Разработка урока

Сабактын максаты:

Көрсөткүчтөр:

Билим берүүчүлүк:

Тексттин мазмуну эмне тууралу экендигин билишет. Дем алуу органдарынын анатомиялык түзүлүшү менен таанышат.

Таанышкан тексттинин мазмунун айтып бере алышса;

Дем алуу органдарынын анатомиялык түзүлүшүн билишсе;

Берилген суроолорго так жана туура жооп берсе.

Өнүктүрүүчүлүк:

Окуган тесттин мазмунун кыскача айтып беришет. Жашообуздагы маанисин билишет. Практикада көрсөтүп беришет.

Окуган тесттин мазмунун түшүнүнүп айтып бере алса;

Практикада көрсөтүп бере алса.

Тарбия берүүчүлүк:

Топто бири-бирине сылык мамиле түзө алышат. Туура дем алышат.

Топто бири-бирине сылык кайрылса;

Бири-бирин укса;

Алтын эрежеге баш ийсе.

Сабактын

этабы

Уба

кыт

Мугалимдин ишмердүүлүгү

Окуучунун ишмердүүлүгү

Компетент

түүлүктөр

Баа

лоо

Уюштуруу

Шыктанды

руу

Дайым ачык кабагым,

Дайым даяр сабагым.

Саламаттык каалайм,

Саламатсыңарбы балдарым?

Мен Ю.А.Гагарин атындагы орто мектебинин биология мугалими Эргашова Мохира эжекеңер болом.

Келгиле,анда сабакты баштаардан мурда маанайыбызды көтөрүп алуу үчүн бири-бирибизге колдорубузду тийгизип туралы. Эми бири –бирибизге карап “ Сен азаматсың. Мен сага ийгиликтерди каалайм” – деп бири-бириңерге карап жылмайып койгула!

Бири –бириңерге карап жылмайганыңар, бири-бириңерди колдогонуңар, жакшы окуганыңар мамлекетке кошкон салымыңар болуп эсептелет.

Классыбызда окуучулар толукпу?

Окуучуларды жоктойбуз. Бугун айдын канчасы? 17-февраль

Окуучулар саламдашат.

Колдорун бири-бирине тийгизип, жылмайышып, жагымдуу маанай каалашат.

НК1

НК3

КБ

Топторго

бөлүү

Балдар биз силер менен алгач топторго бөлүнүп алсак.

Партанын үстүндө карточкаларды койгонмун. Карточкаларда ар бир топко тиешелүү сөздөр жазылган. Силер тандаган сөз кайсыл топко тиешелүү болсо, ошол топко барып отурабыз

Окуучулар сөздөрдү тандап алып,кайсыл топко тиешелүү экенин аныктайт жана топторго бөлүнөт

Өтүлгөн теманы кайталоо

Балдар силер бүгүн сабакта окуучу гана эмес, биолог адис,изилдөөчү эксперт катары катышасыңар. Ошондуктан ар бир берилген тапшырманы кунт коюп угуп, аткарабыз.

Биз бүгүн техникалык карта менен иштейбиз.бул жерде берилүүчү тапшырмалардын мазмуну берилген.

НК2

НК3

Жаңы темага киришүү

Мугалим:

Адам тамактанбай 30 күн жашай алат, суусуз 5 гана күн , ал эми эмнесиз бир нече минут гана жашай алат?

Азаматсыңар , демек биздин бүгүнкү темабыз эмне жөнүндө экен?

Балдар эми бул нерсени текшерип көрөлү.

Тажрыйба: оозун, мурдун бекем кысып турат

-Силерде кандай сзим болду, озунорду кандай сездинер?

Окуучулар жооп берет

НК1

НК2

НК3

Жаңы тема

Дем алуу (слайд). Келгиле балдар силер менен чогу максат коёлу.

(Дем алуу органдары жөнүндө слайд).

Балдар слайддан дем алуу органдары боюнча жалпы үстүрттөн маалымат берилди.

Эми калганын биз силер менен китеп менен иштеп толуктайбыз.

Китеп менен иштөө:

Ар бир топко өзүнчө тапшырма берилет.

1-топко мурун көңдөйү

2-топко коко, кекиртек

3-топко өпкө

ОКУУЧУЛАР ТОПТОРДО ИШТЕП АЙТЫП БЕРЕТ

НК1

НК2

НК3

Слайд – ар бир органдын түзүлүшү боюнча коюлат.

1-мурун көңдөйү

2-коко,кекиртек

3-өпкө

Биздин жашообуз дем алуудан башталат. Балдар көңүлүңөрдү кийинки видеороликке бурамын. Абдан маани берип көрүшүңөрдү суранар элем.

Слайд (сууда сүзгөндөр)

Бул видеодо спорттун кайсы түрүн көрдүңөр? Эмнени байкай алдынар?

Спортчулардын дене түзүлушү кандай эле?

Слайд ( өпкөнүн тиричилик көлөмү)

Өпкөнүн көлөмүн өлчөөчү аппарат – Спирометр.

Спирометр аркылуу 2 адамдын өпкөсүн анализ кылышкан

1-адамдын 3000 мл дени сак

2-адамдыкы 1500 мл бранхионадык астма менен ооруган.

Эксперимент : Окуучулар терең дем алып шарды үйлөйт.

Карагылачы балдар класста кимдин шарынын көлөмү чоңураак.

Демек спорт менен машыккан адамдардын өпкөсүнүн көлөмү салыштырмалуу чоңураак болот. 6-8000 мл чейин болот.

Сууда сүзгөндө негизинен суунун астыңкы бөлүгүндө убактысын көбүрөөк өткөрөт.

А эмне үчүн бизде андай жөндөм жок?

Эксперимент:

Пластилин менен иштөө:

Балдар пластилинди тоголоктоп диск сыяктуу жасайбыз. Бул эмнеге окшошту балдар?

Туура эритроциттерге,кан денечелерине. Кандын негизги функциясы кандай эле, транспорттук э, кычкылтекти ташуу. Демек спортчулардын суу астында көпкө жүрүшүнүн себеби эритроциттердин аянтына көлөмүнө жана санынын көптүгүнө байланыштуу.

Эсперимент : балдар эми силер менен кандын составындагы кычкылтекти ченейбиз. бул аппарат пульс оксиметр деп аталат.

95-100 норма, 90 төмөн болсо кычкылтек жетишсиз-гипоксия деп алат.

Азыр бир окуучуну ченеп көрөбүз.

Ченеп бүткөн соң маска тагып коюлат.

Эксперимент : балдар алдыңарда картошка турат. Ошол картошкага перикс водороддон тамчылатабыз. Эмнени байкадынар?

Картошкада ак көбүктөр пайда болду. Бул жерде перикс водород картошка үчүн уу болуп саналат.

Эритроциттер үчүн коопту нерсе эмне болушу мүмкүн?

Спирттик ичимдиктер, тамеки, ар түрдүү суусундуктар. Эгерде эритроциттер өлсө кычкылтектин нормада ташылуусу бузулат.

ОКУУЧУЛАР ЖООП БЕРЕТ

Бышыктоо

Тест : Ар бир окуучу жекече иштейт.

Балдар силерге 2 мин убакыт берилет, текстти иштеп бүтүп бири-бириңер менен алмашасыңар жана текшересиңер.

Тесттин жообу Слайдда көрсөтүлөт

НК1,НК

Баалоо

Балдар техникалык картаңардагы упайларды эсептейбиз , жана канча баага бүгүн иштегенибизди аныктайбыз. Ошондой эле топтун да жыйынтыгын чыгарабыз.

Жеңүүчү топту аныктоо.

Окуучуларды баалоо.

Үй тапшырма

Окуу китебиндеги таблицаны толтурушат Тынч турган абалдагы, чуркап келгендеги дем алууну эсептеп жазабыз. Текстти анализдеп, айтып беребиз.

Рефлексия

Доскадагы 3 улуу инсандардын айткан сөздөрү жазылган. Эми силер бүгүнкү сабакта ким эмнени түшүндү ушул айтылган ойлордун кайсынысы силерге тиешелүү.

Ойлоп көрүп чечим чыгаруу үчүн 30 сек убакыт.

Окуучулар ар бир сөздөрдү тандап доскага чыгат

Ар бир окуучу ойлорун айтат

Маскадагы окуучуну маскасын чечип кайра абаны ченеп көрөбүз.

Демек кычкылтектин көлөмү өзгөрдү, эмне үчүн?

Бүгүнкү сабакка катышып бергениңер үчүн чоң ыракмат.

Саламатта баргыла!

Окуучулар жооп берет