Рационал сандарды азайту

Қарама – қарсы

сандардың

қосындысы

0-ге тең

1- ге тең

-1 -ге тең

Координаталық түзу бойында

-3,2 саны -3 тің

Қарама-

қарсы

Оң жағында

Сол жағында

«Топтастыру стратегиясы»

Натурал сандар

Оң сандар

Қарама-қарсы сандар

Сандардың түрлері

Бүтін сандар

Теріс сандар

Рационал сандар

ІІІ. Жаңа сабақты оқып үйрену

1. Бір саннан екінші санды азайту үшін, азайғышқа азайтқышқа қарама - қарсы санды қосу керек:

a-b=a+(-b) .

-18-14=-18+(-14) =-32

4,9- (+6,2) = 4,9+(-6,2)=-1,3

(-5) - (-2 ) =-5+2 = - 2

(+ ) = +( )=

2 . Нақтылы мысалдар қарастырайық

1

1

2

3

3

3

3

3

3

1

1

17

4

5

5

4

20

2 . Координаталық түзудегі кесіндінің ұзындығын табу үшін оның оң жақ шеткі нүктесінің координатасынан сол жақ шеткі нүктесінің координатасын азайту керек :

Есеп № 1:

Егер А(-5) және В(9) болса, АВ кесіндісінің ұзындығы неге тең?

Шешуі:

В

О

А

9

0

-5

9-(-5) =

9 + 5 = 14

Жауабы : 14 бірлік

Оқулықпен

жұмыс

№ 490 (2)

№ 496 (2)

№ 490 (2)

Айырманы табыңдар

(-5,6)-(-5,6)=

(-2,9)-(-4,3)=

(-9,2)-(-5,3)=

-5,6+5,6=0

-2,9+4,3=1,4

-9,2+5,3=-3,9

№ 496 (2)

Координаталық түзудегі АВ, СD, EF, KLкесіндісінің

ұзындығын табыңдар:

a) А( -7 ) ; B(2) б) E(-6); F(-2)

ә) C(-5); D(1) в) K(-4); L(0)

AB = 2-(-7)=2+7=9

CD = 1-(-5)=1+5=6

EF = -2-(-6)=-2+6=4

KL= 0-(-4)=0+4=4

Есептей отырып, белгісіз құс атауын табыңдар

Л

• - 0,15
• - 1000,7
• - 24,3
• -1,2
• 569
• 0
• - 3,08
• 11,6

• - 379 + 948 =
• - 0,81 + 0,66 =
• - 7,6 + 19,2 =
• - 2,6 – (- 1,4) =
• 3,2 – 6,28 =
• - 1408,7 + 408 =
• -817 + 817 =
• - 13,25 – 11,05 =

Н

О

М

ф

Г

И

А

• Тынық мұхитының аралында үлкен тасбақалар өмір сүреді. Олардың үлкендігі соншалық, тіпті балалар олардың қауырсындарына отырып сырғанай алады. Бұл тасбақалардың аты келесі мысалдарда жасырынған.

Есептерді шеше отырып, тасбақаның атын анықтаңдар

Е

Е

• 0
• - 5
• 19
• - 24
• - 102,08
• 14
• - 71
• 13
• - 20

• - 42 + 18 =
• - 3, 91 + 3,91 =
• 15,3 + (- 2,3)=
• 12 – (-2) =
• 31 – 12 =
• - 48 – 23 =
• - 6,1 + 6,1 + 0 =
• 15 – 20 =
• - 25 – (- 5) =
• - 102,08 – 0 =

Л

О

Д

С

М

Х

Р

И

Логикалық сұрақтар:

• Егер тырна бір аяғымен тұрса 3 кг болады, ал егер екі аяғымен тұрса,оның салмағы қанша?
• Үстел беті төртбұрышты, оның бір бұрышын арамен кесіп алсақ неше бұрыш қалады?
• Төрт қойдың неше аяғы бар?
• Наурыз тойы кезі. Ат жарысы өтуде. Үш пар ат 60км шауып өтсе, әр ат неше км-ден шабады?

(3кг)

(5 бұрыш)

(16 аяқ)

(60 км)

Жұмбақтар:

Бүтін сан, бөлшек сандар,

Барлығы да бар онда.

Бұл қандай сан айтыңдаршы

Оң, теріс сан бәрі осында

Нәрселерді санағанда,

Керек ол бізге ауадай.

Айтыңдаршы бұл қандай сан

Жан-жағыңа қарамай.

(Натурал сан)

(Рационал сандар )

Т

Е

С

Т

-29 + 50 =

А) 79 Б) 21 В) -21

-4,3 + 7,5 =

А) 11,8 Б) -3,2 В) 3,2

-1,8 – (-9,5) =

А) 7,7 Б) 10,3 В) -8,7

• -29 + 50 = А) 79 Б) 21 В) -21 -4,3 + 7,5 = А) 11,8 Б) -3,2 В) 3,2 -1,8 – (-9,5) = А) 7,7 Б) 10,3 В) -8,7
• -29 + 50 = А) 79 Б) 21 В) -21 -4,3 + 7,5 = А) 11,8 Б) -3,2 В) 3,2 -1,8 – (-9,5) = А) 7,7 Б) 10,3 В) -8,7

Теңдеуді шешіңдер.

3,8 + х = - 2,7

А) -6,5 Б) -1,1 В) 0

Есептеңдер:

• - 11,9 + (-6,7 +11,9)

А) 6,7 Б) 5,6 В) -6,7

• - 9,1 – (7,6 – 9,1)

А) 7,6 Б) -6,7 В) -7,6

1.

2.

3.

4.

5.

6.

А

В

Б

А

В

Б

Б

А

В

А

В

Б

А

В

Б

А

В

Б

Қорытындылау

1. Бір саннан екінші санды азайту үшін, азайғышқа азайтқышқа қарама - қарсы санды қосу керек:

a-b=a+(-b) .

2 . Координаталық түзудегі кесіндінің ұзындығын табу үшін оның оң жақ шеткі нүктесінің координатасынан сол жақ шеткі нүктесінің координатасын азайту керек :

С

Д

-3

0

2

2 – (-3)=2+3=5

V. Оқушылар білімін бағалау

V І . Үй тапсырмасы:

• “ Рационал сандарды азайту” тақырыбын оқу

2.

Жұмыс дәптерінен

№ 491, 496 (1) есептер