Презентация ИКТ

Namangan shahar XTB ga qarashli 79-maktabning Informatika fani o’qituvchisi Ibragimova Naimaning 11-sinflar uchun tayyorlagan dars taqdimoti

1. Elektron pochta haqida ma’lumot

Mavzu: Elektron pochta xizmati tuzilmasi

2. Internetda elektron pochta orqali xat jo’natish tuzilmasi

3 .Elektron pochta address turlari

4. umail.uz da elektron pochta ochish usuli

Siz pochta xizmati bilan juda yaxshi tanishsiz. Do'stlaringizga ko'p marta xat yozgansiz va ulardan xat olgansiz. Buning uchun oddiy qog'oz varag'iga kerakli matnni yozib, uni konvertga joylaysiz. Yozgan xatingiz ayni siz xohlagan yerga borishi uchun, konvertning maxsus joyiga manzilni aniq yozish kerak bo'ladi. Konvert "og'zini" yelimlab, pochta qutisiga tashlaysiz. Konvertda ko'rsatilgan manzilning siz yashab turgan joydan qanchalik uzoq yoki yaqinligiga qarab, xatingiz ko'zlangan yerga yetib borishi uchun bir necha kundan bir necha haftagacha vaqt sarflanishi mumkin. Xabarni juda tez yetkazish kerak bo'lsa, pochta xizmatidan foydalanish befoyda. Bunday hollarda telefondan foydalanish mumkin. Ammo, oddiy telefon orqali rasm, chizma va hujjatlarni yuborib bo'lmaydi.Internet bu muammoni ham osonlikcha hal qilib berdi.

Elektron xatlar jo’natilgan zaxotiyoq manzilga boradi va egasi olgunga qadar uning pochta qutisida saqlanadi. Matnli xat, grafikli va tovushli fayllarni, programma fayllarni o’z ichiga olishi mumkin. Elektron xatlar bir vaqtning o`zida bir necha adreslar bo`yicha jo`natilishi mumkin. Internet foydalanuvchisi elektron pochta orqali tarmoqning turli xizmatlaridan foydalanish imkoniyatiga ega bo`ladi, chunki Internetning asosiy xizmat dasturlari bilan interfeysga ega . Elektrоn pоchtaning kamchiligi shundan ibоratki, xat jo`natuvchi va qabul qiluvchining har ikkalasi ham fоylanayotgan kоmpyuter Internet tarmоg`iga ulangan bo`lishi zarur.

Elektron pochta haqida ma’lumot Internet–xalqarо tarmоg`ining asоsini Electronic mail (E-mail) – elektrоn pоchta xizmati tashkil qiladi. Elektrоn pоchta xuddi оdatdagi pоchtadek bo`lib, faqat bunda xatni qоg`оzga emas, balki kоmpyuter klaviaturasidan harf va so`zlarni terib, ma`lum elektrоn yozuv ko`rinishiga keltiriladi. Elektrоn pоchta maxsus dastur bo`lib, uning yordamida Internet tarmоg`i оrqali dunyoning ixtiyoriy jоyidagi elektrоn manzilga xat, hujjat, ya`ni ixtiyoriy ma`lumоtni tezda (bir necha sоniya va daqiqalarda) jo`natish va qabul qilib оlish mumkin.

Elektron pochta xizmati quyidagi imkoniyatlarni taqdim etadi:

Xabarlarni tezkor almashish (bir necha daqiqa) Xabarlarga qo`shimcha ma'lumotlarni ilova qilish Xabarlarga rasm va multimedia

ma'lumotlarini joylashtirish Xabarlarni bir gurux

foydalanuvchilarga uzatish Xabarlarni qidirish va

saqlash

Internetda elektron pochta orqali xat jo’natish tuzilmasi

INTERNET

MUA qabul

qilish

MTA

4

MTA

5

6

DNS

MTA

3

LDA

2

MSA

10

8

7

1

Xabar jo’natish

MUA jo’natish

Server

9

Tuzilmadagi qisqartmalarning yoyilmasi quyidagicha:

• Mail User Agent (MUA ) – foydalanuvchining agenti sifatida elektron xatlarni tayyorlash, uzatish, qabul qilish va ко‘rib chiqish vazifasini bajaradi va foydalanuvchining kompyuterida o‘rnatiladi. Xuddu shuningdek, foydalanuvchining agenti sifatida: Microsoft Outlook, Netscape Communicator, The Bat, Eudora, Elm, Pine va boshqalar bo‘lish imumkin. Hozirgi paytda CGI interfeysini qo‘llab, xavfsiz HTTPS protokollari asosida web-brauzer yordamida faoliyat olib boruvchi agentlar qo‘llanilmoqda;
• Local Delivery Agent ( LDA ) – lokal tarmoq orqali yetkazuvchi agentlik;
• Message Submission Agent ( MSA ) - xabar jо‘natish agentligi;
• Mail Transfer Agent ( MTA ) – pochta serveri elektron xabarlar Internet tizimidan o‘tib boruvchi tugunlardir. MUA vositasida tayyorlangan xabar bir yoki bir necha MTA lardan o‘tib Internet omborxonasidagi alohida foyda lanuvchiga tegishli LDA ga tushadi. MTA ga manzillarni tahlil qilish va shu asosda xabar marshrutini aniqlash vazifasi yuklatiladi. MTA uzatilayotgan xabarlarni qayta ishlab, virusga tekshiradi, anonim xat – spamlarni muomaladan chiqaradi.

Hozirgi paytda MTA vazifalarini amalga oshiruvchi Postfix, smail, gmail, exim vaboshqa dasturlar ham mavjud.

• DNS -Intemet server.

Elektron pochta address turlari

Foydalanuvchining elektron manzilining umumiy tuzilmasi quyidagicha

Pochta nomi@sayt nomi. domen

(nam_t34 @umail.uz )

umail.uz da elektron pochta ochish usuli

Buning uchun ID.uz web-saytiga kiramiz va “Ro‘yxatdan o‘tish Parolni qayta tiklash” yozuvi tanlanadi.

Natijada ekranda foydalanuvchining login, familiyasi, ismi, otasining ismi, umail.uz da pochta qutisi ochish, asosiy pochta qutisi, maqbul parol parolni qayta kiriting qatorlar va ro‘yxatdan о‘tkazish uchun tavsiya etiladigan qator va kod haqidagi ro‘yxatga olish muloqot oynasi paydo bo‘ladi. Ushbu oynadagi qatorlar to‘ldirilib, “Jo‘natish” tugmasi bosiladi.Yuqoridagi ketma-ketlikdan so‘ng, umail.uz sayti yuklanib, “Pochtaga ID.uz orqali kirish” qatoriga ro‘yxatdan o‘tkazilgan elektron manzil kiritiladi. “Kirish” tugmasini bosish orqali navbatdagi oynaga o‘tiladi va parol kiritish qatoriga ro‘yxatdan o‘tkaziladigan parol kiritilib “Kirish” tugmasi bosilib, navbatdagi oynaga o‘tiladi. Hosil bo‘lgan oynadan заполнить

Yozuvini tanlash orqali navbatdagi oynaga o‘tiladi va unga mobil telefon raqami kiritilib, Отправить код подтверждения tugmasi bosilib, ro‘yxatdan o‘tish uchun kod olinadi (kiritilgan telefon raqamiga kod yuboriladi).

Aniqlangan kod kiritilib, Подтвердить tugmasini bosish orqali navbatdagi oynaga o‘tilib, “Ruxsat berish” tugmasi bosiladi.Natijada sizning shaxsiy elektron pochtangiz paydo bo‘ladi.

Yaratilgan elektron pochta orqali ma’lumotlarni jo‘natish va qabul qilib olish imkoniyati yaratiladi.

Bu yerga savolni kiritng

Umail.uz elektron pochta qutisini muqovasi ochiladi.

foydalanuvchi.id.uz o’rniga

naima1981.id.uz yozuvi kiritiladi.

Yozuv to’g’ri kiritilgan bo’lsa kirish tugmasini bosamiz.

Elektron pochtaga kirish uchun maxfiy parolni kiritishimizni so’raydi

Maxfiy parolni kiritib kirish tugmasini bosamiz

Elektron pochtaga kirish uchun

Pochtaga o’tish tugmasini bosamiz

Elektron pochta ishga tushdi.

Kiruvchilar bo’limida elektron pochtaga kelgan xabarlar aks etib turibdi.

Biz yaqin do’stlarimiz bilan bevosita internet tarmog’i orqali aloqada bo’lishimiz uchun elektron pochta bizga juda as qotadi.

Elektron pochtadan foydalanib bo’lingandan so’ng albatta chiqish tugmasini bosib so’ngra internetdan chiqishimiz kerak. Aks holda bizdan kegin internetga kirgan shaxs bizning elektron pochtamizga kirib bizning shaxsiy ma’lumotlarimizdan xabardor bo’lishi mumkin.

Mavzuni mustahkamlash: Quyidagilar orasidan elektron pochtalar manzillarini toping

Uyga vazifa

1.Internetda o‘zingiz uchun elektron manzilingizni yarating.

2.Elektron manzilingiz orqali do‘stlaringizga xabar yuboring.

E’TIBORINGIZ

UCHUN

RAHMAT!