____презентация____ 5_____ класс

Һүҙъяһалыш һәм орфография.

Телмәр мәҙәниәте.

Башҡорт телендә һүҙ ҡалыбы.

• тамыр яһаусы ялғау үҙгәртеүсе ялғау

• юл - сы - ға

Яһалма һүҙ

• Яһаусы ялғау ҡушылып яһалған һүҙҙәр

• Күҙ-лек,күҙ-әнәк,ел-әҫ,ел-кән,ел-пеүес

Тамырҙаш һүҙҙәр

• Бер үк тамырҙан яһалған һүҙҙәр

• Тел – телсе,телләшеү,телһеҙ,телсән,телсәр

Ҡушма һүҙҙәр

• Аҡҡош,ҡат-ҡат,арлы-бирле,БДУ,тимер юл

Морфология.Орфография. Телмәр мәҙәниәте.

• Морфология грек телендәге морфе «форма» һәм логос « тәғлимәт,фән,ғилем» һүҙҙәренән ҡушылып яһалған.Ул-һүҙҙе,уның төҙөлөшөн,үҙгәреүен,шулай уҡ һүҙ төркөмдәрен,уларҙың мәғәнәләрен өйрәнә торған фән.

Дәрестең темаһы

• Һүҙ төркөмдәре.

Лексик тема

• Башҡорт халҡының күренекле шәхестәре

Арыҫлан Мөбәрәков

• - Ниндәй һөнәр эйәһе булған?

• - Сәхнәлә нисә образды (геройҙы) уйнаған?

Баш ватайыҡ

• Ниндәй һүҙҙәр « үҙ аллы»була һәм ҡайһылары
• «ярҙамсы һүҙҙәр» тип атала икән?

Текстағы һүҙҙәр

• Арыҫлан Мөбәрәков,эскерһеҙ,кәңәшсе,йәшәне,көрәште,ике йөҙҙән,күңелгә,оҫталыҡта,сәхнәһендә,иҫкермәҫ,ул,үҙенә .

Текстағы һүҙҙәр

• Арыҫлан Мөбәрәков (исем ),эскерһеҙ( сифат ),кәңәшсе( исем ),йәшәне( ҡылым ),көрәште( ҡылым ),ике йөҙҙән( һан ),күңелгә( исем ),оҫталыҡта( исем ),сәхнәһендә( исем ),иҫкермәҫ( ҡылым ),ул( алмаш ),үҙенә( алмаш ).

Үҙ аллы һүҙ төркөмдәре

• Предметтарҙы,уларҙың билдәләрен,эш-хәрәкәтте,һанды атап киләләр.
• Һөйләмдә һөйләм киҫәктәре булалар.
• Ул һүҙ төркөмдәренә исем,сифат,һан,алмаш,ҡылым, рәүеш инә.

Физминут

• Һау кешегә таң да атты,
• Йылмайып ҡояш ҡалҡты.
• Ер-әсәбеҙҙе сәләмләп
• Көләс нурҙарын һипте.

Һүҙҙәр

• Менән,тураһында,шикелле,өсөн,һәм,ә,ләкин,шуға күрә,ғына,генә,-мы,-ме,-уҡ,-үк

Ярҙамсы һүҙ төркөмдәре

• Үҙ аллы һүҙҙәр менән бергә ҡулланылалар һәм һөйләм киҫәктәре була алмайҙар.
• Ул һүҙ төркөмдәренә бәйләүес,теркәүес,киҫәксәләр инә.

Һәҙиә Дәүләтшина

• - Бала сағында ул ниндәй булған?

• Һәҙиәнең хыялын нимәләр үҫтерә?

- «Уҫал дала еле», «халыҡ тарихының бер күҙәнәге» тигән һүҙҙәр тураһында нимә әйтә алаһығыҙ?

Һүҙбәйләнештәр

• Бәләкәй саҡта(ҡасан?) тыңлаған, тыңлаған (ниндәй?) әкиәттәр ,Һәҙиәнең (кемдең? ) хыялын ,хыялын(нимәһен?) үҫтереп ебәрә ,бәләкәй саҡта тыңлаған(ниндәй?) әкиәттәр.

Тикшерегеҙ

• Артис ы, с ә хн ә лә,үҙ е нсә,к ө рәште,күң е лгә,оҡш а ш,ш ә хес.

• Һәҙ и ә Дәүләтшин а ның,т у ған,батырлы ғ ы,о я лсан, е ләк,йы я ,олоуы,өл ә с ә һенең,ту б ы - ғ ын,әк и әттәрен,хы я лын.

Өйгә эш

• «Туған әҙәбиәт» дәреслегенән үҙ аллы һүҙ төркөмдәре лә,ярҙамсы һүҙ төркөмдәре лә булған 3 һөйләм яҙып килтерергә.