Россия, с.Торы
СДЕЛАЙТЕ СВОИ УРОКИ ЕЩЁ ЭФФЕКТИВНЕЕ, А ЖИЗНЬ СВОБОДНЕЕ
Благодаря готовым учебным материалам для работы в классе и дистанционно
Скидки до 50 % на комплекты
только до
Готовые ключевые этапы урока всегда будут у вас под рукой
Организационный момент
Проверка знаний
Объяснение материала
Закрепление изученного
Итоги урока
Была в сети 20.04.2026 11:11
Янданова Марина Ивановна
учитель бурятского языка и литературы
45 лет
3 770
17 565 
Местоположение
Специализация
Программа по бурятской литературе
Категория:
Родной язык и литература
03.05.2025 23:21
Просмотр содержимого документа
«Программа по бурятской литературе»
БУРЯАД РЕСПУБЛИКЫН ҺУРАЛСАЛАЙ БОЛОН
ЭРДЭМ УХААНАЙ МИНИСТЕРСТВО
ТΥНХЭНЭЙ АЙМАГАЙ ҺУРАЛСАЛАЙ УПРАВЛЕНИ
ТООРЫН ЮРЭНХЫ ҺУРАЛСАЛАЙ ДУНДА ҺУРГУУЛИ
Программа багшанарай Зүбшѳѳгдэбэ Баталнаб
методическа нэгэдэлэй hуралсалай талаар Тоорын юрэнхы hурал-
зүблѳѳндэ хаража үзэгдѳѳ директорэй орлогшо салай дунда
МН хүтэлбэрилэгшэ С.А.Шобоева hургуулиин директорэй
_________Е.С.Зандеева орлогшо_________
Т.П.Янданова
АЖАЛАЙ ПРОГРАММА
Буряад литература
XⅠ класс
Тоорын юрэнхы hуралсалай
дунда hургуулида 2022 – 2023 оной
hуралсалай жэлдэ буряад литература
XⅠ класста үзэлгэ
Багша: Янданова Марина Ивановна
Тооро
2022 он
Тайлбари бэшэг
Уран hайханай литература гү, али али уран зохёол шудалан үзэлгын гол зорилгонууд гэбэл:
уран hайханай литература хүнэй, хүн түрэлтэнэй ажамидаралда тусхай hуури эзэлдэг, тэдэнэй хүгжэлтэдэ айхабтар ехэ удха шанартай гэжэ ойлгуулха;ү
уран hайханай литература шудалан үзэлгэ хадаа түрэл арадайнгаа ба бэшэшье арадуудай соёл болбосорол, ёhо заншал ойлгомжо абалгын тусгаар арга гэжэ ойлгуулха;
уран зохёол уншаха дуратай болгохо, гоё hайханиие наринаар ойлгодог мэдэрэл хүмүүжүүлхэ;
бодото байдал, ажабайдал ба искусство, оршон тойрониие зүбѳѳр сэгнэжэ, тэдэндэ үнэтэй сэнтэйгээр хандахые hургаха;
аман ба бэшэмэл хэлэлгэдэ hургаха, тэрэниие хүгжѳѳхэ;
hурагшад уран hайханай зохёол зүбѳѳр, хүсэд дүүрэнээр хадуужа абаха, шэнжэлжэ, сэгнэжэ hураха гол түлэб теоретико-литературна, эстетическэ ойлгосонуудтай болохо ёhотой.
Буряад литературын хэшээлдэ hурагшадай мэдэсэ, шадабарида табигдаха гол эрилтэнүүд
hурагшад гол түлэб иимэ юумэнүүдые мэдэхэ ёhотой:
уншажа байhан зохёолойнгоо автор тухай, номой нэрын удха тайлбарилга;
уран зохёолшын намтарhаа тон шухала мэдээнүүдые;
уран зохёолнуудай текстнүүдые;
шудалан үзэжэ байhан зохёолой герой болоод гол үйлэдэгшэ нюурнууд тухай, зохёол соохи шухала үйлэнүүдые мэдэхэhээ гадна, тэдэнэй хоорондохи харилсаа холбоонуудые, типическэ удха шанар;
уран зохёол бэшэхэ гол шухала арганууд, зураглалай янзанууд, зохёолой темэ, идей, гол удха, уран зохёолой геройнууд, сюжет г.м. литературна теориhоо ойлгосонуудые;
байгуулгын шухала онсо янзануудые, хэлэнэй зураглан тодорхойлхо арга хэрэгсэлнүүдые;
программын эрилтын ёhоор сээжэлдэhэн шүлэгүүдые, эпическэ зохёолой хэhэгүүдые;
литературна зан абари, литературна тип, романтизм, реализм гэhэн ойлгосонуудай шухала шэнжэнүүдые г.м.
hурагшад иимэ юумэнүүдые хэжэ шадаха ёhотой:
уран зохёолшын зохёол соогоо бэшэhэн уран зураглалые хѳѳрэжэ;
уран зохёолшын зураглаhан зурагые ухаан бодолдоо, сэдьхэлдээ бии болгожо;
үзэжэ байhэнан зохёолой гол шухала үйлэнүүдые, үйлэдэгшэ нюурай хэлэhэн үгэ, хэрэг г.м. бусад олон юрын үйлэнүүдhээ илгагжа;
зохёолой идейнэ болон уран hайханай талые харуулалгада сюжедэй зүйлнүүдэй үүргэ болон гол проблематика элирүүлжэ;
үзэгдэжэ байhан зохёолнуудай байгуулгын зүйлнүүдые илгажа;
зохёолой удха задалан харуулхадаа,геройн үүргэ ба геройдо үгэhэн авторай сэгнэлтэ эли тодо болгожо;
зохёолой геройнуудай ѳѳр ѳѳрын ба бултандань хабаатай шэнжэнүүдые тодорхойлон, характеристикэ үгэжэ, тэдэндэ авторай ямараар хандажа байhые элирүүлхэ зорилготойгоор геройнуудые зэргэсүүлжэ;
уран зохёолнуудай текст лирическэ, эпическэ, драматическа жанрай байhаарнь тэдэнииень хараадаа абажа, тодоор, уранаар уншажа;
уран зохёолой геройнуудта характеристикэ үгэхэ сложно түсэб табижа;
үзэжэ байhан зохёолой геройнууд тухай, тэдэндэ авторай ямараар хандажа байhые хараадаа абан, hурагша бүхэнэй,бүхы hурагшадай зэргэсүүлhэн аман гү, али бэшэмэл ѳѳрын бодомжолготой сочинени зохёожо;
монологическа хэлэлгэ hайнаар хэрэглэжэ, ѳѳрынгѳѳ hанамжа ойлгосотойгоор хэлэжэ, тэрэнээ ойлгуулжа, баримталжа. Хамгаалжа;
хэдэн материалнууд дээрэ үндэhэлэн, литературна темээр элидхэл, соносхол гү, али реферат бэлдэжэ;
бэеэ даагаад уншаhан номоор, хараhан киноафильмүүдээр, теледамжуулгануудаар, зүжэгүүдээр, уран зурагаар, шагнаhан рецензии гү, али hанамжа бэшэжэ hураха.
Программын бүридэл
| үзэгдэхэ материал | Үгтэhэн час |
| Д. Батажабайн уран hайханай юртэмсэ. «Тѳѳригдэhэн хуби заяан» трилоги. | 10 |
| Ч.Цыдендамбаевай уран hайханай юртэмсэ. «Буряад басаган» туужын гол удха | 4 |
| А. Ангархаевай уран hайханай юртэмсэ | 5 |
| «Мүнхэ ногоон хасуури» гэhэн романай гол удха | |
| Буряад драматургиин уран hайханай юртэмсэ | 4 |
| М. Батоин. «Таршаа Намжалай түүхэ» | |
| Б. Барадинай намтар, зохёохы зам | 4 |
| «Ехэ удаган абжаа»- түүхэтэ трагеди | |
| Буряад шулэгүүдэй хүгжэлтын шэнжэнүүд | 5 |
| Д. Улзытуевай «Һуунаб… гансааран…» гэhэн шүлэгэй шүүлбэри | |
| Б. Базарон. «Улаалзай» | 1 |
| Ц. Цымпилоной зохёохы зам | 3 |
| Шүлэгэй саг болон орон зай. | |
| Буряад прозын уран hайханай юртэмсэ | |
| Ч. Гуруевай «Туhалха хэрэгтэй» гэhэн хѳѳрѳѳнэй удха | 2 |
| Зохёолой гол асуудал | |
| Д. Дылгыровай «Сэдьхэлэй гуниг» гэhэн хѳѳрѳѳнэй удха | 1 |
| Д. Эрдынеевэй уран зохеолнууд тухай. | 6 |
| «Үйлын үри» романай уран hайханай юртэмсэ | |
| Мүнѳѳ үеын буряад драматургиин уран hайханай юртэмсэ | 3 |
| Б-М. Пурбуевай зохёохы зам | |
| «Эрьехэ наран» гэhэн зүжэг | |
| М. Батоин. «Юртэмсын гурбан сэсэшүүл» | 2 |
| Зүжэгэй уран найруулгын онсо шэнжэ | |
| «Юртэмсын гурбан сэсэшүүл» гүн удха | 2 |
| Найруулга «Нангин Байгалаа аршалая!» | |
| Ц. Дондогойн «Эхэ тухай хоёрдохи поэмэ» | 2 |
| «Шамбайхан наhыем бусаахашье аалам?» |
|
| Г. Раднаевагай творчество | 3 |
| «Түрэлгын зоболон» поэмын гүн удха | |
| Шүлэглэлэй сюжет болон композици | |
| Мүнөө үе сагай ажабайдал литературын хүгжэлтэдэ | |
| Л. Тапхаевай «Дүрбэн саг» гэhэн шүлэгэй жанр | 3 |
| Зохёолнуудай байгуулга, хэлэн, уран арганууд | |
| А. Ангархаевай «Би шулуунби» | 1 |
| Б. Дугаровай «Түрэлхидэйм хэлэн, хүлисѳѳрэй» | 2 |
| Шүлэгэй психологическа юртэмсэ | |
| Г. Базаржапова-Дашеевагай шүлэгүүд | 2 |
| «Үеhѳѳ үедэ уг залган» | |
| Дабталга: Эпическэ зохёолнууд | 3 |
Буряад литератураар hурагшадай мэдэсэ, шадабари, дүршэл сэгнэхэ эрилтэ
Программын эрилтын ёhоор hурагшадай ямар мэдэсэ, шадабари, дүршэлтэй болоhые, буряад литрератураар хэр зэргэ бэлэдхэлтэй байhаниие зүбөөр элирүүлхэ, шалгаха гол зорилго болоно. Дээрэ хэлэгдэhэн шэглэлнүүд соо табигдаhан заабари хараадаа абажа, hурагшадай мэдэсэ сэгнэхэдээ, тэдэнэй журам, үзэл бодол, мэдэрэлынь хэр зэргэ зүбөөр бүрилдэн, эстетическэ талаараа ямараар хүмүүжүүлэгдэжэ байнаб, уншаhан уран зохёолоо зүбөөр ойлгожо, сэгнэжэ шадаха шадабаринь хэр зэргэ бүрилдэжэ байнаб гэhэн зүйлнүүдтэ анхаралаа хандуулха хэрэгтэй.
Һурагшадай шата бүхэндэ (хэшээлэй алишье үедэ) үнгэргэгдэдэг hурагшадай уншалгын үедэ, уншажа байhан зохёолой удхые зүбѳѳр ойлгохо, хѳѳрэжэ шадаха дүршэлынь хүгжѳѳхэ. Зохёол соо харуулагдаhан үйлэ хэрэг, үйлэдэгшэ нюурнууд, хэлэhэн үгэ, хэhэн хэрэг, зохёолой идейнэ удха болон уран hайханайнь зүйлнүүдые элирүүлгэдэ уран зохёолой ямар удхатай, үүргэтэй байhыень hурагшадай ойлгожо, ѳѳрынхеэрээ сэгнэжэ шадаха дүршэл шадабарииень арьбадхаха, үргэдхэхэ.
Уран зохёол шудалан үзэлгэдэ, илангаяа тэрэнэй шүүмжэлэл хэлгэдэ литературын теории шудалха айхабтар ехэ удха шанартай. Литературын теориин удхые гүнзэгыгѳѳр ойлгуулха гэжэ оролдохо, гадна hурагшадай мэдэсые практическа ажалда, шудалан үзэжэ байhан уран зохёолоор (зохёолго) бэшэлгэдэ, хѳѳрэлгэдэ зүбѳѳр. Шадамараар хэрэглүүлхэ болоно. Энэ талаар литература болон искусство тухай хэлэhэн үгэ, статья hурагшадай литературна бэлэдхэлдэ тон ехэ удха шанартай.
Һурагшадые тусхай литературна бэлэдхэлтэй болгохын тула литературын теориие hайнаар шудалуулха, гүнзэгы мэдэсэтэй болгохо шухала. Эндэ багша hурагшада мэдэсэдэ, тэрэнэй шанартань ьусгаар эрилтэ табиха уялгатай.
Һурагшад зохёолго, асуудалда харюу, реферат, тестнүүдээр хүдэлмэри болон бэшэшье бэшэмэл хүдэлмэри ямараар бэшээб, тэрээн дээрэhээнь үндэhэлжэ, тэдэнэй литератураар бэлэдхэлэй, мэдэсын, аман ба бэшэмэл хэлэлгын дүршэл шадабариин хэр зэргэ хүгжэhыень сэгнэхэ болоно. Программын эрилтын ёhоор hурагшадай литератураар бэлэдхэл, илангаяа hурагшадай аман ба бэшэмэл хэлэлгын бэлэдхэл, дүршэл. Шадабари тусхай гуримтайгаар бүрилдүүлэгдэхэ ёhотой.
Һуралсалай жэлэй турша соо четверть бүхэндэ түрэлхи литератураар бэшэгдэхэ ёhотой зохёолгын тоо иимэрхүүгээр хубаагдаха болоно:
| Класс | Бэшэгдэхэ зохёолгын тоо | ||
| Класстаа | Гэртээ | Хамта дээрээ | |
| 5 6 7 8 9 10 11 | 3-5 3-5 2-4 2-4 2-4 3-5 3-5 | 2-4 2-4 2-4 2-4 2-4 3-5 3-5 | 5-9 5-9 4-8 4-8 4-8 6-10 6-10 |
Зохёолгын хэмжээ гол түлэб иимэ байха: 5 класста – дэбтэрэй 1-2 нюур; 6 класста- 2-2,5; 7 класста -2,5-3; 8 класста -3-3,5; 9 класста – 3,5-4; 10 класста -4-5; 11 класста -5-6 нюур.
Хэрбээ hурагшын зохёолгын дээрэ хэлэгдээрилтэhээ багаар бэшэгдэhэн аад, удхын талаар хангалтатай байбалнь, эрилтын ёhоор сэгнэлтын тэмдэг табиха. Хэрбээ зохёолгын хараалагдаhан эрилтэhээ ехээр бэшэгдээд байгаа hаань, тэрээнтэй зэргэ сэгнэлтэ үргэжэ болохогүй.
Һурагшадай үгэhэн аман харюуда сэгнэлтэ табихадаа, иимэ гол эрилтэ хүтэлбэри болгон абаха:
Үзэжэ байhан зохёолой удха мэдэлгэ, уран hайханайнь талые, идейнэ удхыень ойлголго, hайнаар уншажа, хѳѳрэжэ шадалга.
Зохёол соо харуулагдаhан үйлэ (эпизодой) хоорондохи холбоо, геройн хэhэн хэрэг, үйлэ. Хэлэhэн үгэ г.м. элирүүлэн хѳѳрэжэ шадалга.
Үзэhэн зохёолой эстетическэ удха элирүүлхын тулада хэрэглэгдэдэг уран хурса үгын үүргые ойлгожо, хэрэглэжэ шадалга.
Шүүмжэлгэ хэхэдээ, класстаа үзэhэн гү, али ѳѳрѳѳ уншаhан зохёолоо хэрэглэжэ hуралга.
Зохёол тухай мэдэхэ болоhон, ойлгоhон юумэеэ сэбэл литературна хэлээр хэлэжэ шадаха, харюу зүбѳѳр үгэхэ; класс бүхэндэ уранаар, тодо hонороор, ходорхойгоор уншаха, тиихэдээ 5 класста 1 минута соо 100 үгэhѳѳ доошо бэшэ, 6 класста – 110 –hаа доошо бэшэ, 7 класста – 120 үгэhѳѳ доошо бэшэ үгэ уншажа үрдихэ гэжэ хараалагдана. Саашадаа дээдэ класста уншалгаарр иимэрхүү ёhо гурим гол түлэб баримталагдаха зэргэтэй.
«5» сэгнэлтэ:
- үзэжэ байhан зохёолойнгоо удхые тон hайнаар, бүхөөр, гүнзэгыгѳѳр ойлгоhоноо харуулха, зохёолой идейнэ – эстетическэ удхые тайлбарилхадаа, уран аргын үүргэ харуулагдаhан үйлын хоорондохи үлхѳѳ холбоо, геройн ба үйлэдэгшэ нюурнудай абари зан, хэhэн хэрэг болон тэрэнэй ямар удхатай байhые ойлгоhоноо хэлэжэ, хѳѳрэжэ шадаха байхадань;
- уран захёолой шүүмжэлэл хэхэдээ, литературын теорёор мэдэсэеэ, шүүмжэлэл хэхэ дүршэлөө, хэлэhэн hанал бодолоо баримталхын тула текст соо байhан зүйлнүүдые хэрэглэжэ, зохёол сохи үе сагай хоорондохи холбоо тайлбарилжа шадахадань (9-11 кл.);
«4» сэгнэлтэ:
- зохёолой текст hайнаар, гүнзэгыгөөр ойлгоhон байхадань;
- зохёолой идейнэ – эстетическэ удхые тайлбарилхадаа, уран аргын үүргэ харуулагдаhан үйлын хоорондохи холбоо, геройн ба үйлэдэгшэ нюурнудай абари зан, хэhэн хэрэг болон тэрэнэй ямар удхатай байhые ойлгоhоноо хэлэжэ, хѳѳрэжэ шадаха байхадань;
- уран захёолой шүүмжэлэл хэхэдээ, литературын теорёор мэдэсэеэ, шүүмжэлэл хэхэ дүршэлөө, хэлэhэн hанал бодолоо баримталхын тула текст соо байhан зүйл хэрэглэжэ, шадаха байхадань;
- сэбэр литературна хэлээр хэлэжэ, хѳѳрэжэ шадаха байхадань табиха.
Гэбэшье hурагша үгэhэн харюу соогоо 1-2 бага зэргын алдуу гаргахадань табиха.
«3» сэгнэлтэ:
- үзэжэ байhан зохёолойнгоо текст гол түлэб мэдэhэн, дунда зэргээр ойлгоhон байхадань, зохёолой уран hайханиие болон идейнэ удха тайлбарилхадаа, үгын уран аргын үүргые гол үйлын хоорондохи холбоо, герйн абари зан, хэhэн хэрэг хэр зэргэ ойлгоhоноо гол түлэб хэлэжэ шадаха байхадань;
- литературын теориин асуудал юрэнхыдѳѳ мэдэхэ байбашье, зохёол шүүмжэлхэдээ, тэрэнээ хэрэглэжэ шадаха шадабариинь тулюур байхадань;
- зохёол шүүмжэлхэ дүршэлтэй хүсэд болоогүй, хэлэhэн hанал бодолоо зохёолой текстээр баримталха шадабариинь тулюур байхадань;
- уншажа, хѳѳрэжэ шадаха шадабариинь юрэ дунда зэргэ байхадань табиха. Багшын асуудалда харюусахадаа, хэдэн алдуу гаргаад, hайнаар хэлэжэ шадаагүй hаань, харюугай байгуулга дутуутай байхадань табиха.
«2 сэгнэлтэ»:
- зохёолой удха тулюураар мэдэхэ, зохёолой идейнэ – эстетическэ удхые тайлбарилхадаа, гол геройн, үйлэдэгшэ нюурнуудай хэhэн хэрэг, үйлэ, hанал бодол, абари зан, шухала уран аргын үүргые элирүүлжэ шадахагүй, юрэ теоретико – литературна ойлгосо мэдэхэгүй, литературна хэлэнэйнь ахир, уншалгые техникэ тулюур, уншаха, хөөрэхэдөө ядалдадаг байхадань;
- мүн зохёолой удхаар юумэ мэдэхэгүй, программын гол шухала теоретико- литературна асуудал огтолон ойлгоогүй байхадань;
- хэлэхэ, хѳѳрэхэ юумэеэ зүбѳѳр байгуулжа, зохёожо шадахагүй, уншаха, хѳѳрэхэ дүршэлынь тон ахир, тулюур байхадань табиха.
Зохёолго сэгнэлгэ
«5» сэгнэлтэ:
- үзэжэ байhан зохёолойнгоо текст тон hайнаар мэдэжэ, табиhан түсэбэй ёhоор темэеэ гүнзэгыгѳѳр харуулжа, бэшэhэн зүйл, hанал бодолоо батаар үндэhэлжэ, жэшээгээр баримталhан, темэеэ зүбѳѳр харуулхын тула литературна материал hайнаар эблүүлэн шүүмжэлжэ, нэгэдхэжэ, тобшолол хэжэ шадахадань;
-удхадань тааруулhан hайн стильтэй; зүб литературна хэлээр бэшэгдэhэн байхадань;
- хэлэлгын нэгэн гү, али хоёр алдуу хэhэн; удхын талаар багашаг эли бэшэ зүйл гаргаhан байхадань табиха;
«4» сэгнэлтэ:
- табиhан түсэбэй ёhоор темэеэ яhала дүүрэнээр удхалжа, литературна материал hайн мэдэхэ байhанаа харуулжа, зохёолойнгоо бэшэшье хэрэгтэй материал хэрэглэжэ, hанал бодолоо үндэhэлжэ, тобшолол ба согсолол хэжэ шадахадань;
- удхын 2-3 алдуу гаргаhан, темэhээ хажуу тээшэ халта хазагайрhан. 3-4 хэлэлгын дутагдал гаргаhан байхадань табиха.
«3» сэгнэлтэ:
- темэ гол түлэб харуулагдаад, бүхы дээрээ зүбшүү байбашье, нэгэ талаhаань харуулhан гү, али темэеэ гүйсэд харуулжа шадаагүй, найруулан бэшэхэдээ текстын удхаар зарим тэды алдуу гаргаhан, темэ хазагайруулагдаhан, тобшолол ба согсолол хэжэ шадаагүй байхадань;
- литературна материал яhала гуримтайгаар найруулhан аад, зүгѳѳр зарим hанал бодолоо hамарhан, урда хойнонь оруулhан байхадань;
- удхын талаар 4-5 дутуу зүйл, хэлэлгын талаар дүрбэhѳѳ дээшэ бэшэ алдуу гаргаhан байхадань табиха.
«2 сэгнэлтэ»:
- темэеэ хүсэд харуулжа шадаагүй, түсэбѳѳ баримталаагүй, зохёолой текст тулюураар мэдэхэ, зарим үйлэ огтолон мэдэхэгүй дээрэhээ, дутуу бэшэhэн, ямаршье тобшолол, согсолол хээгүй, hанал бодолоо текстын материалаар баримталаагүй, юрэнхыгѳѳр бэшэжэрхиhэн байхадань;
- зохёолгын хубинууд хоорондоо hулаар холбогдоhон, бэшэhэн материалаа бодолгүйгѳѳр эблүүлhэн байхадань;
- тулюур хэлэтэй, огто таарахагүй хэлэнэй алдуунуудые гаргаhан байхадань табиха.
Энэ тайлбари бэшэг соо үгтэhэн дурадхалнуудые багша бэелүүлхэдээ, hурагшадайнгаа наhа, бэлэдхэл, мэдэсэ, шадабари хараадаа ябан ажаллаха. Сээжэлдэхэ зохеолнууд багшын үзэмжөөр үгтэхэ гэжэ хараалагдана. Тус ажалай программа 1 жэлдэ зохеогдоо, багша «Календарна – тематическа түсэблэлгэдэ» хубилалта оруулха эрхэтэ
| Календарна-тематическа түсэблэлгэ /11 анги / | |||||||||||
| Һара, үдэр | Саг | Хэшээлэй темэ
| Шухала шадабари ба дадал, гаршаг | Холбоо хэлэлгэ хүгжөөлгэ. | Гэрэй даабари | ||||||
| План | Факт | ||||||||||
| 02.09 |
| 1 | Буряад уран зохёолой хүгжэлтын үенүүд | Оршол. Реализм тухай. XX зуун жэлэй буряад литературын периодизаци (хүгжэлтын үенүүдтэ хубаалга). Россиин гүрэнэй ниитэ-политическэ процесснүүдтэй холбоон. Буряад литературын периодизациин условно байлга. | Хүсэнэгтэ XX зуун жэлэй буряад литературын периодизаци (хүгжэлтын үенүүдтэ хубаалга) хэхэ. | XXI зуун жэлэй эхинэй зохёолнуудай жанрнууд. н. 11-12 уншаха | |||||
| 05.09 |
| 1 | Буряад прозын уран hайханай юртэмсэ | Буряад үргэлжэлhэн зохёолой (прозын) уран hайханай юртэмсэ. Реализмын хүгжэлтэ. XX зуун жэлэй эхинэй болон hүүлэй үеын уран зохёол соо бодхоогдоhон олониитын ажабайдалай орёо асуудалнууд шухала удха шанартай байhаниинь. | Ɵѳрынгѳѳ дураар хоёр зохёол шэлэн абаад, буряад уран зохёолой хүгжэлтын эхин үеын ба hүүлэй үеын үргэлжэлhэн зохёолнуудай зохёохы маяг сасуулан тодорхойлхо. Творческо практикум: уран зохёол шэнжэлэгшэд, шүүмжэлэгшэдэй, уран зохёолшодой хѳѳрѳѳн тухай доро үгтэhэн hанамжануудтай танилсаад, үгтэhэн ойлгосонуудай эрилтэдэ таарана гү гэжэ элирүүлхэ. | Хѳѳрѳѳн. Литературна терминүүдтэй словарь, шэнэ толинуудые хэрэглэхэ.
| |||||
| 09.09 |
| (8) 1 | Д. Батажабайн уран hайханай юртэмсэ | Авторай намтар, зохёохы зам тухай. Д. Батожабай –драматург, прозаик гэhэн темэдэ тобшо тайлбари хэлэжэ угэхэ. Тэрэнэй бэшэhэн ехэ ехэ зохеолнуудые жанраарнь илгажа нэрлэхэ.
| «Гансаардалга». «Гэмтэн баригдаба». Уншалга, хөөрэлдөөн. Зохёол соохи хөөрэгшэ нюурай hуури элирүүлхэ. | «Гэмтэн баригдаба» бүлэгэй удха. (Хрестомати, н. 8-18) | |||||
| 12.09 |
| 1
| «Тѳѳригдэhэн хуби заяан» трилоги.
| «Төөригдэhэн хуби заяан» роман тухай. Трилоги тухай ойлгосо. XIX-дэхи зуун жэлэй эсэсэй байдал зохёол соо харуулhаниинь. | Уран зохёолой текст эпическэ жанрай байhаарнь хараадаа абажа, тодоор, уранаар уншаха. | «Ой соо» бүлэгэй удха. (Хрестомати, н. 19-30) | |||||
| 16.09 |
| 1 | Трилогиин байгуулга, гол образуудынь
| Геройнуудай оршон тойрондо, хүндэ хандаса, харилсаха дадалынь. Геройнуудай сэдьхэлэй үндэр мэдэрэл гү, али сэдьхэлэй хүлгөөн. Трилоги тухай ойлгосо, тэрэнэй байгуулга. Романай жанрай онсо шэнжэ. Романай философско проблематика | Сасуулга. Геройнуудай адли тала ба илгааень элирүүлхэ. Аламжын образ тайлбарилха. Хрестоматиин бүлэгүүд сооhоо тэрэниие ураар зураглан харуулhаниинь. | н. 35 учебник | |||||
| 19.09 |
| 1 | Сюжедэй hонирхолтой ушаралнууд | Романай композици, байгуулга тухай. Романай идейнэ удха тодорхойлон хэлэхэ. Галсан, Шара-Дамба гэгшэдэй дүрэнүүдые ажаглажа, Аламжын хүбүүн Буладай дүрын удха шанар дээрэ тусхай тогтохо. Геройнуудай угай түүхэ, үе сагынь. Сасуулгын тодорхойлол үгэхэ. Роман соохи сатирическэ зураглалнуудые оложо, уран гоёор хөөрэхэ. Уншалга, хөөрэлдөөн, шэнжэлэл.
| Аламжын, Жалмын, Шара Дамбын, Галсанай, Буладай дүрэнүүд тухай хөөрэлдөөн. Сасуулга. Геройнуудай адли тала ба илгаань (Аламжа ба Ван-Түмэр): а. геройнуудай угай түүхэ, үе сагынь. б. геройнуудай зан абари , үзэл бодол, түхэл маяг. в. геройнуудай оршон тойрондо, хүндэ хандаса, харилсаха дадалынь. | «Уйдхар зоболонгоор дүүрэн ажабайдал» гол геройн нюурhаа хѳѳрѳѳн. | |||||
| 23.09 |
| 1 | Самбуу, Шобдог ба бусад буряад, түбэд ламанарай дүрэнүүд | Буддын шажан барижа байhан ламанарай элдэб аашануудые уран зохеолшын хайра гамгүйгөөр наадалжа, шүүмжэлжэ элирүүлhэн уран аргануудые роман сооhоо оложо харуулха. | Шүүмжэлэлгын ажалай темэ: «Ламанарай дүрэ уран зохёолшодой бүтээлнүүд соо» | н. 36 уншаха | |||||
| 30.09 |
| 1 | Жаргал гээшэ юун бэ? | Трилоги тухай онсодхол, асуудалнуудта, даабаринуудта харюу. | Схемэ зураха, баталха. Аламжын зол жаргалаа бэдэрхэ зорилготой ябаhан газарнуудай нэрэнүүдые тодоруулагты. Романай сюжедүүд соо зураглагдаhан нютагуудай тусхай карта зохёохо. | н. 36 уншаха | |||||
| 03.10 |
| 1 | Шалгалтын ажал | Үзэгдэhэн зохёолой удхаар табигдаhан асуудалнууд hурагшадай ямар мэдэсэтэй, шадабаритай, дүршэлтэй болоhые шалгаха зорилготойгоор түгэсхэлэй хүдэлмэри болгон тест үгэхэ. | Зохёолоор, Д. Батажабайн творческо замаар тест- шалгалта
| Творческо практикум н. 36 | |||||
| 07.10 |
| 1
| Найруулга Аламжын зол жаргалаа бэдэрэлгэ. | Үзэгдэhэн зохёолой удхаар табигдаhан асуудалнууд hурагшадай ямар мэдэсэтэй, шадабаритай, дүршэлтэй болоhые шалгаха зорилготойгоор түгэсхэлэй хүдэлмэри болгон найруулга бэшүүлхэ. | Зохеолго бэшэхэ. | тобшолол гаргаха | |||||
| 10.10 |
| 1 | Ч.Цыдендамбаевай уран hайханай юртэмсэ | 1. «Хурса зэбсэг», «Нарата газар дэлхэйдэ», «Эхигуй шулэг», «Хэн гээшэб тэрэ хүн?», «Бэрхэшээл» гэhэн шүлэгүүдэйнь гол удха, темэ, идей. Байгаалиин үзэгдэлнүүдые, зураглалнуудые текст сооhоо илгаха. Шүлэглэмэл зохеолой анализ хэхэ. | Ямар нэгэн шүлэгэй темэ, идей элирүүлхэ (һурагшын үзэмжөөр) | Тест | |||||
| 12.10 |
| 1 | «Буряад басаган» туужын гол удха | Зохеолой гол удха. Зохеолой байгуулга. Туужын гол дүрэнүүд, уран зүйлнүүд. Зохёолой сюжет болохо харилсаанууд ехэ баян. Зохеол соо үйлэ хэрэгүүд, уулзалганууд, ушарнууд жэжэ уран зүйлнүүд олон, эдэнь уран найруулгыень, ажабайдалые үнэншэмэ түхэлтэй, этигэмээр хүсэтэй болгоно. Гэрэлтэ Норбо хоерой дүрэ. Хулгана хүгшэнэй дүрэ. Эхэнэр хүнэй хуби заяан тухай авторай бодолнууд тухай. Хүнэй сэдьхэлэй байдал харуулһаниинь. | Уншалга, хөөрэлдөөн, шүүмжэлэл. Зохёолой сюжет болохо харилсаанууд ехэ баян, тэрэнэй анализ. Хулгана хүгшэнэй дүрэ зураглаха- авторай позици элирүүлхэ. Тэрэ үеын, тиин мүнѳѳ сагай бэри басаганай байдал сасуулха.
| н. 45 | |||||
| 14.10 |
| 1 | Зохёолой уран арганууд | Зохёолой уран арганууд тухай. Зохёол соохи байгаалиин үзэгдэлнүүдэй удха шанар. Зохёол соо зураглагдаhан үе сагай шэнжэнүүдые тодорхойлхо. Гол дүрэнүүдэй нэрэнүүдэй удха тайлбарилха. Зохёол соохи эхэнэр – геройн дүрын хүгжэлтэ.
| Дискусси. Дэлгэрэнгы түсэб табижа, зохёол соо болоhон уйлэнүүдэй шалтагааниие, сагые элирүүлжэ, байгаалиин үзэгдэлнүүдые, зураглалнуудые текст сооhоо илгажа, зохеолой геройдо өөрын хэhэн хэрэг, үйлэ, хэлэhэн hанал бодолыень баримталан, характеристикэ үгэхэ. | н. 46-47 | |||||
| 16.10 |
| 1 | Шалгалтын ажал | Үзэгдэhэн зохёолнуудай удхаар табигдаhан асуудалнууд hурагшадай ямар мэдэсэтэй, шадабаритай, дүршэлтэй болоhые шалгаха зорилготойгоор түгэсхэлэй хүдэлмэри болгон тест үгэхэ. | Тест – шалгалта. Үзэгдэhэн зохёолой удхаар табигдаhан асуудалнууд hурагшадай ямар мэдэсэтэй, шадабаритай, дүршэлтэй болоhые шалгаха зорилготойгоор түгэсхэлэй хүдэлмэри –тестын асуудалнуудта харюу. | Найруулга Жаргалмаагай хуби заяан. | |||||
| 21.10 |
| (6) 1 | А. Ангархаевай уран hайханай юртэмсэ | А. Ангархаевай намтар ба зохёолнууд тухай тобшо мэдээн.
| Уншалга, хөөрэлдөөн, шүүмжэлэл. Уран зохёолой текст эпическэ жанрай байhаарнь хараадаа абажа, тодоор, уранаар уншаха. | н. 58 | |||||
| 23.10 |
| 1 | «Мүнхэ ногоон хасуури» гэhэн романай гол удха | «Мүнхэ ногоон хасуури» гэhэн романай гол удха. Геройн өөрын ябадалда психологическа ба социальна тайлбарилга үгэлгэ. Хүдөө нютагта ажаллаха гэжэ шиидэhэниинь. | Геройнуудай абари зангыень таарамжатай оньhон үгэнүүдээр тайлбарилха.
| н. 59 | |||||
| 11.11 |
| 1 | Роман дотор табигдаhан проблемэнүүд. | Роман дотор табигдаhан проблемэнүүдые элирүүлхэ. Роман дотор үгтэhэн залуушуулай дүрэнүүд тухай.
| Һайшаагдаhан, дүтѳѳр hанагдаhан зохёолой али нэгэ геройдо дэлгэрэнгы тодорхойлол үгэхэ. Шэлэжэ абаhан геройн дүрэ юундэ hайшаалтайб. Тэрээнhээ жэшээ абамаар гү гэжэ тодорхойлхо. | н. 59 | |||||
| 13.11 |
| 1 | Романай онсо шэнжэ. | Романай онсо шэнжэ элирүүлхэ. Хүдөө нютагай ажабайдал зохеол соо зураглан харуулhаниинь. Зохёолой персонажуудта характеристикэ үгэлгэ. Зохеолой геройдо өөрынь хэhэн хэрэг, үйлэ, хэлэhэн hанал бодолынь баримталан, характеристикэ үгэжэ шадаха еhотой. Тестовэ шалгалтын ажал хэжэ, үхибүүдэй мэдэсэ шалгаха. Үзэгдэhэн зохёолой удхаар табигдаhан асуудалнууд hурагшадай ямар мэдэсэтэй, шадабаритай, дүршэлтэй болоhые шалгаха. | Һануулга-схемэдэ түшэглэн, сюжедэй шүүлбэри хэхэ: зохёолой экспозици, уялдуулагша, эршэдэлгэ, түгэсхэгшэ элирүүлхэ. Тест – шалгалта. Түгэсхэлэй хүдэлмэри –тестын асуудалнуудта харюу. | н. 60-62 | |||||
| 18.11 |
| 1 | Зохёолой удхаар зохеолго- бодомжолго | Уран зохёол дотор этическэ, социальна- историческа ба нравственна- философско проблематика илгаруулха шадабаритай болохо; Уран зохёолдо үндэhэ баримтатай эстетическэ сэгнэлтэ үгэжэ шадаха. Уран зохёолые соёл болон ёhо заншалтай холбожо, тайлбарилха шадабаритай болохо. Бэшэмэл ажал (зохеолго- бодомжолго) бүтээхэ шадабаритай болохо; | Юунэй түлѳѳ хүн боложо түрэhэн хүн гээшэбиб гэhэн асуудалда харюу болгон, зохеолго- бодомжолго бэшэхэ. | Зохеолгын тобшолол гаргаха. | |||||
| 20.11 |
| 1
| Буряад драматургиин уран hайханай юртэмсэ | Драматурги тухай ойлгосо үргэдхэхэ. Буряад драматургиин хүгжэлтэ. Буряад литературын драматургиhаа эхилэлгэ. Шалтагааниинь. Драматургиченска зохёолнуудай эпическэ удха тайлбарилха. | Буряад драматургиин гол шатануудые үенүүдтэ хубааха. Бэшэмэл ажал. Драматургическа ба прозаическа зохёолнуудай адли ба бэшэ талануудые тайлбарилха. | А. Вампилов тухай элидхэл | |||||
| 25.11 |
| (5) 1 | М. Батоин. «Таршаа Намжалай түүхэ» | Михаил Батоинай уран hайханай юртэмсэ. Уран зохёолой текст драматургическа жанрай байhаарнь хараадаа абажа, тодоор, уранаар ролёор уншаха.
| Уран зохёолой текст драматургическа жанрай байhаарнь хараадаа абажа, тодоор, уранаар ролёор уншаха. Багшын үүргэ зохёол соо ямар бэ? | н. 68-69 | |||||
| 27.11 |
| 1 | Зүжэгэй уран hайханай орон зай, саг. | Зүжэгэй уран hайханай орон зай тухай шүүмжэлэл.- уран зохёолшын зураглаhан зурагые ухаан бодолдоо, сэдьхэлдээ бии болгохо. Үзэжэ байhан зохёолой гол шухала Зохёол соохи үйлэнүүдэй болоhон шалтагааниие, сагые, тэрэнэй хойшолонгые элирүүлхэ. Зүжэгэй уран hайханай саг тухай, үзэжэ байhан зохёолой хэлэнэй уран аргануудые, байгаалиин зураглалнуудые текст сооhоо илгаха. Зохёолой идейнэ болоод уран hайханай талые харуулалгада сюжедэй зүйлнүүдэй (үйлын хүгжэлтын эхин, үйлын уялдалга, үйлын хүгжэлтын эгээл дээдэ шата) үүргэ болон гол проблематика элирүүлхэ. | Зүжэгэй нэрэ, тэрэнэй гол бодол, зураглагдаhан сюжедүүдэй хоорондохи харилсаан тухай бодомжолхо, тобшолол гаргаха. Зүжэг сооhоо арад зон соо хэлсэгдэдэг буддын шажан тухай түүхэ домогуудые илгаха. Үзэгдэжэ байhан зохёолнуудай байгуулгын (композициин) зүйлнүүдые илгаха.
| н. 189-190 | |||||
| 02.12 |
| 1 | Зүжэгэй удха, уран арганууд | Зүжэгэй удха тухай ойлгуулха. Зүжэгэй үүргэ: уран hайханай гү, али түүхын гү, hургаалай гү, али байра байдалай гү гэжэ тайлбарилха, баримталха. Зохёолой уран арганууд тухай. Зүжэг соо үгэнүүдэй хэрэглэлгэдэ болон тэдэнэй үүргэ шүүмжэлэл хэжэ элирүүлхэ, тайлбарилха. Тестовэ шалгалтын ажал хэжэ, үхибүүдэй мэдэсэ шалгаха. | Зүжэгэй гол герой Таршаа Намжалда бэшэмэл характеристикэ үгэхэ. Зүжэгэй символическа, условно талануудые, поэтикыень шэнжэлхэ. Түгэсхэлэй хүдэлмэри –асуудалнуудта харюу. Хараhан спектакльда рецензи бэшэхэ. | Н. 73 (хрестомати) н. 68 (учебник) | |||||
| 04.12 |
| (4) 1 | Б. Барадинай намтар, зохёохы зам | Б. Барадинай намтар, зохёохы зам тухай. «Ехэ удаган абжаа» зүжэг тухай ойлгосо.
| Уран зохёолой текст драматургическа жанрай байhаарнь хараадаа абажа, тодоор, уранаар ролёор уншаха. | н.13-22 уншаха 2-дохи үйлэ | |||||
| 09.12 |
| 1 | «Ехэ удаган абжаа»- түүхэтэ трагеди | Трагеди тухай ойлгосо. Түүхэтэ трагеди тухай ойлгосо. | Уран зохёолой текст драматургическа жанрай байhаарнь хараадаа абажа, тодоор, уранаар ролёор уншаха. | н.31-36 уншаха 3-дахи үзэгдэл | |||||
| 11.12 |
| 1 | Зүжэгэй үйлэдэгшэ нюурнууд | Зохёолой удха задалан харуулхадаа, геройн үүргэ ба геройдо үгэhэн авторай сэгнэлтэ эли тодо болгохо. Зүжэгэй гол бодол элирүүлхэ. Зохёолой геройнуудай өөр өөрын ба бултандань хабаатай шэнжэнүүдые тодорхойлон, характеристикэ үгэжэ, тэдэндэ авторай ямараар хандажа байhые элирүүлхэ зорилготойгоор геройнуудые зэргэсүүлхэ. | Эреэхэн удаган Бадан Тураахин хоёрой дүрэнүүдые зэргэсүүлхэ. Зохёол соо зураглагдаhан түүхэтэ нюурнууд тухай хѳѳрэлдѳѳн. | Сасуулгын тобшолол гаргаха | |||||
| 16.12 |
| 1 | Зүжэгэй уран арганууд | Үзэжэ байhан зохёолой хэлэнэй уран аргануудые, байгаалиин зураглалнуудые текст сооhоо илгаха. Зүжэг үльгэрэй шүлэгэй маягтайгаар бэшэниинь. Драмын образно системэ, найруулгынь онсо илгаа.
| Хѳѳрэлдѳѳн: Россиин ороной бүридэлдэ орожо, буряад арад ямараар хүгжѳѳб? Творческо практикум: зохёолой 4-дэхи үзэгдэл уншаад, омог бүриин түрүүшүүл суглаанай асуудалаар ѳѳрын шиидхэхэ арга дурадхана. Асуудалда харюу: Тэрэ hанамжанууд үеынгѳѳ ажабайдалhаа дулдыдана гү? (бодомжолго). | С. Ринчиновэй зурагаар ажал | |||||
| 18.12 |
| 1 | Буряад шулэгүүдэй хүгжэлтын шэнжэнүүд | Шүлэглэл тухай ойлгосо. Буряад поэзиин хүгжэлтын үенүүд. Уран зохёолшодой урган гаралга тухай Уран зохёолшодой мэдээжэ шүлэглэмэл зохёолнууд тухай мэдэсэ. | Ямар поэдүүдэй зохёолнууд танда дүтэб? Юундэ (Һанамжа бэшэхэ) | Ямар нэгэн шүлэг сээжэлдэхэ - Һурагшын үзэмжөөр | |||||
| 23.12 |
| 1
| Буряад поэзиин hалбаринууд
| Yе бүхэнэй шэнжэ тухай Г. Чимитов «Эхын зурхэн», Ч.-Р.Намжилов «Ага нютаг», А. Бадаев «Найман мүртэй шүлэгүүдhээ». С. Ангабаев «Эхэ орондоо», Ц.-Д.Дондогой «Эсэгэдээ бэшэг» гэhэн шүлэгүүдэй темэ, идей, уран арганууд. | Таблица хүсэлдүүлхэ /Yе бүхэнэй шэнжэ/
| Ямар нэгэн шүлэг сээжэлдэхэ - Һурагшын үзэмжөөр | |||||
| 25.12 |
| 1 | Шүлэгүүдэй хоёр ондоо шэнжэлэл | Шүлэгүүдэй хоёр ондоо шэнжэлэл. Реалис ёhоной поэзиин гол удха шанар. Энэ ёhо баримталан бэшэгдэhэн зохёолнууд тухай. Реалис ёhоной поэзиин гол удха шанар. Шүлэгүүдэй гражданска аялга. Уянгата зохёолой шүүлбэри яажа хэхэб? Шүлэг тайлбарилха зүйлнүүд: бэшэгдэhэн саг (байра), шүлэг бэшэhэнэй түүхэ; жанрай талаhаа ѳѳрсэ янзань; поэдэй урлалда, зохёохы замдань гү, али адлирхуу сэдэбтэ бэшэгдэhэн хэдэн шүлэгүүдэй дунда тус шүлэгэй эзэлдэг hууринь (уянгаараа, сюжедээрээ, түхэлѳѳрѳѳ).Ойлгогдохогүй ушарнуудай, орёо метафорануудай тайлбари хэхэ. Шүлэгэй уянгата дүрын харуулhан мэдэрэлнүүд, тиин уншагшын сэдьхэлдэ түрэhэн мэдэрэлнүүд тухай. Шүлэгэй уянгата дүрын харуулhан мэдэрэлнүүд, тиин уншагшын сэдьхэлдэ түрэhэн мэдэрэлнүүд тухай. | Шүлэгүүдэй хоёр ондоо шэнжэлэл. Реалис ёhоной поэзиин гол удха шанар. Энэ ёhо баримталан бэшэгдэhэн зохёолнууд тухай. Реалис ёhоной поэзиин гол удха шанар. Шүлэгүүдэй гражданска аялга элирүүлхэ. Конспект, уран гоёор уншалга, хөөрэлдөөн, шүүлбэри.
| Һурагшын үзэмжөөр- хэһэг сээжэлдэхэ. | |||||
| 30.12 |
| 1
| Поэтическэ лексикэ | Шүлэгэй удха болон түхэлэй бэе бэедээ нүлѳѳ тухай: композициин талаhаа тайлбари; уянгата дүрын онсо ѳѳрэ байдал, хѳѳрэлгын маяг; шүлэгэй абяануудай жагсаал, звукозапись, ассонанс, аллитерации хэрэглэлгэ; ритм, строфика, графика, тэдэнэй удха тухай; уран аргануудые зүбѳѳр ба баримтатайгаар хэрэглэлгэ. Шүлэгhѳѳ дулдыдан түрэhэн бодолнууд (уран зохёолой, ажабайдалай, хүгжэмэй, зураглалай). Поэтическэ лексикэ тухай: синонимуудай, антонимуудай, омонимуудай, хорюултай үгэнүүд, хуушарhан, шэнэ, болон бусад янзын үгэнүүдэй хэрэглэлгэ элирүүлгэ. Тропуудые хэрэглэлгэ элирүүлгэ: эпитет, зэргэсүүлгэ, аллегори, ирони, гиперболэ, литото, олицетворени, метафора. | Шүлэглэмэл зохёолой анализ. Шүлэгтэ (һурагшын үзэмжөөр) рецензи бэшэхэ. | Шүлэгтэ (һурагшын үзэмжөөр) рецензи бэшэхэ. | |||||
| 13.01 |
| 1 | Д. Улзытуевай «Һуунаб… гансааран…» гэhэн шүлэгэй шүүлбэри | Д. Улзытуевай «Һуунаб мүнѳѳ Түгсүүлтын эрьедэ гансааран…» гэhэн шүлэг түсэбэй ёhоор шүүлбэрилхэ, гүн удхыень элирүүлхэ. | Д. Улзытуевай «Һуунаб мүнѳѳ Түгсүүлтын эрьедэ гансааран…» гэhэн шүлэгэй шүүлбэри | Зохёол уншаад түрэhэн бодолнууд | |||||
| 15.01 |
| 1 | Б. Базарон. «Улаалзай» | Б. Базароной уран hайханай юртэмсэ тухай. Б. Базароной зохёолнуудай гол сэдэб элирүүлхэ. «Улаалзай» гэhэн шүлэгэй уран hайханай юртэмсэ тухай | Мэдээсэл бэлдэхэ: буряад уран зохёолой долгиной түлѳѳлэгшэд тухай. | н.93 Сээжэлдэхэ | |||||
| 20.01 |
| 1 | Ц. Цымпилоной зохёохы зам | Цырендаши Цымпилоной зохёохы зам. «Буряад басаганда» гэhэн шүлэг. | «Буряад басаганда» гэhэн шүлэг уран гоёор уншалга. Шүлэгэй удха болон түхэлэй бэе бэедээ нүлѳѳ тухай: композициин талаhаа тайлбари; уянгата дүрын онсо ѳѳрэ байдал, хѳѳрэлгын маяг; шүлэгэй абяануудай жагсаал, звукозапись, ассонанс, аллитерации хэрэглэлгэ; ритм, строфика, графика, тэдэнэй удха тухай; уран аргануудые зүбѳѳр ба баримтатайгаар хэрэглэлгэ. | Сээжэлдэхэ | |||||
| 22.01 |
| 1 | Шүлэгэй саг болон орон зай. | Шүлэгэй саг болон орон зай. Шүлэгэй удха болон түхэлэй бэе бэедээ нүлѳѳ тухай: композициин талаhаа тайлбари; уянгата дүрын онсо ѳѳрэ байдал, хѳѳрэлгын маяг; шүлэгэй абяануудай жагсаал; ритм тухай. | Зохёол дотор хэрэглэгдэhэн уран аргануудыень оложо, шүлэгэй шүүлбэри хэхэ. | ?3 стр. 96 (учебник) | |||||
| 27.01 |
| 1 | Буряад прозын уран hайханай юртэмсэ | Мүнѳѳ үеын буряад үргэлжэлhэн зохёолой уран hайханай юртэмсэ. 60-80-яад онуудай уншаһан рассказ, повесть, романуудаар элидхэлнүүдые бэлдэхэ, шэнжэлэн хөөрэлдэхэ. Буряад прозын хүгжэлтын шэнжэнүүд. | Таблица зураха, анализ хэхэ. Даша-Даба Мункуев «Эхэ тухай дуун» сээжэлдэхэ | Даша-Даба Мункуев «Эхэ тухай дуун» хэhэг сээжэлдэхэ | |||||
| 29.01 |
| 1 | Ч. Гуруевай «Туhалха хэрэгтэй» гэhэн хѳѳрѳѳнэй удха | Чингис Гуруевай уран hайханай юртэмсэ. Уран зохёолой текст эпическэ жанрай байhаарнь хараадаа абажа, тодоор, уранаар уншаха. Зохеолой темэ, идей, гол удха элирүүлхэ. Дэлгэрэнгы түсэб табижа, зохеол соо болоhон үйлэнүүдэй болоhон шалтагааниие, сагые элирүүлжэ, байгаалиин үзэгдэлнүүдые, зураглалнуудые текст сооhоо илгажа, зохеолой геройдо өөрынь хэhэн хэрэг, үйлэ, хэлэhэн hанал бодолыень баримталан, характеристикэ үгэхэ. | Конспект, уран гоёор уншалга, хөөрэлдөөн, шүүлбэри. Уран зохёолой текст эпическэ жанрай байhаарнь хараадаа абажа, тодоор, уранаар уншаха. | н. 97-99 уншаха (учебник) н. 39-44 уншаха (хрестомати) | |||||
| 03.02 |
| 1 | Зохёолой гол асуудал | Һайшаагдаhан, дүтѳѳр hанагдаhан зохёолой али нэгэ геройдо дэлгэрэнгы тодорхойлол үгэхэ. Шэлэжэ абаhан геройн дүрэ юундэ hайшаалтайб. Тэрээнhээ жэшээ абамаар гү гэжэ тодорхойлхо. Зохёолой гол герой ямар хүн бэ? Уран зохёолшо Дугарта ямараар ханданаб? Геройнуудай үйлэ хэрэгүүдтэ сэгнэлтэ үгэхэ. | Зохёолой гол герой Дугар, Балма хүгшэн тухай бэшэхэ. Һайшаагдаhан, дүтѳѳр hанагдаhан зохёолой али нэгэ геройдо дэлгэрэнгы тодорхойлол үгэхэ. Шэлэжэ абаhан геройн дүрэ юундэ hайшаалтайб. Тэрээнhээ жэшээ абамаар гү гэжэ тодорхойлхо. Намдаг үбгэнэй образ гаргаха. Хѳѳрѳѳнэй онсо шэнжэнүүдые тоолохо. | н. 100 (учебник) | |||||
| 05.02 |
| 1 | Д. Дылгыровай «Сэдьхэлэй гуниг» гэhэн хѳѳрѳѳнэй удха | Дугар Дылгыровай уран hайханай юртэмсэ. Зохёолой персонажуудта характеристикэ үгэлгэ. Зохеолой геройдо өөрынь хэhэн хэрэг, үйлэ, хэлэhэн hанал бодолынь баримталан, характеристикэ үгэжэ шадаха еhотой. «Сэдьхэлэй гуниг» гэhэн хѳѳрѳѳнэй удха, уран hайханай юртэмсэ тухай.
| Дугар Дылгыровай уран hайханай юртэмсэ. Зохёолой персонажуудта характеристикэ үгэлгэ. Зохеолой геройдо өөрынь хэhэн хэрэг, үйлэ, хэлэhэн hанал бодолынь баримталан, характеристикэ үгэжэ шадаха еhотой. Хөөрэлдөөн Уншаhан, hайшаагдаhан зохёолдо аннотаци бэшэлгэ. Буряад прозын уран hайханай юртэмсэ. | н. 103 (учебник) | |||||
| 10.02 |
| 1 | Д. Эрдынеевэй уран зохеолнууд тухай. | Д. Эрдынеевэй уран зохеолнууд тухай. Юрэ хөөрэлгэ, зураглал харуулга, диалогой, монологой үүргын удха элирүүлгэ. Зураглалай янзанууд: пейзаж, портрет, уран зохёолшын оршон тойрон байдал зураглалга. Үйлэдэгшэ нюурта авторай характеристикэ үгэлгэ. | Уран зохёолшын намтар ба зохёохы замда хабаатай викторинын 10-15 асуудал зохёохо. | н. 112 (учебник). | |||||
| 12.02 |
| 1 | «Үйлын үри» романай уран hайханай юртэмсэ | «Үйлын үри» романай уран hайханай юртэмсэ. Геройнуудай угай түүхэ, үе сагынь. Геройнуудай зан абари , үзэл бодол, түхэл маяг. Геройнуудай оршон тойрондо, хүндэ хандаса, харилсаха дадалынь. Геройнуудай сэдьхэлэй үндэр мэдэрэл гү, али сэдьхэлэй хүлгөөн | Зохёолой нэрэ, тэрэнэй гол бодол, зураглагдаhан сюжедүүдэй хоорондохи харилсаан тухай бодомжолхо, тобшолол гаргаха.
| н. 112 (учебник). | |||||
| 17.02 |
| 1 | Роман дотор табигдаhан проблемэнүүд.
| Роман дотор табигдаhан проблемэнүүд. Романай онсо шэнжэ шэнжэлхэ.. жанрайнь онсо янза, лирико-психологическа үндэhэниинь. | Фольклорно үндэhыень элирүүлхэ. Эхэ эсэгын hургаалай удха шанар тухай хзохёолдо үндэhэлэн мэдээсэл бэшэхэ. | н. 114 учебник. | |||||
| 19.02 |
| 1 | Романай онсо шэнжэ.
| Уран зураашанай гоё hайхан зураг тухай ойлгоhоноо, hанамжаяа хэлэжэ шадаха. Эпическэ зохеолой удхаар түсэб табижа шадаха еhотой. Романай поэтикэ элирүүлхэ. | Байгаалиияа, тоонто нютагаа, адуу мала, арад зоноо хамгаалга тухай hанал бодол тухай дискуссии.
| н. 116 учебник. | |||||
| 24.02 |
| 1 | Романай удхаар шалгалта | Тестовэ шалгалтын ажал хэжэ, үхибүүдэй мэдэсэ шалгаха. Үзэгдэhэн зохёолой удхаар табигдаhан асуудалнууд hурагшадай ямар мэдэсэтэй, шадабаритай, дүршэлтэй болоhые шалгаха. | Тест – шалгалта. Түгэсхэлэй хүдэлмэри –тестын асуудалнуудта харюу. | Тест зохёохо. | |||||
| 26.02 |
| 1 | Зохёолой удхаар найруулга | Уран зохёол дотор этическэ, социальна- историческа ба нравственна- философско проблематика илгаруулха шадабаритай болохо; Уран зохёолдо үндэhэ баримтатай эстетическэ сэгнэлтэ үгэжэ шадаха. Уран зохёолые соёл болон ёhо заншалтай холбожо, тайлбарилха шадабаритай болохо. Бэшэмэл ажал (найруулга) бүтээхэ шадабаритай болохо; | Юунэй түлѳѳ хүн боложо түрэhэн хүн гээшэбиб гэhэн асуудалда харюу болгон, найруулга бэшэхэ. | Найруулгын тобшолол гаргаха. | |||||
| 26.02 |
| 1 | Мүнѳѳ үеын буряад драматургиин уран hайханай юртэмсэ | Мүнѳѳ үеын буряад драматургиин уран hайханай юртэмсэ. 60-80-яад онуудай буряад драматургиин шэнэ шатада урган гараhан тухай. Ц,Шагжинай «Түрүүшын жэл», «Хабарай дуун», «hэшхэл». Д. Батажабайн «Барометр шуурга харуулна», «Зүрхэнэй шарха», «Урбаанай уршагта ябадалнууд». Д. Дэлгыровэй «Хулгөөтэ үдэрнүүд» г.м. тухай. Олонациональна драматургиин хүгжэлтэдэ ехэхэн хубитаяа оруулаа гэжэ тэмдэглэхэ. | XX зуун жэлэй буряад драматурги мүнѳѳ үеын буряад драматургиин уран hайханай юртэмсэтэй сасуулха | Тест /раздаточный материал/ | |||||
| 02.03 |
| 1 | Б-М. Пурбуевай зохёохы зам | Бато-Мунко Пурбуевай зохёохы зам тухай. Зүжэгэй символическа, условно талануудые, поэтикыень шэнжэлхэ. Уран зохёол дотор этическэ, социальна- историческа ба нравственна- философско проблематика илгаруулха шадабаритай болохо. | Зүжэгэй символическа, условно талануудые, поэтикыень шэнжэлхэ. Түгэсхэлэй хүдэлмэри –асуудалнуудта харюу. | н. 121 учебник | |||||
| 04.03 |
| 1 | «Эрьехэ наран» гэhэн зүжэг | Зохёолой гол нюурнууд. Янжама Бубеевна, Дандартан, Федодтон тухай. Уран зураашанай гоё hайхан зураг тухай ойлгоhоноо, hанамжаяа хэлэжэ шадаха. Драматургическа зохёолой удхаар түсэб табижа шадаха еhотой. Текстэ дүтэрхыгөөр хөөрэжэ анхаралтайгаар уншажа шадаха, байгаалиин үзэгдэл, геройн түхэл шарай, гэр соохи байдал зураглан хөөрэжэ ба бэшэлгэ хэхэ. | Уран зохёолой текст драматургическа жанрай байhаарнь хараадаа абажа, тодоор, уранаар ролёор уншаха. | н. 123 | |||||
| 09.03 |
| 1 | Зүжэгэй удха | Зэргэсүүлгэ хэжэ литературын уран арга мэдэхэ, текст сооhоо илгажа, хөөрэжэ шадаха ёhотой. Юрын түсэб табижа шадаха ёhотой. Зохёол тухай hанамжануудые бэшэжэ шадаха.
| Герой бүхэнэй хэлэлгын талаар анализ хэхэ. Автор юундэ «hэшхэлэй» үүргэ Мэдэгма Бадлаевнада даалганаб? Зарим геройнуудай нэрэнүүдынь hэлгэгдэнэ. Ямар удхатайгаар автор энэ уран арга хэрэглэнэб гэжэ тайлбарилха. Түгэсхэлэй хүдэлмэри –асуудалнуудта харюу. | н. 124 | |||||
| 11.03 |
| 1 | М. Батоин. «Юртэмсын гурбан сэсэшүүл» | Авторай уран зохеол бэшэхэ бэлигэйнь онсо шэнжэ. Зохеолой геройнуудай ябадалда сэгнэлтэ үгэхэ. | Зохёолой гол нюурнууд тухай хѳѳрэлдѳѳн. | н. 125 | |||||
| 16.03 |
| 1 | Зүжэгэй уран найруулгын онсо шэнжэ | Зүжэгэй уран найруулгын онсо шэнжэ тухай ойлгосо. Образно системын, сюжет ба композициин анализ хэхэ. Философско удхыень тайлбарилха. | Зүжэгэй гол hүлдэ тэмдэг –оршон байгаали гэжэ тобшолол гаргаха. | н. 127 | |||||
| 18.03 |
| 1 | «Юртэмсын гурбан сэсэшүүл» гүн удха | Драматургай зохёол соогоо ямар hанал бодол гаргаhыень элирүүлхэ. Символизм тухай ойлгосо. | Буляалдаанай талмай эмхидхэжэ, творческо проектнэ ажал хэхэ, презентации хамгаалха. | н. 129 | |||||
| 30.03 |
| 1 | Найруулга «Нангин Байгалаа аршалая!» | Зохеолой геройнуудай харилсаанhаа, тэдэнэй ажаябуулгаhаа абаhан сэнтэй hургаал. Авторай уран зохеол бэшэхэ бэлигэнь онсо шэнжэ. Зохеолой геройнуудай ябадалда сэгнэлтэ үгэхэ. | Дэлгэрэнгы түсэб табижа, «Нангин Байгалаа аршалая!» зохеолго бэшэхэ. | Буклет гаргаха | |||||
| 01.04 |
| 1 | Ц. Дондогойн «Эхэ тухай хоёрдохи поэмэ»
| Мүнѳѳ үеын буряад поэзи. Мүнѳѳ үеын буряад шүлэгэй уран hайханай юртэмсэ. Уянгата шүлэгүүд тухай ойлгосо. Ц. Дондогойн шүлэгүүдтэй танилсалга.
| «Энхэргэн hайхан эхэнүүднай». Шүлэглэмэл зохёолнуудые уншаха, темэээр илгаха. | Шүлэг сээжэлдэхэ | |||||
| 06.04 |
| 1 | «Шамбайхан наhыем бусаахашье аалам?» | Шүлэглэмэл зохеол уранаар, тодоор уншажа hургаха. Пейзаж, олицетворени тухай гол ойлгосонууд ба тэдэнэй янзануудые мэдэхэ еhотой. Шүлэглэмэл зохёолнуудай анализ хэжэ һураха.
| Өөрынгөө эжы тухай зохеолго бэшэхэ. Уран гоеор уншалга. Автор-Зохёол- Уншагша- бодосо дээрэ ажал. | «Минии баялиг» дүүргэлтын үгэ сээжэлдэхэ н.164 | |||||
| 08.04 |
| 1 | Г. Раднаевагай зохеохы зам | Галина Раднаевагай зохёохы ажалтай танилсуулга. | Уран гоёор уншалга.
| н. 139 уншаха | |||||
| 13.04 |
| 1 | «Түрэлгын зоболон» поэмын удха | Зохёолой байгуулга, түхэл, авторай зохёохы маяг тодоруулха. Зохеолой удхаар түсэб табижа шадаха еhотой. Зураг тухай ойлгоhоноо, ѳѳрынгѳѳ hанамжаяа хэлэжэ шадаха. | Уран гоёор уншалга. Зохёолой байгуулга, түхэл, авторай зохёохы маяг тодоруулха. Жэшээгээр баримталха. Шүлэглэмэл зохёолнуудые уншаха, анализ хэхэ. | н. 139 уншаха | |||||
| 15.04 |
| 1 | Шүлэгэй сюжет болон композици | Шүлэглэмэл зохёолнууд. | Шүлэглэмэл зохёолой түлэб, жанрнууд, зорилго, ажабайдалай зураглал тухай мэдэсэ шалгаха, дадал, шадабари шалгаха, удхаар тест хэхэ. Даабаринууд, тест. | н. 139 уншаха | |||||
| 20.04 |
| 1 | Мүнөө үе сагай ажабайдал литературын хүгжэлтэдэ | Мүнөө үе сагай ажабайдал литературын хүгжэлтэдэ. Лирическэ геройн дүрэ. | Зохеолой темэ, идей, гол удха элирүүлхэ, зураглалнуудые текст сооhоо илгажа характеристикэ үгэхэ.
| Дуран тухай лирикын илгаа –н. 12-13, н. 14 | |||||
| 22.04 |
| 1 | Л. Тапхаевай «Дүрбэн саг» гэhэн шүлэг | Лопсон Тапхаевай уран hайханай юртэмсэ тухай. Юрэ хөөрэжэ шадаха. Ямар нэгэн юумэн тухай тобшоор, зүбөөр юрэ хөөрэхэ, бэшэхэ; hанал бодолоо удаа дараалан бэшэхэ шадабаритай болохо. | Зохёол сооhоо хэhэг сээжэлдэхэ, уранаар уншахаяа бэлдэхэ. Дүрбэн сэсэгэй үрэhэнэй хуби заяанай сана ямар далда улха, hургаал байнаб гэжэ hанамжаяа бэшэхэ. | Хэhэг сээжэлдэхэ, н. 182-183 хрестомати | |||||
| 27.04 |
| 1 | Зохёолнуудай байгуулга, хэлэн, уран арганууд
| Юрэ хөөрэжэ шадаха. Ямар нэгэн юумэн тухай тобшоор, зүбөөр юрэ хөөрэхэ, бэшэхэ; hанал бодолоо удаа дараалан бэшэхэ шадабаритай болохо. | Б. Базароной «Улаалзай» шүлэгтэй энэ шүлэг сасуулха: уянгата герой. Тэрэнэй автортай харилсаан, гол бодол, сюжет, уран арганууд, гүн удха. Шүлэгүүдэй илгаа, адли талыень элирүүлхэ. Шүлэгүүдые жанрайнь талаhаа тодорхойлхо. | Шүлэгүүдэй илгаа, адли талыень элирүүлхэ.н. 37,182 хрестомати | |||||
| 29.04 |
| 1 | А. Ангархаевай «Би шулуунби» | Уран зураашанай гоё hайхан зураг тухай ойлгоhоноо, hанамжаяа хэлэжэ шадаха. Уран аргануудай, формонуудай хүсөөр шүлэгые уран гоё болгоhониинь Зэргэсүүлгэ - литературын уран арга дай хүсөөр шүлэгые уран гоё болгоhониинь.
| Зохеолой темэ, идей, гол удха элирүүлхэ. Дэлгэрэнгы түсэб табижа, зохеол соо болоhон үйлэнүүдэй болоhон шалтагааниие, сагые элирүүлжэ, байгаалиин үзэгдэлнүүдые, зураглалнуудые текст сооhоо илгажа, зохеолой геройдо өөрынь хэhэн хэрэг, үйлэ, хэлэhэн hанал бодолыень баримталан, характеристикэ үгэхэ | 1-2 н. 147 | |||||
| 04.05 |
| 1 | Б. Дугаровай «Түрэлхидэйм хэлэн, хүлисѳѳрэй» | Баир Дугаров- XX зуун жэлэй хоёрдохи хахадай – XXI зуун жэлэй эхинэй поэт – новатор гэжэ баримта баталха. «Сууряан» гэжэ зохёолой үгын абяануудай найрал (звукопись), тиихэдэ авторай зураглаhан оршоной будаг үнгэ (цветопись) элирүүлэгты.
| Шүлэгэй гол бодол, түхэл, байгуулга, герой тодоруулха. | Сээжэлдэхэ «Сууряан» н. 150
| |||||
| 06.05 |
| 1 | Шүлэгэй психологическа юртэмсэ | Шүлэг соо хэрэглэгдэhэн уран арганууд тухай. Шүлэгэй уран hайханай орон зай тухай. Шүлэгэй уран hайханай саг. | Текстэ дүтэрхыгөөр хөөрэжэ анхаралтайгаар уншажа шадаха, байгаалиин үзэгдэл, геройн түхэл шарай, гэр соохи байдал зураглан хөөрэжэ ба бэшэлгэ хэхэ. | Сээжэлдэхэ н. 149 | |||||
| 11.05 |
| 1 | Г. Базаржапова-Дашеевагай шүлэгүүд | Зохёолой хэлэн. Хүнэй сэдьхэлэй байдал, байгаалиин үзэгдэл тодорхойлон бэшэхэ зохеолшын уран аргыень элирүүлхэ | Уншалга, хөөрэлдөөн, шэмжэлэлгын ажал, таблицаар ажал. | хэhэг сээжэлдэхэ, стр. 189-170 хрестомати | |||||
| 18.05 |
| 1 | «Үеhѳѳ үедэ уг залган» | Уран зүйлнүүдыень элирүүлхэ, буулгаха. Байгаалиин үзэгдэл, геройн түхэл шарай, гэр соохи байдал зураглан хөөрэхэ, бэшэлгэ хэхэ. Уран зүйлнүүдыень элирүүлхэ. Поэтическэ болон идейнэ удха элирүүлхэ. 04.05 | Бэшэмэл ажал Автор ямар бодолнуудаа үндэрѳѳр сэгнэнэб, шүлэгэй мүрѳѳр баталха. Шүлэгэй уран аргануудай анализ хэхэ. | н. 157 учебник | |||||
| 20.05 |
| 1 | Дабталга: Эпическэ зохёолнууд | Эпическэ зохёолнуудай түлэб, жанрнууд, зорилго, ажабайдалай зураглал тухай мэдэсэ. Зохёол бэшэхэ арганууд тухай: эпическэ сюжет, юрэ хөөрэлгэ, зураглал, авторай характеристикэ, диалог, портрет, пейзаж тухай мэдэсэ. Бага: Таабаринууд, оньһон, хошоо, жороо, шог ёгто үгэнүүд, Дунда: дуунууд, онтохонууд, магтаалнууд, соло дуудалганууд. Ехэ: Мифүүд, домогууд, үльгэрнүүд тухай ойлгосо Зэргэсүүлгэ, портрет, пейзаж, зохёолой композици, сюжет тухай ойлгосо дабтаха. | Таблицануудар ажал. Уншаhан, hайшаагдаhан номдо аннотаци бэшэлгэ. Жэшээнүүд дээрэ ажаллаха., анализ. | Тест | |||||
| 25.05 |
| 1 | Уран зохёолой хэлэнэй шэмэг үгэнүүд | Шүлэглэмэл зохеол анализ хэлгэ дабтаха, hургаха.. Пейзаж, олицетворени тухай гол ойлгосонууд ба тэдэнэй янзануудые мэдэхэ еhотой. Гражданска, инаг дуранай лирикэ тухай олйгосо дабталга, сасуулга. Үхибүүдэй дадал, мэдэсэ шалгажа, үзэһэнөө дабталга Үхибүүдэй дадал, мэдэсэ шалгажа, үзэһэнөө дабтан, шалгалта хэхэ. Бэхижүүлгэ. | Пейзаж, олицетворени тухай гол ойлгосонууд ба тэдэнэй янзануудые, гражданска, инаг дуранай лирикэ тухай олйгосо дабтан, сасуулан, hурагша ѳѳрѳѳ шэлэн (hурагшын үхзэмжѳѳр), hанамжаяа бэшэхэ. Найруулга бэшэхэ. Үхибүүдэй дадал, мэдэсэ шалгажа, үзэһэнөө дабтан, шалгалтын ажал хэхэ. | Тобшолол гаргаха | |||||
| 27.05 |
| 1 | Шалгалтын ажалай анализ |
| |||||||
|
| хамта | 68 час |
|
|
|
| |||||
дые (эпизодуудые), үйлэдэгшэ нюурай хэлэhэн үгэ, хэрэг г.м. бусад олон юрын үйлэнүүдhээ илгажа;
Жэлэй һүүлдэ шалгалта
11-дэхи класс
Найруулга /уянга, эссе, найруулга, рассказ, бодомжолго/ Темэнүүд үгтэнэ. Һурагша найруулгын темэ өөрөө шэлэнэ.
Манай нютагай уран зохёолшод (темэ өөрөө шэлэнэ)
Нютагайнгаа гү, али Буряад оронойнгоо солотой морид, тэдэниие һургаһан зон тухай найруулга- зураглал бэшэгты.
«Нютагаймнай тамиршад» (сочинени - бодомжолго)
Агуу илалтада хубитаяа оруулаад… (Нютагай ара талын ажалшад тухай)
«Манай Буряад орон», «Минии Буряад орон», «Буряад оромни», «Буряаднай», «Минии тоонто нютаг» гэhэн темэнүүдые шэлээд, буряад орон, нютаг тухайгаа эссе бэшэгты.
«Минии дуратай уран зохёол», «Уянгата шүлэгүүдые уншаад байхадаа…» гэhэн темэнүүдые шэлээд, буряад уран зохёолшодой бүтээлнүүдээр найруулга бэшэгты.
Багшын хэрэглэхэ методическа литература
Батуева М.В., Балданова М.Р., Цыдыпова Б.Д., Сыжипова Т.Т. «Бурятская литература»: Учебник для средней школы 11 класс, - Улан-Удэ: «Бэлиг», 2015 он.
Батуева М.В., Балданова М.Р., Цыдыпова Б.Д., Сыжипова Т.Т. «Бурятская литература»: хрестоматия, 11 класс, 12-дохи хуби, - Улан-Удэ: ГБУ РЦ «Бэлиг», 2015 он.
С.Г. Осорова. «Мүнөө үеын буряад уран зохеол» (ХХ зуун жэлэй hүүл – ХХI зуун жэлэй эхин). Хрестомати. – Улаан-Үдэ: «Бэлиг» хэблэл, 2010 он.
Бадмацыренова Ц.Б. «Буряад арадай хүүгэдэй аман зохеол». – Улаан-Үдэ: «Бэлиг» хэблэл, 2008 он.
«Мүнгэн дуhалнууд» 9-11 классууд «Электронная книга бурятской литературы».
Бурятский героический эпос «Гэсэр» «Электронная книга бурятской литературы», Улан-Удэ.
Һурагшадай уншаха литература
Батуева М.В., Балданова М.Р., Цыдыпова Б.Д., Сыжипова Т.Т. «Бурятская литература»: Учебник для средней школы 11 класс, - Улан-Удэ: «Бэлиг», 2015 он.
Батуева М.В., Балданова М.Р., Цыдыпова Б.Д., Сыжипова Т.Т. «Бурятская литература»: хрестоматия, 11 класс, 1-2-дохи хуби, - Улан-Удэ: ГБУ РЦ «Бэлиг», 2015 он.
«Мүнгэн дуhалнууд» 9-11 классууд «Электронная книга бурятской литературы».
9
Вебинар для учителей
Свидетельство об участии БЕСПЛАТНО!
