Тема: Бейтаптын оздук гигиенасын кароодогу медайымдык процесс
(терини кароо).
| Сабактын этаптары | Окутуучунун ишмерд\\л\г\ | Студенттердин ишмерд\\л\г\ | К\т\л\\ч\ натыйжалар | Метод жана мех-р | Ресурстар | Уба кыт | балл |
| Уюштуруу | Студенттердин оюн буруу максатында муз жаргыч ойнотулат. Студенттерди жоктойт. | Студенттер окутуучу айткан муз жаргычты ойношот. Сабакка даярданышат, конспект ручкаларын даярдайт. | Студенттердин сабакка къё\л\ бурулат. | Муз жаргыч | Тайпалык журнал | 5мин | 0,1 |
| Ът\лгън матер-ды кайталоо | Окутуучу тарабынан берил\\ч\ суроолор: 1. Бейтапка эрте мененки жуундуруу ж\рг\з\\. 2. Бейтаптын къз,кулак,мурун,ооз къёдъй\н кароо иш аракеттерин ж\рг\з\\. 3.К\лт\к бер\\. 4. Жыныс органдарын кароону ъткър. 5. Шейшеп алмаштырууну кърсътк\лъ. | Студенттер окутуучу берген суроолорго жооп беришет, жана теориядан алган билимин колдоно алышат. | Ът\лгън материалды ъздъшт\ръ алышты. | РО | | 25 мин | 0,2 |
| Жаёы материал-ды актуалдаш- тыруу | Ът\лгън материал менен жаёы материалды байланыштырып, окутуучу доскага жаёы теманы жазып,ал сабактын максатын студенттер менен чогуу аныктап алат. Сабактын темасы: Бейтаптын ъзд\к гигиенасын кароодогу медайымдык процесс ( терини кароо).Окутуучу студенттер менен бирге ББКБ таблицасын жазып. Ът\л\\ч\ жаёы материалды ъздъшт\р\\гъ чейин алар эмнелерди билет жана билгиси келгенин сурайт. Алар ъз алдынча билгенин билемин бъл\г\нъ жазат,билгим келет бъл\г\нъ билгиси келгенди жазгыла андан кийин жупта талкуулашып, ар бир жуптан бирден създ\ доскага жазаарын айтат. | Студенттер ар бири ъз алдынча ББКБ таблицасын толтурат, андан кийин жупта талкулашат, андан кийин окутуучунун жардамы менен доскадагы ББКБ таблицасына ар бир жуптан бирден билгендери жана билгиси келген нерселер жазылат. ББКБ таблица толтурулат. Алар болжолду тъмънк\ нерселерди билгиси келгенин айтып доскага жазышат жана дептерге жазат. 1. Шейшеп алмаштыруу. 2. Бейтаптын терисин кароону ж\рг\з\\. 3. Оюулунун алдын алуучу иш чарасын ж\рг\з\\. 4. Оюулуунун стадияларын аныктоо. 5.Оюулуунун стадияларында кароо. | Студенттердин таяныч билимдери актуалдыштырып андан ары кызыгуусу жаралат. | СОЪ ББКБ БИС | плакат | 15 | 0,1 |
| Жаёы теманы ъздъш-т\р\\ | Окутуучу бейтаптын терисин кароо, оюулуунун алдын алуу иш аракеттерди ж\рг\з\\н\ кърсът\п берет. | Студенттер о кутуучууга суроолорду бер\\ менен жаёы теманы т\ш\н\шът. | Теориялык билимин практикада колдоно алат. Жаёы материалды т\ш\н\шът. | ПР | Плакат, маркер. доска. Лоток, антисепти-калык суюуктук, стерилд\\ тампондор | 40 мин | 0,3 |
| Ъз алдынча иштъъ | Окутуучу студенттерге ъз алдынча фантомдо терини кароо иш чараларды, шейшеп а лмаштырууну ж\рг\з\\с\н айтат. | Студенттер ар ким ъз алдынча фантомго бейтаптын терисин кароо жана бири бирине шейшепти алмаштыруу процедурасын ж\рг\зът. | Жаёы материалды бышыкташат. | ПР,РО | плакат | 55 мин | 0,2 |
| Жаёы материал-ды Бышыктоо | Студенттерге тесттик суроолор берилет. | Студенттер берилген тесттик суроолорго жооп беришет | Жаёы материалды бышыкташат. | | тест | 30 мин | 0,2 |
| Баалоо | Сабактын башында 2 студентти эксперт кылып шайлашын сунуштайм. | Эксперттер сабактын ар бир этабында къз салып баалап, баллды таркатып турат. Сабактын акырында ким канча балл алганы эсептелет. | Студенттер бири бирин баалоону \йрън\шът. | Т,РО | Атайын балл жазылган стикерлер. | 5мин | |
| /йгъ тапшырма бер\\ | Ът\лгън материалды кайталап, эки тайпага бъл\н\п 1-команда кластер т\з\п келиши 2- команда кроссворд т\з\п келиши айтылат. | Тапшырманы дептерге жазышат. | Чыгармачылык ишмердигин артыруу. | СОЪ | | 5 мин | |
Тема: Бейтаптын оздук гигиенасын кароодогу медайымдык процесс
(терини кароо).
Тери оюлууларын алдын алуу
Оюлуу узак убакыт бою басым - кысылуудан жана жергиликтуу канн айлануунун бузулушунан пайда болот. Теринин оюлуусу – теринин, тери майынын жана башка жумшак ткандарынын чириши (некрозу).
Оюлуунун пайда болуу, кучоо себептери
Оюлуунун тышкы себептери
1.Жетишсиз гигиеналык кам коруу
2. Тошоктогу, кийимдеги бырыштар
3. Керебеттин тутка кармагычтары, пациентти байлоо каражаттары
4. Омуртка, жамбаш соокторунун, ич кондой органдарынын жаракаттары
5. Оорулуууну керебетте которуу, жылдыруунун туура эмес ыкмалары.
Оюлуунун ички себептери
1.Арыктоо
2. Кыймылдын чектелиши
3. Аз кандуулук
4. Белокту, С витаминин жетишсиз керектоо
5. Суусуздануу
6. Гипотензия
7. Заара, занды кармана албай калуу
8. Терин жукарышы
9. Тынсыздануу
10. Ан сезимдин чатышы, жанылышуусу
11. Кома.
Тери оюлуунун белгилери:
1-кабырганын дого чети;
2- капчыт (жамбаш) соогунун бет мандай жогорку чыгып турган жагы;
3- томук; 4- жото жиликтин (шыйрактын) алдынкы соогу;
5-баш соогунун каракуш домпогу;
6-далы; 7- чыканак урчугу; 8-бел омуртка урчуктары; 9- куймулчак, чычан омурткалары; 10- согончок домпогу.
Дене оюлуунун денгээли
1.Так чектер жок когоргон - кызыл туско отучу, теринин болугунун кубарышы;
2. Эпидермистин (теринин устунку катмары) тулошу жана катмарлашуу;
3. Ыйлаакчалардын пайда болушу;
4. Ткандардын чириши (некрозу).
Дене оюлууларын алдын алуу
Манипуляцияга даярдык
1.Пациент менен ишенимдуу мамиле тузуу
2. пациентке алдыдагы манипуляциянын максаттарын тушундуруу, макулдугун алуу
3. Зарыл жабдууларды даярдоо
4. Оюлуу пайда болушу мумкун болгон теринин ордуларын кун сайын кароо, нымдуу шейшепти которуу
5. Тошоктогужана кийимдеги буктомдорду жазуу, тамактандыруудан кийин тошоктон кукумдорду кубуу
6. Буйрукка ылайык колду жууп, жеке сулгу менен кургатуу
7. Колкаптарды кийуу
Манипуляцияны аткаруу
8. Куну- туну менен ар бир 2 саат сайын пациенттин жаткан абалын алмаштырып туруу
9. Оюлуунун пайда болууга мумкун болгон, дененин болукторун бир кундо эки жолу жылуу самын менен укало иретинде тазалоо
10. Оорулуунун алдын алууда денени – 10% камфора спирти, 1-2% танин спирти, 1% салицил спиртинин эритмелеринин биринде стерилдуу салфетканы нымдап терини женил укалоо менен суртуу жана дары майларын колдонуу.
11. Оюлуунун алдын алууда атайын уйлоо матрцты колдонуу.
12.Далы кежиге, согончок, чыканак, жамбаш, жерлерге поролон желим, кебез - марли тегерегин коюу
13. Колдонгон салфеткаларды иштетилген материалдар учун лотокко салуу
салуу жана утилдештируу
14. Оорулуунун туугандарын оюлуунун алдын алуу боюнча окутуу, туура кароо иш - чараларга уйротуу
Манипуляцияны аяктоо
15. Б3 иштетилген материалдар контейнерине кол каптарды чечип салуу
16. Колду самындап жууп, сулгу менен кургатуу.
Оюлууну дарылоо
Оорулуну дарылоо – аракетти талап кылган, коп кучту талап кылуучу иш. Оюлууну дарылоо теринин бузулуу денгээлине ылайык откорулот.
1.Оорулунун биринчи жанан экинчи даражалары – консервативдуу дарылоо.
2. Учунчу жана тортунчу даражадагылар – хирургиялык тилуунун жана олгон ткандарды алып салуунун жардамы менен дарыланат.
Дарылоо
Оюлуунун биринчи даражасы – терини антисептик эритмелери (фурациллин эритмеси) 1:5000; 3% кычкыл суутек эритмеси; 0,5%дык марганец кычкыл калий эритмелери менен тану) менен тазалоо, женил укалоо, бактерияларга каршы майларды дарыларды колдонуу, УФО ( синируучу сезгенууго каршы таасир тийгизет, ооруну азайтат, муну менен катар регенерацияны тездетет), паралондук тегеректерди, оюлууга каршы матрацты колдонуу.
Оюлуунун экинчи даражасы – Теринин ыйлаакчаларын 1-2% бриллиант жашыл эритмесинин 5-10% перманганат калийдин эритмеси менен суртуу, терини антисептик эритмелери менен тазалоо 10% камфор спиртинин эритмеси, жарым спирттик эритме) . УФО, оюлууга каршы тегеректерди, бактерициддик таасир этуу максатында оюлуу жагына жана айланасындагы ткандарга ультра кызгылт кок нурлантууну ( кун алыс, 3-5 биодазага чейин ) колдонуу.
Оор абалдагыоорулууга кун алыс 1/2- ¼ биодоза менен баштап, акырындык менен нурлантуунун таасирдуулугун 2-3 биодозага чейин кобойтулот.
Оюлуунун учунчу даражасы – УФО 10% стрептоцид майы, чычырканак майы, чоп чай майы жана башка колдо бар май тангычтары, паралон тегереги. Жараатты тазалоого жараша жаранын айыгуусун шарттаган май тангычтары колдонулат. Ириндууболунуп чыгуулар болгондо физиологиялык эритме, суудагы хлоргексидиндин же башка антисептиктин суу эритмеси менен, сууда эрий турган негиздеги майлар ( левосин, левомиколь, диоксиколь) менен тангычтар, кургак тангычтар дайындалат.
Оюлуунун тортунчу даражасы - Некрозду чектегенден кийин олгон ткандарды алып салышат, жараатка 0,5% перманганат калий эритмесин же фурациллин 1:5000, 0,5% перманганат калий). Жарааты тазалоого жараша жаранын айыгуусун шарттаган, май тангычтары (солкосерил, апилак ж.б.) колдонулат. Жарааты толтуруу учун антисептикалык , сульфаниламиддик, антибактериалдык порошоктор пайдаланылат.