрүн социалдык сетикер менен байланыштырып ,кечкиге эрмеги ошол болот да, адамдар менен байланышуу үзүлөтюМына ушул жагдай да социалдык дезадаптациянын бир түрү ктары каралат.Социалдык жактан дезадаптацияга учураган бала дайыма ачулуу болуп , көпчүлүктү жактырбайт,же дайымаачулуу болуп,жини келип турат же башка бирөөнүн көз карашын эсепке албайт.Көпчүлүк мезгилде келип чыгуу себеби катары чоңдордун балдарга аз көңүл буруусунун натыйжасы деп айтылып келет.
Социалдык дезадаптация акырындап калыптанат,көп жылдарды камтыйт балага тийгизген таасири катарында төмөнкүлөрдү атаса болот:
-бала айлана чөйрөсүн түшүнбөйт
-өзүн ишенимсиз сезет
-өз күчүнө ишенбейт
-бардык кемчилдиктиөз айланасынан издейт.
3.Мектеп дезадаптация-педагогика,психологияда социалдык педагогикада изилденет,бирок азыркы учурга чейин толук илимий жактан изилденип бүтө элек.
Мектеп дезадаптация-окуучунун мектеп шартына көнүгүп жатканда кандайдыр бир личносттук бузулууларга ээ болуп жалпысынан адаптациялоо процесси ар түрдүү кыйынчылыктар менен неадекваттуу байланыш түзүшөт,мындай шартта толук кандуу окутуу процессин уюштурууга мүмкүнчүлүк жок болот.Талап кылынган социалдык кырдаалдар балада социопсихологиялык жана психофизиологиялык карама-каршылыктарды пайда кылат.
Мектеп дезадаптациялык себептери:
1.Физикалык жана жалпы функционалдык өнүгүшү,психологиялык функциялардын өнүгүшү мектептеги окууга дал клбесе.
2.Үй-бүлөлүк тарбиялоонун өзгөчөлүктөрү .Бир жагынан көңүл бурбоо.Экинчи жактан каалаганын аткаруу,эркелетүү.Биринчиден бала мектепти жек көрүп,коллективдин ичинде бала өзүн начар сезүүгө алып келсе,экинчиден бала мектептеги талап,шартка,режимге көнбөйт.
3.Мектептеги мугалимдердин авторитардык стилде сабак өтүүсү жана окуу процессинде баланын өзгөчөлүгүн эсепке албаса.
4.Окуу жүктөмүнүн көп болушу жана окуу программаларынын татаалдыгы.
5.Башталгыч класс окуучусунун өзүн-өзү баалоосу жогору же төмөн бааласа жана айлана чөйрөгө болгон,адамдар менен алган мамилеси.
Просмотр содержимого документа
«Коррекция жана атайын педагогика»
Тема : Айкалышкан кемчилдиги бар балдарды окутуп тарбиялоо
1. Айкалышкан кемчилдик жөнүндө түшүнүк
2.Айкалышкан кемчилдиктердин келип чыгуу себептери
Тм 1Өсүүдөгү кемчилдиктин арасынан татаал структурага ээ болгон бул айкалышкан кемчилдик болуп саналат. Аномалдуулуктун бул категориясы жаш балдарда көп кездешет. Азыркы мезгилде бул категорияны төмөндөгүдөй болуп саналат.
Акыл эси кем, дүлөй, жана начар көргөн
Акыл эси кем, начар көргөн жана сокур
Сокур, дүлөй, дудук
Дудук, начар көргөн
Акыл эси кем, шал, сүйлөө речинде кемчилдиги бар
Айкалышкан кемчилдиги бар инсандар функциялык жана органикалык жактан бузулууну бир нече түрүн камтыйт.Мындай балдарды атайын окутуп тарбиялоо үчүн атайын специалист комплекстүү түрдө окуп үйрөнүүнүп көбүнчө жекече сабакты уюштуруу зарыл. Баланы өсүү деңгээлин изилдөө үчүн атайын медикопедагогикалык комиссиянын чечими менен окутуп тарбиялоо иши каралат. Мындай балдарды окутуп тарбиялоо медициналык жардамы менен тыгыз байланышта жүрөт.Бир эле убакытта балдарды даарылап, айлана-чөйрөгө көнүктүрүп окутуу,тарбиялоо каралган.
Коррекциялык ишти жүргүзүүдө:атайын психологдор,педагогдор, физиологдор, психиатрлар, неврологдор, врачтерапевдер,отелоренгологдор биригип баланын денсоолугун текшерип аларга атайын режимдерди түзүп беришет. Айкалышкан кемчилдиги бар балдардын татаал структурасын психолог Л.С.Выгодский изилдеген анын практикасында айкалышкан кемчилдиги бар балдарды окутуп тарбиялоо үчүн уюштурулган жана уюштурулбаган окутууну талап кылган.
Уюштурулганокутууда атайын түзүлгөн окуу программасын жана окуу пландардын негизинде жүргүзүлөт деген.
Уюштурулбаганокутууда балдарды оюн иш аракетине окуу иш аракетине эмгек иш аракетинде балдарды өзүн-өзү тейлөөгө жана айлана чөйрө менен таныштыруу каралган.Уюштурулбаган окутуу көбүнчө үй-бүлөдө тарбияланбаган балдар көп кездешет.Атайын психиатр тарабынан мындай балдарда мүмкүнчүлүгүнө жараша аракеттенип окуу процессинин өздөштүрө алышат. Көпчүлүк учурда мындай балдарды өзүн-өзү тейлөөгө жөнөкөй эмгек ыктарын аткарууга музыка сабагы, физкультура, дарылоочу көнүгүүлөр жөнөкөй математика жөнүндө түшүнүк берилет.Окуу программасы боюнча негизинен дарылоочу гимнастика менен эмгек сабактарды көп киргизилет. Баланын кайсыл бөлүгү иш-аракетине жөндөмдүү болсо ошол бөлүгүнө ылайыктуу иш аракеттери уюшулган. Айкалышкан кемчилдиктер көбүнчө тубаса болуп жаралат.
Баланын нерв системасында өтө көп доо кеткендигинен пайда болуу.
Бул кемчилдиктин оңдоо аябай кыйын болот. Кээ бири кайра жаралган кемчилдикти оңдосо болот.
6.Лекциялык сабак
Тема :Мектептеги дезадаптацияларды коррекциялоо жана аларды алдын алуу
1.Дезадаптация жөнүндө түшүнүк
2.Дезадаптацияны коррекциялоо жана алдын алуу.
Дезадаптация-(dis-латынча,“жок болуу”adaptation-ылайыкташуу).
Айлана-чөйрөгө,коомдун нормаларына көндүмдөрүн ылайык келбөөсү.Жаңы социалдык кырдаалдардын талаптарына психофизиологиялык жактан дал келбөөчүлүк болуп эсептелет.
Дезадаптация- бир канча түргө бөлүнөт.Алардын ичинен төмөнкүлөрдү карап өтөбүз.
1.Психикалык дезадаптация
2.Социалдык дезадаптация
3.Мектептик дезадаптация
1.Психикалык дезадаптация- психикалык абал,баланын жыныстык,курак жана индивидуалдык психологиялык өзгөчөлүктөрү менен тыгыз байланышта болот.Психологиялык дезадаптацияда балдарды тарбиялоодо татаал стандарттык эмес,ыкмаларды тандап алууга туура келет.Кээ бир учурларда атайын психологиялык ,педагогикалык,коррекциялык программалар талап кылынат.Мис: коллективде адам өзүн ыңгайсыз сезүүсү,ал эми үйүндө өзүн аябай эркин сезет,бактылуу же болбосо адамдар жок жерде өзүн жакшы сезет.
Психикалык дезадаптация бир гана чоң адамдарда эмес, өспүрүмдөрдө да жаш балдарда да кезигет.Мындай учурлар көп эле кезигет.Айрыкча жаш балдардагы дезадаптацияны тез эле байкоого болот.Алар эч ким менен аралашпай,чоочун адамдардан коркуп тургандай көрүнөт.Бул көрүнүш айрым балдарда узакка созулса,айрымдарында2-3 саатка созулушу мүмкүн.Ошондуктан псиихикалык дезадаптация 2ге бөлүнт.
1.Туруктуу дезадаптация
2.Туруксуз дезадаптация
Ат-эне,мугалим баланы мындай абалдан алып чыгуунун жолдорун билиши шарт.Ал үчүн көбүрөөк балага көңүл буруу керек.Эгер психикалык дезадаптация көпкө чейин созулуп кетсе бала түнт болуп,невротикалык ооруларга айланып кетүү коркунучу бар.Балалык мезгилде көп байкалбаса да бой жеткен мезгилде ата-энеден оолак болгон кезде өзүн аябай ыңгайсыз сезип,эч кимге керексиздей сезиле баштайт.
2.Социалдык дезадаптация-балдардын моралдык нормаларын жана укуктарын бузуу,ички социалдык баалуулуктарынын системасынын дезадаптациясы болуп саналат.Мындай балдар коптөгөн сабактардан жетишпей окушат,педагогикалык таасирге каршы турушат асоциалдык өспүрүм-турумду көрсөтүшөт,ата-энелер менен мугалимдер жана өзүнүн теңтуштары менен конфликке барышат.Эгерде мындай балдарды социалдык жактан да проблемалары болсо,анда алар криминалдык чөйрөгө жакын бллушат.Мис; наркоманияга,алкоголизмге.Азыркы убакта көптөгөн балдар өз жашоосун компьтер ,телефонсуз элестете алышпайт.Ошонун кесепетинен айланасындагы адамдар менен жөнөкөй мамиле түзүүнү,сүйлөшүүнү билишпейт.Өз керектөөлөрүн социалдык сетикер менен байланыштырып ,кечкиге эрмеги ошол болот да, адамдар менен байланышуу үзүлөтюМына ушул жагдай да социалдык дезадаптациянын бир түрү ктары каралат.Социалдык жактан дезадаптацияга учураган бала дайыма ачулуу болуп , көпчүлүктү жактырбайт,же дайымаачулуу болуп,жини келип турат же башка бирөөнүн көз карашын эсепке албайт.Көпчүлүк мезгилде келип чыгуу себеби катары чоңдордун балдарга аз көңүл буруусунун натыйжасы деп айтылып келет.
Социалдык дезадаптация акырындап калыптанат,көп жылдарды камтыйт балага тийгизген таасири катарында төмөнкүлөрдү атаса болот:
-бала айлана чөйрөсүн түшүнбөйт
-өзүн ишенимсиз сезет
-өз күчүнө ишенбейт
-бардык кемчилдиктиөз айланасынан издейт.
3.Мектеп дезадаптация-педагогика,психологияда социалдык педагогикада изилденет,бирок азыркы учурга чейин толук илимий жактан изилденип бүтө элек.
Мектеп дезадаптация-окуучунун мектеп шартына көнүгүп жатканда кандайдыр бир личносттук бузулууларга ээ болуп жалпысынан адаптациялоо процесси ар түрдүү кыйынчылыктар менен неадекваттуу байланыш түзүшөт,мындай шартта толук кандуу окутуу процессин уюштурууга мүмкүнчүлүк жок болот.Талап кылынган социалдык кырдаалдар балада социопсихологиялык жана психофизиологиялык карама-каршылыктарды пайда кылат.
Мектеп дезадаптациялык себептери:
1.Физикалык жана жалпы функционалдык өнүгүшү,психологиялык функциялардын өнүгүшү мектептеги окууга дал клбесе.
2.Үй-бүлөлүк тарбиялоонун өзгөчөлүктөрү .Бир жагынан көңүл бурбоо.Экинчи жактан каалаганын аткаруу,эркелетүү.Биринчиден бала мектепти жек көрүп,коллективдин ичинде бала өзүн начар сезүүгө алып келсе,экинчиден бала мектептеги талап,шартка,режимге көнбөйт.
3.Мектептеги мугалимдердин авторитардык стилде сабак өтүүсү жана окуу процессинде баланын өзгөчөлүгүн эсепке албаса.
4.Окуу жүктөмүнүн көп болушу жана окуу программаларынын татаалдыгы.
5.Башталгыч класс окуучусунун өзүн-өзү баалоосу жогору же төмөн бааласа жана айлана чөйрөгө болгон,адамдар менен алган мамилеси.
696
86 452 
